ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា នៅក្នុងយន្តហោះហើយ អ្នកដំណើរក៏នៅតែបែកញើសជោគខ្លួនដែរ ។ តាមការរៀបរាប់លម្អិតនៅលើបណ្តាញសង្គមបានបញ្ជាក់ឱ្យដឹងថា យន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដ៏ល្បីមួយគ្រោងធ្វើដំណើរចេញពីអាកាសយានដ្ឋានដនមឿង ទីក្រុងបាងកក ទៅកាន់ទីក្រុងហាតយ៉ៃ ក៏មានបញ្ហាម៉ាស៊ីនយន្តហោះមិនដំណើរការនៅមុនពេលហោះហើរ ។ ក្រុមហ៊ុននេះបានបណ្តោយឱ្យអ្នកដំណើរអង្គុយរង់ចាំនៅក្នុងយន្តហោះរហូតដល់បែកញើសជោគខ្លួន ខណៈយន្តហោះនេះចតនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃក្តៅ ។

ក្រោយពីយន្តហោះមានបញ្ហា អ្នកដំណើរទាំងអស់នាំគ្នាបក់ផ្លិត និងរអ៊ូរទាំថា ពួកគេមិនអាចស៊ូទ្រាំបន្តទៀតទេ ខណៈពួកគេបានអង្គុយរង់ចាំយន្តហោះចេញដំណើររហូតដល់បើកញើសជោគខ្លួនក្នុងអំឡុងពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ។ យន្តហោះពុំអាចហោះឡើងលើរហូតដល់ទៅ២ដង ហើយឱ្យអ្នកដំណើរដែលអង្គុយនៅក្នុងយន្តហោះនេះគ្មានម៉ាស៊ីនត្រជាក់ និងគ្មានខ្យល់ដកដង្ហើមអស់ជាច្រើនម៉ោង ។

បើទោះជាបុគ្គលិកបម្រើការក្នុងយន្តហោះប្រកាសថា ការធ្វើដំណើរមានសុវត្ថិភាព និងសូមឱ្យអ្នកដំណើរកុំបារម្ភ ប៉ុន្តែអ្នកដំណើរទាំងអស់ចាប់ផ្តើមរអ៊ូរទាំរឿងគ្មានខ្យល់ដកដង្ហើម និងចង់ចុះពីយន្តហោះ ។ នៅទីបំផុត យន្តហោះបានពន្យារពេលហោះហើររហូតដល់ជាង៥ម៉ោង ទម្រាំបានចេញដំណើរ ។

នារីអ្នកដំណើរម្នាក់និយាយថា យន្តហោះមានបញ្ហាដាច់ចរន្តអគ្គិសនី ហើយខាងក្រុមហ៊ុនបានជូនដំណឹងម្តងហើយម្តងទៀតឱ្យអ្នកដំណើររង់ចាំ និងរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ ប៉ុន្តែក្នុងយន្តហោះក្តៅខ្លាំងណាស់ ព្រោះចតនៅកណ្តាលថ្ងៃរាប់ម៉ោង ។ នាងយល់ពីស្ថានការណ៍នេះ ប៉ុន្តែចង់ឱ្យខាងក្រុមហ៊ុនប្រាប់ការពិតឱ្យអ្នកដំណើរជ្រាប ល្អជាងពន្យារពេលហោះហើរជាបន្តបន្ទាប់ ។ ក្រុមហ៊ុនគួរតែផ្តល់សំណងដល់អ្នកដំណើរឱ្យសមរម្យ ល្អជាងការចែកនំដូណាត់១ដុំ និងទឹកបរិសុទ្ធ១ដបឱ្យអ្នកដំណើរ ។

ដោយឡែក ក្រុមសារព័ត៌មាន Thai PBS បានទទួលសេចក្តីរាយការណ៍ពីសាច់ញាតិអ្នកដំណើរម្នាក់ទៀតថា នៅថ្ងៃដដែល (ថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤) ថា យន្តហោះធ្វើដំណើរពីទីក្រុងបាងកក ទៅខេត្តភូកេត ក៏បានពន្យារពេលហោះហើរដូចគ្នាដែរ ហើយជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តែមួយ ។

អ្នកដំណើរម្នាក់ឱ្យដឹងថា មុនពេលហោះហើរ ស្រាប់តែម៉ាស៊ីនយន្តហោះរលត់បណ្តាលឱ្យម៉ាស៊ីនត្រជាក់ពុំដំណើរការ ហើយរហូតដល់ម៉ោង១២យប់ ទើបយន្តហោះចេញដំណើរ ។ អ្នកដំណើររូបនេះបន្តថា ខ្លួនខឹងខ្លាំង ព្រោះតាមគម្រោង គឺយន្តហោះនឹងទៅដល់ខេត្តភូកេតនៅម៉ោង៧យប់ ប៉ុន្តែដោយសារមានបញ្ហា យន្តហោះមកដល់ខេត្តភូកេតម៉ោង១យប់ ។

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Nok Air បានបញ្ជាក់ពីករណីជើងហោះហើរ DD506 ពីអាកាសយានដ្ឋានដងមឿង (ក្រុងបាងកក) ទៅទីក្រុងហាតយ៉ៃ និងជើងហោះហើរ DD5340 ពីអាកាសយានដ្ឋានដងមឿង (ក្រុងបាងកក) ទៅខេត្តភូកេត នៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ថា ពេលយន្តហោះត្រៀមហោះហើរ អ្នកបើកយន្តហោះបានជូនដំណឹងមកក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ថា មានបញ្ហាបច្ចេកទេសមួយចំនួន ទើបយន្តហោះត្រូវត្រួតពិនិត្យ និងឱ្យភ្នាក់ងារនាំអ្នកដំណើរចុះពីយន្តហោះ ។ ក្រោយពីក្រុមបច្ចេកទេសបានត្រួតពិនិត្យ និងដោះស្រាយបញ្ហារួចរាល់ហើយ យន្តហោះក៏បានធ្វើដំណើរទៅដល់គោលដៅដោយសុវត្ថិភាព ៕

ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ៖ សីតុណ្ហភាពកើនឡើងខ្ពស់ក្នុងតំបន់ជាច្រើននៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ពលរដ្ឋ, សត្វពាហនៈងា.ប់ ជាបន្តបន្ទាប់, ផលដំណាំជាច្រើនខូចខាត រួមទាំងប៉ះពាល់អ្នកបើកបររថយន្តតាក់ស៊ីផងដែរ ។ អ្នកបើកបរតាក់ស៊ីម្នាក់នៅទីក្រុង Mandalay ប្រាប់ថា មនុស្សភាគច្រើនបានសម្ងំនៅតែក្នុងផ្ទះ ជាពិសេស ពេលរសៀល ។

សារព័ត៌មានស៊ីនហួរបានរាយការណ៍ពីទីក្រុងយ៉ាំងហ្គន ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ថា យោងតាមរបាយការណ៍របស់នាយកដ្ឋានឧតុនិយមមីយ៉ាន់ម៉ាបញ្ជាក់ថា ខេត្ត-ក្រុងជាច្រើនបានប្រឈមនឹងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ដូចជា ៖ ទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន មានសីតុណ្ហភាពកើនឡើងរហូតដល់៤០អង្សាសេ ។

ពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងនៅទូទាំងប្រទេស ក្រសួងសុខាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាបានជូនដំណឹងឱ្យពលរដ្ឋទាំងអស់អនុវត្តវិធានការការពារចាំបាច់ដើម្បីសុវត្ថិភាព និងណែនាំពីវិធីការពារខ្លួនពេលស្ថិតនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃ ។ លើសពីនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលក៏បានណែនាំពីវិធីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ពីកំដៅព្រះអាទិត្យ ដែលមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពផងដែរ ។

លោក U Thein Tan អ្នកបើកបរតាក់ស៊ីនៅទីក្រុង Mandalay និយាយថា អាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងបានធ្វើឱ្យប្រាក់ចំណូលរបស់លោកធ្លាក់ចុះអស់ពាក់កណ្តាល ហើយរាល់ថ្ងៃ លោកទទួលបានប្រាក់ចំណូលពីអតិថិជនដែលចាំបាច់ត្រូវធ្វើដំណើរទៅក្រៅប៉ុណ្ណោះ ។ រីឯមនុស្សភាគច្រើនមិនធ្វើដំណើរទៅណាមកណាទេ ពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងបែបនេះ គឺពួកគេសម្ងំនៅតែក្នុងផ្ទះ ។

Mandalay គឺជាទីក្រុងធំលំដាប់ទី២ របស់មីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រឈមនឹងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងបំផុតកាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ហើយផលប៉ះពាល់ខ្លាំង គឺអ្នកជិះកង់នៅតាមផ្លូវ ព្រោះទីក្រុងនេះសម្បូរអ្នកជិះកង់ច្រើនជាងរថយន្ត ។

កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា កន្លងមក សីតុណ្ហភាពនៅទីក្រុង Mandalay បានកើនឡើងរហូតដល់៤៤.៨អង្សាសេ ជាហេតុធ្វើឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅទីក្រុងនេះស្លាប់ដោយសារជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ស្មើជាង៥០នាក់ ៕

ប្រទេសដាណឺម៉ាក ៖ ប្រទេសដាណឺម៉ាកគ្រោងហាមឃាត់ការលក់សម្លៀកបំពាក់ និងសម្ភារៈផ្សេងៗដែលប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី PFAS ក្នុងការផលិត ហើយបម្រាមនេះនឹងអនុវត្តនៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ តទៅ ។ សម្លៀកបំពាក់នាំចូល និងសម្លៀកបំពាក់ផលិតក្នុងប្រទេសទាំងអស់ បើអាជ្ញាធររកឃើញមានសារធាតុគីមី PFAS គឺមិនអាចលក់នៅដាណឺម៉ាកបានទេ ។

PFAS គឺជាសារធាតុគីមីមានភាពធន់ខ្ពស់ និងចំណាយពេលរាប់រយឆ្នាំ ទើបវារលាយតាមធម្មជាតិ ។ គេបានផ្សំសារធាតុគីមីប្រភេទនេះក្នុងសម្ភារៈប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីឱ្យសម្ភារៈទាំងនេះអាចធន់ជាមួយទឹក ឬកំដៅ ដូចជា ៖ សម្ភារៈផ្ទះបាយ, បំពង់ពន្លត់អគ្គិភ័យ, សម្លៀកបំពាក់, សម្ភារៈវេចខ្ចប់អាហារ, គ្រឿងសម្អាង និងគ្រឿងសង្ហារិម ។

នៅដើមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រសួងបរិស្ថានដាណឺម៉ាកមានគម្រោងហាមឃាត់ការលក់សម្លៀកបំពាក់, ស្បែកជើង និងសម្ភារៈមិនជ្រាបទឹកទឹកអស់ ដែលផ្ទុកសារធាតុ Per- និង Polyfluoroalkyl ជាសារធាតុស្ថិតនៅក្នុងក្រុមសារធាតុគីមី PFAS ដោយអះអាងថា ប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព ។

សារធាតុគីមីក្នុងក្រុម PFAS នេះបានផលិតឡើងលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៣០ និងត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅឆ្នាំ១៩៥០ ដោយសារវាមានគុណសម្បត្តិជាច្រើន ដូចជា ៖ ការពារកំដៅ និងការពារទឹក ។ ហេតុនេះ សារធាតុគីមី PFAS បានផ្ទុកកក្នុងសម្ភារៈជាច្រើន ដូចជា ៖ សម្ភារៈផ្ទះបាយ, សម្ភារៈប្រើប្រាស់, ឧបករណ៍រថយន្ត និងសម្លៀកបំពាក់ ។

បញ្ហាចម្បង សារធាតុគីមីនេះបានចំណាយពេលរាប់រយឆ្នាំ ទើបវារលាយតាមធម្មជាតិ ។ ដូច្នេះ គេបានដាក់ឈ្មោះវា «សារធាតុគីមី PFAS» ដោយសារវានៅលាយឡំជាមួយបរិស្ថាន ។ រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក មានការស្រាវជ្រាវពីផលប៉ះពាល់របស់សារធាតុគីមីនេះ ហើយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញថា សារធាតុគីមី PFAS ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាការបន្តពូជ, ការលូតលាស់របស់កុមារយឺតយ៉ាវ, ជំងឺមហារីក និងកូឡេស្តេរ៉ុលខ្ពស់ ។

លោក Magnus Heunicke រដ្ឋមន្ត្រីបរិស្ថានថ្លែងថា ៖ «យើងត្រូវតែនាំមុខគេក្នុងការកម្ចាត់ប្រភពសារធាតុគីមី PFAS ហើយការចេញបម្រាមថ្នាក់ជាតិនឹងជាប្រយោជន៍ដល់សុខភាព និងបរិស្ថាននៅដាណឺម៉ាក» ។

គម្រោងហាមប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីរបស់ដាណឺម៉ា នឹងមានការសហការពីប្រទេសនៅសហភាពអឺរ៉ុបចំនួន៤ គឺអាល្លឺម៉ង់, ហូឡង់, ន័រវែស និងស៊ុយអែត ។ វាជាការហាមប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងបំផុតលើសម្លៀកបំពាក់, ស្បែកជើង និងសម្ភារៈការពារទឹកផ្សេងៗ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉ាកបញ្ជាក់ថា សម្លៀកបំពាក់ពេទ្យ និងសម្លៀកបំពាក់ពន្លត់អគ្គិភ័យ នឹងគ្មានការហាមឃាត់ទេ ។

លោក Magnus Heunicke បន្ថែមថា ៖ «ការហាមនាំចូល និងហាមលក់សម្លៀកបំពាក់, ស្បែកជើង និងសម្ភារៈការពារទឹក ដែលមានសារធាតុគីមី PFAS ទូទាំងប្រទេសដាណឺម៉ាក គឺជាជំហានសំខាន់ដើម្បីកម្ចាត់ការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ។ ក្រៅពីនេះ វាជាសញ្ញាបញ្ជាក់ទៅកាន់ពិភពលោកថា យើងត្រូវបញ្ឈប់ការប្រើសារធាតុគីមីទាំងនេះយ៉ាងឆាប់រហ័ស» ។

ចំណែកសមាគមឧស្សាហកម្មវាយនភ័ណ្ឌ និងការច្នៃម៉ូដអាល្លឺម៉ង់លើកឡើងថា នឹងមានសារធាតុគីមីជាង១២.០០០ប្រភេទទៀត ក៏ត្រូវហាមឃាត់ដែរ ។ បច្ចុប្បន្ន អាល្លឺម៉ង់បានកំណត់វិធានការពាក់ព័ន្ធនឹងសុវត្ថិភាព និងបរិស្ថាន សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនផលិតសម្ភារៈប្រើសារធាតុគីមី PFAS ហើយរំពឹងថា ប្រទេសនៅសហភាពអឺរ៉ុបទាំងអស់នឹងអនុវត្តបម្រាមនេះ ៕