បរទេស៖ លោក Kami Rita Sherpa អាយុ ៥៤ ឆ្នាំត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយ Guinness World Records ថាជាបុគ្គលតែម្នាក់គត់ដែលបានឡើងភ្នំអេវឺរ៉េសច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក ដោយគាត់បានចាប់ផ្តើមឡើងភ្នំដំបូងតាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៤ គិតមកដល់បច្ចុប្បន្នគឺគាត់ឡើងបានរហូតដល់ ៣០ ដងហើយ។ ភ្នំអេវឺរ៉េសត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាភ្នំខ្ពស់ជាងគេបំផុតនៅលើផែនដីដែលមានកម្ពស់រហូតដល់ ៨,៨៤៩ ម៉ែត្រឯណោះ។

យោងតាម ABC News កាលពីពេលថ្មីៗនេះបានឱ្យដឹងថា លោក Kami Rita Sherpa ទើបតែបានបញ្ចប់បេសកកម្មជាលើកទី ៣០ របស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែឧសភាកន្លងទៅ ដោយគាត់បាននិយាយថា “តាមពិតទៅគាត់មិនមានគម្រោងបង្កើតកំណត់ត្រាអ្វីទេ” គាត់គ្រាន់តែចូលចិត្តការឡើងភ្នំខ្ពស់ៗប៉ុណ្ណោះ ទោះជាយ៉ាងណាគាត់ពិតជាសប្បាយរីករាយខ្លាំងណាស់ក្នុងការបំបែកកំណត់ត្រាដ៏អស្ចារ្យនេះ។ Kami Rita បានចាប់ផ្តើមឡើងភ្នំជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៩៤ នៅកម្ពស់ ៧,២០០ ម៉ែត្រដោយជោគជ័យ ខណៈអ្នកឡើងភ្នំជាមួយគាត់ម្នាក់ទៀតបានបាត់បង់ជីវិតដោយសារខ្វះអុកស៊ីសែន។

យោងតាមរបាយការណ៍ អ្នកឡើងភ្នំជនជាតិអង់គ្លេសអាយុ ៤០ ឆ្នាំ និងមគ្គុទ្ទេសក៍ជនជាតិនេប៉ាល់អាយុ ២១ ឆ្នាំក៏ត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានបាត់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី ១២ ឧសភា ខណៈនៅពេលដែលពួកគេកំពុងចុះពីលើភ្នំអេវឺរេសផងដែរ។ នៅឆ្នាំ ២០២៣ លោក Kami បានឡើងដល់កំពូលភ្នំពីរដងដើម្បីដណ្តើមយកកំណត់ត្រាសម្រាប់ការឡើងភ្នំ Everest បានខ្ពស់ជាងគេ។ ក្រៅពីអេវឺរេស គាត់ក៏បានឡើងដល់កំពូលភ្នំផ្សេងទៀតដែលមានកម្ពស់ជាង ៨០០០ ម៉ែត្រ រួមទាំងភ្នំខ្ពស់បំផុតទីពីររបស់ពិភពលោក K2 នៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ប្រទេសនេប៉ាល់បានចេញលិខិតអនុញ្ញាតច្រើនជាង ៩០០ ដើម្បីដណ្តើមយកកំណត់ត្រាសម្រាប់ការឡើងភ្នំខ្ពស់ជាងគេ និងច្រើនជាងគេក្នុងឆ្នាំនេះ ប្រសិនបើនរណាឡើងដល់កំពូលភ្នំមុនគេនឹងទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ជាង ៥ លានដុល្លារ។

ដូច្នេះមគ្គុទ្ទេសក៍និងអ្នកឡើងភ្នំប្រហែល ៥០០ នាក់បានចាប់ផ្តើមប្រណាំងគ្នាដើម្បីឡើងដល់កំពូលភ្នំអេវឺរេស។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កាលពីឆ្នាំមុនអ្នកឡើងភ្នំជាង ៦០០ នាក់បានឡើងដល់កំពូលភ្នំអេវឺរេស ប៉ុន្តែនៅពេលឡើងទៅដល់ក្នុងចំណោម ៦០០ នាក់គឺមាន ១៨ នាក់ក៏បានបាត់បង់ជីវិត។ ប្រទេសនេប៉ាល់គឺជាជម្រករបស់កំពូលភ្នំចំនួនប្រាំបីក្នុងចំណោមកំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុតទាំង ១០ របស់ពិភពលោក ដែលស្វាគមន៍អ្នកផ្សងព្រេងរាប់រយនាក់រៀងរាល់រដូវស្លឹកឈើជ្រុះ៕

បទពិសោធន៍ដ៏អា.ក្រក់មួយបានកើតឡើងថ្មីៗនេះ នៅតាមផ្លូវអាកាសដែលបណ្តាលឲ្យមានអ្នកស្លា.ប់និងអ្នករ.បួស ថែមទាំងបង្កនូវភាពច្របូកច្រ.បល់ពេញយន្តហោះ និងជាការភ័យខ្លា.ចក្នុងចំណោមអ្នកនិយមដំណើរកម្សាន្តឆ្លងប្រទេសនានា។ ខណៈដែលអ្នកជំនាញក៏បានពន្យល់អំពីមូលហេតុចម្បងៗ និងវិធីសាស្រ្តបង្ការក្នុងអំឡុងពេលកើតមាននូវហេតុ.ការណ៍អាស.ន្ននេះផងដែរ។

កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ឧបទ្ទវហេតុដ៏នឹកស្មានមិនដល់មួយគឺបានកើតឡើង និងបង្កនូវភាពចលាចលពេញយន្តហោះដឹកដំណើររបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Singapore Airlines ដែលដឹកអ្នកដំណើរចំនួន២១១នាក់ និងបុគ្គលិកបម្រើការនិងនាវឹក១៨នាក់ ខណៈយន្តហោះត្រូវបង្ខំចិត្តចុះចតនៅឯប្រទេសថៃភ្លាមៗ។

នៅក្នុងហេតុការណ៍នោះ បានបណ្តាលឲ្យមនុស្សម្នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងជាច្រើននាក់ទៀតរងរបួស ដោយសារតែភាពច្របូកច្របូល ជាពិសេសគឺទៅលើអ្នកដំណើរដែលមិនបានពាក់ខ្សែរក្រវ៉ាត់សុវត្ថិភាពត្រឹមត្រឹមត្រូវដែលធ្វើឲ្យហើបចេញពីកៅអីអង្គុយហោះទៅបុកជញ្ជាំងនិងពិដានយន្តហោះ។ បន្ថែមពីលើការដែលរបស់របរសម្ភារៈនៅលើយន្តហោះនោះទៀតសោត ក៏ប៉ើងខ្ចាត់ខ្ចាយ ខូចខាតជាដំណំផងដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណា បើយោងតាមអ្នកជំនាញបានឲ្យដឹងថា ហេតុការណ៍ដែលបង្កឲ្យមានភាពច្របូកច្របល់នៅលើយន្តហោះនេះ គឺគេឲ្យឈ្មោះថា Turbulence ដែលហេតុការណ៍នេះត្រូវបានគេសិក្សាស្រាវជា្រវឃើញថា នឹងអាចកើតមានកាន់តែញឹកញាប់នាអនាគត ដោយសារតែការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ជាពិសេសការឡើងកម្តៅផែនដី និងការបំភាយកាបូននឹងធ្វើឲ្យខ្យល់ក្តៅជាងមុននៅក្នុងស្រទាប់បរិយាកាស។

ភាពច្របូកច្របល់លើយន្តហោះ (Turbulence) គឺកើតឡើងដោយសារកត្តាមួយចំនួនដូចជា យន្តហោះដែលហោះនៅក្នុងរយៈកម្ពស់កាន់តែខ្ពស់ ការផ្លាស់ប្តូររយៈកម្ពស់ភ្លាមៗ ការហោះឆ្លងកាត់(ពពកអ័ព្ទ ខ្យល់បក់ខ្លាំង ព្យុះភ្លៀងជាដើម) ដែលជាហេតុនាំឲ្យនាវឹកមិនអាចអាចគ្រប់គ្រង និងតាមដានពីស្ថានភាពផ្លូវខាងមុខបានឡើយ។

ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកជំនាញបានគូសបញ្ជាក់ថា ហេតុការណ៍ខាងលើនេះគឺបញ្ហាតូចមួយដែលតែងតែកើតមានចំពោះយន្តហោះប៉ុណ្ណោះ ដែលមិនទំនងជានឹងបំផ្លាញយន្តហោះទាំងស្រុងនោះឡើយ ។ ខណៈដែលការស្លាប់និងរបួសតាមរយៈហេតុការណ៍នេះគឺកម្រណាស់ លុះត្រាអ្នកដំណើរណាម្នាក់មិនបានពាក់ខ្សែក្រវ៉ាត់សុវត្ថិភាពត្រឹមត្រូវលើយន្តហោះ និងមិនស្តាប់តាមការណែនាំរបស់បុគ្គលិកអាកាសអាកាសចរណ៍៕

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីគ្រោងអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋពេញវ័យមានសញ្ជាតិ២ ដើម្បីទាក់ទាញយុវជនមានជំនាញការងារត្រឡប់មកធ្វើការនៅប្រទេសកំណើតវិញ ។ យុវជនឥណ្ឌូណេស៊ីជាច្រើននាក់បានសម្រេចចិត្តទៅធ្វើការនៅប្រទេសជឿនលឿន ហើយពេលទទួលបានសញ្ជាតិប្រទេសនោះ ពួកគេពុំចង់ត្រឡប់មកឥណ្ឌូណេស៊ីវិញទេ ព្រោះខ្លាចរដ្ឋាភិបាលតម្រូវឱ្យបោះបង់សញ្ជាតិបរទេស ។

បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីពុំអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋពេញវ័យយកសញ្ជាតិ២ទេ ហើយច្បាប់សញ្ជាតិ ឆ្នាំ២០០៦ ចែងថា ៖ «កូនកើតចេញពីឪពុក និងម្តាយ ដែលម្នាក់ជាជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី និងម្នាក់ទៀតជាជនបរទេស គឺអាចកាន់លិខិតឆ្លងដែន២ក្បាល រហូតដល់អាយុ១៨ឆ្នាំ ។ បន្ទាប់មក កូននោះនឹងមានពេល៣ឆ្នាំ ដើម្បីដាក់ពាក្យស្នើសុំសញ្ជាតិណាមួយដែលខ្លួនត្រូវការ» ។

គោលនយោបាយអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីមានសញ្ជាតិ២ គឺក្នុងគោលបំណងទាក់ទាញយុវជនមានជំនាញការងារត្រឡប់មកធ្វើការនៅឥណ្ឌូណេស៊ីវិញ ខណៈពួកគេបានទៅធ្វើការនៅប្រទេសជឿនលឿន ដោយសារបានទទួលប្រាក់ខែខ្ពស់ជាង និងមានឱកាសច្រើនជាង ។ ហេតុនេះ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីគ្រោងកំណត់គោលនយោបាយឱ្យពួកគេមកធ្វើការក្នុងប្រទេសកំណើតវិញ ហើយពុំចាំបាច់បោះបង់សញ្ជាតិបរទេស ។

ចំណែកប្រទេសគោលដៅដែលយុវជនឥណ្ឌូណេស៊ីចូលចិត្តទៅធ្វើការនោះ គឺសិង្ហបុរី ។ កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីព្យាយាមអូសទាញយុវជនមានជំនាញការងារឱ្យមកធ្វើការនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះទាបបំផុតកាលពីឆ្នាំ២០២៣ ។

យោងតាមទិន្នន័យរបស់ការិយាល័យស្ថិតិឥណ្ឌូណេស៊ីបង្ហាញថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២២ មានពលរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីកាន់លិខិតឆ្លងដែនសិង្ហបុរី ជិតស្មើ៤.០០០នាក់ ក្នុងនោះភាគច្រើនជានិស្សិត ដែលមានអាយុចាប់ពី២៥ឆ្នាំ ទៅ៣៥ឆ្នាំ ។

TalentSquare Asia ជាក្រុមហ៊ុនស្វែងរកការងារឱ្យពលរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីឱ្យដឹងថា ការធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសរបស់ពលរដ្ឋមានជំនាញខ្ពស់ គឺជាការគំរាមកំហែងយ៉ាងសំខាន់ដល់ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យារបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ។ វាបានក្លាយជាឧបសគ្គដើម្បីដើរឱ្យទាន់ការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។

គេសន្និដ្ឋានថា ការអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីមានសញ្ជាតិ២ ប្រហែលជាពុំអាចរារាំងពលរដ្ឋកុំឱ្យធ្វើដំណើរទៅស្វែងរកឱកាសការងារល្អៗនៅក្រៅប្រទេសបានទេ ប៉ុន្តែវាអាចជួយឱ្យពលរដ្ឋខ្លះត្រឡប់មកបើកអាជីវកម្មនៅប្រទេសរបស់ខ្លួនវិញ ៕

ប្រទេសយេម៉ែន ៖ នៅលើពិភពលោកនេះមានទីកន្លែងស្រស់ស្អាតដូចឋានសួគ៌ និងអាថ៌កំបាំងជាច្រើនដែលមនុស្សទូទៅពុំសូវស្គាល់ ហើយ Socotra គឺជាកោះមួយដែលមានទេសភាពស្រស់ស្អាតប្លែកភ្នែក និងមានដើមឈើរូបរាងចម្លែកៗដូចក្នុងខ្សែភាពយន្ត ។ នៅពេលភ្ញៀវទេសចរបានដល់ទីនេះហើយ ពួកគេតែងតែមានអារម្មណ៍ថា បានទម្លុះទ្វារឆ្លងភពទៅរកអតីតកាល កាលពីរាប់លានឆ្នាំមុន ។

ទេសភាព និងបរិយាកាសនៅលើកោះ Socotra ធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរមានអារម្មណ៍ថា ពួកគេបានមកដល់ទឹកដីក្នុងសម័យកាលបុរាណ ដែលមានសត្វដាយណូស័ររស់នៅ ។ កោះនេះស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសយេម៉ែន ហើយចំណុចទាក់ទាញបំផុតរបស់កោះ គឺនៅលើកោះមានរុក្ខជាតិកម្ររហូតដល់ជាង៨០០ប្រភេទ ដោយរុក្ខជាតិខ្លះបានដុះនៅលើកោះនេះតែមួយប៉ុណ្ណោះ ។

រុក្ខជាតិភាគច្រើននៅលើកោះ គឺសុទ្ធតែមានរូបរាងចម្លែកៗ ដែលគេពុំធ្លាប់បានឃើញពីមុនមក ។ អ្នកជំនាញនិយាយថា រុក្ខជាតិមួយចំនួនបានដុះនៅលើផែនដីអស់រយៈពេលជាង២០លានឆ្នាំហើយ ។ រីឯរុក្ខជាតិមានរូបរាងប្លែកបំផុតនៅលើកោះ Socotra គឺដើមឈាមនាគ (Dragon Blood Tree) ហើយដើមនេះបានដុះពាសពេញកោះទាំងអស់ ។

ចំណុចទាក់ទាញរបស់ដើមឈាមនាគ គឺដើម និងស្លឹករបស់វាមានរូបរាងដូចដើមឈើនៅសម័យបុរាណ ឬដើមឈើក្នុងខ្សែភាពយន្ត ។ រីឯមូលហេតុធ្វើឱ្យដើមឈាមនាគមានឈ្មោះបែបនេះ គឺជ័រចេញពីដើមឈើមានពណ៌ក្រហមដូចឈាម ។

បច្ចុប្បន្ន កោះ Socotra នៅប្រទេសយេម៉ែន ត្រូវបានចុះបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក និងបើកទទួលភ្ញៀវទេសចរដែលចាប់អារម្មណ៍រុក្ខជាតិប្លែកៗមកកម្សាន្តផងដែរ ។ ដូច្នេះ បើអ្នកណាចង់ត្រឡប់ទៅកាន់អតីតកាល កាលពីសម័យរាប់លានឆ្នាំមុន ឬចង់ដើរកម្សាន្តក្នុងតំបន់មួយស្អាតដូចផ្ទាំងគំនូរ ឬខ្សែភាពយន្តនោះ កុំភ្លេចមកលេងកោះនេះ ៕