អាស៊ីគឺជាទ្វីបដ៏ធំបំផុតនៅលើផែនដី ដែលលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីជាង ៤៤.៥៨ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េប្រហែល ៣០% នៃផ្ទៃដីសរុបរបស់ផែនដី។ ទ្វីបនេះមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណជាង ៤.៧ ពាន់ពាន់លាននាក់គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៤ ដោយមានប្រទេសចំនួន ៤៩ នៅលើទ្វីបនេះ។ ក្នុងនោះប្រទេសដែលមានជាងគេបំផុតគឺប្រទេសចិន និងប្រទេសដែលក្រីក្រជាងគេបំផុតគឺប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន ហើយក៏មានប្រទេសកម្ពុជាយើងជាប់ក្នុងតារាងផងដែរ។ ជាការពិតណាស់ ទោះបីបច្ចុប្បន្នប្រទេសយើងហាក់មានការរីកចម្រើនបន្តិចក៏ដោយ ក៏កម្ពុជានៅតែស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសក្រីក្របំផុតប្រចាំទ្វីបអាស៊ីក្នុងឆ្នាំ២០២៤ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ worldpopulationreview។

១.អាហ្វហ្គានីស្ថាន៖ អាហ្វហ្គានីស្ថានជាប់ជាប្រទេសដែលក្រីក្របំផុតនៅអាស៊ីប្រចាំឆ្នាំ ២០២៤ ដោយសារប្រទេសនេះបច្ចុប្បន្នគឺមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធដែលកំពុងកើតឡើង និងអំពើពុករលួយរបស់រដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាវិសមភាពប្រាក់ចំណូលដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ រួមទាំងបិទអាជីវកម្មដែលគ្រប់គ្រងដោយស្ត្រី និងការបដិសេធមិនអនុញ្ញាតឱ្យក្មេងស្រីចូលសាលា ដែលជាលក្ខខណ្ឌមិនទំនងនាំឱ្យមានសេដ្ឋកិច្ចទន់ខ្សោយ និងអស្ថិរភាព។

២.កូរ៉េខាងជើង៖ កូរ៉េខាងជើងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ ជាប្រទេសក្រីក្របំផុតនៅទ្វីបអាស៊ី ដោយសាររបបផ្តាច់ការធ្វើឱ្យអភិបាលកិច្ចមិនល្អ ហើយទីផ្សារសេរីគឺស្ទើរតែមិនមាននៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២០ ប្រទេសនេះត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថាប្រហែល ៦០% នៃប្រជាជនកូរ៉េខាងជើងរស់នៅក្រោមបន្ទាត់នៃភាពក្រីក្រ។

៣.នេប៉ាល់៖ ភាពក្រីក្ររបស់ប្រទេសនេប៉ាល់កើតចេញពីអស្ថិរភាពនយោបាយ និងអំពើពុករលួយ កង្វះឧស្សាហកម្ម និងការពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម។ ទោះបីជាសម្បូរដោយធនធានធម្មជាតិក៏ដោយ ក៏ប្រទេសនេប៉ាល់មិនបានប្រើប្រាស់ និងយកទុនពីពួកគេ តាមរយៈការនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសផ្សេងទៀតឡើយ។

៤.តាជីគីស្ថាន៖ តាជីគីស្ថានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសក្រីក្របំផុតទី ៤ នៅអាស៊ី ដោយសារកង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសតាជីគីស្ថាននៅទ្រឹង។ អ្នកមានជំនាញនៅក្នុងប្រទេសនេះ ភាគច្រើនតែងចេញទៅក្រៅប្រទេសដើម្បីស្វែងរកឱកាសការងារប្រសើរជាងមុន លើសពីនេះសង្គ្រាមស៊ីវិលរបស់តាហ្ស៊ីគីស្ថានក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ បានបំផ្លាញសាលារៀនប្រហែលមួយភាគប្រាំក្នុងប្រទេស ដោយបានដកហូតលទ្ធភាពរបស់កុមារក្នុងការទទួលបានការអប់រំ។

៥.យេម៉ែន៖ ប្រទេសយេម៉ែនជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី ១៨៣ ជាប្រទេសក្រីក្របំផុតលើលោក និងលេខ ៥ នៅអាស៊ី។ យេម៉ែនគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចបំផុតរបស់ពិភពលោក។ ភាពក្រីក្ររបស់ប្រទេសនេះកើតចេញពីសង្គ្រាមស៊ីវិលដែលកំពុងបន្ត អំពើពុករលួយ និងការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចមិនត្រឹមត្រូវ។

៦.កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន៖ កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន គឺជាប្រទេសក្រីក្របំផុតទី ៦ នៅអាស៊ី ដែលមានប្រជាជនប្រហែល ៣២% រស់នៅក្រោមបន្ទាត់នៃភាពក្រីក្រ។ មូលហេតុធំបំផុតនៃភាពក្រីក្ររបស់ប្រទេសនេះគឺការពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម និងគម្លាតចំណេះដឹង និងគ្មានធនធានក្នុងចំណោមប្រជាជនរបស់ខ្លួន។ កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថានក៏មានធនធានធម្មជាតិតិចតួចដែលពិភពលោកចង់បាន ហើយអាចនាំចេញបានតែកប្បាស និងថ្នាំជក់ប៉ុណ្ណោះ។ លើសពីនេះ តំបន់ជាច្រើននៃប្រទេសកៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថានក៏ខ្វះសេវាធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុគ្រប់គ្រាន់ ដែលរារាំងប្រជាជនពីការវិនិយោគ និងរារាំងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។

៧.ប្រទេសកម្ពុជា៖ ប្រទេសកម្ពុជាយើងគឺមានធនធានមនុស្សតិចតួចណាស់ និងវិសមភាពប្រាក់ចំណូលរីករាលដាល។ ទោះបីជាមានសមិទ្ធិផលសេដ្ឋកិច្ចនាពេលថ្មីៗនេះក៏ដោយ ក៏ប្រទេសកម្ពុជាយើងនៅតែបន្តតស៊ូជាមួយនឹងភាពក្រីក្រ ហើយរដ្ឋាភិបាលបានធ្វើតិចតួចប៉ុណ្ណោះក្នុងការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចាំបាច់ដែលត្រូវការដើម្បីលើកប្រជាជនរាប់លាននាក់របស់ខ្លួនចេញពីភាពក្រីក្រ។

៨.ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា៖ ប្រហែល ២៦% នៃប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ារស់នៅក្នុងភាពក្រីក្រ ជាពិសេសនៅតាមតំបន់ជនបទ ដែលមានប្រជាជនប្រហែល ៧០% រស់នៅ។ កត្តាចំបងដែលរួមចំណែកដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចយឺត គឺការធ្វើផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាលមិនល្អ ភាពចលាចលផ្ទៃក្នុង កង្វះការវិនិយោគបរទេស ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមិនគ្រប់គ្រាន់ និងចំណេះដឹងក្នុងការទាញយកប្រយោជន៍ពីធនធានធម្មជាតិរបស់ប្រទេស។

៩.ប្រទេសស៊ីរី៖ ប្រទេសស៊ីរីកម្រចែករំលែកទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចជាផ្លូវការរបស់ខ្លួនណាស់ ដូច្នេះអ្នកសេដ្ឋកិច្ចត្រូវតែពឹងផ្អែកលើការប៉ាន់ប្រមាណដ៏ល្អបំផុតរបស់ពួកគេ។ ហេតុនេះបើយោងតាមអ្នកជំនាញប្រហែល ៨០% នៃប្រជាជនស៊ីរីរស់នៅក្នុងភាពក្រីក្រ មូលហេតុចម្បងនៃការកើនឡើងនៃភាពក្រីក្រគឺសង្រ្គាមស៊ីវិលស៊ីរី ដែលបានបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថែទាំសុខភាព និងកន្លែងអប់រំ។ ការអប់រំគឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុតមួយចេញពីភាពក្រីក្រ ហើយប្រហែល ៥០% នៃកុមារស៊ីរីលែងចូលរៀនដោយសារតែជម្លោះ។

១០.ប៉ាគីស្ថាន៖ ទោះបីជាប្រទេសប៉ាគីស្ថានសម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រហែល ៤០% នៃប្រជាជនរបស់ខ្លួនរស់នៅក្នុងភាពក្រីក្របំផុត។ ហេតុផលសម្រាប់ភាពមិនដំណើរការនេះ រួមមានអំពើពុករលួយរបស់រដ្ឋាភិបាល និងឥស្សរជន ជម្លោះសាសនា និងខាងលោកិយ និងកង្វះឧត្តមគតិប្រជាធិបតេយ្យ។ ប្រទេសនេះក៏ចំណាយផ្នែកធំបំផុតនៃថវិកាជាតិរបស់ខ្លួនលើវិស័យការពារជាតិផងដែរ ដោយបែងចែកតែ ២.៦% នៃ GDP សរុបរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការអប់រំ។ ជាលទ្ធផលប្រហែលពាក់កណ្តាលនៃប្រជាជនប៉ាគីស្ថានគឺមិនមានការអប់រំឡើយ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា លោក Srettha Thavisin នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានស្នើកញ្ចប់ចំណាយថវិកាឆ្នាំ២០២៥ ទៅកាន់រដ្ឋសភា ចំនួន៣លាន៧សែនលានបាត ដើម្បីយកមកចែកជូនពលរដ្ឋតាមគម្រោង «Digital Wallet» ។ លោកបានថ្លែងក្រោយកិច្ចប្រជុំថា លោកនឹងផ្តល់ប្រាក់ឱ្យដល់ដៃពលរដ្ឋ ហើយវាជាការស្តារសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈលំហូរសាច់ប្រាក់ពីរដ្ឋាភិបាលទៅវិស័យឯកជន ដោយជំរុញការចាយវាយ និងទទួលសេវាកម្ម ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានធ្វើដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញរបស់សភាតំណាងរាស្ត្រ ដើម្បីពិចារណាលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីការចំណាយថវិកាប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ ហើយលោកថ្លែងថា គណបក្សប្រឆាំងមានមន្ទិលសង្ស័យចំពោះការប្រើប្រាស់ថវិកាក្នុងគម្រោង «Digital Wallet» ថា តើការចំណាយប្រាក់នេះនឹងជួយសេដ្ឋកិច្ចជាតិដោយរបៀបណា?

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបញ្ជាក់ថា ប្រាក់ក្នុងគម្រោង Digital Wallet នឹងជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលនឹងតម្រូវឱ្យពលដ្ឋចាយវាយប្រាក់នេះ ផ្អែកតាមអាសយដ្ឋានក្នុងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ ក្នុងរយៈពេលកំណត់៦ខែ ហើយប្រាក់ Digital Wallet ចំនួន១ម៉ឺនបាត នឹងបានទៅដល់ដៃពលរដ្ឋ ចំនួន៥០លាននាក់ ។ យើងជឿថា ផ្នែកឧស្សាហកម្ម និង SME ទាំងអស់នឹងបង្កើនការផលិតដើម្បីបំពេញតម្រូវការចំណាយរបស់ពលរដ្ឋ ហើយយើងនឹងឃើញរូបភាពការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្បាស់លាស់ ។

ចំណែកមតិមហាជនលើកឡើងថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៧ រដ្ឋាភិបាលនឹងមានបំណុលសាធារណៈយ៉ាងច្រើន ហើយវានឹងជាបន្ទុករបស់រដ្ឋាភិបាលអាណត្តិក្រោយនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្លែងថា បញ្ហានេះត្រូវតែធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពទាំងរយៈពេលខ្លី រយៈពេលមធ្យម និងរយៈពេលវែង ។ យើងត្រូវជំរុញសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលខ្លី មុននឹងអនុវត្តគោលនយោបាយផ្សេងៗ ដូចជា ៖ ការវិនិយោគអន្តរជាតិ, ការជួលកម្លាំងពលកម្ម និងការលើកកម្ពស់ឧស្សាហកម្ម ។ ពេលនេះ បើមានគម្រោង Digital Wallet ជួយ វានឹងធ្វើឱ្យការវិនិយោគពីក្រៅប្រទេស និងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) កើនឡើង ។

ដោយឡែក ករណីទេសាភិបាលធនាគារថៃបានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានបរទេសថា រដ្ឋាភិបាលពុំគួរចែកប្រាក់ Digital Wallet ម្នាក់១ម៉ឺនបាតទៅឱ្យពលរដ្ឋគ្រប់រូបទេ ព្រោះវាពុំចាំបាច់ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្លែងថា វាគ្រាន់តែជាការយល់ឃើញខុសគ្នាប៉ុណ្ណោះ ដែលយើងត្រូវពិភាក្សាគ្នាបន្តទៀត ។ ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុនឹងកំណត់ពេលវេលាច្បាស់លាស់ និងដំណើរការចែកប្រាក់ដល់ពលរដ្ឋ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ក្រុមការងារជីវវិទ្យានៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានចំណាយពេលស្រាវជ្រាវជាច្រើនឆ្នាំ ដើម្បីរកមូលហេតុដែលត្រីបាឡែនប្រភេទវាយប្រ.ហារ (Iberian) ចូលចិត្តឆាឆៅកប៉ាល់របស់មនុស្សនៅលើផ្ទៃទឹកក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប ។ ពួកគេបានតាមដានត្រីបាឡែនមួយក្រុមមានឈ្មោះថា «Orcinus Orca» និងរកឃើញចម្លើយពិតប្រាកដថា ពួកវាគ្រាន់តែចង់លេងសើច ។

ក្រុមការងារជីវវិទ្យាអាមេរិកនិយាយថា ការឆាឆៅកប៉ាល់នៅលើផ្ទៃទឹកបានកើតឡើងដោយសារក្រុមត្រីបាឡែនមានអាយុតិច គឺពួកវាចូលចិត្តសប្បាយតាមធម្មជាតិ ឬចង់លេងសើចតែប៉ុណ្ណោះ ។ ក្រៅពីនេះ ក្រុមការងារជីវវិទ្យារកឃើញថា ការកើនឡើងនៃចំនួនត្រីកាម៉ុងពណ៌ខៀវក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប បានធ្វើឱ្យក្រុមត្រីបាឡែនប្រភេទវាយប្រហារ (Iberian) ងាយស្រួលរកចំណីជាងមុន ខណៈបច្ចុប្បន្ន ពួកវាកំពុងតែជិតផុតពូជ និងនៅសល់ប្រមាណតែ៤០ក្បាល ។

ហេតុនេះ ដោយសារពួកវាពុំពិបាករកចំណីស៊ី គឺពួកវានៅសល់ពេលវេលាច្រើនក្នុងការហែលទឹកលេង និងចង់ឃើញនេះ ឃើញនោះ ។ រីឯកប៉ាល់តូច-ធំរបស់មនុស្សដែលបើកឆ្លងកាត់តំបន់របស់ពួកវា ក៏បានក្លាយជាគោលដៅធំសម្រាប់ឱ្យពួកវាលេងសើច ។ បើធ្វើការប្រៀបធៀបជាមួយអាកប្បកិរិយារបស់មនុស្សវិញ គឺប្រៀបដូចជាការលេងសើចរបស់ក្រុមយុវវ័យ ។

បើតាមការវិភាគទិន្នន័យដែលក្រុមការងារជីវវិទ្យាអាមេរិកប្រមូលបានពីត្រីបាឡែនប្រភេទវាយប្រហារ បង្ហាញថា ការវាយប្រហារ ឬធ្វើបាបកប៉ាល់តូច-ធំនៅលើទឹកនោះ តែងតែកើតឡើងដោយសារត្រីបាឡែន ចាប់ពី២ក្បាល ទៅ៣ក្បាល ខណៈត្រីបាឡែន១ហ្វូងមានចំនួនសរុបប្រមាណ១៥ក្បាល ។ រីឯត្រីបាឡែនដែលចូលចិត្តឆាឆៅកប៉ាល់របស់មនុស្ស គឺភាគច្រើនវាមានអាយុតិចជាងគេ ក្នុងចំណោមត្រីបាឡែនទាំងអស់ ។

ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៧ រហូតមកដល់ឆ្នាំ២០២៤ ចំនួនការហែលទឹកបុកកប៉ាល់ ឬការបំផ្លាញកប៉ាល់ធ្ងន់ធ្ងររបស់ត្រីបាឡែនបានកើតឡើងកាន់តែច្រើនឡើង ដោយសារត្រីបាឡែនបានពេញវ័យធំលូតលាស់ និងមានកម្លាំងខ្លាំងជាងមុន ។

ត្រីបាឡែនអាយុតិចចូលចិត្តលេងសប្បាយជាមួយកប៉ាល់របស់មនុស្សបានកើតឡើងជាញឹកញាប់ ហើយកន្លងមក ត្រីបាឡែនប្រភេទវាយប្រហារដែលរស់នៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក បានយកត្រីកាម៉ុងជាចំណីរបស់វាមកលេងសើច គឺពួកវាបានយកចំណីមកដាក់លើក្បាល ។ បន្ទាប់មក ត្រីបាឡែន២ក្បាល ទៅ៣ក្បាលទៀតបានធ្វើតាមគ្នាវាដែរ ហើយការលេងសើចរបស់ត្រីបាឡែនទាំងនេះ គឺខុសៗគ្នានៅតំបន់នីមួយៗ ។

ការស្រាវជ្រាវអំពីអាកប្បកិរិយារបស់ត្រីបាឡែនប្រភេទវាយប្រហារ ពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់សុវត្ថិភាពរបស់មនុស្ស ។ កាលពីឆ្នាំ២០២០ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវរបស់ Atlantic Orca (GTOA) រកឃើញថា ត្រីបាឡែនបានធ្វើបាបកប៉ាល់រហូតដល់៦៧៣លើក ហើយបណ្តាលឱ្យកប៉ាល់ចំនួន៤គ្រឿងលិចក្នុងសមុទ្រ ។

ចំណែកការធ្វើបាបកប៉ាល់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតបានកើតឡើងចំពោះកប៉ាល់ទំហំធំមានកម្ពស់១៥ម៉ែត្រ នៅបរិវេណច្រកសមុទ្រ Guilbraltar រវាងប្រទេសអេស្ប៉ាញ និងអាហ្វ្រិកខាងជើង ហើយអ្នកដំណើរទាំងអស់ក្នុងកប៉ាល់នេះត្រូវបានកប៉ាល់ដឹកប្រេងជួយសង្គ្រោះ ៕

បឹង Hillier គឺជាបឹងទឹកប្រៃមានពណ៌ផ្កាឈូក ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងលិចប្រទេសអូស្ត្រាលី ទោះជាយ៉ាងណា វាក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាបឹងដ៏ចម្លែកមួយ និងនៅតែស្ថិតក្នុងភាពអាថ៌កំបាំងនៅឡើយថា ហេតុអ្វីបានជាវាមានពណ៌បែបនេះ?

ក្នុងឆ្នាំ ១៨០២ អ្នករុករកជនជាតិអង់គ្លេសម្នាក់គឺបានរកឃើញ បឹង Hillier គឺជាបឹងមួយក្នុងចំណោមបឹងពណ៌ផ្កាឈូកទាំងប្រាំនៅរដ្ឋ Victoria ប្រទេសអូស្ត្រាលី ខណៈបឹងចម្លែកៗចំនួន៤ផ្សេងទៀតគឺរួមមាន Crosbie, Becking, Hardy និង Kenyon។ យ៉ាងណាមិញ បើទោះបីជាគេបានរកឃើញបឹងមានបាតុភូតចម្លែកបែបនេះជាច្រើនរយឆ្នាំទៅហើយ ប៉ុន្តែការពិតនៅក្រោយបឹងទាំងនេះនូវតែមិនទាន់មានអ្នកដឹងនៅឡើយនោះទេ។

កាលពីឆ្នាំ២០២២ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តមួយក្រុមក្នុងប្រទេសអូស្រា្តលីក៏បានធ្វើការពិសោធន៍ទៅលើគំរូទឹកនៅក្នុងបឹង Hillier នេះផងដែរ។ ក្រុមការងារបានធ្វើដំណើរការពិសោធន៍ ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណសត្វដែលរស់នៅក្នុងបឹងផ្កាឈូកនោះ គឺឃើញថាមានពពួកបាក់តេរីសារាយ ឬមេរោគ ប្រភេទ extremophiles ជាង ៥០០ ដែលកំពុងរស់នៅ និងបន្តពូជនៅក្នុងបឹង។

អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តមួយចំនួនជឿជាក់ថា បឹងពណ៌ផ្កាឈូកនេះទំនងជាកើតឡើងដោយបាតុភូតធម្មជាតិដ៏អស្ចារ្យ ដោយកម្រ និងស្មុគ្រស្មាញក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវបំផុត។ ស្របពេលដែលមនុស្សជាច្រើនបានប៉ាន់ស្មានថា វាប្រហែលជាមកពីកំហាប់អំបិលខ្ពស់ខ្លាំងពេកនៃបឹងនេះ ខណៈដែលកាំរស្មី UV ឆ្លុះមកទឹកកាន់តែក្តៅ ទើបបណ្តាលឲ្យមីក្រូសារពាង្គកាយដែលរស់ក្នុងបឹងនោះបំប្លែងខ្លួន បង្កើតបានជាបឹងឲ្យមានពណ៌ផ្កាឈូកបែបនេះ។

ទោះជាយ៉ាងណា ទឹកបឹងទំនងជាមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ស្បែកមនុស្សទេ ខណៈបឹងនេះត្រូវបានគេប្រើដើម្បីទាញយកអំបិលអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំផងដែរ។ សព្វថ្ងៃនេះ បឹង Hillier គឺត្រូវបានគេទុកចោលនិងមិនអនុញ្ញាតិឲ្យភ្ញៀវទេសចរចូលទស្សនានោះទេ៕