កាលពីវេលាម៉ោង៦ល្ងាច ថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ខ្យល់ព្យុះដ៏កំណា.ចបានវាយប្រ.ហារខេត្តស៊ីសាកេត និងខេត្តបឹងកាន ប្រទេសថៃ បណ្តាលឱ្យខូចខាតផ្លូវ បង្គោលភ្លើង ផលដំណាំ ផ្ទះសម្បែង និងអគារជាច្រើន ហើយអ្វីគួរឱ្យកត់សម្គាល់ គឺខ្លោងទ្វារតាមផ្លូវដែលដាក់តាំងព្រះឆាយាលក្ខណ៍ព្រះមហាក្សត្រថៃនៅខេត្តស៊ីសាកេត បានបាក់ដួលរលំ ។ បន្ទាប់ពីខ្យល់ព្យុះស្ងប់ស្ងាត់ អាជ្ញាធរក៏ចុះមកពិនិត្យមើលតំបន់រងផលប៉ះពាល់វាយតម្លៃការខូចខាត និងផ្តាំផ្ញើពលរដ្ឋបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន ពីព្រោះខ្យល់ព្យុះនឹងវាយប្រ.ហារប្រទេសថៃបន្តបន្ទាប់ទៀត ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ខ្យល់ព្យុះរដូវក្តៅបានវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំងមកលើស្រុកឃុខាន់ ខេត្តស៊ីសាកេត បណ្តាលឱ្យផ្លូវ ផ្ទះសម្បែងពលរដ្ឋ និងអគារផ្សេងៗខូចខាតយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស នៅមុខផ្សារទីរួមស្រុកដែលជាទីប្រជុំជន ។ អ្វីគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុត គឺខ្លោងទ្វារតាមផ្លូវដែលដាក់តាំងព្រះឆាយាលក្ខណ៍ព្រះមហាក្សត្រថៃបានដួលរលំបែកបាក់ភ្លាមៗ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកំពុងដើរទិញអីវ៉ាន់ក្នុងផ្សារភ្ញាក់ផ្អើលកើតចលាចលយ៉ាងខ្លាំងរត់ទៅកន្លែងសុវត្ថិភាព ខណៈអាជីវករលក់ដូរប្រមូលអីវ៉ាន់ទុកដាក់យ៉ាងរហ័សដើម្បីកុំឱ្យខូចខាតច្រើនជាងនេះ ។

អភិបាលស្រុកឃុខាន់ លោក សុវណ្ណ ណេតនេទិគុន បានឱ្យកងកម្លាំងស្រុកចុះពិនិត្យមើលការខូចខាត និងជួយសង្គ្រោះអ្នករងផលប៉ះពាល់ជាបន្ទាន់ ។ តាមការត្រួតពិនិត្យបឋម គឺតំបន់ជាច្រើនខូចខាតដោយសារខ្យល់ព្យុះ រួមទាំងខូចខាតផ្ទះ ហាងលក់ដូរ អគារ បង្គោលភ្លើង និងផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មជាច្រើនកន្លែង ហើយកងកម្លាំងស្រុកនឹងវាយតម្លៃការខូចខាតលម្អិតឡើងវិញដើម្បីការពារជីវិតពលរដ្ឋ និងការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិដោយសារសំណង់មិនរឹងមាំ ។

គ្រោះធម្មជាតិបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋថៃម្នាក់ស្លាប់ពេលកំពុងដេកឈឺក្នុងផ្ទះ ប៉ុន្តែគ្មានមនុស្សរងរបួស និងខូចខាតយានជំនិះទេ ។ សាលាស្រុកឃុខាន់ បានចេញសេចក្តីប្រកាសទៅកាន់ឃុំទាំងអស់ពន្លឿនការត្រួតពិនិត្យការខូចខាតបន្ថែមយ៉ាងលម្អិត និងរាយការណ៍មកមជ្ឈមណ្ឌលបញ្ជាការស្រុកដើម្បីជួយសង្គ្រោះពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ ដូចជា ៖ ជួសជុលផ្ទះ ផ្តល់ប្រាក់សំណងខូចខាត និងស្វែងរកជម្រកបណ្តោះអាសន្នករណីផ្ទះខូចខាតខ្លាំងដោយសារខ្យល់ព្យុះ ។

ជាមួយគ្នានេះ អាជ្ញាធរប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នឱ្យបានខ្ពស់ ដោយសារប្រទេសថៃនឹងរងការវាយប្រហារពីខ្យល់ព្យុះជាបន្តបន្ទាប់ទៀត ជាពិសេស ពេលផ្លាស់ប្តូររដូវកាល តែងតែមានខ្យល់កន្ត្រាក់ ផ្គររន្ទះ និងធ្លាក់ទឹកកកនៅតំបន់ខ្លះ ។ អាជ្ញាធរក៏បានណែនាំពលរដ្ឋពិនិត្យមើលតើផ្ទះសាងសង់រឹងមាំដែរឬទេ និងចៀសវាងនៅក្បែរសំណង់អគារដែលកំពុងសាងសង់ ។

ចំណែកនៅស្រុកជាច្រើនក្នុងខេត្តបឹងកាន កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ក៏រងការវាយប្រហារពីខ្យល់ព្យុះកំណាចដែរ ថែមទាំងមានភ្លៀងធ្លាក់លាយឡំជាមួយទឹកកកប្រមាណ១៥នាទី បណ្តាលឱ្យផ្ទះ ផលដំណាំ ដើមឈើ និងបង្គោលភ្លើងខូចខាតយ៉ាងច្រើន ។ ពលរដ្ឋប្រាប់ថា ពួកគេពុំធ្លាប់ជួបប្រទះខ្យល់ព្យុះខ្លាំងក្លាបែបនេះពីមុនទេ នៅឆ្នាំ២០២៦ ប្រទេសថៃមានខ្យល់ព្យុះធ្ងន់ធ្ងរបំផុតពុំធ្លាប់កើតឡើង ៕

នារសៀលថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ កងទ័ពថៃភូមិភាគ២ បានស្នើសុំការសហការពីពលរដ្ឋទាំងអស់កុំថតរូបភាព និងចែកចាយពីការចល័តសព្វាវុ.ធរបស់កងទ័ពដាច់ខាត ក្រោមហេតុផលដើម្បីសុវត្ថិភាពកងទ័ព និងពលរដ្ឋគ្រប់រូប ។ ក្រៅពីនេះ កងទ័ពថៃបានប្រកាសអនុវត្តតាមគោលការណ៍ «OPSEC» គឺការពារខ្លួន និងឱ្យពលរដ្ឋអនុវត្តគោលការណ៍នេះដែរ មិនត្រូវចែកចាយរូបភាពការចល័តកម្លាំងទ័ព ។

តាមការបង្ហោះក្នុងហ្វេសប៊ុកផេករបស់កងទ័ពថៃភូមិភាគ២ នាវេលាម៉ោងជាង១រសៀល ថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា បញ្ជាក់ថា កងទ័ពថៃស្នើសុំការសហការពីពលរដ្ឋកុំថតរូបភាព និងផ្សព្វផ្សាយពីការចល័តសព្វាវុធរបស់កងទ័ពក្នុងបណ្តាញសង្គម ដើម្បីសុវត្ថិភាពកងទ័ព និងសន្តិសុខជាតិ ។ កងទ័ពថៃប្រកាន់យកនូវគោលការណ៍ «OPSEC» គឺការពារជីវិតកងទ័ព! បើពលរដ្ឋឃើញការចល័តកម្លាំង ពុំគួរថតរូបភាព ពលរដ្ឋដឹងព័ត៌មានបាន ប៉ុន្តែហាមចែកចាយ ។

កន្លងមក មជ្ឈមណ្ឌលទំនាក់ទំនងសាធារណៈនៃកងទ័ពថៃភូមិភាគទី២៨ បានលើកឡើងពីគោលការណ៍ «OPSEC» ថា ពលរដ្ឋគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ត្រូវតែគោរពគោលការណ៍ «OPSEC» មកពីពាក្យ «Operations Security» យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ។ ពលរដ្ឋមិនត្រូវបង្ហាញព័ត៌មានសព្វាវុធកងទ័ព, ផែនការកងទ័ព, ការអនុវត្ត និងចល័តកម្លាំង ព្រមទាំងហាមថតរូបភាពទីតាំង GPS ឬរូបភាពបង្ហាញពីកន្លែងដាក់សព្វាវុធ ។

ទោះជាព័ត៌មានមួយចំនួនមិនមែនជារឿងសម្ងាត់ ប៉ុន្តែប្រសិនបើរួមបញ្ចូលវាជាមួយព័ត៌មានផ្សេងទៀត វាអាចក្លាយជាទិដ្ឋភាពរួមនៃយុទ្ធសាស្ត្រដែលសត្រូវអាចប្រើប្រាស់ដើម្បីចរចា ឬវាយប្រហារភ្លាមៗ ។ នេះជាមូលហេតុដែលកងទ័ពនៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងកងទ័ពថៃ ផ្តល់ភាពសំខាន់បំផុតចំពោះគោលការណ៍ «OPSEC» និងជាតួនាទីរបស់គ្រប់គ្នាទាំងកងទ័ព និងពលរដ្ឋត្រូវការពារប្រទេសលើសង្គ្រាមព័ត៌មាន ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ថៃយកលើកឡើងពីហេតុផលមិនសមទំនងថា ការដាក់ទូរកុងទឺន័រ និងបន្លាលួសនៅតាមព្រំដែនដើម្បីកាត់បន្ថយជម្លោះ ក្រោយកម្ពុជាដឹកនាំមន្ត្រីទូតអន្តរជាតិមកពីច្រើនប្រទេសទៅពិនិត្យមើលផ្ទាល់ភ្នែកលើទីតាំងដែលកងទ័ពថៃដាក់ទូរកុងទឺន័រ និងរាយបន្លាលួសព័ទ្ធយកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់នៅតំបន់ថ្មដា ។ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃយកលេសថា ការធ្វើបែបនេះក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងទប់ស្កាត់ជម្លោះ មិនមែនជាការរំលោភអធិបតេយ្យកម្ពុជាទេ ៕

ហេតុផលមិនសមទំនងយ៉ាងម៉េចក៏និយាយចេញមករួចដែរ! ក្រោយកម្ពុជាដឹកនាំទូតអន្តរជាតិមកពីច្រើនប្រទេសទៅពិនិត្យមើលផ្ទាល់លើទីតាំងដែលយោធាថៃបានដាក់ទូរកុងតឺន័រ និងបន្លាលួសព័ទ្ធយកដីកម្ពុជានៅតំបន់ថ្មដា អ្នកនាំពាក្យយោធាថៃបែរជាខំបកស្រាយថា ការធ្វើបែបនេះមានចេតនាកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងទប់ស្កាត់ជម្លោះ មិនមែនជាការរំលោ.ភលើអធិបតេយ្យកម្ពុជានោះទេ។

យោងតាមការចេញផ្សាយដោយទូរទស្សន៍ប៉ុស្តិ៍លេខ៧ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៩ បានលើកឡើងពីការបកស្រាយរបស់អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងទឹកថៃ លោក Parach Rattanachaiyapan ដែលបានបញ្ជាក់ថា «លោកពិតជាទទួលបានរបាយការណ៍ព័ត៌មានមកថា កម្ពុជាគឺពិតជាបានដឹកនាំគណៈប្រតិភូអន្តរជាតិ អ្នកការទូត និងតំណាងអង្គការអន្តរជាតិ ដើម្បីធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់តំបន់ ដែលកងទ័ពថៃ បានដាក់ទូកុងតឺន័រ និងបន្លាលួសហើយ»។

លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ពាក់ព័ន្ធនឹងការដាក់ទូកុងតឺន័រ និងបន្លាលួសនេះ កងទ័ពថៃ គ្រាន់តែដាក់ ដើម្បីកាត់បន្ថយការប៉ះទង្គិចគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ ដោយកងទ័ពថៃ មិនមានបំណងរំលោ.ភលើដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា ឬមានចេតនាអា.ក្រក់នោះឡើយ»។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះថែមទាំងបាននិយាយចោ.ទប្រកាន់មកកាន់កម្ពុជាវិញថា អ្វីដែលពួកគេធ្វោះគឺដើម្បីការពារការញុះញង់បន្ថែមទៀត និងកាត់បន្ថយលទ្ធភាពនៃការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកងកម្លាំងយោធានៃភាគីទាំងពីរ ដែលអាចធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងដោយមិនចាំបាច់តែប៉ុណ្ណោះ។

គួរជម្រាបថា កាលពីថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ ទី២៧ ខែមីនា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន បានដឹកនាំអង្គទូត និងតំណាងអង្គទូតចំនួន១៦ស្ថានទូត និងអង្គការអន្តរជាតិចំនួន២ ទៅទស្សនកិច្ចស្ថានភាពព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ពិនិត្យមើលផ្ទាល់ស្ថានភាពព្រំដែន យោធាថៃដាក់ ទូកុងតឺន័រ និង បន្លាលួស នៅតំបន់ថ្មដា ខេត្តពោធិ៍សាត់។

នៅក្នុងដំណើរចុះត្រួតពិនិត្យនោះ កម្ពុជាលើកយកផែនទីដែលមានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិមកបង្ហាញអង្គទូតទាំងអស់ ព្រមទាំងបានរៀបរាប់សព្វគ្រប់អំពីសកម្មភាពរំលោ.ភបំពាន ដណ្ដើមយកទឹកដីរបស់កម្ពុជាពីសំណាក់យោធាថៃក្រោយបទឈប់បាញ់ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ ការណ៍នេះទំនងជាបានធ្វើឲ្យថៃភ័យខ្លួន ខ្លាចអន្តរជាតិដឹងការពិត ទើបបានជាព្យាយាមចេញមកបកស្រាយដើម្បីលាងខ្លួនយកល្អបែបនេះទៅវិញ៕

ពលរដ្ឋអាមេរិករស់នៅ៥០រដ្ឋ និងនៅក្រៅប្រទេសបានរួមគ្នាធ្វើបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំមានអ្នកចូលរួមរាប់លាននាក់កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមពាក្យ «No Kings» ដើម្បីប្រឆាំងគោលនយោបាយដឹកនាំប្រទេសរបស់មេដឹកនាំអាមេរិក, មិនគាំទ្រសង្គ្រា.មនៅអ៊ីរ៉ង់ និងការកំណត់គោលនយោបាយតឹងរ៉ឹងសម្រាប់ជនអន្តោប្រវេសន៍ ។ នេះជាបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំលើកទី៣ តាំងពីលោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ឡើងកាន់តំណែងលើកទី២ កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ខណៈមន្ត្រីសេតវិមានថា ពលរដ្ឋទាំងនេះជាក្រុមជ្រុលនិយមប្រឆាំងមេដឹកនាំ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ពលរដ្ឋអាមេរិករាប់លាននាក់នៅទូទាំងប្រទេសបានធ្វើបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំលើកទី៣ ក្រោមពាក្យ «No Kings» ដើម្បីប្រឆាំងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកដឹកនាំលោកប្រធានាធិបតី Trump ព្រមទាំងប្រឆាំងការធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់, ការបណ្តេញជនអន្តោប្រវេសន៍ និងការចំណាយប្រចាំថ្ងៃកើនឡើង ដោយអ្នកដឹកនាំការធ្វើបាតុកម្មថា លោក Trump ព្យាយាមដឹកនាំប្រទេសដូចជនផ្តាច់ការ ហើយប្រជាធិបតេយ្យត្រូវតែជារបស់ពលរដ្ឋ មិនមែនជារបស់អ្នកកាន់អំណាចទេ ។

នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ពលរដ្ឋអាមេរិកយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់បានប្រមូលផ្តុំនៅទីតាំងអនុស្សាវរីយ៍ Lincoln និង National Mall ដើម្បីដុតរូបសំណាកលោក Trump និងរូបសំណាកអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក JD Vance ព្រមទាំងទាមទារឱ្យដកចេញពីតំណែង និងចាប់ខ្លួន ។

ចំណែករដ្ឋមិនីសូដា ក្លាយជាកន្លែងធ្វើបាតុកម្មយ៉ាងធំបន្ទាប់ពីកើតហេតុការណ៍មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍បាញ់ពលរដ្ឋអាមេរិក២នាក់ស្លាប់កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយមានសិល្បករល្បីច្រៀងបទ «Streets of Minneapolis» ដើម្បីប្រឆាំងទង្វើរបស់មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍ ។ នៅទីក្រុងញូវយ៉កក៏ផ្ទុះបាតុកម្មដែរ ខណៈកាលពីតុលា ពលរដ្ឋនៅទីក្រុងនេះបានមកចូលរួមបាតុកម្មរហូតដល់១សែននាក់ ។

អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានលើកឡើងពីការធ្វើបាតុកម្មនេះថា គឺជាក្រុមជ្រុលនិយមប្រឆាំងលោក Trump ហើយគ្មានអ្នកណាចាប់អារម្មណ៍ទេ ក្រៅពីអ្នកសារព័ត៌មាន ។ លោក Trump ធ្លាប់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន Fox News ថា លោកមិនមែនជាស្តេចទេ អ្វីដែលលោកធ្វើ គឺដើម្បីស្តារប្រទេសដែលមានវិបត្តិ ។

តាំងពីឡើងកាន់តំណែងនៅសេតវិមានកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ លោក Trump បានពង្រីកអំណាចរបស់ខ្លួនយ៉ាងទូលំទូលាយតាមរយៈការបញ្ជាផ្សេងៗ រួមមាន ៖ រំលាយភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលកណ្តាល, បញ្ជូនកងកម្លាំងទៅកាន់តំបន់ បើទោះមានការជំទាស់ពីអភិបាលរដ្ឋ និងបញ្ជាឱ្យក្រសួងយុត្តិធម៌ចាត់វិធានការកាត់ទោសអ្នកប្រឆាំងនយោបាយ ។

បាតុកម្មក្រោមពាក្យ «No Kings» កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ មានអ្នកចូលរួមរហូតដល់ជិត៧លាននាក់ ខណៈបាតុកម្ម «No Kings» លើកនេះ កើតឡើងនៅតាមទីក្រុងតូច-ធំទាំងអស់ ដោយរដ្ឋាភិបាលដាក់ពង្រាយកងកម្លាំងរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ ទោះជាអ្នកដឹកនាំបាតុកម្មថា តវ៉ាដោយអហិង្សាក្តី ។ ពលរដ្ឋអាមេរិករស់នៅប្រទេសនានាក៏ធ្វើបាតុកម្មដែរ ដូចជា ៖ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង, ទីក្រុងឡុងដ៍ ប្រទេសអង់គ្លេស និងទីក្រុង Lisbon ប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ ដែលកាន់បដាថ្កោលទោសមេដឹកនាំថា ជាជនហ្វាស៊ីស និងឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាម ៕