នៅព្រឹកថ្ងៃទី ២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ជាថ្ងៃប្រវត្តិសាស្ត្រមួយសម្រាប់អ្នកខេត្តកំពង់ចាម ក្រោយខេត្តនេះទទួលបានជ័យលាភី ជាខេត្តទី៨បញ្ចប់ការបន្ទោបង់ពាសវាល ពាសកាល ដោយពិធីនេះប្រកាសនេះ ធ្វើឡើងនៅលើបរិវេណ មុខសាលាខេត្តកំពង់ចាម។

ក្រុមការងារចុះផ្ទៀងផ្ទាត់ ODF ថ្នាក់ជាតិ បានបង្ហាញពីស្ថានភាពអនាម័យ និងបរិស្ថាននៅខេត្តកំពង់ចាម មានលក្ខណៈល្អបង្គួរ ជាពិសេសតាមរយៈនៃការចុះ ផ្ទៀងផ្ទាត់នេះ មិនមានខ្នងផ្ទះណាមួយត្រូវបានរកឃើញថា នៅបន្តបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាលនោះទេ សូម្បីទីតាំងសង្ស័យមួយចំនួនដែលធ្លាប់មានព្រៃ ឬនៅមាត់ទន្លេ មាត់បឹង ក៏គ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ថា មានការបន្ទោបង់ក្រៅបង្គន់នោះដែរ។

បច្ចុប្បន្ន តំបន់សង្ស័យទាំងនោះ ប្រែក្លាយទៅជាលំនៅឋានស្អេកស្កះ មានរបៀបរៀបរយ មានទេសភាព សោភ័ណ្ឌភាព អនាម័យ និងបរិស្ថានល្អប្រសើរ ដែលទាំងនេះបង្ហាញឱ្យឃើញថា ខេត្តកំពង់ចាម ស័ក្តសមទទួលបានពានជ័យលាភី ជាខេត្ត ODF យ៉ាងពិតប្រាកដ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា នាបំណាច់ឆ្នាំខាងមុខនេះ សៀមរាប នឹងក្លាយជាខេត្តទី៩ ទទួលបានជ័យលាភីជាខេត្តបញ្ចប់ការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល៕

រាជធានីអង្គរធំ ឬយសោធៈបុរៈ ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងក្នុងឆ្នាំ ១១៨១ ដល់ ១២១៨ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ។ វង់អង្គរធំនេះ ហ៊ុព័ទ្ធទៅដោយគូទឹក និងមានខ្លោងទ្វារចំនួន ៥ សម្រាប់ចេញចូល ខណៈកាលពីបុរាណកាល ខ្លោងទ្វារទាំងនោះសុទ្ធតែមានមុខងារ ប្រើនៅក្នុងកាលៈទេសៈខុសៗគ្នាទាំងអស់។

១ ខ្លោងទ្វារទន្លេអុំ៖ ជាខ្លោងទ្វារដ៏មមាលញឹកជាងគេមួយ ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូង។ មនុស្សគ្រប់គ្នា អាចធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់បានគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈទាំងអស់ និងអាចចេញចូលបានដោយសេរី នៅក្នុងគោលបំណងប្រើប្រាស់ខ្លោងទ្វារនេះធ្វើកិច្ចការដ្ឋបាល សាសនា និងរកស៊ីជួញដូរ។ ម៉្យាងវិញទៀតខ្លោងទ្វារនេះ ក៏ត្រូវបានគេប្រារព្ធពិធីបុណ្យអ៊ុទូក ដើម្បីរំលឹកដល់ការធ្វើចម្បាំងជើងទឹកដោយបានយកឈ្នះទៅលើកងទ័ពចាម ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ និងព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។

២ ខ្លោងទ្វារខ្មោច ៖ ខ្លោងទ្វារនៅទិសខាងកើត ស្ថិតនៅចំពីមុខប្រាសាទបាយ័ន។ ខ្លោងទ្វារនេះមានមុខងារដើម្បីដឹកឬដង្ហែរសាកសព អ្នកដែលរស់នៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទអង្គរធំដើម្បីយកទៅបូជា ឬបោះចោលទៅក្នុងទឹកដែលនៅខាងក្រៅនៃបរិវេណក្រុង។ តាមជំនឿចាស់ៗបុរាណ គេជឿថាខ្លោងទ្វារនេះគ្មានបញ្ចុះនូវមន្តអាគមគាថ៌ាដូចខ្លោងទ្វារដទៃទេ ព្រោះគេកប់ខ្មោចនៅទីនោះ និងដោយខ្លាចពួកគេមិនបានចាប់ជាតិ ហើយក៏មានបម្រាមថាត្រូវកប់ឲ្យបានមុនថ្ងៃលិចនិងហាមដើរងាកក្រោយផងដែរដែលអាចនាំឲ្យព្រលឹងខ្មោចដើរតាមចូលទៅក្នុងភូមិស្រុក។

៣ ខ្លោងទ្វារជ័យ៖ ខ្លោងទ្វារស្ថិតនៅទិសខាងកើត ស្ថិតនៅចំខាងមុខព្រះទីលានជល់ដំរី អាចធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់សម្រាប់តែព្រះមហាក្សត្រនិងកងទ័ពប៉ុណ្ណោះ និងបន្ទាប់ពីបានទទួលនូវជ័យជំនះលើខ្មាំងសត្រូវ។ ដូច្នេះ គេក៏បានប្រសិទ្ធនាមខ្លោងទ្វារនោះថាខ្លោងទ្វារជ័យ។

៤ ខ្លោងទ្វារតាកៅ ៖ គឺជាខ្លោងទ្វារខាងលិច ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រហារជីវិត នៅពេលដែលជនណាម្នាក់មានទោសធ្ងន់ធ្ងរ ដែលមិនអាចលើកលែងទោសបាន នោះត្រូវបានគេយកទៅប្រហារជីវិតនៅខាងក្រៅបរិវេណនៃខ្លោងទ្វារ ហើយធ្វើការជីករណ្តៅកប់ឬយកដីនិងថ្មកប់ពីលើ។

៥ ខ្វោងទ្វារដីឆ្នាំង ស្ថិតនៅទិសខាងជើង ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់សម្រាប់ក្រុមបុព្វជិតមកពីទីជិតឆ្ងាយដង្ហែក្បួនព្យុហយាត្រាចូលមកទីក្រុង ដើម្បីចូលគាល់ព្រះមហាក្សត្រ ក្នុងគោលបំណងសុំនូវសេចក្តីព្រះរាជទានទោសប្រោសដល់អ្នកមានកំហុសបន្តិចបន្តួច ដែលកំពុងជាប់ឃុំឃាំងនៅក្នុងបរិវេណទីក្រុង ដើម្បីនាំយកពួកគេទៅអប់រំសាជាថ្មីឡើងវិញ៕

ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកដែលរស់នៅក្នុងខេត្តកំពង់ធំផ្ទាល់ គឺអាចទៅទទួលសេវាពិនិត្យសុខភាព និងព្យាបាលជម្ងឺជាច្រើនមុខដូចជាជំងឺមាត់ធ្មេញ ពិនិត្យឈាម ថតឆ្លុះក្រពះពោះវៀន ជម្ងឺរោគស្ត្រី ជំងឺកុមារជាដើម ដោយឥតគិតថ្លៃ នៅឯមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តកំពង់ធំ ដែលមានរយៈពេល៣ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី ២៦ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដានេះ។

កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដានេះ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ធំ មានកិត្តិយស សូមគោរពជម្រាប និងជូនដំណឹងដល់ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី មន្ត្រីរាជការ និងពុកម៉ែបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងខេត្តកំពង់ធំ ឱ្យបានជ្រាបថា៖ មន្ទីរសុខាភិបាលខេត្ត បានសហការជាមួយ សមាគមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តខេត្តឃ្យុងសាងប៊ុកដូ នៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ដើម្បីរៀបចំកម្មវិធីពិនិត្យព្យាបាលជំងឺទូទៅ ជំងឺមាត់ធ្មេញ ថតឆ្លុះក្រពះពោះវៀន រោគស្ត្រី ជំងឺកុមារ ចក្ខុរោគ (ជំងឺភ្នែក) ចាក់ម្ជុលវិជ្ជាសាស្ត្រ ព្រមទាំងពិនិត្យឈាមជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ដោយឥតគិតថ្លៃ ។

កម្មវិធីពិនិត្យព្យាបាលនេះធ្វើឡើងរយៈពេល ០៣ថ្ងៃ គិតចាប់ពីថ្ងៃទី២៦ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តកំពង់ធំតាមកម្មវិធីដូចខាងក្រោម៖

-ថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ចាប់ពីម៉ោង ០៩:៣០នាទីព្រឹក ដល់ម៉ោង ១៧:០០ល្ងាច ធ្វើការពិនិត្យ ព្យាបាលជំងឺជូនពុកម៉ែ បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ។

-ថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ចាប់ពីម៉ោង ០៨:៣០នាទីព្រឹក ដល់ម៉ោង ១៧:០០ល្ងាច ធ្វើការពិនិត្យព្យាបាលជំងឺជូនពុកម៉ែ បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ។

-ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ចាប់ពីម៉ោង ០៨:៣០នាទីព្រឹក ដល់ម៉ោង ១២:០០ថ្ងៃត្រង់ ធ្វើការ ពិនិត្យព្យាបាលជំងឺជូនបងប្អូនដែលជាមន្ត្រីរាជការ និងកងកម្លាំងព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារ ។

អាស្រ័យដូចបានគោរពជម្រាបជូនខាងលើនេះ សូម ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី មន្ត្រីរាជការ ពុកម៉ែបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ មេត្តារួសរាន់អញ្ជើញមកទទួលសេវាពិនិត្យព្យាបាលនេះ ឱ្យបានគ្រប់ៗគ្នាកុំបីខានផងដែរ៕

សាលាដំបូង និងអយ្យការអមសាលាដំបូង រាជធានីភ្នំពេញ សម្រេចឃុំខ្លួនជាបណ្តោះអាសន្ន យុវជន៤នាក់ លើសំណុំរឿងញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម។

ជនត្រូវចោទចំនួន ៤នាក់ រួមមាន៖

១.ឈ្មោះ ស៊្រុន ស៊្រុន ភេទប្រុស
២.ឈ្មោះ ភីង សោភា ភេទស្រី
៣.ឈ្មោះ ចក់ បានមុន្នី ភេទប្រុស
៤.ឈ្មោះ សាន សិទ្ធ ភេទប្រុស និងគូកន

សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ជនត្រូវចោទទាំង ៤នាក់ និងបក្ខពួក បានផ្សាយផ្ទាល់ (LIVE) វីដេអូនៅក្នុងបណ្តាញ សង្គមហ្វេសប៊ុក Srun Srorn ព្រមទាំងបង្ហោះចូលក្នុងផេកហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន ពាក់ព័ន្ធទៅនឹង “គម្រោងអភិវឌ្ឍ តំបន់ត្រីកោណរវាងរដ្ឋាភិបាល កម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម (CLV-DTA)” និងបានធ្វើការអត្ថាធិប្បាយដែលមានចរិក លក្ខណៈមូលបង្កាច់ ប្រឌិតព័ត៌មានមិនពិត ដែលធ្វើឡើងក្នុងចេតនាទុច្ចរិត ញុះញង់ បញ្ឆេះកំហឹងប្រជាពលរដ្ឋឱ្យ ប្រឆាំងនឹងការដឹកនាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលសកម្មភាពនេះ បានបង្កឱ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខជាតិ៕

តើអ្នកដឹងទេថា នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍យើងនេះតើប្រទេសណាដែលគ្មានសត្វព្រៃរស់នៅ? ជាការពិតណាស់នៅតំបន់អាស៊ានរបស់យើងគឺមានប្រទេសសរុបប្រមាណ ១១ ដែលប្រទេសនីមួយៗសុទ្ធតែមានព្រៃ និងមានសត្វព្រៃកម្រជាច្រើនរស់នៅទីនោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង ១១ គឺមានប្រទេសតែមួយប៉ុណ្ណោះដែលគ្មានសត្វព្រៃរស់នៅ ដែលប្រទេសនោះគឺជាប្រទេសសិង្ហបុរី។ សិង្ហបុរី គឺជាប្រទេសតូចជាងគេនៅតំបន់អាស៊ានដែលមានផ្ទៃដីសរុបជាង ៧០០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ខណៈរដ្ឋាភិបាលបានកំណត់ទិសដៅថានឹងពង្រីងផ្ទៃដីឱ្យបាន ១០០ គីឡូម៉ែត្របន្ថែមទៀតនៅឆ្នាំ ២០៣០។

ដោយសារតែប្រទេសនាគអាស៊ីមានទំហំតូចទើបប្រទេសនេះមិនមានសត្វព្រៃរស់នៅតាមព្រៃភ្នំដូចប្រទេសដទៃឡើយ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលនាគអាស៊ីមួយនេះបានរៀបចំជាសួនសត្វព្រៃធំមួយ សម្រាប់ឱ្យភ្ញៀវទេសចរទស្សនាកម្សាន្ត និងអាចទស្សនានៅពេលរាត្រីបានទៀតផង។ ដំណើរទស្សនាសត្វពេលរាត្រីនៅប្រទេសសិង្ហបុរីនេះ គឺបានបន្តមកជិតពីរទសវត្សហើយ ពោលគឺបានបើកសម្ពោធដំបូងនៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៤ ដោយបានជាប់ឈ្មោះជាសួនសត្វពេលរាត្រីមុនគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក។

វាត្រូវបានចំណាយថវិកាស្ថាបនាអស់ប្រមាណ ៥២ លានដុល្លារអាមេរិក នៅលើផ្ទៃដីជាង ៤០ ហិកតា ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅសួនសត្វសិង្ហបុរី (Singapore Zoo) និងអាងស្តុកទឹក (Upper Seletar Reservoir) សួនសត្វរាត្រីនេះជាជម្រកនៃសត្វ ១២០ ប្រភេទខុសៗគ្នា ដែលមានចំនួនសរុប ១,០៤០ ក្បាល ក្នុងនោះមាន ៣០ ភាគរយ គឺជាប្រភេទសត្វកម្រ និងជិតផុតពូជ។

សួនសត្វរាត្រីទទួលបានភ្ញៀវទេសចរជាង ១ លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ភ្ញៀវទេសចរដែលមកទីនេះនិយមគយគន់សត្វជាច្រើនប្រភេទរួមមាន សត្វរមាសពូជឥណ្ឌា សត្វកំប្រុកភ្នែកលៀនពូជកម្រ សត្វរមាំង ក្តាន់ និងសត្វកំប្រុកយក្សមានស្លាបចេះហោះសំកាំងខ្លួនជាដើម។ ថ្វីដ្បិតសួនសត្វនេះស្ថិតក្នុងពេលរាត្រីក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែបច្ចេកទេសបំពាក់ភ្លើងដ៏ស្រទន់ដូចពន្លឺព្រះច័ន្ទ បានធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរហាក់មានអារម្មណ៍ថាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងព្រៃពិតៗ ខណៈដែលពពួកសត្វទាំងនោះក៏មិនត្រូវបានរំខានដោយពន្លឺចែងចាំងដែរ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត ពពួកសត្វទាំងនោះក៏មិនត្រូវបានជាប់ចំណង ឬដាក់ក្នុងទ្រុងឃុំឃាំងនោះដែរ ពោលគឺភ្ញៀវអាចជិះឡានបណ្តើរទស្សនាបណ្តើរ ជាមួយនឹងរនាំងការពារបែបធម្មជាតិ។ ក្រៅពីទស្សនីយភាពនៃជីវិតសត្វព្រៃខាងលើ អ្វីដែលពិសេសជាងនេះទៀតនោះ គឺមានការសម្តែងសិល្បៈវប្បធម៌របស់ក្រុមជនជាតិភាគតិច ការផ្លុំខ្លុយជនជាតិ និងការសម្តែងដុតភ្លើងក្នុងមាត់ផងដែរ ខណៈសត្វមួយចំនួនត្រូវបានគេយកទៅបង្វឹកឱ្យចេះសម្តែងសៀកក្នុងពេលរាត្រីទៀតផង៕