ហេតុផលមិនសមទំនងយ៉ាងម៉េចក៏និយាយចេញមករួចដែរ! ក្រោយកម្ពុជាដឹកនាំទូតអន្តរជាតិមកពីច្រើនប្រទេសទៅពិនិត្យមើលផ្ទាល់លើទីតាំងដែលយោធាថៃបានដាក់ទូរកុងតឺន័រ និងបន្លាលួសព័ទ្ធយកដីកម្ពុជានៅតំបន់ថ្មដា អ្នកនាំពាក្យយោធាថៃបែរជាខំបកស្រាយថា ការធ្វើបែបនេះមានចេតនាកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងទប់ស្កាត់ជម្លោះ មិនមែនជាការរំលោ.ភលើអធិបតេយ្យកម្ពុជានោះទេ។

យោងតាមការចេញផ្សាយដោយទូរទស្សន៍ប៉ុស្តិ៍លេខ៧ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៩ បានលើកឡើងពីការបកស្រាយរបស់អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងទឹកថៃ លោក Parach Rattanachaiyapan ដែលបានបញ្ជាក់ថា «លោកពិតជាទទួលបានរបាយការណ៍ព័ត៌មានមកថា កម្ពុជាគឺពិតជាបានដឹកនាំគណៈប្រតិភូអន្តរជាតិ អ្នកការទូត និងតំណាងអង្គការអន្តរជាតិ ដើម្បីធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់តំបន់ ដែលកងទ័ពថៃ បានដាក់ទូកុងតឺន័រ និងបន្លាលួសហើយ»។

លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ពាក់ព័ន្ធនឹងការដាក់ទូកុងតឺន័រ និងបន្លាលួសនេះ កងទ័ពថៃ គ្រាន់តែដាក់ ដើម្បីកាត់បន្ថយការប៉ះទង្គិចគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ ដោយកងទ័ពថៃ មិនមានបំណងរំលោ.ភលើដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា ឬមានចេតនាអា.ក្រក់នោះឡើយ»។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះថែមទាំងបាននិយាយចោ.ទប្រកាន់មកកាន់កម្ពុជាវិញថា អ្វីដែលពួកគេធ្វោះគឺដើម្បីការពារការញុះញង់បន្ថែមទៀត និងកាត់បន្ថយលទ្ធភាពនៃការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកងកម្លាំងយោធានៃភាគីទាំងពីរ ដែលអាចធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងដោយមិនចាំបាច់តែប៉ុណ្ណោះ។

គួរជម្រាបថា កាលពីថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ ទី២៧ ខែមីនា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន បានដឹកនាំអង្គទូត និងតំណាងអង្គទូតចំនួន១៦ស្ថានទូត និងអង្គការអន្តរជាតិចំនួន២ ទៅទស្សនកិច្ចស្ថានភាពព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ពិនិត្យមើលផ្ទាល់ស្ថានភាពព្រំដែន យោធាថៃដាក់ ទូកុងតឺន័រ និង បន្លាលួស នៅតំបន់ថ្មដា ខេត្តពោធិ៍សាត់។

នៅក្នុងដំណើរចុះត្រួតពិនិត្យនោះ កម្ពុជាលើកយកផែនទីដែលមានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិមកបង្ហាញអង្គទូតទាំងអស់ ព្រមទាំងបានរៀបរាប់សព្វគ្រប់អំពីសកម្មភាពរំលោ.ភបំពាន ដណ្ដើមយកទឹកដីរបស់កម្ពុជាពីសំណាក់យោធាថៃក្រោយបទឈប់បាញ់ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ ការណ៍នេះទំនងជាបានធ្វើឲ្យថៃភ័យខ្លួន ខ្លាចអន្តរជាតិដឹងការពិត ទើបបានជាព្យាយាមចេញមកបកស្រាយដើម្បីលាងខ្លួនយកល្អបែបនេះទៅវិញ៕

ពលរដ្ឋអាមេរិករស់នៅ៥០រដ្ឋ និងនៅក្រៅប្រទេសបានរួមគ្នាធ្វើបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំមានអ្នកចូលរួមរាប់លាននាក់កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមពាក្យ «No Kings» ដើម្បីប្រឆាំងគោលនយោបាយដឹកនាំប្រទេសរបស់មេដឹកនាំអាមេរិក, មិនគាំទ្រសង្គ្រា.មនៅអ៊ីរ៉ង់ និងការកំណត់គោលនយោបាយតឹងរ៉ឹងសម្រាប់ជនអន្តោប្រវេសន៍ ។ នេះជាបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំលើកទី៣ តាំងពីលោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ឡើងកាន់តំណែងលើកទី២ កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ខណៈមន្ត្រីសេតវិមានថា ពលរដ្ឋទាំងនេះជាក្រុមជ្រុលនិយមប្រឆាំងមេដឹកនាំ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ពលរដ្ឋអាមេរិករាប់លាននាក់នៅទូទាំងប្រទេសបានធ្វើបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំលើកទី៣ ក្រោមពាក្យ «No Kings» ដើម្បីប្រឆាំងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកដឹកនាំលោកប្រធានាធិបតី Trump ព្រមទាំងប្រឆាំងការធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់, ការបណ្តេញជនអន្តោប្រវេសន៍ និងការចំណាយប្រចាំថ្ងៃកើនឡើង ដោយអ្នកដឹកនាំការធ្វើបាតុកម្មថា លោក Trump ព្យាយាមដឹកនាំប្រទេសដូចជនផ្តាច់ការ ហើយប្រជាធិបតេយ្យត្រូវតែជារបស់ពលរដ្ឋ មិនមែនជារបស់អ្នកកាន់អំណាចទេ ។

នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ពលរដ្ឋអាមេរិកយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់បានប្រមូលផ្តុំនៅទីតាំងអនុស្សាវរីយ៍ Lincoln និង National Mall ដើម្បីដុតរូបសំណាកលោក Trump និងរូបសំណាកអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក JD Vance ព្រមទាំងទាមទារឱ្យដកចេញពីតំណែង និងចាប់ខ្លួន ។

ចំណែករដ្ឋមិនីសូដា ក្លាយជាកន្លែងធ្វើបាតុកម្មយ៉ាងធំបន្ទាប់ពីកើតហេតុការណ៍មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍បាញ់ពលរដ្ឋអាមេរិក២នាក់ស្លាប់កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយមានសិល្បករល្បីច្រៀងបទ «Streets of Minneapolis» ដើម្បីប្រឆាំងទង្វើរបស់មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍ ។ នៅទីក្រុងញូវយ៉កក៏ផ្ទុះបាតុកម្មដែរ ខណៈកាលពីតុលា ពលរដ្ឋនៅទីក្រុងនេះបានមកចូលរួមបាតុកម្មរហូតដល់១សែននាក់ ។

អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានលើកឡើងពីការធ្វើបាតុកម្មនេះថា គឺជាក្រុមជ្រុលនិយមប្រឆាំងលោក Trump ហើយគ្មានអ្នកណាចាប់អារម្មណ៍ទេ ក្រៅពីអ្នកសារព័ត៌មាន ។ លោក Trump ធ្លាប់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន Fox News ថា លោកមិនមែនជាស្តេចទេ អ្វីដែលលោកធ្វើ គឺដើម្បីស្តារប្រទេសដែលមានវិបត្តិ ។

តាំងពីឡើងកាន់តំណែងនៅសេតវិមានកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ លោក Trump បានពង្រីកអំណាចរបស់ខ្លួនយ៉ាងទូលំទូលាយតាមរយៈការបញ្ជាផ្សេងៗ រួមមាន ៖ រំលាយភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលកណ្តាល, បញ្ជូនកងកម្លាំងទៅកាន់តំបន់ បើទោះមានការជំទាស់ពីអភិបាលរដ្ឋ និងបញ្ជាឱ្យក្រសួងយុត្តិធម៌ចាត់វិធានការកាត់ទោសអ្នកប្រឆាំងនយោបាយ ។

បាតុកម្មក្រោមពាក្យ «No Kings» កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ មានអ្នកចូលរួមរហូតដល់ជិត៧លាននាក់ ខណៈបាតុកម្ម «No Kings» លើកនេះ កើតឡើងនៅតាមទីក្រុងតូច-ធំទាំងអស់ ដោយរដ្ឋាភិបាលដាក់ពង្រាយកងកម្លាំងរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ ទោះជាអ្នកដឹកនាំបាតុកម្មថា តវ៉ាដោយអហិង្សាក្តី ។ ពលរដ្ឋអាមេរិករស់នៅប្រទេសនានាក៏ធ្វើបាតុកម្មដែរ ដូចជា ៖ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង, ទីក្រុងឡុងដ៍ ប្រទេសអង់គ្លេស និងទីក្រុង Lisbon ប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ ដែលកាន់បដាថ្កោលទោសមេដឹកនាំថា ជាជនហ្វាស៊ីស និងឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាម ៕

ពលរដ្ឋថៃបានប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្មនៅមុខស្ថានកុងស៊ុលអាមេរិកប្រចាំខេត្តឈៀងម៉ៃកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយស្រែកទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបញ្ចប់សង្គ្រា.មជាមួយអ៊ីរ៉ង់ជាបន្ទាន់ ពីព្រោះបណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ជាពិសេស ថៃ ។ ពេលនេះ ការខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័ននៅថៃបានជំរុញឱ្យទំនិញគ្រប់មុខ រួមការធ្វើដំណើរមិនថាផ្លូវគោក ផ្លូវទឹក និងអាកាស ឡើងថ្លៃខ្ពស់ ។

អ្នកចូលរួមតវ៉ាទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកងាកមកចរចាជាមួយអ៊ីរ៉ង់ដោយសន្តិវិធី ដោះស្រាយជម្លោះតាមរយៈការទូត ព្រមទាំងអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រទេសនានាផ្តោតលើការកសាងសន្តិភាព គោរពសិទ្ធិមនុស្ស ។ ពលរដ្ឋថៃចង់បានសន្តិភាពដែរ? ចុះហេតុអ្វីជាមួយប្រទេសជិតខាងវិញ បែរជាជំរុញឱ្យកងទ័ពថៃធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានឱ្យដឹងឈ្នះ-ចាញ់?

សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា នាវេលាម៉ោង១០ និង៣០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ពលរដ្ឋនៅខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រមាណ១០០នាក់ ព្រមទាំងមានជនជាតិអាមេរិកផងដែរ បានប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្មទាមទាមទារឱ្យបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅខាងមុខស្ថានកុងស៊ុលអាមេរិក ស្ថិតនៅឃុំណងប៉ាក្រាំង ស្រុកមឿងឈៀងម៉ៃ ។ ពួកគេកាន់ស្លាកសញ្ញាសរសេរជាភាសាថៃ និងអង់គ្លេស មិនគាំទ្រសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាដែលកំពុងកើតឡើងនាពេលនេះ រហូតដល់ប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសនានាលើពិភពលោក រួមទាំងថៃ ។

ក្រុមបាតុករស្រែកទាមទារឱ្យអាមេរិកបញ្ឈប់សង្គ្រាមជាបន្ទាន់ និងថា ថៃត្រូវការសន្តិភាព មិនត្រូវការសង្គ្រាម ដោយសារមិនចង់ឃើញការបាត់បង់ និងផលប៉ះពាល់ពេលបញ្ចប់សង្គ្រាម ។ ការធ្វើបាតុកម្ម គឺមានសមត្ថកិច្ច និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់កុំឱ្យក្រុមបាតុករប្រើប្រាស់អំពើហិង្សា ហើយសមត្ថកិច្ចមិនអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមបាតុករបង្ហាញអាកប្បកិរិយាមិនសមរម្យ រហូតដល់ការធ្វើបាតុកម្មរួចរាល់ ។

តាមការលើកឡើងរបស់ក្រុមបាតុករ គឺក្នុងគោលបំណងឱ្យរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបញ្ចប់សង្គ្រាម ដែលពួកគេចាត់ទុកមិនសមហេតុផល និងឱ្យប្រកាន់គោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យរបស់អាមេរិកដែលបានអនុវត្តអស់រយៈពេលជាង២៥០ឆ្នាំ ។ សង្គ្រាមធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសទាំងអស់លើពិភពលោក រួមទាំងថៃ ប្រសិនបើសង្គ្រាមអូសបន្លាយ ហើយតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើងខ្ពស់មិនឈប់ឈរ ពិភពលោកនឹងប្រឈមវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកល ។ វាបង្កផលវិបាកដល់មនុស្សគ្រប់គ្នាដែលកំពុងមានជីវភាពក្រីក្រ ដូចជា ៖ ពលរដ្ឋថៃកាន់តែលំបាក យើងមិនគាំទ្រសង្គ្រាមទេ ។

ពលរដ្ឋថៃអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបញ្ឈប់ការវាយប្រហាររបស់ខ្លួនដែលនាំឱ្យបាត់បង់ជីវិតមនុស្ស បញ្ឈប់ការទម្លាក់គ្រាប់បែក បញ្ឈប់អំពើហិង្សា និងល្មើសច្បាប់អន្តរជាតិ ហើយងាកមកចរចាដោយសន្តិវិធី ដោះស្រាយជម្លោះតាមរយៈការទូតវិញ ព្រមទាំងអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រទេសនានាផ្តោតលើការកសាងសន្តិភាព និងគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ៕

ដោយមានកំហឹ.ងរឿងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បានបំផ្លា.ញសកលវិទ្យាល័យរបស់ខ្លួនចំនួនពីរក្នុងពេលកន្លងមក កងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់ (IRGC) បានគំរាមវា.យប្រ.ហារលើសកលវិទ្យាល័យរបស់អាមេរិកនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាវិញដើម្បីជាការសងសឹក។ ការណ៍នេះបានបង្ខំឲ្យសកលវិទ្យាល័យអាមេរិកជាច្រើន ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសកាតា សម្រេចបិទដំណើរការរៀនផ្ទាល់បណ្ដោះអាសន្នហើយប្ដូរមករៀនពីចំងាយជំនួសវិញ។

នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដែលបានបង្ហោះដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសាធារណរដ្ឋអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់នៅព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៩ ខែមីនា កងកម្លាំងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់បានព្រមានថា សាកលវិទ្យាល័យអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់នឹងត្រូវបានកំណត់គោលដៅ បន្ទាប់ពីការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែលបានកំណត់គោលដៅលើសាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាអ៊ីរ៉ង់។

បន្ទាប់ពីទទួលបានដំណឹងដ៏គួរឲ្យបារម្ភនេះ សាកលវិទ្យាល័យអាមេរិកជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសកាតាបានសម្រេចចិត្តភ្លាមៗនៅថ្ងៃដដែលឲ្យបន្តការសិក្សាពីចម្ងាយ ដោយបិទការចូលប្រើប្រាស់បរិវេណសាលា ចំពេលមានភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើង។

ដោយឡែក សម្រាប់សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថា «ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ចង់ឱ្យសកលវិទ្យាល័យរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់នេះ រួចផុតពីការសងសឹក… ខ្លួនត្រូវតែថ្កោលទោសការទម្លាក់គ្រាប់បែក លើសកលវិទ្យាល័យនានានៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការមួយ ត្រឹមម៉ោង១២ថ្ងៃត្រង់ថ្ងៃចន្ទទី៣០ខែមីនា ម៉ោងនៅទីក្រុងTehran។

តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ អ៊ីរ៉ង់បានណែនាំដល់បុគ្គលិក សាស្ត្រាចារ្យ និងនិស្សិតទាំងអស់នៃសាកលវិទ្យាល័យអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ និងអ្នកស្រុកឱ្យនៅចម្ងាយមួយគីឡូម៉ែត្រពីសកលវិទ្យាល័យ ដើម្បីរក្សាជីវិតរបស់ពួកគេ។ មានសកលវិទ្យាល័យអាេមរិកមួយចំនួន នៅក្នុងរដ្ឋឈូងសមុទ្រ ដូចជា សកលវិទ្យាល័យTexas A&Mក្នុងប្រទេសកាតា និងសាកលវិទ្យាល័យញូវយ៉កនៅអារ៉ាប់រួម។

យ៉ាងណាមិញ អ៊ីរ៉ង់មិនបានបញ្ជាក់ថានឹងកំណត់គោលដៅលើសកលវិទ្យាល័យណាមួយនោះទេ ប៉ុន្តែបានអះអាងថាសកលវិទ្យាល័យអ៊ីស្រាអែល និងអាមេរិកទាំងអស់ ដែលមានទីតាំងនៅតំបន់អាស៊ីខាងលិចនឹងក្លាយជាគោលដៅស្របច្បាប់៕