តើយើងធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា ហេតុអ្វីបានជាសត្វឆ្កែលូ ជាពិសេស វាលូនៅពេលយប់ស្ងាត់? ហើយពេលខ្លះ ឆ្កែលូតាមគ្នាពេញភូមិទៀតផង ។ មនុស្សមួយចំនួននិយាយថា បើឮសំឡេងឆ្កែលូ បញ្ជាក់ថា វាពិតជាឃើញខ្មោចមិនខាន ។ ដូចគ្នានេះ ក្នុងភាពយន្តជាច្រើនដែលយើងបានទស្សនា គឺតែងតែដាក់សំឡេងឆ្កែលូ មុនពេលមានខ្មោចចេញមក ។

ពេលខ្លះ ឆ្កែនឹងលូនៅពេលយប់ស្ងាត់ ឬលូពេលថ្ងៃត្រង់ ហើយពួកវាអាចលូដើម្បីបណ្តេញសត្វផ្សេងៗឱ្យចេញពីរថយន្តផងដែរ ។ ហេតុនេះ យើងតែងតែខឹងឆ្កែ ដោយសារពុំបានយល់ពីវា ។ យើងមករកការពិតទាំងអស់គ្នាថា ហេតុអ្វីបានជាឆ្កែលូ? ឆ្កែលូ គឺអាចបណ្តាលមកពីមូលហេតុជាច្រើន ដូចជា ៖

១-វាបានឮសំឡេងអ្វីម្យ៉ាង ៖ ឆ្កែអាចឮសូរសំឡេងផ្សេងៗបានយ៉ាងលឿន បើទោះជាសំឡេងនោះតិចៗក្តី ។ ហេតុនេះ ពេលវាឮសំឡេងអ្វីប្លែក មិនថាសំឡេងតិច ឬខ្លាំង វានឹងមានអារម្មណ៍ភ្ញាក់ ដូចជា ៖ សំឡេងរថយន្ត, សំឡេងស៊ីរ៉ែន និងសំឡេងចុចស៊ីប្លេ វានឹងលូឆ្លើយតបទៅសំឡេងទាំងនោះ ។

២-ទាមទារការចាប់អារម្មណ៍ ៖ ឆ្កែលូ គឺជាវិធីមួយសម្រាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយមនុស្ស នៅពេលវាចង់បានអ្វីមួយពីមនុស្ស ។ ពេលខ្លះ ឆ្កែលូ ដោយសារវាចង់លេងជាមួយមនុស្ស ឬចង់ឱ្យយើងចាប់អារម្មណ៍វា តាមដែលវាត្រូវការ ។

៣-ភ័យខ្លាចពេលនៅតែឯង ៖ ពេលម្ចាស់ឆ្កែចេញទៅធ្វើការ ឬទៅបំពេញធុរៈផ្សេងៗនៅខាងក្រៅ ហើយតម្រូវឱ្យឆ្កែនៅចាំផ្ទះតែឯង វានឹងលូស្រែករកម្ចាស់ ។ ការលូរបស់ឆ្កែនេះ ដោយសារវាមានអារម្មណ៍ឯកោ ឬគ្មានឆ្កែផ្សេងទៀតនៅជាមួយ ។

៤-ឆ្កែឈឺ ឬមានរបួសស្នាម ៖ ឆ្កែអាចឈឺ ឬមានរបួសស្នាមនៅលើដងខ្លួន ទើបធ្វើឱ្យវាព្រូស ឬលូច្រើនជាងពេលធម្មតា ដើម្បីបញ្ជាក់ថា វាកំពុងតែឈឺចាប់ ។

៥-ជួបគ្រោះថ្នាក់ ៖ ឆ្កែអាចមានអារម្មណ៍ខុសប្រក្រតី ឬដឹងថា នឹងមានគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗកើតឡើង ពីព្រោះវាអាចដឹងហេតុការណ៌បានលឿន ។ ហេតុនេះ វានឹងព្រូស ឬលូ ដើម្បីឱ្យមនុស្សដឹងពីគ្រោះថ្នាក់ទាំងនោះ ដូចជា ៖ មានចោរព្យាយាមចូលក្នុងបរិវេណផ្ទះ ឬពេលវាឃើញសត្វមានពិស ដូចជា ៖ ឃើញពស់ ។

សរុបមក ឆ្កែលូ គឺជារឿងធម្មជាតិរបស់ឆ្កែ និងបណ្តាលមកពីមូលហេតុដែលរៀបរាប់ខាងលើនេះ ហើយវាពុំបានឃើញខ្មោចទេ ។ ចុះលោកអ្នកវិញយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរ ហេតុអ្វីបានជាឆ្កែលូ?

ថ្មីៗនេះ អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមជាច្រើនបានចូលទៅបញ្ចេញមតិវែកញែកយ៉ាងក្តៅគគុកទៅលើប្រធានបទមួយ ដែលបានគូសបញ្ជាក់ថាជា«សមិទ្ធផលថ្មី នៃស្រុករមាសហែក ខេត្តស្វាយរៀង»។

កាលពីថ្ងៃទី ៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៤ យោងតាមការដាក់បង្ហោះរបស់រដ្ឋបាលស្រុករមាសហែក បង្ហាញឲ្យឃើញថ្មក្នុងទំហំធំមួយដុំ ដែលដាក់នៅផ្លូវបំបែកជា៤ក្បែរសាលាស្រុក ដោយភ្ជាប់មកជាមួយនឹងចំណងជើងថា«សមិទ្ធផលថ្មី ទឹកដីនៃស្រុករមាសហែក»។

តាមរយៈការដាក់បង្ហោះខាងលើនេះ ក៏បានបណ្តាលភាគច្រើនផ្ទុះចម្ងល់យ៉ាងខ្លាំង ដោយមតិបានលើកឡើងថា«ស្រុករមាសហែកគឺតំណាងសត្វរមាស ចុះហេតុអ្វីលើកដុំថ្មយកមកដាក់អញ្ចឹងលោកពូក្មួយឆ្ងល់ណាស់ សូមពូជួយប្រាប់ផង»។ អ្នកខ្លះថា«បើទុកនៅទទេបែបនេះ មើលទៅ មិនទាក់ទាញទាល់តែសោះ!»។ អ្នកខ្លះថា«គួរតែកែច្នៃដំថ្មមួយដំដែលមានតម្លៃនោះ ឪ្យក្លាយទៅជារូបតំណាងអ្វីមួយ ខ្ញុំគិតថាប្រសើរ ព្រោះមានតម្លៃទាំងរូបភាព និងអត្ថន័យ»។ អ្នកខ្លះទៀតថា«ចាំមើលសិនទៅមេនគេចេះតែដាក់ថ្មទទេរទេ គឺគេមិនទាន់ធ្វើ»។

ទោះជាយ៉ាងណា តាមរយៈការដាក់បង្ហោះខាងលើ អាចនឹងធ្វើឲ្យមហាជនមួយចំនួនយល់ច្រឡំ ទើបរដ្ឋបាលស្រុករមាសហែក បានដាក់បង្ហោះនូវសារមួយឃ្លាទៀតថា«សូមជម្រាបជូនសាធារណៈជន ជ្រាបថា ថ្មដែលដាក់នៅផ្លូវបំបែកជា៤ក្បែរសាលាស្រុកនេះ ជាសមិទ្ធផលមិនទាន់សម្រេច»។

សូមជម្រាបថា កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះ រដ្ឋបាលស្រុករមាសហែក បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ៗថា «ក្រុមការងារបានលាងសំអាត សិលាសុខសិរី (សិលារួបរួមសុខសប្បាយ) ជាអំណោយដ៏ថ្លៃថ្លារបស់ ឯកឧត្តម សៅ សុខា ប្រធានក្រុមការងារចុះមូលដ្ឋានស្រុករមាសហែក ដែលបានយកមកពីកំពូលភ្នំជុំសែនរីករាយ មានកំពស់ជាង៧០០ម៉ែត្រ ដើម្បីតម្កល់ទុកក្នុងស្រុករមាសហែក នាំមកនូវភាពត្រជាក់ត្រជុំ សុខសប្បាយជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់ៗរូបនិងគ្រប់ក្រុមគ្រួសារ»។

ថ្មីៗនេះ លោក ភូថង សេរីវុឌ្ឍី ត្រូវបានតែងតាំងជាជាអភិបាលថ្មីក្រុងខេមរភូមិន្ទ ក្រោយពីសម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ដ្រីនៃកម្ពុជា បានចេញអនុក្រឹត្យ តែងតាំងឱ្យកាន់មុខតំណែងជាអភិបាល នៃគណៈអភិបាលក្រុងខេមរភូមិន្ទ ខេត្តកោះកុង។

នាក្នុងពិធីតែងតាំង លោកស្រី មិថុនា ភូថង អភិបាលខេត្តកោះកុង បានលើកទឹកចិត្តដល់អភិបាលថ្មីក្រុងខេមរភូមិន្ទ ចូលរួមធ្វើអភិបាលកិច្ចល្អ និងទំនើបកម្មក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋប្រកបដោយសមត្ថភាព ខ្លាំង វៃឆ្លាត និងស្អាតស្អំ ដើម្បីជំរុញល្បឿននៃការអភិវឌ្ឍន៍មូលដ្ឋានកាន់តែជឿនលឿន។

ដោយឡែក លោក ភូថង សេរីវុឌ្ឍី ក៏បានប្តេជ្ញាចិត្តថា នឹងខិតខំជំរុញការអនុវត្តគោលនយោបាយភូមិឃុំ-សង្កាត់ មានសុវត្ថិភាពឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងបង្ការទប់ស្កាត់ បង្រ្កាបបទល្មើសនានាក្នុងមូលដ្ឋានផងដែរ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក ភូថង សេរីវុឌ្ឍី ត្រូវជាប្អូនប្រុសបង្កើត លោកស្រី មិថុនា ភូថង ជាអភិបាលខេត្តកោះកុង និងកូនប្រុសបង្កើតរបស់លោក យុទ្ធ ភូថង អតីតអភិបាលខេត្តកោះកុង៕

ថ្មីៗនេះ គេហទំព័រ VOA KHMER បានធ្វើការចេញផ្សាយ ដោយបានភ្ជាប់ជាមួយខ្លឹបសារថា៖”អ្នកឃ្លាំមើលថាលោក ហ៊ុន សែន ចុះ(MOU)ជាមួយថៃធ្វើឱ្យបាត់ប្រាសាទតាមាន់តូច។
ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលបានទម្លាយថា លោក ហ៊ុន សែន បានចុះអនុសារណនៃការយោគយល់(MOU)ជាថៃ ធ្វើឱ្យបាត់ប្រាសាទតាមាន់តូច និងប្រឈមដល់ប្រសាទតាមាន់ធំ ។ បន្ថែមពីនេះ មេដឹកនាំរូបនោះ ក៏រងការចោទថា បានកាត់ទឹកដីឱ្យទៅវៀតណាមដែរ ដើម្បីតែបុព្វហេតុអំណាច ។ លោក ប៉ុល សម្បត្តិ រាយការណ៍”។

ជុំវិញករណីនេះ លេខាធិ គ.ស.ព.ស បានធ្វើការចេញបកស្រាយថា៖ “ការការផ្សាយពីសំណាក់ក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងនៅក្រៅប្រទេស VOD ដែលថាប្រាសាទតាមាន់តូចបានធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប្រទេសថៃនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៨ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ សម្ដេចតេជោ គឺជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ!ដូចនេះសូមបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋកុំមានការយល់ច្រឡំ និងសូមឈប់បន្តចែកចាយនូវព័ត៌មានក្លែងក្លាយទាំងនេះទៀត”។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រាសាទតាមាន់តូច ជាស្ថាបត្យកម្មខ្មែរនៅសម័យមហានគ ដោយបានសាងសង់ឡើងនៅ ចុងសតវត្សទី១២ និង ដើមសតវត្សទី១៣ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧៕

ថ្មីៗនេះមានគណនីហ្វេសប៊ុកមួយឈ្មោះ Um Sam An បានបង្ហោះថាសារនៅលើបណ្តាញសង្គមដោយលើកឡើងថា បង្គោល​ព្រំដែន លេខ​២៧៥ នៅច្រកភ្នំដិន​ ខេត្ត​តាកែវ បាន​បោះចូល​ដីខ្មែរ ១២៧០​ម៉ែត្រ។

គណនីមួយនេះ​បាន​សរសេរ​រៀបរាប់យ៉ាងក្បោះក្បាយថា៖”ពលរដ្ឋ​ខ្មែ​រ​វ័​យជំ​នា​ស់ៗ​រស់នៅច្រកភ្នំដិន ស្រុកគីរីវង្ស ខេត្តតាកែវសុ​ទ្ធ​តែ​បានអះអាងថា ​ព្រំដែ​ន​ខ្មែ​រ​នាស​ម័​យ​ស​ម្តេ​ច​តា​នៅ​ពា​ក់​​ក​ណ្តាល​ព្រែ​ក​ ហើយចំពោះការបោះបង្គោលព្រំដែនលេខ២៧៥នេះធ្វើអោយបាត់ដីខ្មែរយ៉ាងច្រើន”។

បន្ថែមពីនេះទៅទៀតគណនីហ្វេសប៊ុក បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖” សព្វថ្ងៃនេះ  ​វៀ​តណាមរំលោភចូលដីខ្មែរ១២៧០ម៉ែត្រនៅ​តា​ម​ប​ណ្តោ​យ​ព្រែ​កវិញតេ​ ពីខេត្តកំពត ដល់ខេត្តតាកែវ”។

ពាក់ព័ន្ធនឹង​ផ្សព្វផ្សាយរបស់​អតី​ត​សមាជិក​រដ្ឋសភារូប​នេះ ត្រូវ​បានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យ​រាជរដ្ឋាភិបាល​បាន​បញ្ជាក់​​ថា​គឺជា​ព័ត៌មាន​ក្លែង​ក្លាយ ហើយសូមឱ្យបងប្អូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​កុំ​មានការ​យល់​ច្រលំ និងសូមឈ​ប់​បន្ត​ចែកចាយ​​នូវព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយទាំងនេះទៀត ៕

ប្រាសាទបេងមាលា គឺជាប្រាសាទមួយដ៏ល្បីល្បាញសម្រាប់ទេសចរណ៍គ្រប់ជាតិសាសន៍ ដែលចូលមកទស្សនាតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ ដោយសារតែសម្រស់ដ៏ស្រស់ស្អាត និងរចនាបទដ៏អស្ចារ្យ ជាពិសេសនោះគឺថ្មប្រាសាទដែលរុំព័ទ្ធដោយស្លែទឹកពណ៌ខៀវ បានធ្វើឱ្យលេចបរិវេណប្រាសាទទាំងមូលប្រៀបបាននឹងឋានសួគ៌មួយទៀតពីភពផែនដី។ ប្រាសាទបេងមាលាមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិបេងមាលា ឃុំបេងមាលា ស្រុកស្វាយលើ ខេត្តសៀមរាប នាទិសអាគ្នេយ៍នៃភ្នំគូលេន មានចម្ងាយ ៧៧ គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងសៀមរាប។

ប្រាសាទនេះមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងប្រាសាទអង្គរវត្ត ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី ២ នៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១១ និងដើមសតវត្សរ៍ទី ១២ សង់លើផៃ្ទដីរាបស្មើទំហំ ១៤ ហិកតា មានកំពែង ៣ ជាន់ ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះអាទិទេពក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា និកាយវិស្ណុនិយម។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រាសាទនេះបច្ចុប្បន្នហាក់មានភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងមិនសូវមានភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនាកម្សាន្តនោះទេ។ ដូច្នេះហើយប្រសិនបើលោកអ្នកមានឱកាសបានទៅលេងខេត្តសៀមរាប សូមកុំរំលងប្រាសាទបេងមាលាឱ្យសោះ ព្រោះប្រាសាទនេះគឺមានទេសភាពស្រស់ស្អាតខ្លាំងមែនទែន បើលោកអ្នកបានទៅម្តងហើយ គឺដឹងតែចង់ទៅម្តងទៀត។

ប្រាសាទដ៏អាថ៍កំបាំងលាក់ខ្លួននៅកណ្តាលព្រៃក្នុងប្រទេសកម្ពុជានេះ មិនបានបន្សល់ទុកនូវសិលាចារឹក ដែលបញ្ជាក់ពីកាលបរិច្ឆេទឆ្នាំសាងសង់នោះទេ ទើបវានៅតែជាចម្ងល់សម្រាប់អ្នកបុរាណវិទ្យា ថាតើរវាងប្រាសាទអង្គរវត្ត និងប្រាសាទបេងមាលាមួយណាសាងសង់មុន។ ភាពដូចគ្នានៃប្រាសាទនេះ គឺទាក់ទងនឹងរចនាប័ទ្ម ក្បាច់ចម្លាក់ ដែលស្រដៀងគ្នាច្រើន ចំណែកបច្ចេកទេសសំណង់មានដូចគ្នាខ្លះ និងខុសគ្នាខ្លះ ដោយឡែកភាពខុសគ្នា គឺប្រាសាទអង្គរវត្តជាប្រាសាទពីរ៉ាមីត ឬហៅប្រាសាទភ្នំ ចំណែកបេងមាលា សង់នៅលើដីរាបស្មើ។

កន្លងមកប្រាសាទនេះបានទទួលរងនូវការខូចខាតជាច្រើនកន្លែង ប៉ុន្តែបច្ចុបន្នក្រោមការយកចិត្តទុកដាក់ពីអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានអភិរក្ស និងរៀបចំឡើងវិញនូវគំនរថ្មឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ រៀបចំផ្លូវដើរ និងសង់ស្ពានឈើ សម្រាប់ទេសចរងាយស្រួលក្នុងការទស្សនាទស្សនីយភាព ផ្សេងៗនៃប្រាសាទទាំងមូល ។ ក្រៅពីនោះ អាជ្ញាធរជាតិក៏បាន យកចិត្តទុកដាក់រៀបចំទេសភាពនៃប្រាសាទឱ្យមានភាពស្រស់ស្អាតឡើងវិញផងដែរ ពិសេសបានដាំដើមឈើឡើងវិញដើម្បីជារបាំងការពារ ផ្តល់ជាម្លប់ត្រជាក់ដល់ភ្ញៀវ និងជាសោភ័ណភាពសម្រាប់ប្រាង្គប្រាសាទទៀតផង៕