ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ សមត្ថកិច្ចថៃបានទទួលដំណឹងថា មានហេតុការណ៍ភ្លើងឆេះក្នុងបរិវេណសាកលវិទ្យាល័យដ៏ល្បីមួយកន្លែងនៅឃុំប្រាឆាធិប៉ាត់ ស្រុកថាណាក់បុរី ខេត្តប៉ាធុមថានី ហើយសមត្ថកិច្ចក៏ចុះមកត្រួតពិនិត្យភ្លាមៗ ព្រមទាំងបញ្ជូនរថយន្តបាញ់ទឹកមកកន្លែងកើតហេតុ ដើម្បីពន្លត់ភ្លើងដែលកំពុងឆេះសន្ធោសន្ធៅ ។

សមត្ថកិច្ចនិយាយថា រថយន្តបាញ់ទឹកបានចំណាយពេលបាញ់ទឹករហូតដល់៤០នាទី ទើបភ្លើងរលត់ទៅវិញ ។ ភ្លើងបានឆេះរថយន្តក្រុងចំនួន២គ្រឿង និងឆេះរថយន្តទួរីស១គ្រឿងទៀត ដែលចតនៅក្បែរគ្នា ។ រីឯមូលហេតុបណ្តាលឱ្យភ្លើងឆេះនេះ គឺដោយសារការធ្វេសប្រហែស ។

លោក វិឈៀ ម៉ឺនឆៃវង្ស អាយុ៥៧ឆ្នាំ ជាសន្តិសុខឱ្យដឹងថា កាលពីម៉ោង៦ព្រឹក ថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ខ្លួនបានដើរត្រួតពិនិត្យសណ្តាប់ធ្នាប់នៅបរិវេណនេះ និងឮសំឡេងផ្ទុះចេញពីរថយន្តក្រុងចតនៅកណ្តាល ។ ពេលនោះ ខ្លួនក៏សង្កេតមើលមួយសន្ទុះ ប៉ុន្តែគ្មានអ្វីខុសប្លែក ទើបចាកចេញពីទីនេះ ។ ក្រោយមក សន្តិសុខម្នាក់ទៀតរត់មកប្រាប់ថា មានភ្លើងឆេះរថយន្ត៣គ្រឿង ដែលចតចោលក្នុងចំណត ។

សន្តិសុខរូបនេះបន្តថា មូលហេតុមានភ្លើងឆេះនេះ គឺបណ្តាលមកពីរថយន្តចតនៅកណ្តាលសាកថ្មឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកចោលក្នុងរថយន្ត ទើបឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកផ្ទុះឆេះរថយន្ត និងរាលដាលទៅរថយន្តចតនៅក្បែរៗ ។ កន្លងមក ខ្លួនធ្លាប់ឃើញពន្លឺភ្លើងម្តងហើយដែលបណ្តាលមកពីការសាកថ្មចោលពេលយប់ និងជូនដំណឹងទៅម្ចាស់រថយន្តរួចហើយដែរ ប៉ុន្តែម្ចាស់រថយន្តនៅតែសាកដដែល ។

ចំណែកអ្នកនៅក្បែរកន្លែងកើតហេតុរៀបរាប់ថា រថយន្តក្រុងចតនៅកណ្តាលចូលចិត្តសាកថ្មឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកក្នុងរថយន្តចោលពេលយប់ ។ ពេលនោះ ខ្លួនកំពុងសម្រាកក្នុងបន្ទប់ ហើយក៏ឮសំឡេងឆេះរថយន្ត ទើបចេញមកមើល ។ ការពិត រថយន្តចតនៅទីនេះមានទាំងអស់៥គ្រឿង ប៉ុន្តែរថយន្ត២គ្រឿងបានបើកចេញពីកន្លែងកើតហេតុទាន់ពេលវេលា នៅសល់រថយន្ត៣គ្រឿងជារបស់សាកលវិទ្យាល័យ បើកចេញពុំទាន់ ទើបភ្លើងឆេះខ្ទេច ។

ជំហានដំបូង សមត្ថកិច្ចបានត្រួតពិនិត្យនៅកន្លែងកើតហេតុ ព្រមទាំងថតរូបភាពទុកជាភស្តុតាង ។ ជំហានបន្ទាប់ សមត្ថកិច្ចនឹងទំនាក់ទំនងទៅកាន់មន្ត្រីពិសោធន៍ភស្តុតាង ដើម្បីចុះមកត្រួតពិនិត្យរកមូលហេតុជាក់លាក់បន្ថែមទៀតដែលបណ្តាលឱ្យភ្លើងឆេះរថយន្ត ។

ចុងក្រោយ សមត្ថកិច្ចបានផ្តាំផ្ញើទៅពលរដ្ឋទាំងអស់ឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នសុវត្ថិភាព និងចៀសវាងសាកថ្មឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកចោលពេលយប់ ពីព្រោះវានឹងបង្កការក្តៅក្រហាយដល់ខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ ។ ការពីពេលថ្មីៗនេះ ប្រទេសថៃទើបតែកើតហេតុការណ៍ឆេះរថយន្តក្រុងដឹកកូនសិស្ស ដែលបណ្តាលឱ្យគ្រូបង្រៀន និងកូនសិស្សស្លាប់អស់ជាច្រើននាក់ ៕

ស្ពាន Laguna Garzón ក្នុងប្រទេសអ៊ុយរូហ្គាយគឺជាស្ពានដែលមានរាងជារង្វង់ចម្លែកបំផុតក្នុងលោក ជាមួយនឹងលក្ខណៈពិសេសជាច្រើនដែលមិននឹកស្មានដល់។
ស្ពាននេះមានភាពល្បីល្បាញខ្លាំងដោយសារវាមានរាងជារង្វង់មិនធម្មតា ខុសប្លែកពីគេ ហើយត្រូវបានរចនាឡើងដោយ Rafael Viñoly Architects ដែលជាក្រុមហ៊ុននៅពីក្រោយគម្រោងល្បីៗ ជាច្រើនជុំវិញពិភពលោកដូចជាអគារ 432 Park Avenue នៅទីក្រុងញូវយ៉ក ពហុកីឡដ្ឋានជាតិជប៉ុននៅទីក្រុងតូក្យូ និងអគារ Walkie Talkie ក្នុងទីក្រុង London ជាដើម នេះបើយោងតាម IFL Science។

លក្ខណៈពិសេសនៃស្ពាន Laguna Garzón គឺដើម្បីជួយអ្នកបើកបរធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់បឹងដោយរលូន ជាជាងប្រើសាឡាងដូចពីមុន។ ស្ពាននេះបានជំនួសសាឡាងនៅក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៥ ដោយផ្តល់ផ្លូវឆ្លងកាត់សម្រាប់អ្នកថ្មើរជើង និងរថយន្តរហូតដល់ ១,០០០ គ្រឿងក្នុងមួយថ្ងៃៗ។ លើសពីនេះ Laguna Garzón ក៏ជាស្ពានស្ថិតក្នុងតំបន់ជីវចម្រុះដ៏សំខាន់មួយរបស់ប្រទេសសម្រាប់សត្វស្លាបដែលជិតផុតពូជផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះការបង្កើតស្ពានដែលមានរាងជារង្វង់ ក៏ជួយសម្រួលចរាចរណ៍ឱ្យយឺត និងកំណត់ផលប៉ះពាល់លើប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីបានយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ។

ហេតុនេះអ្នកដើរថ្មើរជើងនៅលើស្ពានក៏អាចអង្គុយស្ទូចត្រី និងគយគន់ទេសភាព ស្រូបយកខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធបានយ៉ាងមានសុវត្ថិភាព ដោយសារស្ពានជារង្វង់ត្រូវបានរចនាតាមរយៈការបំបែកផ្លូវទាំងពីរ ជាផ្នែកពាក់កណ្តាលនៃរង្វង់ពីរ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកថ្មើរជើងចូលតាមផ្លូវរង្វង់មូលមួយទៀត រួមទាំងផ្លូវបំបែកដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកថ្មើរជើងចូលទៅកាន់ចិញ្ចើមផ្លូវខាងក្នុង ឬខាងក្រៅនៃរង្វង់យ៉ាងមានសុវត្ថិភាព។

យោងតាម IFL Science ដែលជាគេហទំព័របរទេសបានឱ្យដឹងទៀតថា ស្ពាន Laguna Garzón ដែលជាស្ពានឆ្លងកាត់បឹងបានចំណាយថវិកាសាងសង់ចំនួន ១០ លានដុល្លារអាមេរិក ត្រូវបានសាងសង់ពីដែកថែប ៤៥០ តោន ខ្សែកាប ៤០ គីឡូម៉ែត្រ និងបេតុង ៣.៥០០ ម៉ែត្រការ៉េ។ ដូច្នេះស្ពាននេះត្រូវបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ហើយបានដាក់ឱ្យដំណើរការរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ វាបានធ្វើឱ្យមហាជនភ្ញាក់ផ្អើលមកចោមរោមមើលផ្ទាំងឃោសនារបស់ហាងលក់ទំនិញមួយកន្លែង ហើយម្នាក់ៗមានទឹកមុខងឿងឆ្ងល់យ៉ាងខ្លាំង ក្រោយពីរូបភាពផ្ទាំងឃោសនាល្បីល្បាញក្នុងបណ្តាញសង្គម ។ ហាងនេះឈ្មោះ «Hangai» ស្ថិតនៅទីក្រុង Nagahama ខេត្ត Shiga ប្រទេសជប៉ុន ដែលមានលក់ទំនិញប្រើប្រាស់សម្រាប់កុមារ និងសម្ភារៈជាច្រើនមុខទៀត ។

ហាងលក់ទំនិញ Hangai បើកលក់អស់រយៈពេលជាង១០ឆ្នាំហើយ និងបានដំឡើងផ្ទាំងឃោសនាយ៉ាងធំនៅមុខហាង ដែលមានរូបភាពទារកគួរឱ្យស្រឡាញ់ក្នុងនោះ ។ នៅលើផ្ទាំងឃោសនាមានសរសេរអក្សរថា «ហាងនេះលក់ទំនិញមានគុណភាព និងតម្លៃថោកៗ» ។

ប៉ុន្តែកាលពីឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសជប៉ុនមានអាកាសធាតុក្តៅយ៉ាងខ្លាំង រហូតធ្វើឱ្យរូបភាពលើផ្ទាំងឃោសនាលក់ទំនិញរបស់ហាង Hangai រលាយ ។ ហេតុនេះ វាបានធ្វើឱ្យរូបភាពទារកលើផ្ទាំងឃោសនាគួរឱ្យស្រឡាញ់ប្តូរទៅជារូបភាពគួរឱ្យភ័យរន្ធត់ ហើយធ្វើឱ្យមហាជនគិតថា វាជាផ្ទាំងឃោសនាភាពយន្តភ័យលស់ព្រលឹង ។

ម្ចាស់ហាងលក់ទំនិញនេះប្រាប់ថា ខ្លួនសង្កេតឃើញតាំងពីផ្ទាំងឃោសនាចាប់ផ្តើមរលាយពីដំបូងម៉្ល៉េះ ហើយចង់ផ្លាស់ប្តូរវាចេញដាក់ផ្ទាំងឃោសនាថ្មី ពីព្រោះបារម្ភថា អ្នកដើរឆ្លងកាត់ទីនេះខ្លាចមិនហ៊ានចូលទិញទំនិញ ។ ប៉ុន្តែពិធីបុណ្យ «Obon» ក៏មកដល់ល្មម ទើបខ្លួនពុំបានទម្លាក់ផ្ទាំងចុះ ។

ពិធីបុណ្យ Obon មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹងពិធីបុណ្យឈេងម៉េងរបស់ជប៉ុន ហើយពិធីបុណ្យនេះមានថ្ងៃឈប់សម្រាកយូរថ្ងៃ ដែលធ្វើឱ្យជនជាតិជប៉ុននាំគ្នាទៅស្រុកកំណើត ។ ពេលមនុស្សម្នាធ្វើដំណើរតាមមុខហាង Hangai និងឃើញផ្ទាំងឃោសនានេះ ក៏នាំគ្នាថតរូបព្រោងព្រាតបង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គម ។ ហេតុនេះ វាក៏ក្លាយជារូបភាពល្បីល្បាញ ហើយធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនទៀតមកហាងនេះជាបន្តបន្ទាប់ ។

គេពុំដឹងថា តើម្ចាស់ហាងលក់ទំនិញនេះទម្លាក់ផ្ទាំងឃោសនាចុះឬក៏អត់ ឬម្ចាស់ហាងចង់ទុកវាបែបនេះ ដើម្បីឱ្យអតិថិជនចាប់អារម្មណ៍ចូលមកទិញទំនិញក្នុងហាងកាន់តែច្រើន ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក៖ ព្យុះដ៏កាចសាហាវ Hurricane Milton បានបោកបក់មកលើតំបន់ Tampa Bay នៃរដ្ឋផ្លរីដាក្នុងរយៈពេល ១០០ ឆ្នាំម្តងជាមួយនឹងខ្យល់កន្ត្រាក់ ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាបន្តបន្ទាប់ និងកម្ពស់ទឹកសមុទ្រកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សជាច្រើនបាត់បង់ជីវិត ក៏ដូចជាតំបន់ជាច្រើនត្រូវជន់លិច និងរងការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតមិនធ្លាប់មាន។

នេះបើយោងតាម PBS News ដែលជាគេហទំព័របរទេសបានឱ្យដឹងថា ស្ទើរតែទាំងស្រុងនៃឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងលិចនៃរដ្ឋផ្លរីដា កំពុងតែស្ថិតនៅក្រោមការព្រមានអំពីព្យុះសង្ឃរាដ៍ ឬព្យុះត្រូពិច ខណៈដែលព្យុះនេះ និងខ្យល់បក់ក្នុងល្បឿន ២៣០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។ ក្រៅពីរដ្ឋផ្លរីដា ព្យុះកំបុតត្បូងក៏បានវាយលុកឧបទ្វីប Yucatan របស់ប្រទេសម៉ិកស៊ិក ដោយបានបោកបក់ឆ្ពោះទៅរដ្ឋក្នុងល្បឿន ១៩ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង និងបឺតយកថាមពលពី ឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិកផងដែរ។

Hurricane Milton គឺជាព្យុះដ៏ធំបំផុតមិនធ្លាប់មាន ដែលបានគម្រាមកំហែងកំទេចរដ្ឋផ្លរីដាទាំងមូល ដែលបង្ខំឱ្យមនុស្សជាង ៣.៣ លាននាក់ក្នុងតំបន់ Tampa Bay ដែលជាតំបន់ជាប់នឹងឈូងសមុទ្រ ឱ្យចាកចេញពីរដ្ឋនេះភ្លាមៗដើម្បីការពារសុវត្ថិភាព។ បច្ចុប្បន្នផ្លូវនៅទីក្រុងជាច្រើននៃរដ្ឋនេះត្រូវបានជន់លិច ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរងការខូចខាត ដើមឈើធំៗដួលរលំ រួមទាំងរថយន្តជាច្រើនគ្រឿងកំពុងត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញដោយសារឥទ្ធិពលព្យុះកំណាច។

ហេតុនេះគិតត្រឹមថ្ងៃទី៩ ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ ព្យុះសង្ឃរាដ៍ Milton ដែលជាព្យុះ ១០០ ឆ្នាំមានម្តងនៅតែបោកបក់ពាសពេញរដ្ឋ Florida បណ្តាលឱ្យរដ្ឋទាំងមូលកំពុងប្រឈមនឹងគ្រោះ.ថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតមិនធ្លាប់មាន។ ទោះជាយ៉ាងណាមិនទាន់មានទិន្នន័យច្បាស់ការណាបញ្ជាក់ពីការស្លាប់ ឬរងរបួសនោះឡើយ៕

ប្រទេសម៉ារ៉ុក ៖ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេស AP រាយការណ៍ថា ទឹកបានលិចវាលខ្សាច់សាហារ៉ាភាគខាងត្បូងប្រទេសម៉ារ៉ុក (ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិកខាងជើង) ដែលជាតំបន់រាំងស្ងួតបំផុតលើពិភពលោក ។ ទឹកលិចវាលខ្សាច់នេះ គឺក្រោយពីមានភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងខ្លាំងធ្វើឱ្យទឹកហូរចូលវាលខ្សាច់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយខ្សាច់ពុំអាចស្រូបទឹកបានទាន់ពេលវេលា ។

មន្ត្រីឧតុនិយមប្រទេសម៉ារ៉ុកនិយាយថា នាពេលថ្មីៗនេះ មានខ្យល់ព្យុះ និងភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបណ្តាលឱ្យទឹកលិចនៅតំបន់រាំងស្ងួតបំផុតលើពិភពលោក គឺវាលខ្សាច់សាហារ៉ា និងរុក្ខជាតិដុះលើខ្សាច់ ដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសម៉ារ៉ុក ។ នៅកន្លែងខ្លះរបស់វាលខ្សាច់មានបរិមាណទឹកហូរហៀរ ដែលគេពុំធ្លាប់ឃើញទឹកលិចបែបនេះជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ។

បើតាមរូបភាពផ្កាយរណបរបស់អង្គការ NASA បង្ហាញថា ទឹកបានហូរចូលក្នុងបឹងអិរិគុយ ដែលជាបឹងដ៏ល្បីល្បាញរបស់ទីក្រុង Zagora និងទីក្រុង Tata ហើយតំបន់នេះពុំធ្លាប់មានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងទេ ។ វាបណ្តាលឱ្យមានទឹកជំនន់យ៉ាងឆាប់រហ័សបំផុត ក្នុងរយៈពេលជាង៥០ឆ្នាំកន្លងមក ។

រដ្ឋាភិបាលម៉ារ៉ុកលើកឡើងថា ភ្លៀងធ្លាក់២ថ្ងៃ នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ គឺលើសពីមធ្យមភាគប្រចាំឆ្នាំ ដែលតំបន់ជាច្រើនមានបរិមាណទឹកភ្លៀងតិចជាង២៥០មីល្លីម៉ែត្រក្នុង១ឆ្នាំ ។ ក្រៅពីនេះ ទឹកជំនន់ក៏បានលិចទីក្រុង Tata ផងដែរ ដែលស្ថិតក្នុងតំបន់រងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត ។ រីឯភូមិតាកូនិតេ ដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពីទីក្រុង Rabat ទៅកាន់ភាគខាងត្បូងប្រមាណ៤៥០គីឡូម៉ែត្រ គឺមានបរិមាណទឹកភ្លៀងច្រើនជាង១០០មីល្លីម៉ែត្រក្នុងរយៈពេល២៤ម៉ោង ។

ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងលិចវាលខ្សាច់សាហារ៉ា មន្ត្រីឧតុនិយមម៉ារ៉ុកហៅថា «ខ្យល់ព្យុះក្រៅត្រូពិច» ដែលធ្វើឱ្យអាកាសធាតុក្នុងតំបន់នេះប្រែប្រួលក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខទៀត ។ ខ្យល់នឹងរក្សាសំណើមកាន់តែច្រើន ទើបបណ្តាលឱ្យមានសភាពស្ងួត និងខ្យល់ព្យុះកាន់តែច្រើន ។

អ្នកជំនាញនិយាយថា តំបន់ភាគខាងត្បូងប្រទេសម៉ារ៉ុកពុំធ្លាប់រងផលប៉ះពាល់ដោយសារភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងទេ ហើយតែងតែមានផលប៉ះពាល់នៅវាលខ្សាច់សាហារ៉ារបស់ប្រទេសម៉ាលី និងម៉ូរីតានី ។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២៤ វាលខ្សាច់សាហារ៉ារបស់ប្រទេសម៉ារ៉ុក បែរជាមានទឹកជំនន់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា គ្រោះរាំងស្ងួតអស់រយៈពេល៦ឆ្នាំជាប់ៗគ្នាបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់តំបន់ជាច្រើននៅប្រទេសម៉ារ៉ុក ហើយកសិករម៉ារ៉ុកពុំអាចដាំដំណាំក្នុងចម្ការរបស់ពួកគេបានទេ ។ រីឯពលរដ្ឋរស់នៅទីក្រុង និងភូមិជាច្រើនទៀតត្រូវប្រើប្រាស់ទឹកយ៉ាងសន្សំសំចៃបំផុត ៕