អាចម៍ផ្កាយ Hoba មានទម្ងន់ប្រហែល ៦០ តោន ធ្លាប់បានធ្លាក់មកលើផែនដីកាលពីជាង ១០០ ឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែមិនបង្កើតជារណ្តៅនោះទេ ខណៈអាចម៍ផ្កាយយក្សផ្សេងទៀតធ្លាក់មកលើផែនដី ស្រាប់តែបង្កើតជារណ្តៅដ៏ធំមួួយ។ តើនេះដោយសារមូលហេតុអ្វី?

នៅឆ្នាំ ១៩២០ កសិករម្នាក់នៅ Grootfontein ប្រទេស Namibia កំពុងភ្ជួរស្រែ ស្រាប់តែប្រទះឃើញដុំដែកដ៏ធំមួយនៅក្បែរនោះ ដែលវាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា Hoba ដែលជាអាចម៍ផ្កាយដ៏ធំបំផុតមិនធ្លាប់មាននៅលើផែនដី ជាមួយទម្ងន់ ៦០ តោន។ អ្វីដែលចម្លែកនោះគឺអាចម៍ផ្កាយនេះមិនបង្កើតជារណ្តៅនៅលើផែនដីឡើយ ធ្វើឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រងឿងឆ្ងល់ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។ ហេតុអ្វីបានជាអាចម៍ផ្កាយយក្សមិនបង្កើតជារណ្ដៅ ខណៈអាចម៍ផ្កាយយក្សផ្សេងទៀតធ្លាក់មកលើផែនដី ស្រាប់តែបង្កើតជារណ្តៅដ៏ធំមួយ?

នេះបើយោងតាមការសិក្សាបានរកឃើញថា អាចម៍ផ្កាយ Hoba ទំនងធ្លាក់ក្នុងមុំរាក់ខ្លាំង និងល្បឿនទាប ដូច្នេះវាមិនអាចបង្កើតជារណ្តៅបាននោះទេ។ ប្រសិនបើអាចម៍ផ្កាយធ្លាក់ក្នុងមុំជ្រៅ ហើយល្បឿនលឿន នោះវានឹងបង្កើតជារណ្តៅដ៏ធំបំផុតមួយ។ ទោះជាយ៉ាងណា នេះគ្រាន់តែជាការរកឃើញបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ដោយបច្ចុប្បន្នអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅតែបន្តស្វែងរកមូលហេតុពិតប្រាកដ នៃការធ្លាក់អាចម៍ផ្កាយដោយមិនបង្កើតជារណ្តៅ។

ទោះបីជានៅតែមានសំណួរជាច្រើនដែលមិនទាន់មានចម្លើយពិតប្រាកដក៏ដោយ Hoba នៅតែជាអាចម៍ផ្កាយតែមួយគត់ដែលមិនធ្លាប់មាន ត្រូវបានគេបន្តសិក្សាអំពីវាឥតឈប់ឈរ។ បច្ចុប្បន្នកន្លែងដែលធ្លាក់អាចម៍ផ្កាយនេះ គឺបាន ក្លាយជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់ និងជាកន្លែងស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រនៅណាមីប៊ី៕

ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ៖ លោក Simon Wilson ជា YouTuber ជនជា.តិអង់គ្លេសបានទៅលេងកូរ៉េខាងជើងកាលពីពេល៥ឆ្នាំមុន រយៈពេល២សប្តាហ៍ក្នុងថ្ងៃខួបកំណើត ហើយប្រាប់ថា ការដើរលេងនៅទីនោះពុំគួរឱ្យខ្លា.ច ដូចមនុស្សគ្រប់គ្នាគិតទេ ប៉ុន្តែលោកទទួលបានបទពិសោធន៍យ៉ាងច្រើនក្នុងដំណើរកម្សាន្ត ។ លោកប្រាប់ថា ដំណើរកម្សាន្តនេះបានផ្លាស់ប្តូរគំនិតរបស់លោកទាំងស្រុង ពីព្រោះនៅទីនោះ ផ្ទុយពីការគិត ។

បើយើងធ្វើដំណើរទៅកូរ៉េខាងជើង ក្នុងឋានៈជាភ្ញៀវទេសចរ គឺទាល់តែក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍រៀបចំកម្មវិធីដំណើរកម្សាន្តប៉ុណ្ណោះ ។ ក្រៅពីនេះ ភ្ញៀវទេសចរត្រូវតែទទួលបានការអនុញ្ញាតពីក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចដើរលេងនៅទីនោះបាន ។ ហេតុនេះ លោក Simon Wilson ក៏ចាប់ផ្តើមស្វែងរកទិន្នន័យពីកូរ៉េខាងជើងក្នុង Google និងទាក់ទងទៅក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ឱ្យរៀបចំទិដ្ឋាការ ព្រមទាំងយន្តហោះ ។

ក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍បានឱ្យលោកជ្រើសរើសរយៈពេលដើរកម្សាន្តនៅកូរ៉េខាងជើង ដូចជា ៖ ចំនួន៣ថ្ងៃ ឬ១សប្តាហ៍ ឬ២សប្តាហ៍ ។ លោកបានចាប់ផ្តើមធ្វើដំណើរទៅកូរ៉េខាងជើង ដោយជិះរថភ្លើង២៤ម៉ោង ពីប្រទេសចិន ទៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង របស់កូរ៉េខាងជើង ហើយលោកបានជួបមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ជនជាតិកូរ៉េខាងជើង ។ ពេលធ្វើដំណើរទៅដល់កូរ៉េខាងជើង នៅទីនោះ គ្មានអ៊ីនធើរណេត និងសេវាទូរស័ព្ទសម្រាប់ទំនាក់ទំនងទេ ហើយលោកពុំអាចទំនាក់ទំនងទៅអ្នកណាទាំងអស់ ក្រៅពីពលរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង ក្នុងពេលស្នាក់នៅរយៈពេល២សប្តាហ៍ ប៉ុន្តែលោកអាចថតរូបភាព និងវីដេអូបាន ។

លោក Simon Wilson ប្រាប់ថា កម្មវិធីដំណើរកម្សាន្តរបស់លោក ក៏មានភ្ញៀវទេសចរមកពីប្រទេសផ្សេងៗដែរ ដូចជា ៖ ហូឡង់ និងអាល្លឺម៉ង់ ។ ក្រោយពីការទៅកម្សាន្តនៅទីនោះ ធ្វើឱ្យលោកមានអារម្មណ៍ថា វាមានសុវត្ថិភាពបំផុត និងមានសុវត្ថិភាពជាងប្រទេសផ្សេងដែលលោកបានទៅ ។ មុនទៅកូរ៉េខាងជើង លោកសួរទៅក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ថា តើលោកអាចយកកាមេរ៉ា និងមេក្រូទៅបានអត់? ពួកគេប្រាប់ថា យកអ្វីទៅក៏បានដែរ ។ ប៉ុន្តែហាមថតវីដេអូនៅទីកន្លែងមួយចំនួន ដូចជា ៖ អគារ ដោយសារមានកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងយាមកាម និងហាមដាច់ខាតថតរូបកងទ័ព ។

រីឯមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍របស់លោកវិញ អត់ស្គាល់ YouTube ទេ ហើយពលរដ្ឋកូរ៉េខាងជើងផ្សេងទៀត ក៏អត់ស្គាល់ដែរ ។ លើសពីនេះ ពួកគេគ្មានលិខិតឆ្លងដែន និងពុំអាចធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសទេ បើចង់ទៅក្រៅប្រទេស លុះត្រាតែពួកគេទទួលបានការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កម្ពុជា និងថៃ ត្រូវតែជៀសវាងជម្លោះក្រោយពីពលរដ្ឋខ្មែរមួយក្រុមច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅបរិវេណប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតលើភ្នំដងរ៉ែក ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាប់ព្រំដែនខេត្តសុរិន្ទ ។ ភាគីទាំងពីរបាននិយាយគ្នាពីរឿងនេះរួចហើយ ប៉ុន្តែថៃសូមកុំឱ្យហេតុការណ៍នេះកើតឡើងជាលើកទី២ ពីព្រោះវានឹងប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនង និងស្ថិរភាពនៅតំបន់ព្រំដែន ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់មេទ័ពថៃភូមិភាគ២ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋខ្មែរមួយក្រុមបានមកលេងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ និងច្រៀងចម្រៀងជាតិដើម្បីផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពខ្មែរដែលប្រចាំការនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ប៉ុន្តែកងទ័ពថៃក៏បានហាមឃាត់ ដោយសារថៃយល់ឃើញថា វាជាការច្រៀងចម្រៀងបង្ហាញអត្តសញ្ញាណជាតិ និងពុំសមស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងប្រទសទាំងពីរ ។ ហេតុការណ៍នេះត្រូវបានថតជាវីដេអូ និងផ្សព្វផ្សាយក្នុងបណ្តាញសង្គម ហើយធ្វើឱ្យអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមក្នុងប្រទេសទាំងពីរជជែកវែកញែកយ៉ាងច្រើន ។

លោក ប៊ុនស៊ីន ផាតក្លាង មេទ័ពថៃភូមិភាគ២ នៅខេត្តនគរាជសីម៉ា បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ កន្លងមកថា ថៃអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរឡើងមកថ្វាយបង្គំវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ចាប់ពីម៉ោង៩ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង៣រសៀល តាមកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងកម្ពុជា និងថៃ ។ ប៉ុន្តែការច្រៀងចម្រៀងជាតិបែបនេះ ថៃចាត់ទុកថា គឺជាទង្វើពុំសមរម្យ ទើបថៃហាមឃាត់ ។

ក្រោយពីពលរដ្ឋខ្មែរច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ កងទ័ពថៃបានដាក់លិខិតតវ៉ាទៅកាន់មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគទី៤ របស់កម្ពុជា ដែលក្នុងលិខិតបញ្ជាក់ថា ការប្រព្រឹត្តទង្វើនេះពុំគួរកើតឡើងនៅលើទឹកដីថៃទេ ។ មេទ័ពថៃ និងកម្ពុជាបាននិយាយគ្នាតាមទូរស័ព្ទពីរឿងនេះ ប៉ុន្តែមេទ័ពថៃសូមកុំឱ្យហេតុការណ៍នេះកើតឡើងម្តងទៀត ដើម្បីកុំឱ្យប្រទេសទាំងពីរមានជម្លោះ នាថ្ងៃអនាគត ។

លោក ប៊ុនស៊ីន ផាតក្លាង មេទ័ពថៃភូមិភាគ២ បានផ្តាំផ្ញើទៅកាន់ពលរដ្ឋថៃថា ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅតែល្អធម្មតា ហើយមេទ័ពទាំងពីរប្រទេសព្យាយាមជជែកគ្នា និងរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ ។ យើងពុំគួរប្រើប្រាស់ហិង្សា ឬផ្ទុះអាវុធដាក់គ្នាទេ ពីព្រោះវានឹងប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខប្រទេសទាំងពីរ ព្រមទាំងប៉ះពាល់ដល់ការលក់ដូរនៅតំបន់ព្រំដែនផងដែរ ហើយពលរដ្ឋទាំងពីរប្រទេសនឹងរងផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ ។

កងទ័ពកម្ពុជា និងថៃ នឹងអត់ឱនឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក និងជ្រើសរើសការចរចារក្សាទំនាក់ទំនងល្អរវាងគ្នា និងដើម្បីឱ្យកម្ពុជា និងថៃមានសុខសន្តិភាពយូរអង្វែង ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់មេទ័ពថៃភូមិភាគ២ ៕

ប្រទេសចិន ៖ ភូមិទេសចរណ៍ល្បីមួយកន្លែងនៅទីក្រុងឈើងទូ ខេត្តស៊ីឈួន ប្រទេសចិន បានសូមទោសជាសាធារណៈ ក្រោយពីភ្ញៀវទេសចរចាប់ថ្នាក់បានថា ភូមិទេសចរណ៍នេះយកផ្ទាំងសំឡី និងពពុះសាប៊ូមកធ្វើព្រិល ដើម្បីថតរូបទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ និងផ្សព្វផ្សាយឱ្យភ្ញៀវទេសចរមកលេងឱ្យបានច្រើន ។ អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមចិនហួសចិត្តយ៉ាងខ្លាំង និងរិះគ.ន់ ពេញបណ្តាញសង្គម ។

ប្រធានភូមិទេសចរណ៍ព្រិលធ្លាក់ (Chengdu Snow Village) បានបង្ហោះលិខិតជាផ្លូវការមួយក្នុង WeChat កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ថា កាលពីពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិននៅចុងខែមករា កន្លងមក គឺអាកាសធាតុក្តៅ ទើបធ្វើឱ្យភូមិទេសចរណ៍នេះគ្មានព្រិលពណ៌ស ធ្លាក់ដូចពេលកន្លងមក ។ ភ្នាក់ងារឧតុនិយមប្រកាសថា ប្រទេសចិនប្រឈមនឹងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងយូរជាងមុន និងមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាងការរំពឹងទុក ដោយសារបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ។

ដូច្នេះ ដើម្បីឱ្យភូមិនេះទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីភ្ញៀវទេសចរ យើងក៏បានយកផ្ទាំងសំឡីមកប្រើប្រាស់ជំនួសព្រិល ប៉ុន្តែវាពុំទទួលបានផលដូចការរំពឹងទុក ។ វាបែរជាធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរភាគច្រើនមានអារម្មណ៍ពុំល្អ និងលែងចង់ដើរលេងនៅទីនេះ ។ ក្រោយពីអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមជាច្រើននាក់រិះគន់ យើងក៏បានប្រមូលផ្ទាំងសំឡីទាំងអស់បោះចោល ។

ប្រធានភូមិទេសចរណ៍បានសូមទោសភ្ញៀវទេសចរទាំងអស់ចំពោះរឿងដែលកើតឡើង និងប្រកាសប្រគល់ប្រាក់ថ្លៃសំបុត្រចូលទស្សនាភូមិទេសចរណ៍ទៅឱ្យភ្ញៀវទេសចរវិញ មុនពេលភូមិនេះបិទទ្វារលែងបើកឱ្យចូលទស្សនា ។

ក្នុងរូបភាពដែលចែកចាយក្នុង WeChat បង្ហាញឱ្យឃើញផ្ទាំងសំឡីត្រូវបានគេខ្ចាត់ខ្ចាយពាសពេញបរិវេណភូមិទេសចរណ៍ ។ អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមម្នាក់និយាយថា បើមើលមួយភ្លែតឃើញភូមិនេះគ្របដណ្តប់ដោយព្រិលពណ៌ស ស្អាតខ្លាំងណាស់ ប៉ុន្តែពេលដើរទៅមើលជិតៗ ស្រាប់តែឃើញផ្ទាំងសំឡី និងពពុះសាប៊ូទៅវិញ ។ ភូមិនេះមានឈ្មោះថា ភូមិព្រិល ប៉ុន្តែបែរជាគ្មានព្រិលធ្លាក់ ។

បច្ចុប្បន្ន មនុស្សគ្រប់គ្នាមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់អ៊ីនធើរណេត តំបន់ទេសចរណ៍នានាគួរតែផ្សព្វផ្សាយការពិតពីតំបន់ទេសចរណ៍ និងចៀសវាងបង្កើតរូបភាពបំភាន់ភ្នែក បើពុំដូច្នោះទេ វាដូចជាការបំផ្លាញមុខមាត់តំបន់ទេសចរណ៍របស់ខ្លួន ដោយសារការចែកចាយព័ត៌មានតាមបណ្តាញសង្គមឆាប់រហ័ស ៕