មនុស្សម្នានៅជុំវិញពិភពលោកហាក់មានការភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងមែនទែន បន្ទាប់ពីបានទស្សនាវគ្គមួយនៃគំនូរជីវចលតុក្កតា The Simpsons កាលពីឆ្នាំ ២០០៧ បានលេងអំពីហេតុការណ៍ភ្លើងឆេះព្រៃក៏ដូចជាបង្កភាពចលាចលដល់មនុស្សម្នាក្នុងតំបន់ ខណៈថ្មីៗនេះ ក៏កើតមានហេតុការណ៍ឆេះទីក្រុង Hollywood នៅ Los Angeles សហរដ្ឋអាមេរិក។

ជឿជាក់ថា ប្រិយមិត្តភាគច្រើនប្រាកដជាបានជ្រាបហើយអំពី ខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចល The Simpsons ដែលត្រូវបានស្គាល់ថាជាតុក្កតាប្រមើលមើលអំពីអនាគតកាល។ ខ្សែភាពយន្ត The Simpsons ត្រូវបានផលិតឡើងដំបូងតាំងពីឆ្នាំ ១៩៨៩ និងមានជាច្រើនវគ្គ។ តុក្កតានេះហាក់ទទួលបានភាពល្បីល្បាញជុំវិញពិភពលោក ព្រោះតែវគ្គនីមួយៗដែលធ្លាប់បានលេងកន្លងមក បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីបាតុភូតធម្មជាតិក៏ដូចជាហេតុការណ៍ផ្សេងៗ។

ទាក់ទងជាមួយនឹងហេតុការណ៍ភ្លើងឆេះព្រៃនៅឯក្រុង Los Angeles រដ្ឋកាលីហ្វញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិកនាពេលថ្មីនេះវិញ បានធ្វើឲ្យសាធារជននៅទូទាំងពិភពលោករម្លឹកទៅដល់វគ្គមួយរបស់តុក្កតា The Simpsons ដែលបានចាក់បញ្ចាំងកាលពីឆ្នាំ ២០០៧។ នៅវគ្គទី ១២ នៃរដូវកាលពី ៨ ក្រោមចំណងជើងថា Little Big Girl ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីហេតុការណ៍ភ្លើងឆេះព្រៃដ៏ខ្លាំងក្លាមួយ គំរាមកំហែងដល់ទីក្រុងនិងអ្នកស្រុក។ ការឆេះនេះក៏ព្រោះភាពធ្វេសប្រហែសរបស់តួអង្គ Bart គ្មានទំនួលខុសត្រូវក្នុងការគ្រប់គ្រងភ្លើងដែលបង្កឡើងដោយខ្លួនឯងបាន ទើបបណ្តាលឲ្យសហគមន៍ទាំងមូលប្រឈមនឹងគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ។

តាមរយៈឈុតឆាកនេះគឺបានធ្វើឲ្យមហាជនជាច្រើនគិតថា វាស្រដៀងទៅនឹងហេតុការណ៍ដែលកើតឡើងនាពេលថ្មីៗនេះខ្លំាងមែនទែន ខណៈដែលអណ្តាតភ្លើងនូវតែបន្តឆាបឆេះព្រៃ ក៏ដូចជារីករាលដាលដល់តំបន់ផ្សេងៗ បំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិប្រជាពលរដ្ឋ និងក្រុមពន្លត់អគ្គីភ័យឥតស្រាក់ស្រាន្ត។

ទោះជាយ៉ាងណា មិនមែនសុទ្ធតែមនុស្សគ្រប់គ្នាជឿលើហេតុការណ៍នេះទេ ដោយអ្នកខ្លះក៏បានលើកថា ភាពយន្ត The Simpsons មិនបានបញ្ជាក់ថាហេតុការណ៍នេះកើតឡើងនៅទី ណាឲ្យពិតប្រាកដទេ ខណៈដែលភ្លើងឆេះបែបនេះគឺតែងកើតឡើងជាច្រើនកន្លែងជារៀងរាល់ឆ្នាំ និងគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់។ ដូច្នេះ ការទស្សន៍ទាយនេះគឺមានភាពមិនច្បាស់លាស់ (ដោយប្រយោលប៉ុណ្ណោះ)៕

ទីក្រុងមួយនេះគឺមានការកកស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំងណាស់ មានន័យថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃមនុស្សម្នាក់ៗបានខាតពេលរាប់ម៉ោង ទម្រាំបានទៅដល់គោលដៅនីមួយៗ។ ដូច្នេះយោងតាម TomTom ដែលជាក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងទីតាំងភូមិសាស្ត្រ និងទិន្នន័យដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅក្នុងប្រទេសហូឡង់ បានឱ្យដឹងថា ទីក្រុងម៉ិស៊ិកគឺជាទីក្រុងមួយដែលមានការកកស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំងបំផុតនៅលើពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ២០២៤។

ការស្ទះចរាចរណ៍គឺពិតជារំខានខ្លាំងណាស់ ព្រោះវាបានធ្វើឱ្យយើងខាតពេលវេលាច្រើន ក៏ដូចជាធ្វើឱ្យយើងមានការធុញទ្រាន់ និងហត់នឿយផងដែរ។ ជាទូទៅមនុស្សម្នាក់ៗនៅទីក្រុងម៉ិកស៊ិក បានចំណាយពេលជាមធ្យម ១៥២ ម៉ោងក្នុងមួយឆ្នាំ ស្មើនឹង ៦ ថ្ងៃ ឬ ១៩ ថ្ងៃក្នុងមួយឆ្នាំនៃការស្ទះចរាចរណ៍។ មានន័យថា មនុស្សម្នាក់នៅក្នុងរដ្ឋធានីម៉ិកស៊ិកត្រូវការពេលជាមធ្យមកន្លះម៉ោង ដើម្បីធ្វើដំណើរចម្ងាយ ១០ គីឡូម៉ែត្រ ខណៈជាធម្មតាក្នុងលក្ខខណ្ឌល្អ ចម្ងាយនេះចំណាយពេលត្រឹមតែ ៨ នាទីប៉ុណ្ណោះ។

របាយការណ៍ TomTom ក៏បង្ហាញដែរថាស្ថានភាពចរាចរណ៍នៅទីក្រុងម៉ិកស៊ិកគឺស្រដៀងគ្នាទៅនឹងការកកស្ទះចរាចរណ៍នៅទីក្រុង Kolkata ប្រទេសឥណ្ឌា និងទីក្រុងឡុងដ៍ ប្រទេសអង់គ្លេស រួមទាំងទីក្រុងក្យូតូ ប្រទេសជប៉ុនផងដែរ។ ទីក្រុងទាំងនេះមានប្រជាជនរស់នៅច្រើន ដោយពួកគេចំណាយពេលលើសពី ១០០ ម៉ោង/ឆ្នាំ ដោយសារការកកស្ទះចរាចរណ៍។ មូលហេតុនៃការកកស្ទះចរាចរណ៍នៅទីក្រុងម៉ិកស៊ិកគឺដោយសារ ការតវ៉ាជាញឹកញាប់ ការដង្ហែរក្បួន ឬព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌ និងកីឡា ជាពិសេសនៅតំបន់កណ្តាល។

យោងតាមទិន្នន័យពីលេខាធិការដ្ឋានរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងម៉ិកស៊ិក ជារៀងរាល់ឆ្នាំមានការតវ៉ាយ៉ាងហោចណាស់ ៣,០០០ ដងនៅក្នុងទីក្រុងនេះ។ យោងតាមលោក Ralf-Peter Schäfer អនុប្រធានផ្នែកដឹកជញ្ជូននៅ TomTom ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃចំនួនប្រជាជន និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកំពុងដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងលើប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូននៅទីក្រុងម៉ិកស៊ិក។ ក្រៅពីនេះ ការកើនឡើងនៃក្រុមដឹកជញ្ជូនរហ័ស ក៏ធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍ស្មុគស្មាញផងដែរ។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ TomTom ទីក្រុងជាច្រើនផ្សេងទៀតរបស់ម៉ិកស៊ិកក៏បានឃើញពីការកកស្ទះចរាចរណ៍ធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ រួមទាំងទីក្រុង Guadalajara ដែលមនុស្សចំណាយពេលជាមធ្យម ៣០ នាទីក្នុងការធ្វើដំណើរ ១០ គីឡូម៉ែត្រ។ បើនិយាយពីពេលវេលាខ្ជះខ្ជាយប្រចាំឆ្នាំ Guadalajara ស្ថិតនៅលំដាប់ទីពីរបន្ទាប់ពីទីក្រុងម៉ិកស៊ិកដែលមាន ១០៣ ម៉ោងក្នុងមួយឆ្នាំ៕

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ អាជ្ញាធរឥណ្ឌូណេស៊ីបានជម្លៀសពលរដ្ឋចំនួន៣,០០០នាក់ ចេញពីតំបន់ក្បែរភ្នំភ្លើងអ៊ីប៊ូ (Mount Ibu) លើកោះហាម៉ាហេរ៉ា ដែលស្ថិតនៅភាគខាងកើតប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ក្រោយពីភ្នំភ្លើងនេះផ្ទុះខ្លាំងបាញ់ផ្សែងផេះឡើងលើមេឃយ៉ាងខ្មៅងងឹតរហូតដល់៤គីឡូម៉ែត្រ នាពាក់កណ្តាលខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមករា កន្លងមក ភ្នំភ្លើងអ៊ីប៊ូ ចាប់ផ្តើមផ្ទុះឡើងលើប្រមាណជា២នាទី ដែលធ្វើឱ្យអាជ្ញាធរប្រកាសអាសន្នពីគ្រោះថ្នាក់ទៅកាន់ពលរដ្ឋ ដែលរស់នៅតំបន់ជុំវិញភ្នំភ្លើងនេះ ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់មជ្ឈមណ្ឌលភ្នំភ្លើងឥណ្ឌូណេស៊ី ។

ភ្នាក់ងារកាត់បន្ថយគ្រោះមហន្តរាយជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី បានផ្តល់ព័ត៌មានមកកាន់សារព័ត៌មាន Reuters ថា ការជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់ គឺចាប់ផ្តើមតាំងពីថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ហើយអាជ្ញាធរជម្លៀសពលរដ្ឋចំនួន៣,០០០នាក់មុនគេ ដោយសារពួកគេរស់នៅក្បែរភ្នំភ្លើងបំផុត ។ ពលរដ្ឋរស់នៅជុំវិញភ្នំភ្លើងអ៊ីប៊ូ សរុបស្មើចំនួន១៣,០០០នាក់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ភ្នំភ្លើងអ៊ីប៊ូ បានផ្ទុះក្រោយពីភ្នំភ្លើងជាច្រើនទៀតនៅឥណ្ឌូណេស៊ីផ្ទុះបន្ទបន្ទាប់គ្នា ដោយសារឥណ្ឌូណេស៊ីស្ថិតនៅលើបន្ទាត់ភ្នំភ្លើងក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ។ ក្រៅពីនេះ ឥណ្ឌូណេស៊ីនៅមានភ្នំភ្លើងចំនួន១២៧ទៀត ដែលអាចនឹងផ្ទុះនាថ្ងៃអនាគត ។

ភ្នំភ្លើងអ៊ីប៊ូ ធ្លាប់ផ្ទុះជាច្រើនលើកកាលពីឆ្នាំ២០២៤ ហើយការផ្ទុះរបស់ភ្នំភ្លើងនេះនៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ បានធ្វើឱ្យអាជ្ញាធរជម្លៀសពលរដ្ឋ ៧ភូមិ ចេញពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់ ។

នាដើមខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ភ្នំភ្លើងនេះបានផ្ទុះរហូតដល់៩លើក ហើយអាជ្ញាធរបានហាមឃាត់ពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរបរទេសនៅក្បែរតំបន់ហាមឃាត់ ចាប់ពី៥គីឡូម៉ែត្រ ទៅ៦គីឡូម៉ែត្រ ។ លើសពីនេះ ពលរដ្ឋត្រូវតែពាក់ម៉ាស់ការពារធូលី និងផ្សែងផងដែរ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក៖ សេវាអាកាសធាតុជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក (NWS) បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ថារដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាអាចនឹងប្រឈមមុខជាមួយខ្យល់បក់ខ្លាំង បណ្តាលឱ្យលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុកាន់តែស្ងួត បង្កើតឱ្យមានស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ទំនងជាមានភ្លើងថ្មីអាចផ្ទុះឡើងម្តងទៀត។

នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស បានឱ្យដឹងថា ទោះបីជាការព្យាករណ៍មិនបញ្ជាក់ព្យុះកំបុតត្បូងក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នកឧតុនិយម Todd Hall បាននិយាយថា ខ្យល់ព្យុះកំបុតត្បូងដែលជាបាតុភូតដ៏កម្រមួយ ប្រហែលជាកើតឡើងក្នុងពេលដំណាលគ្នាជាមួយស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរនេះផងដែរ។

ខ្យល់ព្យុះកំបុតត្បូង កើតឡើងដោយកំដៅ នៅពេលដែលភ្លើងឆេះព្រៃយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ ឧស្ម័នដែលហុយចេញពីភ្លើង ហើយមានផ្សែង កំទេចកំទី និងអណ្តាតភ្លើងលាយឡំគ្នាច្រើនបង្កើតបានជាព្យុះកំបុតត្បូងតែម្តង។ លោក Leila Carvalho សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកឧតុនិយម និងអាកាសធាតុនៅសាកលវិទ្យាល័យកាលីហ្វ័រញ៉ា បាននិយាយថា “ខ្យល់បក់ខ្លាំង បានបង្កើតផ្លូវមួយ និងកន្លែងដែលវាទៅ ការបំផ្លិចបំផ្លាញគឺដូចគ្នានឹងព្យុះកំបុតត្បូងផងដែរ”។ ដូច្នេះខ្យល់ព្យុះកំបុតត្បូងអាចធ្វើឱ្យភ្លើងឆេះកាន់តែខ្លាំងឡើងដោយសារការស្រូបខ្យល់។

យោងតាមលោក James Urban ជំនួយការសាស្រ្តាចារ្យនៅនាយកដ្ឋានវិស្វកម្មអគ្គីភ័យនៃវិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេស Worcester បានឱ្យដឹងទៀតថា ខ្យល់បក់ខ្លាំង និងខ្យល់ព្យុះកំបុតត្បូងគឺមិនខុសគ្នានោះទេ ពួកវាសុទ្ធតែអាចនាំភ្លើងរាលដាលទៅឆ្ងាយ ហើយបំផ្លាញគ្រប់ទីកន្លែង។ ដូច្នេះនាពេលខាងមុខនេះរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ានឹងប្រឈមមុខជាមួយខ្យល់បក់ខ្លាំង ឬព្យុះកំបុតត្បូង ដែលបង្កឱ្យមានការឆាបឆេះព្រៃម្តងទៀត។

គួររំលឹកដែរថា ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ខ្យល់ព្យុះកំបុតត្បូងដែលមានទំហំប៉ុនទីលានបាល់ទាត់ចំនួន ៣ បានសម្លាប់អ្នកពន្លត់អគ្គីភ័យម្នាក់នៅពេលដែលវាបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងភ្លើងឆេះព្រៃដ៏ធំមួយនៅជិត Redding ចម្ងាយប្រហែល ៤០០ គីឡូម៉ែត្រភាគខាងជើងនៃទីក្រុង San Francisco និងភាគខាងត្បូងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា។ ក្រោយមកអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានពិពណ៌នាថា ពពកឡើងដល់ ១១ គីឡូម៉ែត្រនៅលើអាកាស និងបង្កើតខ្យល់បក់រហូតដល់ ២៣០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។ ហេតុនេះរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាអាចនឹងប្រឈមមុខជាមួយខ្យល់បក់ខ្លាំង ឬព្យុះកំបុតត្បូងម្តងទៀតនៅឆ្នាំ ២០២៥ នេះ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ក្រុមហ៊ុនផលិតមនុស្សយន្តនៅទីក្រុង Las Vegas សហរដ្ឋអាមេរិក បានបង្ហាញមនុស្សយន្តស្រីឈ្មោះ Aria ហើយក្រុមហ៊ុនសង្ឃឹមថា នឹងអាចប្រើប្រាស់មនុស្សយន្តនេះបានច្រើនមុខងារ ដូចជា ៖ ធ្វើជាមិត្តភក្តិ, ផ្តល់សេវាកម្មអតិថិជន និងការអប់រំ ដោយការបំពាក់បច្ចេកវិទ្យាឱ្យមនុស្សយន្តអាចបង្ហាញអារម្មណ៍ដូចមនុស្សពិតៗ ។

មនុស្សយន្តស្រីនេះបង្កើតឡើងដោយក្រុមហ៊ុន Realbotix ហើយនៅផ្នែកខាងក្នុងរបស់មនុស្សយន្ត គឺបំពាក់ដោយបច្ចេកវិទ្យា AI និងគំរូភាសាទំហំធំដើម្បីជួយដល់ការធ្វើការ និងឆ្លើយតបសំណួរ ។ រីឯស្បែករបស់មនុស្សយន្តផលិតពីស៊ីលីខូន ដែលស្រដៀងនឹងស្បែកមនុស្សបំផុត ខណៈនៅបរិវេណភ្នែកមនុស្សយន្ត គឺបំពាក់ប្រព័ន្ធតាមដានការសម្លឹងមើលរបស់មនុស្ស និងអាចចំណាំមុខមនុស្សម្នាក់ៗដើម្បីឱ្យមនុស្សយន្តឆ្លើយតបសំណួររបស់មនុស្ស ។

សមត្ថភាពរបស់មនុស្សយន្តក្នុងការធ្វើត្រាប់តាមមនុស្ស គឺដោយសារការដំណើរការរបស់ម៉ូទ័រចំនួន១៧ ដែលជួយឱ្យមនុស្សយន្តអាចហើបមាត់ និងភ្នែកដោយស្វ័យប្រវត្តិ ។ មនុស្សយន្តស្រីត្រូវបានផលិតឡើងជា២ប្រភេទ គឺមនុស្សយន្តមួយកំណាត់ខ្លួន និងមនុស្សយន្តមានដងខ្លួនពេញ ។

មនុស្សយន្តស្រី Aria អាចផ្លាស់ប្តូរទឹកមុខយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងប្រើប្រាស់បានច្រើនមុខងារ ដូចជា ៖ ជជែករឿងផលិតផល, ផ្តល់ចំណេះដឹងផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ និងជជែកជាមួយមនុស្សបំបាត់ការអផ្សុក ។ តម្លៃមនុស្សយន្តមួយកំណាត់ខ្លួន គឺស្មើនឹង១ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក រីឯតម្លៃមនុស្សយន្តទាំងមូល គិតចាប់ពីក្បាលដល់ចុងជើង ស្មើនឹង១សែន៧ម៉ឺន៥ពាន់ដុល្លារអាមេរិក ។

ក្រុមហ៊ុន Realbotix បានយកមនុស្សស្រីទៅបង្ហាញក្នុងការតាំងពិព័រណ៍បច្ចេកវិទ្យាលំដាប់ពិភពលោក CES 2025 ដែលមានការចូលរួមពីក្រុមហ៊ុនផលិតមនុស្សយន្តផ្សេងទៀត, អ្នកវិភាគ និងអ្នកគាំទ្រដ៏ធំបំផុតនៅអាមេរិក ។ នៅឆ្នាំ២០២៥ ការតាំងពិព័រណ៍បច្ចេកវិទ្យាបានរៀបចំ ចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែមករា នៅទីក្រុង Las Vegas ៕