បរទេស៖ គម្រោងការនាំយកសត្វដែលបានផុតពូជអោយមានជីវិតនៅលើផែនដីវិញរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមានសង្ឃឹមហើយ ក្រោយការយកDNAរបស់សត្វដំរីរោមវែង Mammoth ទៅបង្កាត់លើសត្វកណ្ដុរបានជោគជ័យ និងទទួលបានកណ្ដុរប្រភេទថ្មីដែលមានរោមវែងមានឈ្មោះថា Woolly Mice។

ក្រោយពីបានសិក្សាលើDNA របស់សត្វដំរីយក្សចំនួនជាង ៥០ក្បាលដែលបានរកឃើញកន្លងមក មន្ទីរពិសោធន៍នៅក្នុងរដ្ឋ Dallas សហរដ្ឋអាមេរិក បានបង្កើតសត្វកណ្ដុររោមវែងថ្មីមួយប្រភេទឡើងមក ដោយយកDNA សត្វដំរីរោមវែង Woolly Mammoth កាលពីសម័យបុរេប្រវត្តិនោះចាក់បញ្ចូលជាមួយនឹង DNAសត្វកណ្ដុរធម្មតាប្រើប្រាស់បច្ចេកទេស Crispr Method ដែលជាការកាត់និងតភ្ជាប់ហ្សែនរបស់សាពាង្គកាយមានជីវិតពីរផ្សេងគ្នាដាក់រួមគ្នាបានដោយជោគជ័យកាលពីថ្មីៗនេះ។

សូមជម្រាបថា Woolly Mammoth គឺជាប្រភេទសត្វដំរីយក្សដែលធ្លាប់មានជីវិតនៅផែនដីក្នុងយុកសម័យទឹកកក ហើយពួកវាមានមាឌធំសម្បើម និងមានរោមវែងក្រាស់ ។ សម្រាប់សត្វកណ្ដុរដែលបង្កាត់ចេញមកថ្មីនេះ មានទំហំប៉ុនកណ្ដុរទូទៅដែរ គ្រាន់ខុសប្លែកត្រង់រោមរបស់វាដែលមានសភាពវែងនិងក្រាស់ប៉ុណ្ណោះ។

ការសិក្សាមួយទៀតបានបង្ហាញថា ពូជសត្វដំរីអាស៊ីដែលរស់នៅសព្វថ្ងៃគឺមានជាប់DNAរបស់ដំរី Woolly Mammoth រហូតដល់ទៅ 99.6% ។ បច្ចុប្បន្នអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តមានគម្រោងអនុវត្តបច្ចេកទេស Crispr Method នេះ ម្ដងទៀតដោយធ្វើការយកDNA របស់ដំរីWoolly Mammothសាកល្បងដាក់បញ្ចូលរួមជាមួយពូជដំរីអាស៊ីដើម្បីចាំមើលលទ្ធផលថាអាចនឹងចេញជាពូជសត្វដំរី Woolly Mammothដែរ ឬទេ។

យ៉ាងណាមិញថ្វីត្បិតថាការបង្កាត់សត្វកណ្ដុរWoolly Mice ទទួលបានសត្វប្រភេទថ្មីដែលមានទំហំតូចល្អិតក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែវាគឺជាក្ដីសង្ឃឹមរបស់ក្រុមអ្នកវិទ្យសាស្រ្តក្នុងការនាំយកសត្វដែលបានផុតពូជទៅទាំងឡាយផ្សេងទៀត អោយមានជីវិតជាថ្មីម្ដងទៀតនៅលើផែនដីនេះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ បើកសិករដាំចេកជំនួសស្រូវ ពិតជាល្អខ្លាំងណាស់ ពីព្រោះជប៉ុនត្រូវការទិញចេកចំនួន១លានតោនក្នុង១ឆ្នាំ ហើយបើកសិករដាំចេក១រ៉ៃ (មិនដល់១ហិកតា) នឹងទទួលបានចំណូល១សែនបាតក្នុង១ឆ្នាំ (ឬស្មើជិត៣ពាន់ដុល្លារ) ។ នេះជាលើកឡើងរបស់លោក ភិឆ័យ ណារិទ្ធថាផាន់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មថៃ ឆ្លើយតបទៅកាន់លោក ណារ៉ុងឌេត អ៊ូរ៉ាគុន មន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំង ដែលបានសួរសំណួរក្នុងកិច្ចប្រជុំសភាតំណាងរាស្ត្រ កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ អំពីតម្លៃអង្ករធ្លាក់ចុះ តើក្រសួងពាណិជ្ជកម្មមានវិធានការបែបណា? ខណៈកសិករត្អូញត្អែរពីតម្លៃអង្ករនៅតែធ្លាក់ចុះ ទោះជារដ្ឋាភិបាលកំណត់វិធានការក្តី ។

លោក ណារ៉ុងឌេត អ៊ូរ៉ាគុន មន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំងនិយាយថា រដ្ឋាភិបាលក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីលោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ គ្រប់គ្រងការនាំចេញអង្ករទៅក្រៅប្រទេស គឺពុំស៊ីសង្វាក់គ្នាជាមួយមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោម ។ ក្រៅពីនេះ បញ្ហាទីផ្សារអង្ករពិភពលោក គ្មានប្រទេសណាទិញអង្ករថៃទេ ទើបធ្វើឱ្យថៃនៅសល់ស្រូវរហូតដល់ ២លាន២សែនតោន តើក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនឹងដោះស្រាយយ៉ាងណា?

លោក ភិឆ័យ ណារិទ្ធថាផាន់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក៏បានឆ្លើយតបសំណួរនេះថា បច្ចុប្បន្ន ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកំពុងបារម្ហពីកសិករ ពីព្រោះទុក្ខរបស់កសិករ គឺជាទុក្ខរបស់ជាតិ ។ ឥណ្ឌូណេស៊ីដែលធ្លាប់ទិញអង្ករថៃកន្លងមក ពេលនេះ ឈប់ទិញហើយ ទើបក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃទំនាក់ទំនងទៅចិនឱ្យទិញអង្ករ ហើយថៃក៏បានអញ្ជើញមន្ត្រីស្ថានទូតចិនមកពិភាក្សាផងដែរ ។ ក្រៅពីនេះ ថៃបានទាក់ទងទៅប្រទេសអាហ្វ្រិកឱ្យទិញអង្ករ ហើយថៃនឹងធ្វើកិច្ចសន្យាទិញ-លក់អង្ករជាមួយអាហ្វ្រិក ចំនួន៣សែន៧ម៉ឺនតោន នៅចុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ចំណែកការដោះស្រាយបញ្ហារយៈពេលវែង លោក ភិឆ័យ ណែនាំឱ្យកសិករដាំចេកជំនួសស្រូវ ដោយសារបច្ចុប្បន្ន ជប៉ុនត្រូវការទិញចេករហូតដល់១លានតោនក្នុង១ឆ្នាំ ប៉ុន្តែថៃអាចនាំចេញចេកទៅជប៉ុន បានតែពី២,០០០តោន ទៅ៣,០០០តោន ។ បើកសិករងាកមកដាំចេក គឺកសិករនឹងទទួលបានចំណូល១ឆ្នាំ ស្មើនឹង១សែនបាតក្នុង១រ៉ៃ ។

ក្រោយពីលោក ភិឆ័យ ណែនាំឱ្យកសិករដាំចេកជំនួសស្រូវ លោក ណារ៉ុងឌេត មន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំង ក៏បានស្នើឱ្យ លោក ភិឆ័យ ពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម និងមន្ត្រីជំនាញជាមុនសិន បើចង់ឱ្យកសិករដាំដំណាំផ្សេងជំនួសស្រូវ ។ លោក ណារ៉ុងឌេត គិតថា ក្រោយលោក ភិឆ័យ បានពិភាក្សាជាមួយអ្នកជំនាញច្រើន លោកនឹងពុំណែនាំឱ្យកសិករដាំចេកបែបនេះទេ ។

គួរបញ្ជាក់ថា នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ថៃបានសហការជាមួយមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មជប៉ុន និងក្រុមហ៊ុនជប៉ុនយកចេកជប៉ុន មកសាកល្បងដាំនៅខេត្តណាខនរ៉ាជសីម៉ា ចំនួន១សែន៥ម៉ឺនតោន ដើម្បីពង្រីកផ្ទៃដីដាំចេកនៅថៃ ។ បើការសាកល្បងដាំចេកជប៉ុនទទួលបានជោគជ័យ កសិករថៃនឹងទទួលបានចំណូល១ឆ្នាំ ស្មើនឹង១សែនបាតក្នុង១រ៉ៃ ហើយការដាំចេកនេះជាជម្រើសថ្មីសម្រាប់កសិករដែលចង់ដាំចេកជំនួសស្រូវ ដោយសារវាមានតម្លៃខ្ពស់ជាង ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មាន Thairath រាយការណ៍ថា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ លោក Phumtham Wechayachai បានបញ្ជាឱ្យស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុការឆេះកន្លែងគោរពសក្ការៈ «ទ្រីមុ» នៅព្រំដែន៣ប្រទេស គឺកម្ពុជា ថៃ ឡាវ ថាតើកន្លែងគោរពសក្ការៈនេះឆេះដោយសារមនុស្សដុត ឬគ្រោះធម្មជាតិ ។ លោកបានសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋថៃឈប់ចោទប្រកាន់មកលើកងទ័ពខ្មែរជាអ្នកដុតកន្លែងនេះ និងកុំឱ្យធ្វើស្ថានការណ៍ព្រំដែនកាន់តែតានតឹង ដើម្បីចៀសវាងជម្លោះជាមួយប្រទេសជិតខាង ។

លោក Phumtham លើកឡើងថា ភ្លើងបានឆេះកន្លែងគោរពសក្ការៈ «ទ្រីមុ» នៅតំបន់ព្រំដែន៣ប្រទេស ហើយភ្លើងក៏ឆេះរាលដាលមកខាងទឹកដីថៃ គឺលោកព្យាយាមដោះស្រាយបញ្ហានេះ សូមពលរដ្ឋថៃកុំយកបញ្ហានេះមកធ្វើជាប្រធានបទក្តៅ នាំឱ្យមានជម្លោះជាមួយប្រទេសជិតខាង ។ ហេតុនេះ សូមឱ្យស្ថានការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់សិន ហើយលោកនឹងបញ្ជាឱ្យកងទ័ពជើងគោកស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុថា តើភ្លើងឆេះកន្លែងគោរពសក្ការៈ កើតឡើងដោយសារមនុស្សដុត ឬគ្រោះធម្មជាតិ ។ លោកពុំទាន់អាចអះអាងថា កងទ័ពខ្មែរជាអ្នកដុតទេ ។

កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ នៅវិមានរដ្ឋាភិបាល លោក Phumtham ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ និយាយថា លោកបានជ្រាបពីហេតុការណ៍ភ្លើងឆេះកន្លែងគោរពសក្ការៈនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ-ឡាវ ក្នុងតំបន់ត្រីកោណមរកត ស្ថិតនៅក្បែរឃុំដូមប្រាឌីត ស្រុកណាមយឺន ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជថានី ប្រទេសថៃ ។ វាធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃភ្ញាក់ផ្អើល និងចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពខ្មែរជាអ្នកដុតកន្លែងគោរពសក្ការៈ ដោយសារមិនពេញចិត្តនឹងកងទ័ពថៃដែលតែងតែមកអុជធូបនៅទីនេះ ។ យើងនឹងដោះស្រាយបញ្ហា ហើយសូមគ្រប់គ្នាកុំធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រធានបទក្តៅបង្កជម្លោះជាមួយប្រទេសជិតខាង សូមឱ្យស្ថានការណ៍ព្រំដែនធូរស្រាលសិន ។

ដោយឡែក មន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ លោក Thanathip Sawangsaeng និយាយថា លោកនឹងស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុឡើងវិញថា តើកន្លែងគោរពសក្ការៈឆេះដោយសារមនុស្សដុត ឬគ្រោះធម្មជាតិ ។ បច្ចុប្បន្ន នៅពុំទាន់ដឹងពីមូលហេតុទេ ហើយកងទ័ពខ្មែរ និងថៃ បានមកត្រួតពិនិត្យបរិវេណឆេះយ៉ាងលម្អិត ពីព្រោះកន្លែងគោរពសក្ការៈនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងកាលពីឆ្នាំ១៩៩១ សម្រាប់ជាកន្លែងទាក់ទងគ្នារវាងកម្ពុជា ថៃ និងឡាវ ។

លោកបន្តថា ក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាស៊ាន គឺកម្ពុជា និងថៃ បានពិភាក្សាគ្នាអំពីបញ្ហាជម្លោះព្រំដែន ហើយប្រទេសទាំងពីរបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា បើមានរឿងអ្វី គឺត្រូវចរចាគ្នា សាមគ្គីគ្នា និងប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពដើម្បីប្រយោជន៍រួមក្នុងការស្វែងរកព័ត៌មាន ជាពិសេស ដោះស្រាយបញ្ហាក្រុមឆបោកអនឡាញ និងការលេងល្បែង ។

រីឯករណីពលរដ្ឋថៃសង្ស័យថា កងទ័ពខ្មែរដុតកន្លែងគោរពសក្ការៈ លោក Thanathip ប្រាប់ថា កម្ពុជា និងថៃ បានមកពិនិត្យនៅបរិវេណឆេះរួមគ្នាហើយ ។ លោកពុំអាចប្រាប់ពីមូលហេតុការឆេះទេ ពីព្រោះគ្រប់យ៉ាងត្រូវបញ្ចប់ដោយការចរចាទាំងអស់ បើភាគីណាមួយល្មើស គឺត្រូវមានការស្នើសុំកុំឱ្យធ្វើអ្វីលើសនេះ ។ ការឆេះកន្លែងគោរពសក្ការៈ គឺជារឿងតូចតាច ប៉ុន្តែថៃមានរឿងធំជាងនេះត្រូវដោះស្រាយជាមួយកម្ពុជា គឺរំដោះពលរដ្ឋថៃដែលចាញ់បោកក្រុមឆបោកអនឡាញចេញពីទីក្រុងប៉ោយប៉ែត ហើយនាំពួកគេមកថៃវិញ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា ក្រោយពីពលរដ្ឋខ្មែរមួយក្រុមមកច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ លើភ្នំដងរែក ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាប់ព្រំដែនខេត្តសុរិន្ទ ប្រទេសថៃ បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃមានស្មារតីស្នេហាជាតិ និងស្រឡាញ់ទឹកដីខ្លាំងឡើង ។ ហេតុនេះ គណបក្សជម្រើសថ្មីរបស់ថៃបានប្រជុំថ្នាក់គ្រប់គ្រងគណបក្សជាបន្ទាន់នៅខេត្តនុនថាក់បុរី ដើម្បីប្រមូលកម្លាំងពលរដ្ឋថៃរួមគ្នាច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី៩ ខែមីនា ដើម្បីការពារប្រាសាទ និងប្រកាសឱ្យពិភពលោកទទួលស្គាល់ថា ប្រាសាទតាមាន់ធំ គឺជាសម្បត្តិជាតិរបស់ថៃ ។

គណបក្សជម្រើសថ្មីបានណាត់ពលរដ្ឋថៃចូលរួមច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ នៅវេលាម៉ោង ៣រសៀល ថ្ងៃអាទិត្យ ទី៩ ខែមីនា ។ សមាជិកគណបក្ស និងមន្ត្រីថ្នាក់ដឹកនាំបក្សមួយចំនួននឹងធ្វើដំណើរចេញពីទីក្រុងបាងកក ទៅប្រាសាទតាមាន់ធំ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមីនា រីឯសមាជិកគណបក្សជម្រើសថ្មីនៅខេត្តភាគឦសាន នឹងធ្វើដំណើរមកជួបជុំគ្នានៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ។

ប្រធានគណបក្សជម្រើសថ្មី លោក រ៉ាឆេន ត្រាគួនវីន និយាយថា លោកនឹងយកទង់ជាតិថៃទៅដាក់នៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រកាសឱ្យពិភពលោកទទួលស្គាល់ថា ប្រាសាទតាមាន់ធំ គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ថៃ ហើយប្រាសាទនេះស្ថិតក្នុងដែនដីថៃ ។ ហេតុនេះ សូមអញ្ជើញពលរដ្ឋថៃទាំងអស់រួមគ្នាច្រៀងចម្រៀងជាតិថៃឱ្យបានអធិកអធម ពីព្រោះគណបក្សលោកប្រកាន់យកគោលជំហរគោរពជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ ។

លោក រ៉ាឆេន ត្រាគួនវីន បញ្ជាក់ថា ៖ «បច្ចុប្បន្ន ថៃមានបញ្ហាព្រំដែនជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ាផង និងខ្មែរផង គឺខ្មែរល្មើសអធិបតេយ្យភាពថៃនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ។ គណបក្សជម្រើសថ្មីគាំទ្រគម្រោងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី គឺសាងសង់ជញ្ជាំងព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ដោយសារគណបក្សគិតពីផលប្រយោជន៍ជាតិ និងផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋជាធំ» ។

ចំណែកអ្នកនាំពាក្យគណបក្សជម្រើសថ្មី លោក ថាន់កាវីន រ៉ាត់វ៉ាត់អាំងគូន និយាយថា ប្រាសាទតាមាន់ធំ មិនត្រឹមតែជាប្រាសាទបុរាណប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែប្រាសាទនេះតំណាងឱ្យមោទនភាពជាតិរបស់ពលរដ្ឋថៃ និងជាមរតកដែលបុព្វបុរសបន្សល់ទុកនៅលើទឹកដីថៃ ។ ការធ្វើដំណើរទៅច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំលើកនេះ គឺជាការរួមគ្នាបង្ហាញពីស្មារតីសាមគ្គីភាព និងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពថៃឈរជើងនៅប្រាសាទ ដើម្បីកុំឱ្យកងទ័ពថៃគិតថា ពួកគេតស៊ូការពារប្រាសាទតែម្នាក់ឯង និងគ្មានការចូលរួមពីពលរដ្ឋ ។

ហេតុនេះ ពលរដ្ឋគ្រប់រូបត្រូវតែរួមគ្នាការពារប្រាសាទតាមាន់ធំ ដើម្បីបង្ហាញថា គ្រប់គ្នាជាម្ចាស់ប្រទេស និងស័ក្តិសមជាមួយបទចម្រៀងជាតិរបស់ថៃ ដែលច្រៀងថា «ថៃស្រឡាញ់សន្តិភាព តែពុំខ្លាចការប្រយុទ្ធ» ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ថាន់កាវីន រ៉ាត់វ៉ាត់អាំងគូន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សជម្រើសថ្មី ៕