ជារៀងរាល់ឆ្នាំជំងឺគ្រុនចាញ់បានសម្លា.ប់មនុស្សរាប់លាននាក់នៅលើពិភពលោក ដោយហេតុនេះអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអង់គ្លេសមកពី Liverpool School of Tropical Medicine បានបង្កើតថ្នាំពិសេសម្យ៉ាងដែលមានឈ្មោះថា Nitisinone ជាមួយសមត្ថភាពអាចសម្លាប់សត្វមូសបានយ៉ាងឆាប់រហ័សបំផុត។ នេះមានន័យថា នៅពេលដែលអ្នកជំងឺបានលេបថ្នាំ Nitisinone ឈាមរបស់ពួកគេនឹងមានជាតិពុល នៅពេលសត្វមូសហោះមកបឺតឈាមអ្នក សត្វមូសទាំងនោះនឹងស្លា.ប់ភ្លាមៗ។

លោក Lee R. Haines សាស្ត្រាចារ្យស្រាវជ្រាវផ្នែកជីវវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យ Notre Dame បាននិយាយថា ការបង្កើតថ្នាំនេះមានគោលបំណងបញ្ឈប់ការរីករាលដាលនៃជំងឺដែលចម្លងដោយសត្វល្អិត និងដើម្បីការពារជំងឺគ្រុនចាញ់។ ការ​រក​ឃើញ​របស់​យើង​បាន​បង្ហាញ​ថា​ការ​ប្រើ​ថ្នាំ Nitisinone អាច​ជា​ឧបករណ៍​បន្ថែម​ថ្មី​មួយ​ដែល​នឹងទទួលបានជោគជ័យ​សម្រាប់​ការ​គ្រប់​គ្រង​ជំងឺ​ដែល​បង្ក​ដោយ​សត្វ​ល្អិត​ដូច​ជា​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់។

ជាធម្មតាថ្នាំ Nitisinone គឺជាថ្នាំសម្រាប់បុគ្គលដែលមានជំងឺតំណពូជដ៏កម្រ ដូចជាអាល់កាបតូនូរី និងទីរ៉ូស៊ីនីមី ប្រភេទទី 1 ដែលរាងកាយរបស់ពួកគេតស៊ូក្នុងការបំប្លែងអាស៊ីតអាមីណូ tyrosine។ ថ្នាំនេះក៏មានប្រសិទ្ធភាពដោយការទប់ស្កាត់អង់ស៊ីម (HPPD) និងការពារជំងឺផ្សេងៗដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់នៅក្នុងខ្លួនមនុស្សផងដែរ។

ហេតុនេះបច្ចុប្បន្នមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវកំពុងធ្វើការសាកល្បងថ្នាំ nitisinone ជាមួយមនុស្សដែលត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថាមានជំងឺគ្រុនចាញ់ ហើយបន្ទាប់មកគេយកឈាមរបស់អ្នកជំងឺសម្រាប់ការសិក្សានេះ។ ដូច្នេះថ្នាំនេះសព្វថ្ងៃគឺកំពុងស្ថិតក្នុងការពិសោធន៍នៅឡើយទេ ទោះជាយ៉ាងគេសង្ឃឹមថា ថ្នាំនេះនឹងផលិតបានដោយជោគជ័យនាពេលអនាគត៕

ប្រទេសដែលមានកោះគឺជាប្រទេសដែលមានដែនដីជាប់នឹងសមុទ្រ។ កោះអាចជារមណីយដ្ឋានដ៏ពិសេសមួយ ក្នុងការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ឱ្យមកកំសាន្តនៅប្រទេសរបស់ខ្លួន។ សូម្បីកម្ពុជាក៏ជាប្រទេស ដែលមានដែនដីជាប់នឹងសមុទ្រ ព្រមទាំងមានកោះស្អាតៗជាច្រើនកន្លែងផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាប្រទេសយើងមិនមែនជាប្រទេសដែលមានកោះច្រើនជាងគេនោះទេ។ ដូច្នេះហើយតើអ្នកដឹងទេថា ប្រទេសណាដែលមានកោះច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក?

យោងតាមគេហទំព័របរទេសមួយបានចុះផ្សាយថា ប្រទេសដែលមានកោះច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោកនោះគឺប្រទេសស៊ុយអែត ដែលមានកោះរហូតដល់ ២៦៧,៥៧០ កោះ។ ព្រះរាជាណាចក្រស៊ុយអែតគឺជាប្រទេសស្ថិតនៅអឺរ៉ុបប៉ែកខាងជើង និងជាប្រទេសធំជាងគេទីប្រាំនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ ប្រទេសនេះមានប្រជាជនសរុបចំនួន ១០,៦ លាននាក់ជាមួយផ្ទៃដី ៤៥០,២៩៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ មានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសន័រវែស ហ្វាំងឡង់ និងដាណឺម៉ាក។
អ្វីដែលធ្វើឱ្យប្រទេសស៊ុយអែតកាន់តែលេចធ្លោរនោះគឺប្រទេសនេះមានកោះច្រើនជាងគេបំផុតក្នុងលោករហូតដល់ ២៦៧,៥៧០ កោះ ដែលកោះនីមួយៗសុទ្ធតែមានទេសភាពស្រស់ស្អាតខ្លាំងណាស់ ក៏ដូចជាបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិរាប់លាននាក់ផងដែរ។ ក្រៅពីប្រទេសស៊ុយអែត ប្រទេសន័រវែសក៏មានកោះច្រើនជាងគេបំផុតទីពីរក្នុងលោកផងដែរដោយមានចំនួន ២៣៩,០៥៧ កោះ។

ហើយចំណាត់ថ្នាក់ទីបីគឺប្រទេសហ្វាំងឡង់ជាមួយកោះទាំងអស់សរុបចំនួន ១៧៨,៩៤៧ កោះ ដោយចំណាត់ថ្នាក់ទីបួនគឺបានទៅលើប្រទេសកាណាដា គឺជាប្រទេសធំលំដាប់ទី ២ នៅក្នុងពិភពលោក និងមានទីតាំងស្ថិតនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង ជាប់នឹងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ប្រទេសកាណាដាមានកោះសរុបចំនួន ៥២,៤៥៥ កោះ ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិកជាប់លេខ ៥ លើពិភពលោកមានកោះច្រើនជាងគេបំផុតចំនួន ១៨,៦១៧ កោះ៕

ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ៖ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ យន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Asia ដែលមានទិសដៅធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិន បានសម្រេចចិត្តត្រឡប់មកចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានក្នុងទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយសារភ្លើងឆាបឆេះម៉ាស៊ីន បន្ទាប់ពីយន្តហោះចាកចេញពីអាកាសយានដ្ឋានមិនយូរប៉ុន្មាន ។ យន្តហោះបានចុះចតដោយសុវត្ថិភាព និងគ្មានអ្នកដំណើរណាម្នាក់រងរបួសទេ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលម៉ាឡេស៊ីនឹងស៊ើបអង្កេតបន្ថែម ។

ភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងនៅខេត្ត Selangor ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និយាយថា យន្តហោះ Airbus A320 ជើងហោះហើរ AK128 មានទិសដៅធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងស៊ិនជិន ប្រទេសចិន បានត្រឡប់មកចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិកូឡាឡាំពួរ (Kuala Lumpur International Airport) ដោយសារផ្ទុះបំពង់ខ្យល់បណ្តាលឱ្យភ្លើងឆាបឆេះម៉ាស៊ីនយន្តហោះផ្នែកខាងស្តាំ ក្រោយពីយន្តហោះនេះចេញដំណើរមិនយូរប៉ុន្មាន កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ។

យន្តហោះបានចុះចតដោយសុវត្ថិភាព ហើយភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងបានពន្លត់ភ្លើងឱ្យរលត់ទាំងអស់ ដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបំពាក់ក្នុងយន្តហោះ ។ យន្តហោះនេះមានអ្នកដំណើរ និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍ សរុបចំនួន១៧១នាក់ គឺគ្មានអ្នកណាម្នាក់រងរបួសទេ ។ ភ្នាក់ងារពន្លត់ភ្លើងបានជួយជម្លៀសអ្នកដំណើរ និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍ចុះពីយន្តហោះ និងត្រួតពិនិត្យយន្តហោះបន្ថែមដើម្បីឱ្យប្រាកដចិត្តថា គ្មានភ្លើងឆាបឆេះម៉ាស៊ីនម្តងទៀត ។

បើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី គឺអាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល (The Civil Aviation Authority) របស់ម៉ាឡេស៊ី នឹងស៊ើបអង្កេតហេតុការណ៍ដែលកើតឡើង ។ រីឯក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Asia សន្និដ្ឋានថា អាចមកពីបំពង់ខ្យល់ខូច ទើបបណ្តាលឱ្យភាយកំដៅចេញក្រៅប៉ះម៉ាស៊ីនយន្តហោះ ។ យន្តហោះនឹងដឹកអ្នកដំណើរឡើងវិញ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

មនុស្សនៅលើយន្តហោះ ចំនួន១៧១នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅជិះយន្តហោះ១គ្រឿងទៀត ដែលបានចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិស៊ិនជិន ប៉ៅអាន់ (Shenzhen Bao’an International Airport) នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលថៃ លោក ភីរ៉ាផាន់ សាលីរ៉ាត់វិផាក បានជូនដំណឹងល្អទៅកាន់ពលរដ្ឋ ស្តីពីគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគោលនយោបាយថាមពលបានរក្សាតម្លៃហ្គាសកុំឱ្យឡើងថ្លៃរយៈពេល៣ខែ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីជួយសម្រាលបន្ទុកការចំណាយរបស់ពលរដ្ឋលើការទិញហ្គាសចម្អិនអាហារ ។ ក្រៅពីនេះ គណៈកម្មការក៏បានពិភាក្សាពីការបញ្ចុះតម្លៃអគ្គិសនីផងដែរ តាមគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ។

កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ភីរ៉ាផាន់ សាលីរ៉ាត់វិផាក រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលថៃ បានធ្វើជាប្រធានកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគោលនយោបាយថាមពល ដើម្បីកំណត់តម្លៃហ្គាស (LPG) ។ ក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំ លោកនិយាយថា កិច្ចប្រជុំបានសម្រេចរក្សាតម្លៃហ្គាសកុំឱ្យឡើងថ្លៃ គឺតម្លៃលក់រាយហ្គាស LPG ស្មើនឹង៤២៣បាតក្នុង១ធុង (សម្រាប់ធុងទម្ងន់១៥គីឡូក្រាម) ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ។

លោក ភីរ៉ាផាន់ បន្តថា កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគោលនយោបាយថាមពល ក៏បានពិចារណាពីការបញ្ចុះតម្លៃអគ្គិសនីផងដែរពីការចំណាយតាមគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល (Policy Expense) ដោយគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងថាមពលបានស្នើឱ្យពិនិត្យ និងកែលម្អលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ការទិញអគ្គិសនីពីថាមពលកកើតឡើងវិញទាំងប្រភេទ Adder និង Feed-in Tariff ទើបអាចបញ្ចុះតម្លៃអគ្គិសនីបាន ។

កិច្ចប្រជុំបានសម្រេចអនុម័តលើការស្នើរបស់គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគោលនយោបាយថាមពល ស្តីពីការតែងតាំងអនុគណៈកម្មការ ដើម្បីពិចារណាលើការទទួលទិញអគ្គិសនីពីថាមពលកកើតឡើងវិញប្រភេទ Non-Firm ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់របស់ពលរដ្ឋដោយសារតម្លៃអគ្គិសនី ។ រីឯការរក្សាតម្លៃហ្គាសកុំឱ្យឡើងថ្លៃ គឺដើម្បីកុំឱ្យពលរដ្ឋចំណាយថវិកាកាន់តែច្រើនលើការទិញទំនិញប្រចាំថ្ងៃ ។ នេះជាការបញ្ចុះតម្លៃថាមពលតាមគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ហើយយើងអាចរក្សាតម្លៃហ្គាសសមរម្យសម្រាប់ពលរដ្ឋជាបន្តបន្ទាប់ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពល ។

គួរបញ្ជាក់ថា កន្លងមក ប្រទេសថៃបានរក្សាតម្លៃហ្គាសកុំឱ្យឡើងថ្លៃ និងផុតកំណត់ត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយការរក្សាតម្លៃហ្គាសលើកនេះ គឺជាការបន្តសុពលភាពការរក្សាតម្លៃហ្គាសនាពេលកន្លងមក ។ គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគោលនយោបាយថាមពលបញ្ជាក់ថា សូមឱ្យពលរដ្ឋមានទំនុកចិត្ត ពីព្រោះគណៈកម្មការនឹងរក្សាតម្លៃហ្គាសឱ្យបានសមរម្យជានិច្ច ដោយគណៈកម្មការធ្វើការផ្តោតលើគោលការណ៍ «បើកចំហ តម្លាភាព និងត្រួតពិនិត្យការងារ» ដើម្បីផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋ ៕

យោងតាមគេហ័រទំព័របរទេស South China Morning ឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងបោះជំហានទៅមុខក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សានាំចេញទុរេនរបស់ខ្លួន ដោយស្វែងរកមធ្យោបាយនាំចូលដោយផ្ទាល់ទៅកាន់ប្រទេសចិន ដែលជាទីផ្សារដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោកសម្រាប់ផ្លែឈើត្រូពិច។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះអាចនឹងធ្វើឲ្យប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីក្លាយជាអ្នកលេងទីផ្សាដ៏សំខាន់មួយដែលគ្រប់គ្រងដោយប្រទេសថៃ និងវៀតណាមនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

ចំណុចស្នូលនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនេះ គឺស្ថិតនៅក្នុងភាគកណ្តាលនៃខេត្ត Sulawesi ជាពិសេសគឺតំបន់ Parigi Moutong Regency ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាកន្លែងដាំដុះពូជទុរេនម៉ុងថុង។ ខណៈពេលពីមុនប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីបាននាំចេញទុរេន Monthong ទៅកាន់ប្រទេសចិនដោយឆ្លងកាត់ប្រទេសថៃ ដែលនេះបណ្តាលឱ្យមានការចំណាយខ្ពស់ និងពេលវេលាដឹកជញ្ជូនយូរ។

ដូចនេះដើម្បីសម្រួលដល់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ អាជ្ញាធរឥណ្ឌូនេស៊ីបានកំពុងធ្វើការអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវនាំចេញដោយផ្ទាល់។ ថ្មីៗនេះ មន្ត្រីគយចិនបានទៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីដើម្បីពិនិត្យចម្ការទុរេន និងកន្លែងវេចខ្ចប់ ហើយការត្រួតពិនិត្យនេះគឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយឆ្ពោះទៅរកភាពងាយដល់ការនាំចេញដោយផ្ទាល់។

លោក Muhammad Tahir នាយកក្រុមហ៊ុន PT Ammar Durian Indonesia បានគូសបញ្ជាក់ពីការកាត់បន្ថយពេលវេលាដឹកជញ្ជូន និងថ្លៃដើមនៃការនាំចេញដោយផ្ទាល់ដែលនឹងអាចសម្រេចបាន។ លោកបានពន្យល់ថា “បច្ចុប្បន្នវាត្រូវចំណាយពេលប្រហែលមួយខែដើម្បីដឹកជញ្ជូនទុរេនទៅកាន់ប្រទេសចិនតាមរយៈប្រទេសថៃ ហើយការដឹកជញ្ជូនដោយផ្ទាល់ពីកំពង់ផែ Pantoloan ក្នុងទីក្រុង Palu នឹងអាចកាត់បន្ថយការចំណាយពេលនេះមកត្រឹមតែមួយសប្តាហ៍ ព្រមទាំងជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដឹកជញ្ជូនជិតពាក់កណ្តាលទៀតផង” ។

ប្រសិនបើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងនេះទទួលបានជោគជ័យ ឧស្សាហកម្មធុរេនរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីអាចបើកទីផ្សាររកប្រាក់ចំនេញបានច្រើន ដោយបង្កើនការប្រកួតប្រជែងរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់។ ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃការពេញនិយមផ្លែធុរេននៅចិន គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះមិនត្រឹមតែផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ផលិតករឥណ្ឌូនេស៊ីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្តល់ឱ្យអ្នកបរិភោគចិននូវជម្រើសផ្លែឈើស្រស់ និងតម្លៃសមរម្យថែមទៀត។

ការអភិវឌ្ឍន៍នេះបញ្ជាក់ពីមហិច្ឆតារបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីក្នុងការប្រជែងជាមួយដៃគូអាស៊ីអាគ្នេយ៍របស់ខ្លួនក្នុងពាណិជ្ជកម្មទុរេន និងដើម្បីធានាបានកន្លែងរបស់ខ្លួននៅក្នុងទីផ្សារពិភពលោក “ស្តេចផ្លែឈើ”៕