ការសិក្សាថ្មីមួយបានរកឃើញថា ក្មេងជំទង់ដែលចាប់ផ្តើមជក់បារី បន្ទាប់ពីរៀននៅវិទ្យាល័យទំនងជាញៀនខ្លាំង បើធៀបនឹងអ្នកដែលចាប់ផ្តើមនៅក្មេង។ តើការសិក្សាបានរកឃើញអ្វីខ្លះ? អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា ក្មេងម្នាក់ក្នុងចំណោមមនុស្សវ័យជំទង់ ៥ នាក់ដែលជក់បារីបន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាបានក្លាយជាអ្នកប្រើប្រាស់ជាប្រចាំក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែមួយឆ្នាំ។ នេះគឺខ្ពស់ជាងអត្រានៃការញៀន ៤០ភាគរយ បើធៀបនឹងអ្នកដែលចាប់ផ្តើមជក់បារីនៅអាយុក្មេងចន្លោះពី ១៤ ឬ ១៥ ឆ្នាំ។ ជាងនេះទៅទៀតនោះគឺថា ក្មេងជំទង់ដែលចាប់ផ្តើមជក់បារីពីអាយុច្រើនមានការញៀនលឿនជាងក្មេងដែលចាប់ផ្ដើមជក់នៅអាយុតិចជិត ៣ ដង។

ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សដែលចាប់ផ្ដើមជក់បារីនៅអាយុច្រើនងាយនឹងញៀន? ខណៈដែលអ្នកជំនាញមិនប្រាកដចំពោះបញ្ហានេះ ថាពួកគេសង្ស័យពីមូលហេតុមួយចំនួនដូចជា៖
ការប្រើប្រាស់សារធាតុផ្សេងៗ៖ ក្មេងជំទង់ដែលមានអាយុច្រើនទំនងជាផឹកស្រា ឬប្រើសារធាតុផ្សេងទៀត ដែលអាចធ្វើឱ្យពួកគេងាយនឹងញៀនជាតិនីកូទីន។
ជម្រើសផលិតផល៖ ក្មេងជំទង់ទាំងនេះជាច្រើនចាប់ផ្តើមជាមួយបារីអេឡិចត្រូនិច JUUL ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាមានជាតិនីកូទីនខ្ពស់ និងឥទ្ធិពលញៀនខ្លាំង។

វេជ្ជបណ្ឌិត Junhan Cho អ្នកដឹកនាំការស្រាវជ្រាវ និងជាជំនួយការសាស្រ្តាចារ្យនៃការស្រាវជ្រាវចំនួនប្រជាជន និងវិទ្យាសាស្ត្រសុខភាពសាធារណៈនៅសាកលវិទ្យាល័យ Southern California បាននិយាយថា “យើងបានដឹងមកពីការស្រាវជ្រាវដែលមានស្រាប់ថា យុវជនដែលចាប់ផ្តើមជក់បារីនៅវ័យកណ្តាលមានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការអភិវឌ្ឍការញៀនជាតិនីកូទីន ហើយទំនងជាបន្តប្រើប្រាស់ផលិតផលនីកូទីននៅក្នុងជីវិតរបស់ពួកគេ។

ការញៀនមានការវិវឌ្ឍន៍យ៉ាងឆាប់រហ័សចំពោះមនុស្សវ័យជំទង់ អ្នកជំនាញបានផ្តល់អនុសាសន៍ថា គោលនយោបាយប្រឆាំងនឹងការជក់បារីគួរតែផ្តោតទៅលើទាំងក្មេងជំទង់ និងមនុស្សវ័យ ជាជាងសម្រាប់តែក្មេងជំទង់។ ការស្រាវជ្រាវនេះបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការយល់ដឹងពីរបៀបដែលទម្លាប់ជក់បារីខុសគ្នាតាមអាយុ ហើយហេតុអ្វីបានជាការជួយមនុស្សវ័យជំទង់ឱ្យជៀសវាងបារីអេឡិចត្រូនិចអាចជាគន្លឹះក្នុងការកាត់បន្ថយអត្រាញៀន៕

ទិន្នន័យថ្មីៗនេះបានបង្ហាញពីការធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃការចុះឈ្មោះនិស្សិតអន្តរជាតិនៅទូទាំងសកលវិទ្យាល័យចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងកំឡុងឆ្នាំសិក្សា ២០២៣- ២០២៤ ដោយស្ថាប័នមួយចំនួនប្រឈមនឹងការថយចុះយ៉ាងខ្លាំង។ និន្នាការនេះត្រូវបានសន្មតថាអាចជាទំនងមកពីការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយ និងការកាត់បន្ថយតម្រូវការពីទីផ្សារអន្តរជាតិសំខាន់ៗ។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារស្ថិតិអប់រំឧត្តមសិក្សា (HESA) ចំនួនសរុបនៃនិស្សិតអន្តរជាតិបានធ្លាក់ចុះ ៧ភាគរយ ខណៈពេលដែលការចុះឈ្មោះក្រោយឧត្តមសិក្សាដែលមិនមែនជាសហភាពអឺរ៉ុបបានធ្លាក់ចុះ ១០ ភាគរយ ។ សាកលវិទ្យាល័យដែលរងផលប៉ះពាល់បានរាយការណ៍ពីការថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃចំនួននិស្សិតមកពីប្រទេសដូចជានីហ្សេរីយ៉ា ៣៦ភាគរយ ឥណ្ឌា ១៥ភាគរយ និងប្រទេសចិន ៤ភាគរយ ។

ការធ្លាក់ចុះនេះបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់សាកលវិទ្យាល័យក្រោយឆ្នាំ ១៩៩២ ជាមួយនឹងការថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ១៥ភាគរយ នៅក្នុងការចុះឈ្មោះចូលរៀនក្រោយឧត្តមសិក្សាដែលមិនមែនជាសហភាពអឺរ៉ុប។ ស្ថាប័នមួយចំនួនបានជួបប្រទះនឹងការធ្លាក់ចុះដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ដូចជា សាកលវិទ្យាល័យ Staffordshire បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងរហូតដល់ ៧៩ភាគរយ ពីការចុះឈ្មោះចូលរៀនចំនួន ១២០៥នាក់ ក្នុងឆ្នាំសិក្សាមុនមកសល់ត្រឹមតែ ២៥៥ សិស្សប៉ុណ្ណោះ។ ដូចគ្នានេះដែរ សាកលវិទ្យាល័យ University for the Creative Arts សាកលវិទ្យាល័យ University of Worcester និងសកលវិទ្យាល័យផ្សេងៗទៀតត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាមានការថយចុះលើសពី ៥០ភាគរយ ។

កត្តាសំខាន់មួយនៅពីក្រោយនិន្នាការនេះគឺការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងការហាមឃាត់និស្សិតថ្នាក់អនុបណ្ឌិតអន្តរជាតិពីការនាំយកក្រុមគ្រួសារពួកគេមករស់នៅជាមួយ ដែលមានប្រសិទ្ធភាពចាប់ពីខែមករា ឆ្នាំ ២០២៤។ ពីមុន ការរឹតបន្តឹងនេះអនុវត្តចំពោះតែនិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រប៉ុណ្ណោះ។ ខណៈពេលដែលការលើកលែងត្រូវបានធ្វើឡើងសម្រាប់កម្មវិធីផ្អែកលើការស្រាវជ្រាវ និងអាហារូបករណ៍ដែលផ្តល់មូលនិធិដោយរដ្ឋាភិបាល ការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយបានរំខានដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់អនាគតនិសិត្សជាច្រើនអ្នកយ៉ាងខ្លាំងទាក់ទងនឹងបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ និងគ្រួសាររបស់ពួកគេ។

ការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៃការចុះឈ្មោះចូលរៀនអន្តរជាតិនេះ បានបង្កបញ្ហាប្រឈមយ៉ាងខ្លាំងដល់សាកលវិទ្យាល័យនៅចក្រភពអង់គ្លេសដោយពិបាកនឹងងើបឡើងវិញបានពីបញ្ហានេះ ជាពិសេសសកលវិទ្យាល័យដែលពឹងផ្អែកលើនិស្សិតដែលមិនមែនជាសហភាពអឺរ៉ុប និងកំពុងស្វែងរកវិធីដើម្បីទាក់ទាញនិស្សិតអន្តរជាតិនាពេលអនាគត។

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Khaosod រាយការណ៍ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានចូលសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យ ក្រោយពីធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅប្រទេសកម្ពុជា ហើយពេលមកដល់ថៃវិញ លោកស្រីបានបំពេញភារកិច្ចជាប់ៗគ្នា ចំនួន២ថ្ងៃទៀត ទើបធ្វើឱ្យក្តៅខ្លួន ។ គ្រូពេទ្យបានឱ្យលោកស្រីសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យដើម្បីត្រួតពិនិត្យសុខភាពយ៉ាងលម្អិត ខណៈស្វាមីលោកស្រីបានសរសេរក្នុងបណ្តាញសង្គមថា ដាស់តឿនហើយមិនស្តាប់ ។

លោក ជិរ៉ាយុ ហួងសាប់ មន្ត្រីនាំពាក្យទីស្តីការនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បាននិយាយនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ថា លោកស្រី ផេថងថាន មានអាការៈក្តៅខ្លួនខ្លាំង និងត្រូវចូលសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យ កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ក្រោយពីលោកស្រីបានត្រឡប់មកពីប្រទេសកម្ពុជាវិញ និងត្រូវបំពេញការងារនៅថៃជាប់ៗគ្នាចំនួន២ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ។

ពីដំបូង នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃមានអារម្មណ៍ក្តៅខ្លួនតិចតួច ប៉ុន្តែក្រោយមក លោកស្រីក្តៅខ្លួនខ្លាំង ក៏ទៅជួបគ្រូពេទ្យ នាវេលាម៉ោង៩យប់ ថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ។ គ្រូពេទ្យសុំឱ្យលោកស្រីសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យដើម្បីត្រួតពិនិត្យរាងកាយលម្អិត ហើយនាព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា គ្រូពេទ្យក៏បានត្រួតពិនិត្យរាងកាយលោកស្រីម្តងទៀត ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃមានភារកិច្ចត្រូវទទួលស្វាគមន៍លោក Chris Feng នាយកគណៈកម្មការមកពីក្រុមហ៊ុន Sea Limited ដែលនឹងចូលជួបសម្តែងការគួរសមនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ នៅបន្ទប់ពណ៌ស្វាយ អគារថៃឃូផ្វា គឺត្រូវពន្យារពេលសិន ។

ចំណែកនាយកប្រតិបត្តិ Tony Blair Institute for Global Change (TBI) ដែលគ្រោងចូលជួបសម្តែងការគួរសមនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ នៅបន្ទប់ពណ៌ស្វាយ ក៏ត្រូវពន្យារពេលដូចគ្នាដែរ ។ រីឯភារកិច្ចផ្សេងៗ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានប្រគល់តួនាទីទៅឱ្យឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងលេខាធិការនាយករដ្ឋមន្ត្រីបំពេញការងារជំនួស ។

ដោយឡែក លោក ភីតក សុខសាវ៉ាត ជាស្វាមីរបស់លោកស្រី ផេថងថាន បានបង្ហោះរូបភាពភរិយាកំពុងសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យក្នុងបណ្តាញសង្គម ព្រមទាំងសរសេរថា ៖ «អ្នកណាដាស់តឿនមិនស្តាប់ រាងកាយមិនអាចទៅរួច» ៕

ប្រទេសចិន ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា វាជាដំណឹងល្អសម្រាប់ពិភពលោក គឺចិនយល់ព្រមចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាមេរិក ក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ចង់កាត់បន្ថយពន្ធទំនិញចិនមកនៅកម្រិតទាប ខណៈលោក Trump បានដំឡើងពន្ធទំនិញចិនជាច្រើនប្រភេទ រហូតដល់១៤៥% ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី ។

លោក Trump យល់ឃើញថា ការដំឡើងពន្ធទំនិញចិនខ្ពស់នឹងផ្តល់ភាពយុត្តិធម៌សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក ប៉ុន្តែពេលចិនដំឡើងពន្ធទំនិញអាមេរិកវិញ ស្មើ១២៥% វាធ្វើឱ្យមានសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរ និងប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសផ្សេងៗ ។ បើតាមមន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន គឺកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងបញ្ជាក់ថា ចិននឹងបើកទ្វារចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាមេរិក ហើយគ្មានប្រទេសណាឈ្នះក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម ឬឈ្នះក្នុងការដំឡើងពន្ធទំនិញទេ ។

ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ថា សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មបានបំផ្លាញសិទ្ធិស្របច្បាប់ និងផលប្រយោជន៍គ្រប់ប្រទេស ។ វាបំផ្លាញប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មពហុភាគី និងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ។

រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងយល់ព្រមចរចាជាមួយអាមេរិក ក្រោយពីលោក Trump ទទួលស្គាល់ថា លោកបានដំឡើងពន្ធទំនិញចិនខ្ពស់រហូតដល់១៤៥% ហើយលោកនឹងកាត់បន្ថយពន្ធទំនិញចិនមកនៅកម្រិតទាប ប៉ុន្តែមិនមែនកាត់បន្ថយពន្ធរហូតដល់សូន្យភាគរយទេ ។ អាមេរិកត្រូវតែធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយចិន បើមិនដូច្នោះទេ អាមេរិកពុំអាចលក់ទំនិញបានទេ អាមេរិកចង់ឱ្យចិនចូលរួមចំណែក ហើយប្រទេសផ្សេងៗក៏ត្រូវធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងដែរ បើពួកគេមិនធ្វើ អាមេរិកនឹងធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងខ្លួនឯង ។

មន្ត្រីផ្នែកទំនាក់ទំនងប្រចាំសេតវិមាន លោកស្រី Karoline Leavitt បាននិយាយមកកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនធ្វើបានល្អខ្លាំងណាស់ ក្នុងការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន ខណៈបច្ចុប្បន្ន ប្រទេសនានារកវិធានការទប់ទល់ជាមួយការដំឡើងពន្ធទំនិញរបស់លោក Trump ។

បើតាមសេចក្តីរាយការណ៍ គឺរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន លោក Wang Yi បានជជែកតាមទូរស័ព្ទជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេស និងអូទ្រីស កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ដើម្បីអំពាវនាវឱ្យអង់គ្លេស និងសហភាពអឺរ៉ុបសហការជាមួយចិន ការពារពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ។ ក្រៅពីនេះ លោក Ryosei Akazawa មន្ត្រីចរចាពន្ធរបស់ជប៉ុន នឹងធ្វើដំណើរមកទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនម្តងទៀតនាចុងខែមេសា ដើម្បីចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយលោក Trump ៕