នាយករដ្ឋមន្រ្តីហ្គ្រីនឡែន លោក Jens-Frederik Nielsen បានធ្វើការបដិសេធយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះការអះអាងដែលថាសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងមានឪកាសក្នុងការគ្រប់គ្រងហ្គ្រីនឡែន។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់គាត់ធ្វើឡើងជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក Donald Trump ដែលក្នុងនោះ Trump បានអះអាងថាមានការពិភាក្សាពិតប្រាកដអំពីការបញ្ចូល Greenland ក្នុងអំឡុងអាណតិ្តរបស់លោក។ លោក Trump បានសំដៅទៅលើ Greenland ជាទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រមួយដែលមានតម្លៃភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏សំខាន់។

លោក Nielsen បានសរសេនៅក្នុង Facebook ដោយបានសង្កត់ធ្ងន់លើស្វ័យភាពរបស់ Greenland ដោយបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា “អាមេរិកនឹងមិនមានឪកាសក្នុងកាន់កាប់ហ្រ្គីនឡែនឡើយ។ យើងមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកណាទេ។ យើងកំណត់អនាគតរបស់យើងផ្ទាល់” ។ ការឆ្លើយតបនេះបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ Greenland ក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាព និងឯករាជ្យភាពរបស់ខ្លួនពីឥទ្ធិពលបរទេស។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ជោគវាសនារបស់ហ្គ្រីនឡែនស្ថិតនៅក្នុងដៃប្រជាជនរបស់ខ្លួន។

ដោយបន្ថែមភាពស្មុគ្រស្មាញដល់ស្ថានការណ៍ អនុប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក JD Vance ថ្មីៗនេះបានទៅទស្សនាមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅ Greenland ។ ក្នុងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចរបស់គាត់ លោក Vance បានរិះគន់ពីអសមត្ថភាពរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាកក្នុងការផ្តល់ការការពារគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ Greenland ដោយទទូចថាសហរដ្ឋអាមេរិកអាចនឹងមើលថែបានប្រសើរជាងមុនដើម្បីធានាសន្តិសុខនៃទឹកដីនេះ។

ហ្គ្រីនលែន គឺជាប្រទេសកោះមួយនៅអាមេរិកខាងជើង ដែលជាផ្នែកនៃព្រះរាជាណាចក្រដាណឺម៉ាក។ វាស្ថិតនៅចន្លោះមហាសមុទ្រអាកទិក និង មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក នៅភាគខាងកើតនៃប្រជុំកោះអាកទិករបស់កាណាដា។ ហ្គ្រីនលែន គឺជាកោះធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក។ទីតាំង និងធនធានធម្មជាតិរបស់វាបានធ្វើឱ្យវាក្លាយជាអ្នកលេងដ៏សំខាន់នៅក្នុងតំបន់អាក់ទិក។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជំហរដ៏ម៉ឺងម៉ាត់របស់ Nielsen បញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា រាល់ក្តីប្រាថ្នារបស់បរទេសដើម្បីគ្រប់គ្រង Greenland គឺមិនស្វាគមន៍ឡើយ ហើយនឹងត្រូវបានប្រឆាំងយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់។ ជាមួយនឹងការកើនឡើងនូវចំណាប់អារម្មណ៍ភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅក្នុងតំបន់អាក់ទិក ភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ហ្គ្រីនឡែននៅតែបន្តតស៊ូមតិសម្រាប់ស្វ័យភាព និងសិទ្ធិរបស់ប្រជាជនរបស់ខ្លួន ដោយធានាថាអនាគតរបស់ប្រទេសនេះនៅតែស្ថិតក្នុងដៃរបស់ពួកគេ៕

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការទទួលបានទិដ្ឋាការសិស្ស F-1 របស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមកាន់តែខ្លាំងសម្រាប់សិស្សនិស្សិតអន្តរជាតិ។ សារពើពន្ធឆ្នាំ ២០២៣-២០២៤ បានរកឃើញអត្រាបដិសេធនៃការស្នើសុំទិដ្ឋាការ F-1 ៤១% ដែលជាចំនួនខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍។ ក្នុងចំណោមពាក្យស្នើរសុំចំនួន ៦៧៩,០០០ ដែលទទួលបាន គឺមាន ២៧៩,០០០ ហើយដែលត្រូវបានបដិសេធ ដែលនេះបង្ហាញពីការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ពីអត្រាបដិសេធកាលពីឆ្នាំមុន ៣៩% ។

និន្នាការនេះអាចត្រូវបានសន្មត់ថាជាផ្នែកមួយនៃការផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្រ្ត ដែលក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកប្រើដើម្បីគណនាទិន្នន័យទិដ្ឋាការ ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរដែលបានអនុវត្តចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ មក ។ ខណៈពេលដែលចំនួនពាក្យស្នើសុំមានការប្រែប្រួលក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ជំងឺរាតត្បាតនៅឆ្នាំ ២០១៩-២០ បានបណ្តាលឱ្យមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងបន្ថែមទៀត។ ទោះបីជាចំនួនពាកលស្នើរសុំបានស្ទុះងើបឡើងវិញក្រោយជំងឺរាតត្បាតក៏ដោយ ក៏នៅកំឡុងឆ្នាំ ២០២៣-២៤ មានការថយចុះបន្តិចបើធៀបនឹងឆ្នាំមុនៗ។

ទោះបីជាមានបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះក៏ដោយ សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជាគោលដៅដ៏ពេញនិយមសម្រាប់សិស្សនិស្សិតអន្តរជាតិដែរ ដោយក្នុងឆ្នាំសិក្សា ២០២៣-២០២៤ មានសិស្សជាង 1.1 លាននាក់មកពីជុំវិញពិភពលោកបានចុះឈ្មោះនៅក្នុងស្ថាប័នរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាចំនួនខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មាន។ និស្សិតទាំងនេះមិនត្រឹមតែរួមចំណែកបង្កើតឲ្យមានវប្បធម៌ចម្រុះនៅក្នុងបរិវេណសាលាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងនាំមកនូវអត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ផងដែរ ដោយបន្ថែមទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៥០ ពាន់លានដុល្លារដល់សេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិក។

ឥណ្ឌាបាននាំមុខគេក្នុងនាមជាប្រភពនៃនិស្សិតអន្តរជាតិធំជាងគេនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បន្ទាប់មកគឺប្រទេសចិន។ ប្រទេសវៀតណាមឈរនៅលំដាប់លេខរៀងទីប្រាំមួយដោយមានសិស្សចំនួន ២២,០៦៦ នាក់បានចុះឈ្មោះចូលរៀន។

ការកើនឡើងអត្រាបដិសេធនៃទិដ្ឋាការសុំចូលរៀន F-1 បង្កើតជាចម្ងល់យ៉ាងខ្លាំងអំពីអនាគតនៃការអប់រំអន្តរជាតិនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈពេលដែលបញ្ហាប្រឈមនៅតែមាន ភាពទាក់ទាញជាសកលនៃការអប់រំរបស់អាមេរិកក៏នៅតែមានភាពរឹងមាំផងដែរ ហើយកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីដោះស្រាយឧបសគ្គទាំងនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការធានាបន្តនូវភាពជោគជ័យរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងនាមជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃឧត្តមភាពសិក្សា៕

ប្រទេសចិនបានផ្តួចផ្តើមធ្វើសមយុទ្ធយោធាទ្រង់ទ្រាយធំនៅជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់នៅដែលខ្លួនហៅថាជា “ការព្រមានយ៉ាងតឹងរ៉ឹង” ដែលប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពបំបែកខ្លួនរបស់តៃវ៉ាន់។ វាបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោក ឡៃ ឈីងតេ ដែលបានហៅទីក្រុងប៉េកាំងថាជា “កម្លាំងសត្រូវបរទេស”។ សមយុទ្ធនេះរៀបចំឡើងដោយកងទ័ពជើងទឹក និងកងកម្លាំងរ៉ុក្កែតរបស់ប្រទេសចិន រួមមានការសមយុទ្ធត្រៀមប្រយុទ្ធ ការវាយប្រហារតាមដែនសមុទ្រ ដីគោក និងសេណារីយ៉ូបិទផ្លូវ។

រដ្ឋាភិបាលរបស់តៃវ៉ាន់បានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងនឹងវីដេអូរបស់យោធាចិនដាក់ឈ្មោះលោក ឡៃ ឈីងតេ ថាជា “ប៉ារ៉ាស៊ីត” ដែលបង្ហាញរូបគាត់ក្នុងលក្ខណៈបែបតុក្កតា និងប្រមាថមើលងាយ ដោយរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិរបស់តៃវ៉ាន់បានហៅសកម្មភាពបែបនេះថាមិនត្រឹមតែជាការបង្កហេតុប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបំផ្លាញសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ផងដែរ។

ជាការឆ្លើយតប តៃវ៉ាន់បានចល័តនាវាចម្បាំង យន្តហោះ និងប្រព័ន្ធមីស៊ីល ដើម្បីតាមដានស្ថានការណ៍យ៉ាងដិតដល់។ រដ្ឋាភិបាលរបស់កោះតៃវ៉ាន់បានអះអាងជាថ្មីនូវជំហររបស់ខ្លួនថាការសម្រេចចិត្តអំពីអនាគតរបស់កោះនេះគឺស្ថិតនៅលើប្រជាជនរបស់ខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ ដោយបានច្រានចោលការទាមទារអធិបតេយ្យភាពរបស់ទីក្រុងប៉េកាំង។

កាលពីពេលថ្មីៗនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក លោក Pete Hegseth បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅអាស៊ី ដើម្បីពង្រឹងសម្ព័ន្ធភាព ដែលអាចមានឥទ្ធិពលលើសក្ដានុពលក្នុងតំបន់។ អ្នកវិភាគជឿថា ប្រទេសចិនបានជ្រើសរើសពេលវេលាជាក់លាក់នេះសម្រាប់ធ្វើសមយុទ្ធរបស់ខ្លួន ដើម្បីដាក់សម្ពាធដោយប្រយោលដល់តៃវ៉ាន់ ខណៈពេលដែលជៀសវាងការប្រឈមមុខដាក់គ្នាដោយផ្ទាល់ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ នេះមានសារៈសំខាន់ ខណៈដែលទាំងប្រទេសចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកក៏កំពុងរៀបចំសម្រាប់ការចរចាពាណិជ្ជកម្មផងដែរ ហើយប្រទេសចិនទំនងជាចង់រក្សាតុល្យភាព ដើម្បីជៀសវាងភាពតានតឹងដែលអាចកើនឡើងខ្លាំងពេក។

លើសពីនេះទៀត ចារកម្មពីតៃវ៉ាន់បង្ហាញថា ចិនអាចនឹងប្រើសមយុទ្ធទាំងនេះ ដើម្បីបង្វែរការផ្តោតអារម្មណ៍របស់យោធាខ្លួនពីបញ្ហាផ្ទៃក្នុង រួមទាំងការស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយ ដែលបានធ្វើឱ្យរង្គោះរង្គើដល់ការបង្កើតវិស័យការពារជាតិនាពេលថ្មីៗនេះ។នេះបើតាមគេហ័ទំព័រសារព័ត៌មានបរទេស CNN៕

បន្ទាប់ពីជិតមួយទស្សវត្សនៃការឈរនៅលេខរៀងទីពីរ McDonald’s បានត្រលប់មកចំណាត់ថ្នាក់កំពូលវិញ ដោយវ៉ាដាច់ Starbucks ក្លាយជាយីហោភោជនីយដ្ឋានដ៏មានតម្លៃបំផុតរបស់ពិភពលោក។ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់នេះកើតឡើងនៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនកាហ្វេយក្សកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាជាច្រើនដែលបានធ្វើឲ្យរង្គោះរង្គើភាពលេចធ្លោរបស់ខ្លួននៅក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ។ តើអ្វីដែលនាំឲ្យ Starbucks ធ្លាក់តំណែងបែបនេះ?

បើតាមគេហ័ទំព័រ Brand Finance យោងតាមទិន្នន័យថ្មីៗនេះ តម្លៃម៉ាក McDonald’s បានកើនឡើង 7% ឈានដល់ 40.5 ពាន់លានដុល្លារ។ ផ្ទុយទៅវិញ Starbucks បានទទួលរងនូវការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង 36% ដែលនាំឱ្យតម្លៃម៉ាកយីហោរធ្លាក់ចុះដល់ 38.8 ពាន់លានដុល្លារ។ ការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនេះត្រូវបានគេសន្មត់ថាដោយសារមានការមិនពេញចិត្តក្នុងចំណោមអតិថិជន Starbucks ដែលតម្លៃទំនិញឡើងខ្ពស់ និងការរង់ចាំយូរ។ លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុនបានប្រឈមមុខនឹងប្រតិកម្មតបតជុំវិញយុទ្ធនាការធ្វើពហិការដែលភ្ជាប់ទៅនឹងគោលជំហររបស់ខ្លួនលើជម្លោះតំបន់ហ្គាហ្សា ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនុកចិត្តអ្នកអតិថិជនបន្ថែមទៀត។

បន្ថែមពីនេះបញ្ហារបស់ Starbucks មួយទៀតគឺការមកដល់នៃក្រុមហ៊ុន Luckin Coffee របស់ចិននៅក្នុងទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក។ ខ្សែសង្វាក់កាហ្វេចិន ដែលឥឡូវធំជាងគេនៅក្នុងប្រទេសចិន គ្រោងនឹងដាក់លក់កាហ្វេមួយកែវ ២ដុល្លារ នៅអាមេរិក ដោយជាការប្រកួតប្រជែងខ្លាំងជាមួយតម្លៃកាហ្វេរបស់ Starbucks ។

ចំពេលមានការលំបាកទាំងនេះ នាយកប្រតិបត្តិថ្មីរបស់ Starbucks លោក Brian Niccol កំពុងចាត់វិធានការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការធ្វើឱ្យម៉ាកយីហោនេះរស់ឡើងវិញ។ Niccol បានគូសបញ្ជាក់អំពីផែនការដើម្បីកែទម្រង់មូលដ្ឋានប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុន រួមទាំងការដកមុខម៉ឺនុយខ្លះចោល និងកាត់បន្ថយកម្លាំងការងារដោយបញ្ឈប់បុគ្គលិកជាង 1,000 នាក់។ វិធានការទាំងនេះមានគោលបំណងកសាងទំនុកចិត្តអ្នកប្រើប្រាស់ឡើងវិញ និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃខ្សែសង្វាក់នេះ។

នៅពេលដែលការប្រជែងគ្នារវាង McDonald’s និង Starbucks កាន់តែខ្លាំងនោះ ឆ្នាំខាងមុខនឹងមានរឿងដែលដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ផ្សេងៗនៅក្នុងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ fast food និងភេសជ្ជៈពិភពលោកទាំងពីរនេះ។ ខណៈពេលដែល McDonald’s អបអរនឹងការវិលត្រឡប់របស់ខ្លួនមកកាន់ម៉ាកយីហោដែលមានតម្លៃថ្លែនោះ Starbucks ក៏នឹងស្វែងរកវិធីសាស្ត្រទីផ្សារថ្មីៗដើម្បីដណ្តើមមកុដរបស់ខ្លួនមកវិញផងដែរ។

ប្រទេសចិន ៖ តាមទិន្នន័យបង្ហាញថា ការបញ្ជូនទិន្នន័យតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធើរណេតនៅទូទាំងពិភពលោក ស្មើ៩៥% ត្រូវបានបញ្ជូនតាមខ្សែកាបនៅបាតសមុទ្រ ហើយពិភពលោក ចាត់ទុកថា ខ្សែកាបមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ហើយយើងនឹងរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង ប្រសិនបើខ្សែកាបខូចខាត ឬកាច់ផ្តាច់ ។ ប៉ុន្តែនាពេលថ្មីៗនេះ ប្រទេសចិនបានបង្ហាញឧបករណ៍ថ្មីអាចកាត់ផ្តាច់ខ្សែកាបនៅបាតសមុទ្រ ក្នុងជម្រៅជាង៤,០០០ម៉ែត្រ ដែលព័ត៌មាននេះធ្វើឱ្យពិភពលោក បារម្ភខ្លាំង ។

ការចុះផ្សាយរបស់ South China Morning Post កាលពីចុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ បង្ហាញថា ចិនបានអភិវឌ្ឍន៍ឧបករណ៍ថ្មី ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសនានាភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង គឺឧបករណ៍នេះអាចកាត់ផ្តាច់ខ្សែកាបតភ្ជាប់អ៊ីនធើរណេតនៅបាតសមុទ្រ ក្នុងជម្រៅ៤,០០០ម៉ែត្រ ហើយចិននឹងប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេះជាមួយនាវាមុជទឹកម៉ាក Fendouzhe និង Haidou ។

ឧបករណ៍នេះមានកង់ស្រោបពេជ្រ និងបម្លាស់ទីក្នុងល្បឿន១,៦០០ជុំក្នុង១វិនាទី ។ វាអាចកាត់ផ្តាច់ខ្សែកាបនៅបាតសមុទ្របាន បើទោះជាខ្សែកាបនោះហ៊ុព័ទ្ធដោយដែក ឬកៅស៊ូ ប៉ុន្តែវារំខានដីល្បប់នៅបាតសមុទ្រតិចបំផុត ព្រមទាំងប្រើប្រាស់ម៉ូទ័រថាមពលទាបដើម្បីសន្សំសំចៃធនធានក្នុងនាវាមុជទឹកផងដែរ ។

ការបង្ហាញឧបករណ៍កាត់ផ្តាច់ខ្សែកាបតភ្ជាប់អ៊ីនធើរណេតនៅបាតសមុទ្ររបស់ចិន បានធ្វើឱ្យពិភពលោកបារម្ភពីការបញ្ជូនទិន្នន័យតាមអ៊ីនធើរណេតរាំងស្ទះ ពីព្រោះខ្សែកាបនៅបាតសមុទ្រពិតជាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ។ ពិភពលោកនឹងរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង ប្រសិនបើខ្សែកាបខូចខាត ឬត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ ។

ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញចិនឱ្យដឹងថា ចិនផលិតឧបករណ៍នេះឡើងសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងជីកយកធនធានរ៉ែក្នុងមហាសមុទ្រតែប៉ុណ្ណោះ ហើយចិនផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍធនធាននៅបាតសមុទ្រ ។ ជំហានដំបូង ឧបករណ៍នេះសម្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋចិនប្រើប្រាស់ ដូចជា ៖ ការជីកយករ៉ែក្រោមសមុទ្រ និងជួយសង្គ្រោះ ។ ទោះជាអ្នកជំនាញចិនអះអាងបែបនេះ ប៉ុន្តែវាធ្វើឱ្យប្រទេសនានាបារម្ភពីការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍របស់ចិន ដូចជា ៖ តើពិភពលោកនឹងក្លាយទៅជាបែបណា បើចិនផ្លាស់ប្តូរពីពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ ទៅជាទុកឱ្យកងទ័ពចិនប្រើប្រាស់ជំនួសវិញ ។

បើទោះជាបច្ចុប្បន្ន ខ្សែកាបតភ្ជាប់អ៊ីនធើរណេតនៅបាតសមុទ្រត្រូវបានការពារសុវត្ថិភាពយ៉ាងរឹងមាំក្តី ប៉ុន្តែការខូចខាតខ្សែកាបនៅបាតសមុទ្របាល់ទិក កាលពីឆ្នាំ២០២២ កាន់តែធ្វើឱ្យពិភពលោកបារម្ភពីការខូចខាតខ្សែកាបខ្លាំងឡើង ។ រីឯព័ត៌មានការបង្ហាញឧបករណ៍ថ្មីរបស់ចិនសម្រាប់កាត់ផ្តាច់ខ្សែកាបបាតសមុទ្រ ធ្វើឱ្យពិភពលោកកាន់តែបារម្ភ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា នៅអាកាសយានដ្ឋានដនមឿង ទីក្រុងបាងកក លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បានប្រាប់ទៅពលរដ្ឋកុំឱ្យបារម្ភ ករណីអាមេរិកដំឡើងពន្ធខ្ពស់លើទំនិញនាំចូលពីប្រទេសថៃ រហូតដល់៣៦% ។ លោកស្រីនឹងចរចាជាមួយអាមេរិក ហើយលោកស្រីជឿជាក់ថា ប្រទេសថៃនឹងអាចកែសម្រួលអត្រាពន្ធបាន វានឹងពុំប៉ះពាល់ដល់គោលដៅផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ថៃទេ ។

លោកស្រី ផេថងថាន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានលើកឡើងពីករណីអាមេរិកដំឡើងពន្ធខ្ពស់លើទំនិញនាំចូលពីថៃ រហូតដល់៣៦% ថា ប្រទេសថៃត្រូវតែកែសម្រួលអត្រាពន្ធជាមួយអាមេរិក និងបង្កើតក្រុមការងារចរចាជាមួយអាមេរិក ។ ថៃពុំបាននាំចូលទំនិញពីអាមេរិកច្រើនទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានអាមេរិកកំណត់ពន្ធទំនិញថៃខ្ពស់ រហូតដល់៣៦% ទើបថៃត្រូវត្រៀមផែនការរយៈពេលខ្លី និងរយៈពេលវែង ក្នុងនោះផែនការរយៈពេលខ្លី គឺចរចាជាមួយអាមេរិកដើម្បីជួយក្រុមហ៊ុននាំចេញទំនិញថៃ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានត្រៀមវិធានការផ្សេងៗរួចរាល់ហើយ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែមីនា លោកស្រី ផេថងថាន បានជជែកជាមួយលោក ជូឡាផាន់ អាម៉ុនវិវ៉ាត់ អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ ក្រោយពីអាមេរិកប្រកាសអត្រាពន្ធថ្មី ។ លោកស្រីធ្លាប់បានជជែកពីការកំណត់ពន្ធរបស់អាមេរិកជាមួយមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេស គឺការបង្កើតក្រុមចរចា សូមពលរដ្ឋកុំបារម្ភបញ្ហានេះ ។ ថៃមានវិធានការការពារក្រុមហ៊ុននាំចេញរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែផលប៉ះពាល់ដោយសារការដំឡើងពន្ធខ្ពស់ លោកស្រីជឿថា នឹងអាចចរចាជាមួយអាមេរិកបាន ។

ប្រទេសថៃនឹងពុំបណ្តោយឱ្យការដំឡើងពន្ធខ្ពស់លើទំនិញថៃ ខុសនឹងគោលដៅផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ថៃទេ ដោយក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុនឹងជូនដំណឹងលម្អិតដល់ពលរដ្ឋយ៉ាងឆាប់រហ័សបំផុត ។ ការកំណត់អត្រាពន្ធទំនិញថ្មីរបស់អាមេរិក គឺថៃត្រូវតែកែសម្រួលឡើងវិញ ដោយមានលោក ផាន់សាក់ វីនយ៉ារ៉ាត់ ប្រធានគណៈកម្មការប្រឹក្សាគោលនយោបាយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានធ្វើឯកសារពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាមេរិក គឺពិនិត្យមើលគ្រប់ទំនិញដែលថៃនាំចូល និងនាំចេញ ។ លោកស្រីសង្ឃឹមថា វិធានការនឹងចេញមក នាពេលឆាប់ៗ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានកំណត់ពន្ធអប្បបរមា ស្មើ១០% លើទំនិញនាំចូលពីគ្រប់ប្រទេស និងអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី៥ ខែមេសា តទៅ ។ រីឯប្រទេសដែលអាមេរិកចាត់ទុកថា ការប្រមូលពន្ធ ឬវិធានការពាណិជ្ជកម្មពុំយុត្តិធម៌ អាមេរិកនឹងប្រមូលពន្ធខ្ពស់ (ហៅថា Reciprocal Tariffs) អនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ។

ការប្រកាសគោលនយោបាយថ្មី ស្តីពីពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បានធ្វើឱ្យប្រទេសជាច្រើនរងផលប៉ះពាល់ ដូចជា ៖ ពន្ធទំនិញកម្ពុជា ៤៩%, ឡាវ ៤៨%, វៀតណាម ៤៦%, មីយ៉ាន់ម៉ា ៤៤% , បង់ក្លាដែស ៣៧%, ថៃ ៣៦%, ចិន ៣៤%, ឥណ្ឌូណេស៊ី ៣២%, កូរ៉េខាងត្បូង ២៥%, ម៉ាឡេស៊ី ២៤%, ជប៉ុន ២៤% , សហភាពអឺរ៉ុប (EU) ២០%, ហ្វីលីពីន ១៧%, សិង្ហបុរី ១០% ៕

ប្រទេសវៀតណាម ៖ សេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមបានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ក្រៅពីវិស័យឧស្សាហកម្ម រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានព្យាយាមលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍ និងសេវាកម្មនានាដើម្បីប្រមូលប្រាក់ចំណូលជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ។ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានកំណត់គោលដៅឱ្យប្រទេសវៀតណាមក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍លំដាប់ទី១ នៅតំបន់អាស៊ាន និងនាំមុខថៃ គឺវៀតណាមនឹងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបរទេសមកកម្សាន្ត រហូតដល់២៣លាននាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ។

គោលដៅភ្ញៀវទេសចរបរទេស ចំនួន២៣លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២៥នេះ គឺខ្ពស់ជាងចំនួនភ្ញៀវទេសចរបរទេសមកវៀតណាម មុនជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងរាតត្បាតទៅទៀត ។ ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ DMI សន្និដ្ឋានថា វិស័យទេសចរណ៍វៀតណាមនឹងងើបឡើងវិញនៅឆ្នាំ២០២៥ ខណៈរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមកំណត់ចំនួនភ្ញៀវទេសចរបរទេសឆ្នាំនេះ កើនឡើង៣០% ក្រោយពីវៀតណាមទទួលបានភ្ញៀវទេសចរច្រើនកាលពីឆ្នាំ២០២៤ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស នាដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌាបានមកកម្សាន្តនៅវៀតណាម រហូតដល់៥សែន១ពាន់នាក់ ហើយភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌាបានធ្វើដំណើរមកវៀតណាម កើនឡើងទ្វេដង បើធៀបនឹងរយៈពេល២ឆ្នាំកន្លងមក ។ បច្ចុប្បន្ន វៀតណាមក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍មួយគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ជាពិសេស វៀតណាមលេចធ្លោជាងគេក្នុងចំណោមប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។

របាយការណ៍បញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៤ វៀតណាមទទួលបានភ្ញៀវទេសចរបរទេស ចំនួន១៧លាន៥សែននាក់ កើនឡើងជាង៣៩.៥% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣ ។ ក្រៅពីភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌាមកកម្សាន្តនៅវៀតណាមច្រើនជាងគេ គឺមានភ្ញៀវទេសចរមកពីបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ស្មើ៨០% នៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរបរទេសសរុប ។ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបាននិយាយកាលពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៤ ថា វៀតណាមនឹងកំណត់វិស័យទេសចរណ៍ជាប្រភពចំណូលចម្បងដើម្បីជំរុញការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ច ។

រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមសង្ឃឹមថា នឹងអាចនាំមុខប្រទេសថៃក្នុងវិស័យទេសចរណ៍នាពេលឆាប់ៗនេះ ខណៈថៃបានទទួលភ្ញៀវទេសចរបរទេសកាលពីឆ្នាំ២០២៤ ចំនួន៣៥លាន៥សែននាក់ ។ ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យទេសចរណ៍វៀតណាមបានជំរុញឱ្យពលរដ្ឋដើរកម្សាន្តក្នុងស្រុក ក៏ដូចជាជំរុញឱ្យភ្ញៀវទេសចរបរទេសមកកម្សាន្តនៅវៀតណាម ជាពិសេស ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌានឹងជំនួសភ្ញៀវទេសចរចិន ដោយសារមានជើងហោះហើរត្រង់ពីឥណ្ឌា មកវៀតណាម ។

ហេតុនេះ ភោជនីយដ្ឋាននានានៅវៀតណាម បានសរសេរអក្សរឥណ្ឌាក្នុងបញ្ជីម្ហូបអាហារកាន់តែច្រើន បន្ទាប់ពីភាសាអង់គ្លេស និងចិន ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌា ។ ដូចគ្នានេះ ស្លាកសញ្ញាប្រាប់ផ្លូវនៅតំបន់ទេសចរណ៍វៀតណាម ក៏មានសរសេរអក្សរឥណ្ឌាដែរ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានថ្លែងទៅកាន់គណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងមន្ត្រីជិតស្និទ្ធថា លោក Elon Musk មហាសេដ្ឋីបច្ចេកវិទ្យានាំមុខគ្រោងលាលែងពីតួនាទីមន្ត្រីពិសេសក្នុងក្រសួងប្រសិទ្ធភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ដើម្បីងាកទៅផ្តោតលើការងារអាជីវកម្មរបស់លោកវិញ ។ នេះបើតាមចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលទទួលបានព័ត៌មានច្បាស់ការណ៍ពីមន្ត្រីជិតស្និទ្ធរបស់លោក Trump ។

លោក Elon Musk ជានាយកក្រុមហ៊ុន Tesla និង Space X ត្រូវបានលោក Trump តែងតាំងឱ្យធ្វើជាមន្ត្រីក្រសួងប្រសិទ្ធភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល (DOGE) ដែលបំពេញតួនាទីកាត់បន្ថយការចំណាយប្រាក់របស់រដ្ឋាភិបាល និងបិទស្ថាប័នមួយចំនួន ហើយលោកមានឋានៈជាមន្ត្រីពិសេសរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ។ បើទោះជាគ្មានការបញ្ជាក់ពេលវេលាច្បាស់លាស់ពីការលាលែងតួនាទីមន្ត្រីក្រសួងប្រសិទ្ធភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ប៉ុន្តែមានសេចក្តីរាយការណ៍ថា លោក Trump និងលោក Elon Musk បានព្រមព្រៀងគ្នាកន្លងមក គឺលោក Elon Musk នឹងត្រឡប់ទៅផ្តោតលើការងារអាជីវកម្មរបស់លោកវិញ នាពេលឆាប់ៗ ។

ចំណែកក្រសួងប្រសិទ្ធភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល (DOGE) ពុំទាន់ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងលោក Elon Musk លាលែងពីមន្ត្រីពិសេសរបស់រដ្ឋាភិបាលទេ ប៉ុន្តែលោក Elon Musk និយាយថា លោកនឹងលាលែងពីការងារជាមន្ត្រីពិសេសរបស់រដ្ឋាភិបាលនាពេលឆាប់ៗនេះ ។ ក្រោយពីមានព័ត៌មានការចាកចេញរបស់លោក Elon Musk បានធ្វើឱ្យភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុន Tesla ដែលកាលពីមុនធ្លាក់ចុះ២% ដោយសារការលក់រថយន្តធ្លាក់ចុះកាលពីត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ បានកើនឡើងរហូតដល់៥% ។

ទោះយ៉ាងណា ការលាលែងពីតួនាទីជាមន្ត្រីពិសេសរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ពុំមានន័យថា ក្រសួងប្រសិទ្ធភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល (DOGE) នឹងបញ្ចប់ដំណើរការត្រឹមនេះទេ ។ បើតាមបទបញ្ជារបស់លោក Trump ដែលបានចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ គឺកំណត់ឱ្យភារកិច្ចរបស់ក្រុមមន្ត្រី DOGE មានតួនាទីសន្សំសំចៃប្រាក់រដ្ឋាភិបាល រហូតដល់ថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ។

គួរបញ្ជាក់ថា តាំងពីលោក Elon Musk បំពេញតួនាទីជាមន្ត្រីពិសេសក្នុងក្រសួងប្រសិទ្ធភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក បានធ្វើឱ្យចំនួនលក់រថយន្ត Tesla ធ្លាក់ចុះខ្លាំង ។ នៅតាមរដ្ឋជាច្រើនបានប្រឆាំងនឹងរថយន្ត Tesla ដោយការដាក់គ្រាប់បែកផ្ទុះ និងដុតរថយន្តជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារមនុស្សមួយចំនួនពុំពេញចិត្តនឹងលោក Elon Musk កាត់បន្ថយការចំណាយប្រាក់រដ្ឋាភិបាល និងរំលាយស្ថាប័នរដ្ឋជាច្រើន ៕