ចិន និងហ្វីលីពីន បានដោតទង់ជាតិរៀងៗខ្លួនលើកោះ Sandy Cay ស្ថិតក្នុងប្រជុំកោះ Spratly នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយប្រទេសទាំងពីរអះអាងថា ពួកគេជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើកោះ Sandy Cay ។ វាធ្វើឱ្យមានភាពតានតឹងកើតឡើងរវាងចិន និងហ្វីលីពីន ស្របពេលកងទ័ពហ្វីលីពីនកំពុងធ្វើសមយុទ្ធជាមួយកងទ័ពអាមេរិក ខណៈវៀតណាម និងតៃវ៉ាន់ ក៏ចង់គ្រប់គ្រងកោះនេះដែរ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាសែតអង់គ្លេស The Guardian រាយការណ៍ថា ស្ថានការណ៍តានតឹងរវាងចិន និងហ្វីលីពីន លើកចុងក្រោយនេះ បានកើតឡើងតាំងពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា កន្លងមក ក្រោយពីសារព័ត៌មានចិនបានផ្សព្វផ្សាយរូបភាពឆ្មាំសមុទ្រចិនយកទង់ជាតិរបស់ខ្លួនទៅដោតលើកោះ Sandy Cay កាលពី២សប្តាហ៍មុន ។ លើសពីនេះ ចិនបានបង្ហាញពីអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួនលើឆ្នេរខ្សាច់កោះនេះ ព្រមទាំងបង្ហាញពីសកម្មភាពផ្សេងៗ ។

ក្រោយមក ជនជាតិហ្វីលីពីន៦នាក់ ក៏បានយកទង់ជាតិហ្វីលីនទៅដោតលើកោះ Sandy Cay ដូចគ្នា ដែលធ្វើឱ្យឆ្មាំសមុទ្រចិនចោទប្រកាន់ហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ថា ហ្វីលីពីនឈ្លានពានទឹកដីចិន, ពុំអើពើនឹងការព្រមានរបស់ចិន និងព្យាយាមទប់ស្កាត់ចិនដែលអនុវត្តតាមច្បាប់ ។ ចិនថែមទាំងអំពាវនាវឱ្យហ្វីលីពីនបញ្ឈប់ការឈ្លានពានអធិបតេយ្យភាពចិនជាបន្ទាន់ ។

មន្ត្រីនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិហ្វីលីពីន លោក Jonathan Malaya បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ថា ការអះអាងភាពជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើកោះ Sandy Cay របស់ចិន ពុំមែនជាការពិតឡើយ និងជាការអះអាងដោយគ្មានការទទួលខុសត្រូវ ។ ស្ថានការណ៍តានតឹងរវាងចិន និងហ្វីលីពីន បានកើតឡើងស្របពេលការធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពរវាងអាមេរិក និងហ្វីលីពីន ដែលចាប់ផ្តើមតាំងពីថ្ងៃទី២១ ខែមេសា ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍ឱ្យដឹងថា ការធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពអាមេរិក-ហ្វីលីពីន គឺមានឈ្មោះថា «Balikatan» ដែលបានដាក់បញ្ចូលមីស៊ីលទៅក្នុងប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសជាលើកដំបូងផងដែរ ។ មេដឹកនាំកងទ័ពអាមេរិកប្រកាសថា នឹងមានការបង្ហាញសមត្ថភាពគ្មានគូប្រៀបរួមគ្នារវាងអាមេរិក និងហ្វីលីពីន ក្រោមសន្ធិសញ្ញារួម ឆ្នាំ១៩៥១ ។

ចំណែកប្រទេសចិនបានរិះគន់ការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នារវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងហ្វីលីពីន ថា គឺជាបំផ្លាញស្ថិរភាពជាយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងតំបន់អាស៊ី ព្រមទាំងចោទប្រកាន់ហ្វីលីពីន ថា បានឃុបឃិតជាមួយប្រទេសនៅក្រៅតំបន់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ចិនបានគ្រប់គ្រងកោះ Sandy Cay និងដោតទង់ជាតិចិនលើកោះដើម្បីប្រកាសអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន ហើយធ្វើឱ្យហ្វីលីពីន និងវៀតណាម ប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ដោយចោទប្រកាន់ថា ចិនរំលោភអធិបតេយ្យភាព ។ ទោះជាកោះនេះមានទំហំតូចក្តី ប៉ុន្តែវាមានសារៈសំខាន់ផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារស្ថិតនៅក្បែរផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម និងមានធនធានធម្មជាតិ ៕

បរទេស ៖ ប្រទេសអេស្ប៉ាញ និង ព័រទុយហ្គាល់កំពុងមានការកកស្ទះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងស្ថិតនៅក្នុងភាពងងឹតស្លុប បន្ទាប់ពីបណ្ដាញអគ្គិសនីសម្រាប់ប្រើប្រាស់មួយផ្នែកធំនៅក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ ត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ភ្លាមៗដោយមិនទាន់មានមូលហេតុច្បាស់លាស់ សង្ស័យជាការវា..យប្រហារតាមរយៈប្រព័ន្ធឌីចីថល (Cyberattack)។

យោងតាមសារព័ត៌មានReuters កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៥ ហេតុការណ៍ដ៏ផ្ញាក់ផ្អើលមួយបានកើតឡើង គឺបណ្ដាញអគ្គិសនីដែលមាននៅក្នុងទីក្រុង និងតំបន់ធំៗមួយចំនួនដូចជា ៖ ទីក្រុងម៉ាឌ្រីត, ទីក្រុងបាសេឡូណា និងលីសប៊ន ស្រាប់តែដា..ច់រលត់ទៅភ្លាមៗ បណ្ដាលឲ្យមានការកកស្ទះចរាចរណ៍តាមដងផ្លូវ និងមនុស្សម្នារផ្អើលចេញមកក្រៅអគារផងដែរ។

ការបាត់បង់អគ្គិសនីសម្រាប់ប្រើប្រាស់ទៅភ្លាមៗបែបនេះ បានបង្ករផលប៉ះពាល់យ៉ាងច្រើនលើសពីការស្មាន។ ជាក់ស្ដែងនៅតាមមន្ទីរពេទ្យជាត្រូវប្រើប្រាស់គ្រឿងអេឡិចត្រូនិចជាច្រើន ដូចនេះការដា..ច់ភ្លើងបាននាំឲ្យមានកង្វះការផ្គត់ផ្គង់សម្រាប់មើលថែទាំអ្នកជំងឺ ដែលទាមទារឲ្យអជ្ញាធរតាមតំបន់រកដំណោះស្រាយភ្លាមៗ។ លើសពីនេះ សេវាធ្វើដំណើរសាធារណៈដូចជា រថភ្លើង រថយន្តក្រុងដំណើរការដោយអគ្គិសនីមិនអាចប្រើប្រាស់បាន និងសម្បីតែក្រុមហ៊ុនអាកាសចរមួយចំនួនក៏ត្រូវផ្អាកដំណើរការ ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ជាប់គាំងនៅតាមស្ថានីយ និងព្រលានយន្តហោះទាំងនោះ។ ក្រៅពីនេះ ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍រលត់ នាំឲ្យមានការកកស្ទះចរាចរណ៍ពាសពេញផ្លូវ និងបណ្ដាញតភ្ជាប់ជាមួយអុិនធើណេតដូចជា WiFi និងសេវាទូរស័ព្ទដៃក៏ដើររដោយររអាក់រអួលបំផុត។

គួរជម្រាបថា ចំពោះមូលហេតុនៃការដា..ច់ចរន្តអគ្គិសនីនៅក្នុងប្រទេសទាំង២ដែលមានព្រុំដែនជាបក់គ្នាខាងលើនេះ គឺកំពុងស្ថិតនៅក្នុងការស៊ើបអង្កេតនៅឡើយ។ ប៉ុន្តែមានការសន្និដ្ឋានមួយចំនួនបានលើកឡើងថា ៖ វាអាចបណ្ដាលមកពីបាតុភូតនៃការប្រែប្រួលបរិយាកាស នាំឲ្យមានលំយោលខុសប្រក្រតីចំពោះខ្សែបណ្ដាញដែលមានតង់ស្យុងខ្ពស់ ទើបធ្វើឲ្យវាបាត់បង់លំនឹងក្នុងការដឹកនាំចរន្តអគ្គិសនីដើម្បីផ្គត់ផ្គង់។ ដោយឡែកបែរជាមានការសន្និដ្ឋានមួយទៀតបានលើកឡើងថា ៖ វាជាការវា..យប្រហារលើប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងដោយសារការដាច់នេះ គឺប្រើរយៈពេលត្រឹម៥វិនាទីប៉ុណ្ណោះអាចធ្វើឲ្យរលត់ដល់ទៅ២ប្រទេស។ មួយវិញទៀតវាបានជះផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ រួមទាំងប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងត្រូវបានកាត់ផ្ដា..ច់ ធ្វើឲ្យមនុស្សមួយចំនួនមានការព្រួយបារម្ភព្រោះកន្លងមក ក៏ធ្លាប់មានការវា..យប្រហារបែបនេះ ពីសំណាក់ប្រទេសនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ ។

ទោះជាយ៉ាងណា បន្ទាប់ពីមានការស៊ើបអង្កេតដំបូង អាជ្ញាធរប្រទេសអេស្ប៉ាញ និងព័រទុយហ្គាល់រកមិនឃើញភស្តុតាងអំពីការវា..យប្រហារនេះឡើយ។ ហើយអ្នកជំនាញជឿថា ហេតុការណ៍នេះអាចបណ្ដាលមកពីកត្តាអស្ថិរភាពក្នុងបណ្ដាញអគ្គិសនី ជាមួយកត្តាអាកាសធាតុប៉ុណ្ណោះ។

គិតមកត្រឹមពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំង២បានកំពុងខិតខំស្ដារឡើងវិញ ដោយស្នើសុំតភ្ជាប់អគ្គិសនីពីប្រទេសដែលនៅក្បែរៗដូចជា ប្រទេសបារាំង និងម៉ារ៉ុក ដើម្បីអាចឲ្យប្រជាពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ក្នុងលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ជាបណ្ដោះអាសន្នសិន ហើយគេរំពឹងថាស្ថានភាពនេះនឹងបានប្រសើរឡើងវិញក្នុងរយៈពេល១០ម៉ោងបន្ទាប់៕

ប្រទេសសិង្ហបុរី ៖ ការស្ទង់មតិរបស់ Time Out ដែលបានសាកសួរមនុស្សជាង១៨,៥០០នាក់ មកពីប្រទេសជាង៥០ លើពិភពលោកបង្ហាញថា អ្នកឆ្លើយតបការស្ទង់មតិបានសរសើរសិង្ហបុរី គឺជាប្រទេសផ្តល់ភាពងាយស្រួលបំផុតសម្រាប់អ្នកថ្មើរជើង ក្នុងនោះពលរដ្ឋសិង្ហបុរី ៨០% និយាយថា ការធ្វើដំណើរដោយថ្មើរជើងនៅសិង្ហបុរី គឺល្អណាស់ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ប្រទេសសិង្ហបុរី បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១៦ ក្នុងចំណោមប្រទេសនានា ដែលមានទីក្រុងផ្តល់ភាពងាយស្រួលបំផុតលើពិភពលោក សម្រាប់អ្នកថ្មើរជើង ដូចជា ៖ ទីក្រុង Abu Dhabi របស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១ ខណៈទីក្រុងប៊ូស្តុន (Boston) រដ្ឋម៉ាសាឈូសេត និងទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់កំពូលៗលើពិភពលោក ។ រីឯសៀងហៃ និងហុងកុង គឺជាទីក្រុងក្នុងតំបន់អាស៊ីដែលស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលផងដែរ ។

ការជាប់ចំណាត់ថ្នាក់នេះ បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី ក្នុងការអភិវឌ្ឍទីក្រុងឱ្យក្លាយជាកន្លែងថ្មើរជើង ក្រោមគម្រោង «Friendly Streets» បង្កើតឡើងដោយនាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនសិង្ហបុរី ។ គម្រោងនេះមានគោលដៅកែលម្អផ្លូវក្នុង២៤តំបន់នៅទូទាំងប្រទេស ត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ព្រមទាំងបង្កើនរយៈពេលភ្លើងពណ៌បៃតងសម្រាប់អ្នកថ្មើរជើង, ការបន្ថយល្បឿនរបស់រថយន្ត និងគំនូសឆ្លងកាត់ផ្លូវ ។

ក្រៅពីនេះ សិង្ហបុរីបានបង្កើតគម្រោងធំមួយផ្នែកគមនាគមន៍ឈ្មោះថា «Land Transport Master Plan 2040» ក្នុងគោលដៅបង្កើតទីក្រុងផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ពលរដ្ឋអាចប្រើប្រាស់សេវាកម្មផ្សេងៗដោយចំណាយពេលត្រឹមតែ២០នាទី ព្រមទាំងធ្វើដំណើរជុំវិញទីក្រុង ប្រើពេលត្រឹម៤៥នាទី ។

ការអភិវឌ្ឍផ្លូវគមនាគមន៍របស់សិង្ហបុរី មិនត្រឹមតែជាការលើកកម្ពស់សុខភាព និងសុវត្ថិភាពរបស់ពលរដ្ឋប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជួយឱ្យពលរដ្ឋក្នុងទីក្រុងកាត់បន្ថយការជិះរថយន្ត, កាត់បន្ថយខ្យល់ពុល និងថែរក្សាបរិស្ថាន ។ ហេតុនេះ សិង្ហបុរីបានក្លាយជាប្រទេសគំរូមួយ ដែលបានអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុងផ្តល់ភាពងាយស្រួលបំផុតសម្រាប់អ្នកថ្មើរជើង ខុសពីទីក្រុងនានាក្នុងតំបន់អាស៊ាន ពោរពេញដោយរថយន្តតូច-ធំនៅតាមផ្លូវ និងស្ទះចរាចរណ៍យ៉ាងខ្លាំង ។

ក្រៅពីការជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាទីក្រុងផ្តល់ភាពងាយស្រួលបំផុតសម្រាប់អ្នកថ្មើរជើង សិង្ហបុរីក៏ល្បីល្បាញខ្លាំងជាប្រទេសមានផ្លូវស្អាត គ្មានសំរាម និងមានសុវត្ថិភាពបំផុត ។ លើសពីនេះ សិង្ហបុរីត្រូវបានភ្ញៀវទេសចរដាក់ឈ្មោះថា «ជាទីក្រុងសួនច្បារ» ពីព្រោះសិង្ហបុរីមានសួនច្បារសាធារណៈយ៉ាងស្រស់ស្អាត និងមានដើមឈើជាច្រើននៅតាមផ្លូវ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ប្រទេសថៃគ្រោងរៀបចំពិធីបុណ្យ «Diwali» យ៉ាងអធិកអធមនៅទីក្រុងបាងកក នាថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីកែប្រែមុខមាត់ថៃឱ្យក្លាយជាទីតាំងរៀបចំពិធីបុណ្យវប្បធម៌លំដាប់ពិភពលោក និងជាគោលដៅទេសចរណ៍របស់ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌាមកពីគ្រប់ទិសទី ។ ពិធីបុណ្យនេះនឹងបង្កើនទំនាក់ទំនងរវាងពលរដ្ឋថៃ និងឥណ្ឌា តាមរយៈទេសចរណ៍ វប្បធម៌ និងជាឱកាសមាសសម្រាប់ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចថៃ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ លោកស្រី ណៈលិនី ថាវិស៊ីន ប្រធានតំណាងពាណិជ្ជកម្មថៃ និងជាប្រធានអនុគណៈកម្មការផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍ឥណ្ឌា ស្ថិតក្រោមគណៈកម្មការអភិវឌ្ឍន៍ Soft Power ជាតិ បានធ្វើជាប្រធានកិច្ចប្រជុំអនុគណៈកម្មការ លើកទី២ ឆ្នាំ២០២៥ នៅអគារក្នុងវិមានរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីពិភាក្សាពីការរៀបចំពិធីបុណ្យ «Diwali» យ៉ាងអធិកអធមនៅប្រទេសថៃ នាខែតុលា ខាងមុខ ។ កិច្ចប្រជុំនេះ ក៏មានលោក Nagesh Singh ឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌាប្រចាំប្រទេសថៃ ព្រមទាំងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធមកពីស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល និងឯកជនចូលរួមផងដែរ ។

Diwali គឺជាបុណ្យសំខាន់បំផុតរបស់ជនជាតិឥណ្ឌា ហើយថៃនឹងរៀបចំពិធីបុណ្យនេះឱ្យក្លាយជាបុណ្យលំដាប់ពិភពលោក តាមរយៈការរៀបចំកម្មវិធីជាច្រើន ដូចជា ៖ កម្មវិធី Global Fair, កម្មវិធីទិញទំនិញ, ការបង្ហាញភ្លើងពណ៌, ការប្រគំតន្ត្រីឥណ្ឌា និងការតុបតែងទីកន្លែងនានាក្នុងទីក្រុងបាងកក ។ ពិធីបុណ្យនឹងប្រកាសតាមអនឡាញ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដើម្បីឱ្យជនជាតិឥណ្ឌារស់នៅប្រទេស និងជនជាតិឥណ្ឌានៅក្រៅប្រទេស ស្មើជាង៣៥លាននាក់ បានជ្រាប ។

ការរៀបចំពិធីបុណ្យនៅប្រទេសថៃ គឺផ្តោតលើភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌាគ្រប់ប្រភេទ មិនថាយុវជនឥណ្ឌា ឬជនជាតិឥណ្ឌាមកកម្សាន្តជាលក្ខណៈគ្រួសារ ដោយថៃនឹងបង្កើនជើងហោះហើរត្រង់ និងការរៀបចំដំណើរកម្សាន្តជាក្រុម ។ ក្រៅពីនេះ ថៃនឹងពិភាក្សាជាមួយក្រុមហ៊ុនឯកជនឥណ្ឌាដើម្បីឱ្យចូលរួមគាំទ្រ និងទាក់ទងទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាឱ្យជួយផ្សព្វផ្សាយពីការរៀបចំពិធីបុណ្យ «Diwali» ។

វាជាឱកាសមាសក្នុងការប្រើប្រាស់កម្លាំង Soft Power របស់ថៃដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងបង្កើនទំនាក់ទំនងរវាងពលរដ្ឋថៃ និងឥណ្ឌា តាមរយៈទេសចរណ៍ វប្បធម៌ និងការលក់ទំនិញដែលជនជាតិឥណ្ឌាពេញនិយម រួមមាន ៖ ត្បូង គ្រឿងអលង្ការ ផលិតផលសុខភាព និងកែសម្រស់ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោកស្រី ណៈលិនី ថាវិស៊ីន ។

ចំណែកលោក Nagesh Singh ឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌាប្រចាំប្រទេសថៃ បានគាំទ្រការអញ្ជើញសិល្បករ និងក្រុមវប្បធម៌ឥណ្ឌាមកចូលរួមក្នុងពិធីដើម្បីធ្វើឱ្យបរិយាកាសកាន់តែអធិកអធម ។ លោកជឿជាក់ថា ពិធីបុណ្យនេះនឹងដើរតួសំខាន់ក្នុងការបង្កើនទំនាក់ទំនងរវាងពលរដ្ឋថៃ និងឥណ្ឌា និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលយូរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសថៃបានទទួលភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌា ស្មើជាង២លាន១សែននាក់ និងទទួលបានចំណូលជាង៧ម៉ឺន២ពាន់លានបាត ។ ថៃរំពឹងថា នៅឆ្នាំ២០២៥នេះ ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌានឹងកើនឡើងដល់ជាង២លាន៣សែននាក់ ឬកើន១៤.២៦% ដែលបង្ហាញពីសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចថៃតាមរយៈវិស័យទេសចរណ៍ ៕