ប្រជាជននៅជុំវិញពិភពលោកកំពុងឈឺក្បាលនឹងតម្លៃប្រេងដែលកើនឡើងដល់ ១០០ដុល្លារ/បារ៉ែល មិនទាន់បាត់ផង ឥឡូវស្រាប់តែអ៊ីរ៉ង់ចេញមកគំរា.មកំ.ហែងបន្ថែមទៀត ដោយព្រ.មានប្រទេសនានាដែលពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសប្រទេសជិតខាងរបស់ខ្លួនថា ប្រសិនបើគ្មាននរណាអាចបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់លោក Donald Trump បានទេ នោះតម្លៃប្រេងអាចកើនឡើងដល់ ២០០ដុល្លារ/បារ៉ែល ដែលនឹងប៉ពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសទាំងអស់។

យោងតាមរបាយការណ៍ដែលចេញផ្សាយដោយកាសែត Wall Street Journal របស់សហរដ្ឋអាមេរិក នាថ្ងៃចន្ទ ទី៩ ខែមីនា បានលើកឡើងពីការព្រ.មានរបស់ Khatam al-Anbiya អ្នកនាំពាក្យទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់អ៊ីរ៉ង់ដោយបញ្ជាក់ថា តម្លៃប្រេងសកលអាចកើនឡើងដល់ ២០០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ប្រសិនបើការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលរបស់អ៊ីរ៉ង់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលនៅតែបន្ត។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ បានកើតឡើងបន្ទាប់ពីការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែលត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានកំណត់គោលដៅធុងស្តុកទុកនៅរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងមួយក្នុងទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ដែលបង្ខំឱ្យរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ត្រូវកាត់បន្ថយការបែងចែកប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់ពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន។ មន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ម្នាក់បាននិយាយថា ប្រសិនបើការវាយប្រហារបែបនេះនៅតែបន្ត ផលរំខានដល់ការផលិតប្រេង និងកន្លែងផលិតថាមពលក្នុងតំបន់អាចបង្កឱ្យមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងដល់តម្លៃប្រេងលើទីផ្សារសកល។

សូមជម្រាបថា តម្លៃប្រេងថ្មីៗនេះបានឡើងលើសពី ១០០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២២ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការភ័យខ្លាចថាការប្រយុទ្ធគ្នាអាចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេង ឬរំខានដល់ការដឹកជញ្ជូននៅទូទាំងតំបន់។ អ៊ីរ៉ង់ និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនក៏បានបើកការវាយប្រហារលើកន្លែងផលិតថាមពលនៅក្នុងប្រទេសផលិតប្រេងសំខាន់ៗដូចជា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អ៊ីរ៉ាក់ និងគុយវ៉ែត ដែលរួមចំណែកដល់ការធ្លាក់ចុះនៃទិន្នផល និងអស្ថិរភាពទីផ្សារ។

អ្នកវិភាគបានព្រមានថា សង្គ្រាមដែលកាន់តែរីកធំនៅក្នុងតំបន់នេះអាចរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់សកលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ជាពិសេសប្រសិនបើមជ្ឈមណ្ឌលនាំចេញ ឬផ្លូវដឹកជញ្ជូនសំខាន់ៗ ត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់។ ដោយសារតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាជាប្លុកប្រទេសដែលអាចផលិតប្រេងបានច្រើនសម្រាប់ពិភពលោក ការរំខានដ៏ធំណាមួយនៅតំបន់នោះអាចជំរុញឱ្យតម្លៃប្រេងឡើងខ្ពស់យ៉ាងខ្លាំង ហើយវានឹងបង្កឱ្យមានផលវិបាកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែទូលំទូលាយនៅទូទាំងពិភពលោក៕

ពីជម្រើសយានយន្តដែលតែងត្រូវបានមនុស្សភាគច្រើនសើចចម្អក និងប្រៀបធៀបថាមានលក្ខណៈអន់ជាង កម្លាំងខ្សោយជាង និងមិនមានភាពធន់ដូចយានយន្តដើរដោយប្រេងឬសាំង ឥឡូវនេះរថយន្ត ម៉ូតូឬកង់អគ្គិសនី (Electric Vehicles) ត្រូវបានគេមើលឃើញពីគុណសម្បត្តិថាជាជម្រើសឆ្លាតវៃ ដែលផ្ដល់នូវការសន្សំសំចៃកាន់តែខ្លាំង ចំពេលពិភពលោកកំពុងជួបប្រទះនឹងវិបត្តិ។

យោងតាមការពិភាក្សានៅលើប្រព័ន្ធអិនធើណេតរបស់មនុស្សមកពីបណ្ដារប្រទេសជាច្រើនបានបង្ហាញថា ដោយសារភាពតានតឹងនៃជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាដែលជំរុញឲ្យតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈមានការកើនឡើងជាសកល និងផ្ដល់ការគំរាមកំហែងដល់តម្រូវការផ្គត់ផ្គង់ ឥឡូវនេះមនុស្សជាច្រើនកំពុងងាកមកចាប់អារម្មណ៍លើយានយន្តអគ្គិសនីវិញ ដ្បិតវាតម្លៃសមរម្យអាចឲ្យយើងសន្សំសំចៃប្រាក់បានទាំងនៅពេលទិញ និងអំឡុងពេលយកមកប្រើប្រាស់។

នៅខណៈពេលដែលម្ចាស់យានយន្តធម្មតាកំពុងត្អូញត្អែរអំពីការចំណាយកាន់តែច្រើនទៅលើការធ្វើដំណើរនៅពេលដែលប្រេងសាំងឡើងថ្លៃ ម្ចាស់យានយន្តអគ្គិសនីនៅតែអាចប្រើយានជំនិះរបស់ពួកគេបានដោយសេរី ដោយគ្មានការព្រួយបារម្ភលើការកើនឡើងចំណាយ។ គុណសម្បត្តិរបស់វាមួយទៀតនោះ គឺជួយកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថានបានយ៉ាងប្រសិទ្ធភាពផងដែរ។

បច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្ត និងរដ្ឋាភិបាលនៅជុំវិញពិភពលោកបានវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើបច្ចេកវិទ្យាយានយន្តអគ្គិសនីនេះ ដោយពង្រីកបណ្តាញសាកថ្ម និងផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកប្រើប្រាស់ឲ្យជ្រើសរើសយានយន្តអគ្គិសនីកាន់តែច្រើន។ ជាមួយនឹងការកើនឡើងចុងក្រោយនៃតម្លៃប្រេង អ្នកវិភាគនិយាយថា ការផ្លាស់ប្តូរនេះនឹងបង្កើនល្បឿនកាន់តែលឿនដល់កំណើនអ្នកប្ដូរមកប្រើប្រាស់យានជំនិះអគ្គិសនីនៅទូទាំងពិភពលោក។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញក៏បានព្រ.មានពីផលប៉ះពាល់របស់យានយន្តប្រភេទនេះផងដែរ ដ្បិតរថយន្តអគ្គិសនីភាគច្រើនតែងប្រឈមនឹងបញ្ហាខូចថ្មសាកមិនចូល គ្រឿងបន្លាស់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មមានតម្លៃថ្លៃ និងបញ្ហាឆ្លងចរន្តមួយចំនួន ដែលទាមទារឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំ។ ដូច្នេះសម្រាប់លោកអ្នកតើយានយន្តប្រភេទណា ដែលជាជម្រើសល្អនិងងាយស្រួលបំផុត?

ក្រុមប្រទេសឧស្សាហកម្មឈានមុខ (G7) ប្រកាសបើកកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាគ្នាបន្ទាន់នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការបញ្ចេញប្រេងឥន្ធនៈក្នុងស្តុកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាតម្លៃប្រេងលើពិភពលោកកើនឡើងខ្ពស់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលបណ្តាលមកពីសង្គ្រា.មនៅអ៊ីរ៉ង់ឡើងកំដៅខ្លាំងបង្កឱ្យប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសនានា ។

ក្រុមប្រទេស G7 ប្រកាសរៀបចំកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាតម្លៃប្រេងឆៅ Brent កើនឡើងខ្ពស់លើពិភពលោក រហូតដល់ជាង១០០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលឡើងកំដៅខ្លាំង រហូតដល់អ៊ីរ៉ង់ប្រកាសបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz មិនឱ្យនាវាដឹកប្រេងរបស់ប្រទេសនានាឆ្លងកាត់ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុមកពីក្រុមប្រទេស G7 ប្រកាសរៀបចំកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ដើម្បីពិភាក្សាពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងស្វែងរកវិធានការដោះស្រាយតម្លៃប្រេងកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលកិច្ចប្រជុំនេះ គឺបន្ទាប់ពីតម្លៃប្រេងឆៅ Brent លើពិភពលោក កើនឡើងរហូតដល់ជាង១០០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល ស្របពេលស្ថានការណ៍សង្គ្រាមនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ារីករាលដាលខ្លាំង ។

តម្លៃប្រេងឆៅ Brent នៅតំបន់អាស៊ីបានកើនឡើងជាង២៥% កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមីនា គឺស្មើ១១៩.៥០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល បន្ទាប់មក វាធ្លាក់ចុះបន្តិចមកនៅត្រឹម១០៩ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល រីឯតម្លៃប្រេងឆៅ WTI របស់អាមេរិកកើនឡើងស្មើ១០៤ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល ។ តម្លៃប្រេងកើនឡើងនេះដោយសារការបារម្ភពីច្រកសមុទ្រ Hormuz គឺជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងដ៏សំខាន់លើពិភពលោក ត្រូវបានបិទភ្លាមៗតាំងពីកើតសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ។

ក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់ក្រុមប្រទេស G7 ដែលរួមមាន ៖ សហរដ្ឋអាមេរិក អង់គ្លេស បារាំង អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី ជប៉ុន កាណាដា និងសហភាពអឺរ៉ុប (EU) គឺពិភាក្សាគ្នាពីការបញ្ចេញប្រេងក្នុងស្តុកតាមផែនការយុទ្ធសាស្ត្ររួមគ្នា ដែលស្ថិតក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់ភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពតម្លៃប្រេងឱ្យមិនប៉ះពាល់អាជីវកម្ម និងពលរដ្ឋលើពិភពលោក ។

គួរបញ្ជាក់ថា សង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់បានឡើងកំដៅកាន់តែខ្លាំងពេលអ៊ីរ៉ង់តែងតាំងលោក Mojtaba Khamenei ជាមេដឹកនាំថ្មីបន្តតំណែងពីឪពុក គឺលោក Ayatollah Ali Khamenei ។ នេះជាការបបង្ហាញពីរបបគ្រប់គ្រងប្រទេសចាស់មិនបាត់បង់ ខណៈកងទ័ពអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលនៅតែបន្តវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសកំទេចឃ្លាំងស្តុកប្រេងជាច្រើនកន្លែងនៅទីក្រុងតេហេរ៉ង់ ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social ថា តម្លៃប្រេងកើនឡើងក្នុងរយៈពេលខ្លី គឺកើនឡើងតិចតួចប៉ុណ្ណោះ បើប្រៀបធៀបជាមួយសុវត្ថិភាព និងសន្តិភាពលើពិភពលោករងការគំរាមកំហែងពីអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ដែលអាមេរិកត្រូវតែកម្ចាត់ ។ រីឯរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលអាមេរិកបញ្ជាក់ថា អ៊ីស្រាអែលជាអ្នកសម្រេចចិត្តវាយប្រហារឃ្លាំងស្តុកប្រេងនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ មិនមែនអាមេរិកទេ ស្របពេលពលរដ្ឋអាមេរិកបារម្ភពីតម្លៃប្រេងកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់បណ្តាលមកពីសង្គ្រាម ។

ចំណែករដ្ឋាភិបាលប្រទេសនានាក្នុងតំបន់អាស៊ីបានប្រឹងប្រែងរកវិធានការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចដោយសារសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់ និងកាត់បន្ថយការចំណាយលើតម្លៃប្រេងរបស់ពលរដ្ឋ ដោយសារតម្លៃប្រេងលើពិភពលោកកើនឡើងបន្ទាប់ពីកន្លែងផ្គត់ផ្គង់ប្រេងនៅមជ្ឈិមបូព៌ារងការរគំរាមកំហែង ដូចជា ៖ ហ្វីលីពីនបានកាត់បន្ថយថ្ងៃធ្វើការពលរដ្ឋមកត្រឹមតែ៤ថ្ងៃក្នុង១សប្តាហ៍ ខណៈថៃកំពុងពិចារណាធ្វើការពីផ្ទះ (Work from Home) ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយលើប្រេង ៕

ខណៈដែលមនុស្សទូទាំងពិភពលោកកំពុងព្រួយបារម្ភអំពីការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងសាំងដោយសារសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងមានអ្នកខ្លះបន្ទោសថាមកពីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Donald Trump បានលើកឡើងវិញយ៉ាងដូច្នេះថា បញ្ហានេះគ្រាន់តែជារឿងដ៏តូចតាចមួយប៉ុណ្ណោះ បើធៀបទៅនឹងការការលះបង់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការប្ដូរយកសន្តិភាពជូនពិភពលោក។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Hills។

ថ្លែងនៅក្នុងសារមួយនៅលើគណនីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ Truth Social នាល្ងាចថ្ងៃអាទិត្យនេះ លោក Trump បាននិយាយថា «តម្លៃប្រេក្នុងងរយៈពេលខ្លី ដែលនឹងធ្លាក់ចុះមកវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស នៅពេលដែលប្រតិបត្តិការបំផ្លិ.ចបំផ្លា.ញលើការគំរាមកំហែងនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់បានបញ្ចប់ គឺជាតម្លៃតិចតួចបំផុតដែលទាំងអស់គ្នាត្រូវបង់សម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានចាត់វិធានការការពារសុវត្ថិភាព និងសន្តិភាពជូនពិភពលោក»។

ការអះអាងរបស់លោក Trump កើតឡើងចំពេលតម្លៃប្រេងបានហក់ឡើងខ្ពស់ហួស ១០០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ដែលជាលើកដំបូងតម្លៃប្រេងបានឈានដល់កម្រិតនេះ ចាប់តាំងពីការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ២០២២។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ លោក Homayoun Falakshahi អ្នកវិភាគស្រាវជ្រាវប្រេងឆៅឈានមុខគេនៅទីក្រុង Kpler បានលើកឡើងថា តម្លៃប្រេងអាចនឹងកើនដល់ ១៥០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលនៅត្រឹមដំណាច់ខែមីនា ប្រសិនបើការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Homuz មិនត្រូវបានបើកឡើងវិញទេនោះ។

គួរជម្រាបគិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ តម្លៃប្រេងអន្តរជាតិបានហក់ឡើងកប់ពពកជិត ៣០% ពេលបើកការជួញដូរលើទីផ្សារអាស៊ី បានឡើងដល់ជិត ១២០ ដុល្លារ/បារ៉ែល។ ការហក់ឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីការរីករាលនៃជម្លោះអ៊ីស្រាអែល/អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ បានបណ្ដាលឱ្យបណ្ដាប្រទេសផលិតប្រេងធំៗនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា កាត់បន្ថយការផ្គត់ផ្គង់ ខណៈមានកង្វល់ពីការអូសបន្លាយនៃការបិទច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស ដែលរួមចំណែកដល់ការដឹកជញ្ជូនប្រេង ២០% នៃតម្រូវការសកល។

តាមការលើកឡើងរបស់អ្នកជំនាញជាច្រើនបានឲ្យដឹងថា តម្លៃប្រេងអាចនឹងបន្តហក់ឡើងខ្ពស់បន្ថែមទៀត ប្រសិនបើភាពតានតឹងនៅតែមិនអាចត្រូវបានដោះស្រាយ ដោយប្រេងមួយបារ៉ែលអាចកើនតម្លៃដល់ ១២០ ឬ ១៣០ ដុល្លារ ឬដល់ ១៥០ ដុល្លារឯណោះ៕