រាជធានីភ្នំពេញ ៖ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ លោក Phumtham Wechayachai នៅរសៀលថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ បានមកជួបចរចារជាមួយ នាយឧត្ដមសេនីយ៍ ទៀ សីហា ប្រមុខការពារជាតិកម្ពុជា ដើម្បីស្វែងរកការបន្ធូរបន្ធយភាពតានតឹងចំពោះស្ថានភាពព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ ដោយស្នើសុំឲ្យកម្ពុជាដកកម្លាំងទ័ព ចេញពីទីតាំងឈរជើងនៅតំបន់មុំបីដែលប្រយុទ្ធគ្នាកាលពីថ្ងៃទី ២៨ ឧសភាកន្លងទៅ ប៉ុន្តែត្រូវបានលោក ទៀ សីហា បដិសេធភ្លាមៗ។

កិច្ចជួបពិភាក្សានេះ គឺត្រូវបានថៃជាអ្នកស្នើណាត់ជួបជាបន្ទាន់ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹងចំពោះស្ថានការណ៍ដែលកំពុងប្រឈមដាក់គ្នា។ ប្រមុខការពារជាតិកម្ពុជា លោក ទៀ សីហា បានបង្ហាញពីលទ្ធផលក្រោយជំនួប ក្នុងនោះលោកបានបញ្ជាក់ពីការឆ្លើយតបរបស់កម្ពុជាចំពោះសំណើររបស់ភាគីថៃថា «ចំនុចភាគីថៃ បានស្នើសុំឲ្យកម្ពុជាដកកងទ័ពចេញពីទីតាំងឈរជើងនៅតំបន់មុំបីដែលប្រយុទ្ធគ្នាកាលពីថ្ងៃទី ២៨ ឧសភាកន្លងទៅ ភាគីកម្ពុជាបដិសេធមិនទទួលយកការស្នើសុំនោះទេ ព្រោះទីតាំងខាងលើ ជាទីតាំងស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា ដែលបានឈរជើងជាអចិន្ត្រៃយ៍តាំងពីដើមរៀងមក ។ ភាគីកម្ពុជា មិនអាចថយពីទីតាំងដែលកងទ័ពកម្ពុជាបានឈរជើងជាយូរណាស់មកហើយ និងដែលស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា បានឡើយ។»

ក្រៅពីនេះ លោកបានបន្ថែមទៀតថា «ដរាបណាភាគីថៃ នៅប្រើ ផែនទីខុសគ្នា មាត្រដ្ឋានខុសគ្នា នោះយើងនឹងមិនអាចរកចំនុចកណ្តាលក្នុងការថែរក្សាស្ថិរភាពព្រំដែនបានឡើយ។ ភាគីកម្ពុជា នៅតែប្រកាន់ស្មារតី នៃការគោរពអនុស្សរណៈ នៃការយោគយល់គ្នា ឆ្នាំ២០០០ (MOU 2000) ដូចដែលមានកន្លងមក។ ហេតុនេះហើយ បានជាភាគីកម្ពុជា សម្រេចចិត្ត រៀបចំសំណុំរឿងបញ្ជូនវិវាទតំបន់ទាំង៤ (តំបន់មុំបី ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច និងប្រាសាទតាក្របី) ទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ) នៅទីក្រុងឡាអេ ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះ និងកំណត់ព្រំដែនជាក់លាក់។ កម្ពុជា មានបំណងទទួលយកតែសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងតំកល់ប្រយោជន៍ប្រជាជនយើងទាំងសងខាងជាធំ ។ ក្នុងនោះភាគីថៃ ក៏បានបង្ហាញពីការគោរពសិទ្ធិកម្ពុជា ក្នុងការដាក់ចំនុចទាំង៤ ទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ) ។ យើងក៏បានឯកភាពគ្នាក្នុងការបន្តយន្តការចរចាក្នុងកិច្ចប្រជុំ GBC/JBC/RBC ទៅលើចំនុចដទៃៗទៀតនាថ្ងៃខាងមុខ។»

ដោយឡែកក៏មានចំណុចដែលកម្ពុជា និងថៃបានយល់ស្របជាមួយគ្នាផងដែរ នោះគឺឯកភាពកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ដោយភាគីទាំងពីរ នឹងរក្សាការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាទៅវិញទៅមក ការយោគយល់គ្នា និងរក្សាការសន្ទនាដោយសន្តិវិធីទៅថ្ងៃខាងមុខទៀត ក្នុងគោលបំណងចៀសវាងការប៉ះទង្គិចយោធាគ្នា កម្ពុជា-ថៃ។

ក្រោយបញ្ចប់កិច្ចជំនួបពិភាក្សានេះ ភាគីថៃក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ថៃសូមច្រានចោលរាល់ព័ត៌មានអុចអាល និងរុញស្ថានការណ៍ទាំងឡាយ ដែលបាននឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់សន្តិអារម្មណ៍កងទ័ព និងប្រជាជនយើងទាំងពីរ ដូចជាការលើកឡើងពីការបិទច្រកព្រំដែនអន្តរជាតិ, ការលុបកិច្ចប្រជុំJBC និងព័ត៌មានផ្សេងៗទៀតក្រៅផ្លូវការ ៕

ទីក្រុងបាងកក ៖ បន្ទាប់មានការធ្វើបាតុ.ក.ម្មកាលពីម្សិលមិញនៅមុខក្រសួងការពារជាតិថៃនាព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី៦ មិថុនា នេះ ក្រុមបាតុករដែលជាអ្នកស្នេហាជាតិរបស់ថៃបានប្រមូលផ្ដុំគ្នាសារជាថ្មីម្ដងទៀត ដោយចោ.ទប្រកាន់ថា បញ្ហាទាំងនេះកើតឡើងដោយសារកងទ័ពកម្ពុជាបានរំលោ.ភចូលដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃ ២០០ម មុន។ ក្រុមនេះថែមទាំងបានរិះគ.ន់រដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនថា មានភាពធូររលុង និងមិនរឹងមាំក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន។

យោងតាមសារព័ត៌មាន Thai PBS នៅមុននេះបន្តិចមានការផ្ទុះការតវ៉ាជាថ្មីនៅមុខស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំនៅប្រទេសថៃ ដែលស្ថិតនៅលើផ្លូវ Pracha Uthit ក្នុងទីក្រុងបាងកក គោលបំណងនៃការតវ៉ាគឺដើម្បីបង្ហាញពីការស្នេហាជាតិ ការពារបូរណភាពទឹកដី និងទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលផ្ដល់អំណាចយោធារក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា។

ការតវ៉ានេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយក្រុមបណ្តាញនិស្សិត និងប្រជាជនដើម្បីកំណែទម្រង់ប្រទេសថៃ បានដឹកនាំក្រុមជាតិនិយមថៃផ្សេងទៀត ដោយអះអាងថាកងទ័ពកម្ពុជាជាអ្នកទន្រ្ទានលើអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃចំងាយ ២០០ម មុន និងរឹះគ.ន់ការដោះស្រាយបញ្ហារបស់រដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនថា ធ្វើឲ្យប្រជាជនអស់ទំនុកចិត្ត។

កាលពីម្សិលមិញក្រុមតវ៉ានេះបាននាំគ្នាទៅតវ៉ានៅមុខក្រសួងការពារជាតិថៃ ដោយទាមទារឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិលោក Phumtham Wechayachai ផ្តល់អំណាចពេញលេញឱ្យយោធាក្នុងការដោះស្រាយនេះជាមួយកម្ពុជាវិញ នោះទើបប្រជាពលរដ្ឋមានការជឿទុកចិត្ត។ ប៉ុន្តែការទាមទារនេះ ហាក់ផ្ទុយស្រឡះពីអ្វីដែលលោក Phumtham និងរដ្ឋាភិបាលថៃបានលើកឡើងថា ចង់ដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី និងរក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយគ្នា។ មួយវិញទៀត កងទ័ពកម្ពុជាក៏មិនបានល្មើសដែនអធិបតេយ្យភាពចូលទឹកដីថៃ២០០ម៉ែត្រនោះដែរ ពោលកងទ័ពកម្ពុជាចូលត្រឹមតំបន់ដែលកំពុងមានជម្លោះប៉ុណ្ណោះគឺមិនបានចូលដល់ទឹកដីថៃនោះឡើយ។

ជាងនេះទៅទៀត ការទាមទារឲ្យប្រើអំណាចយោធារក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនរបស់ពលរដ្ឋថៃនៅទីក្រុងបាងកកដូចខាងលើ ក៏ផ្ទុយពីអ្វីដែលពលរដ្ឋថៃនៅតាមព្រំដែនចង់បានផងដែរ។ ពលរដ្ឋថៃដែលរស់នៅតាមព្រំដែនកំពុងមានការព្រួយបារម្ភខ្លាំង អំពីការដែលអាចកើតមានសង្រ្គា.ម ដូច្នេះពួកគេបានស្នើសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលចាត់វិធានការបែណាដើម្បីបញ្ចៀសការប្រើប្រាស់អាវុ.ធ៕

ប្រទេសថៃ ៖ អាជ្ញាធរសន្តិសុខថៃបានលើកឡើងអំពីសេណារីយ៉ូចំនួន ៥ ថាអាចនឹងកើតមានបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំ JBC រវាងកម្ពុជា និងថៃត្រូវបានបញ្ចប់។ ក្នុងនោះគេបានធ្វើការវាយតម្លៃពីភាគរយដែលអាចទៅរួចរបស់ស៊ីណារីយ៉ូនីមួយៗ ថានឹងមានអ្វីកើតឡើងខ្លះប្រសិនបើកិច្ចប្រជុំ JBC ខាងមុខទទួលបានលទ្ធផលអវិជ្ជមាន។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ The Nation របស់ថៃ។

ដោយសម្លឹងឃើញថា កម្ពុជាបានជ្រើសរើសយុទ្ធសាស្រ្តពង្រីកជម្លោះទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលថៃបានអះអាងថា នឹងប្ដេជ្ញាចិត្តដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី ក្រោមយន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ អាជ្ញាធរសន្តិសុខថៃបានកំណត់ពីសក្តានុពលនៃស៊ីណារីយ៉ូចំនួន៥ ដែលអាចនឹងកើតមានដូចខាងក្រោម៖

១. កិច្ចពិភាក្សា JBC ទទួលបានជោគជ័យនឹងអនុគ្រោះដល់ប្រទេសថៃ ៖ អាជ្ញាធរថៃប៉ាន់ប្រមាណថា សេណារីយ៉ូនេះ អាចកើតឡើងពី 20 ទៅ 40%។ ដោយកម្ពុជានឹងដកទ័ពចេញ ហើយបោះបង់ការទាមទារលើតំបន់ចុងបូព៌ា ព្រមទាំងជម្លោះដែនដីត្រួតស៊ីគ្នាផ្សេងទៀត។ ជាមួយគ្នានេះ គេព្យាករណ៍ថាប្រទេសថៃនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ប្រហែល 80% ។

២. កិច្ចព្រមព្រៀងមួយផ្នែកលើការពិភាក្សារបស់ JBC ៖ សេណារីយ៉ូនេះ មានលទ្ធភាព 60-80% ដែលអាចកើតមាន ដោយគេរំពឹងថា ប្រទេសទាំងពីរនឹងយល់ព្រមដកកម្លាំងទ័ពរៀងៗខ្លួន។ ហើយប្រសិនបើវាកើតមានមែន ប្រទេសថៃនឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍ 50%។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា ថៃអាចនឹងមានគុណវិបត្តិបន្តិច ដោយទុកឱ្យស្ថានការណ៍មានភាពផុយស្រួយ ជាមួយនឹងហានិភ័យនៃជម្លោះបន្តកើតមានជាថ្មី។

៣. កិច្ចពិភាក្សា JBC បរាជ័យនឹងឈានដល់ការឡើងតុលាការអន្តរជាតិ ICJ ៖ ខណៈដែលប្រទេសថៃត្រូវបានប្រកាសពីការប្រឆាំងរបស់ខ្លួនចំពោះយុត្តាធិការតុលាការអន្តរជាតិ សេណារីយ៉ូនេះក៏ត្រូវបានគេលើកយកមកវាយតម្លៃពីលទ្ធភាពអាចកើតមានដូចគ្នា។ គេព្យាករណ៍ថា ប្រសិនបើ JBC បរាជ័យមែន នោះប្រទេសថៃនឹងបង្ហាញនូវភស្តុតាងប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលបញ្ចាក់ពីការចុះបញ្ជីលើទីតាំងបុរាណរបស់ខ្លួន រួមទាំងប្រាសាទតាមាន់ធំ និងប្រាសាទតាក្របី។ លើសពីនេះ ថៃអាចនឹងត្រូវប្រឈមមុខខ្ពស់ចំពោះញត្តិឯកតោភាគីរបស់កម្ពុជាដែលស្វែងរកវិធានការពី ICJ ដើម្បីដោះស្រាយវិវាទ ដែលនោះនឹងធ្វើឲ្យប្រទេសថៃធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិ។

៤. កិច្ចពិភាក្សា JBC បរជ័យនឹងបង្កើនកម្ដៅដល់សកម្មភាពយោធា ៖ សេណារីយ៉ូនេះ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមានភាគរយអាចកើតមានជាមធ្យម ហើយវានឹងផ្ដល់ផលអវិជ្ជមានដល់ប្រទេសទាំងពីរ។ ជម្លោះនេះអាចរាលដាលដល់តំបន់ជុំវិញប្រាសាទបុរាណពីរ ដែលស្ថិតនៅចន្លោះខេត្ត Ubon Ratchathani និងខេត្ត Surin។

៥. សកម្មភាពយោធាមុនពេលកិច្ចពិភាក្សា JBC៖ នេះជាសេណារីយ៉ូដ៏អាក្រ.ក់បំផុតពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះប្រដាប់អាវុ.ធមុនការចរចា ជាមួយនឹងលទ្ធភាពអាចកើតមានប្រហែល 20-40%។ ភាគីទាំងសងខាងនឹងទទួលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង ហើយកម្ពុជាអាចនឹងប្រើការពិភាក្សា ដើម្បីទិញពេលវេលា និងរៀបចំការវា.យលុក ហើយចុងបញ្ចប់នឹងវិលត្រឡប់ទៅរកស៊ីណារីយ៉ូទី៣។

អាជ្ញាធរសន្តិសុខថៃជឿថា សេណារីយ៉ូទី២ ហាក់ដូចជាលទ្ធភាពក្នុងការកើតមានខ្ពស់បំផុត ខណៈថៃពេញចិត្តសេណារីយ៉ូទីមួយច្រើនជាង ចំណែកកម្ពុជាហាក់មានទំនោរទៅរកសេណារីយ៉ូទីបី។ បន្ថែមពីនេះ ក៏មានការព្រួយបារម្ភដែរថា ការប៉ុនប៉ងទាំងអស់អាចត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបង្ករឿងហេតុនៃសេណារីយ៉ូទី៤ ឬទី៥ ក្នុងការបង្ហាញពីភាពត្រឹមត្រូវនៃចំណាត់ការផ្លូវច្បាប់នៅ ICJ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មាន Thairath រាយការណ៍ថា ក្រុមបណ្តាញនិស្សិត និងពលរដ្ឋថៃសម្រាប់កំណែទម្រង់ប្រទេសថៃបានប្រមូលផ្តុំគ្នាម្តងទៀត ដោយធ្វើដំណើរចាកចេញពីស្ពាន Chamai Maruchet ទៅកាន់បរិវេណខាងមុខស្ថានទូតកម្ពុជា ដើម្បីបង្ហាញពីគោលជំហរការពារទឹកដីថៃ ។ ក្រុមអ្នកតវ៉ាទាំងនេះបានលើកស្លាកផ្សេងៗដែលសរសេរថា ៖ ទឹកដីថៃនឹងពុំព្រមបាត់បង់ទៅឱ្យប្រទេសណា, ប្រទេសថៃពុំទទួលស្គាល់អំណាចយុត្តាធិការតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ និងរដ្ឋាភិបាលថៃបេះដូងខ្មែរ Get Out ។

ពីដំបូង ក្រុមបណ្តាញនិស្សិត និងពលរដ្ឋថៃសម្រាប់កំណែទម្រង់ប្រទេសថៃបានជួបជុំគ្នានៅខាងមុខក្រសួងការពារជាតិ ដើម្បីស្នើឱ្យលោក Phumtham Wechayachai ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិយប្រញាប់ដោះស្រាយជម្លោះបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ ក្រុមអ្នកតវ៉ាទាំងនេះបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលថៃត្រូវតែផ្តោតសំខាន់លើសន្តិសុខជាតិជាចម្បង ហើយលោក Phumtham ត្រូវហ៊ានសម្រេចចិត្ត ពន្លឿនការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។

នៅព្រឹកថ្ងៃដដែលនេះ (ថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា) ក្រុមបណ្តាញនិស្សិត និងពលរដ្ឋថៃសម្រាប់កំណែទម្រង់ប្រទេសថៃក៏ បានប្រមូលផ្តុំគ្នាម្តងទៀតនៅស្ពាន Chamai Maruchet ដោយក្រុមអ្នកតវ៉ាភាគច្រើនជិះម៉ូតូ និងមានរថយន្តដាក់មេក្រូធ្វើដំណើរទៅកាន់មុខស្ថានទូតកម្ពុជានៅទីក្រុងបាងកក ដោយមានស្លាកសញ្ញា និងលើកទង់ជាតិថៃបង្ហាញគោលជំហរការពារទឹកដីរបស់ខ្លួន ។

ក្រុមអ្នកតវ៉ាភាគច្រើនបានលើកទង់ជាតិថៃ និងបង្ហាញស្លាកសញ្ញាការពារអធិបតេយ្យរបស់ប្រទេសថៃ ថែមទាំងនិយាយដាក់មេក្រូពីបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃផងដែរ ។ សមត្ថកិច្ចថៃបានចាត់កម្លាំងប្រមាណ១០០នាក់ការពារសុវត្ថិភាព និងរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់នៅមុខស្ថានទូតកម្ពុជា ព្រមទាំងដាក់របងការពារកុំឱ្យក្រុមអ្នកតវ៉ាឡើងលើរបងស្ថានទូតកម្ពុជា និងអាចកើតហេតុការណ៍អាក្រក់ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខរវាងប្រទេសទាំងពីរ ៕