ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ត្រាំ បាននិយាយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងចាត់ឲ្យកងកម្លាំងអាមេរិកអមដំណើរកប៉ាល់ពាណិជ្ជកម្មរបស់ប្រទេសនានា ដែលមិនបានជាប់ពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងជម្លោះឲ្យអាចឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ចាប់ពីព្រឹកថ្ងៃច័ន្ទតទៅ (ម៉ោងនៅមជ្ឈិមបូព៌ា) ដោយពណ៌នាអំពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនេះថាជា “កាយវិការមនុស្សធម៌” ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Anadolu ដោយបានដកស្រង់សម្តីមេដឹកនាំអាមេរិកកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី៣ ឧសភា បានឲ្យដឹងថា ប្រតិបត្តិការអមកប៉ាល់ធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលមានឈ្មោះថា Project Freedom នឹងចាប់ផ្ដើមធ្វើឡើងនៅថ្ងៃចន្ទដើមសប្ដាហ៍នេះ និងជាកាយវិការមនុស្សធម៌មួយចំពោះក្រុមនាវិកស្ថិតនៅលើកប៉ាល់រងផលប៉ះពាល់ដោយសារការបិទខ្ទប់ និងអាចកំពុងប្រឈមនឹងការខ្វះខាតស្បៀង រួមទាំងសម្ភារៈផ្គត់ផ្គង់ ចាំបាច់ផ្សេងទៀត។

ជាមួយគ្នានេះ នៅក្នុងសារមួយបង្ហោះលើបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គម Truth Social លោក ត្រាំ បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា «យើងនឹងប្រឹងប្រែងដើម្បីជួយកប៉ាល់ និងនាវិក របស់ពួកគេចាកចេញពីច្រកសមុទ្រ (Hormuz) ដោយសុវត្ថិភាព។ ពួកគេនិយាយថាពួកគេនឹងមិនត្រឡប់មកវិញនោះទេ រហូតទាល់តែតំបន់មានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការធ្វើនាវាចរ។

សូមជម្រាបថា កងបញ្ជាការកណ្តាលអាមេរិក (CENTCOM) បានប្រកាសថា ខ្លួននឹងចាប់អនុវត្តបទបញ្ជារបស់លោកត្រាំ ពីថ្ងៃចន្ទនេះទៅ ដើម្បីស្តារសេរីភាព នៃការធ្វើនាវាចរណ៍នៅច្រក Hormuz ឡើងវិញ។ តាមការបញ្ជាក់ ប្រតិបត្តិការនេះ នឹងមានការចូលរួម ពីសំណាក់នាវាចម្បាំង បំពាក់មីស៊ីលនាំផ្លូវ, យន្តហោះចម្បាំងជាង ១០០គ្រឿង (ទាំងឈរជើងលើដីគោក និងលើនាវា) និងកងកម្លាំងសរុប ១៥ ០០០ នាក់។

ឆ្លើយតបនឹងការប្រកាសខាងលើ ទីក្រុងតេហេរ៉ង់ បានបង្ហាញប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះគម្រោងរបស់លោក ត្រាំ ដោយប្រធានគណៈកម្មការធិការសន្តិសុខជាតិ នៃសភាអ៊ីរ៉ង់ លោក Ebrahim Azizi ព្រមានថា បើអាមេរិក ហ៊ានធ្វើបែបនេះមែន នោះគឺស្មើនឹងការរំលោភបទឈប់បា.ញ់។

បើតាមអ្នកវិភាគ ផែនការនេះអាចជួយឱ្យមានស្ថេរភាពនៃការដឹកជញ្ជូនក្នុងរយៈពេលខ្លី ប៉ុន្តែក៏អាចបង្កើនហានិភ័យនៃការប្រឈមមុខដាក់គ្នាផងដែរ ប្រសិនបើកងកម្លាំងយោធាមកពីប្រទេសផ្សេងៗគ្នាធ្វើប្រតិបត្តិការយ៉ាងជិតស្និទ្ធនៅក្នុងដែនទឹកដូចគ្នា ដែលធ្វើឲ្យស្ថានភាពសម្របសម្រួលបញ្ចប់សង្រ្គាមដើម្បីសន្តិភាពនៅតែមានអស្ថិរភាព៕

ឧស្សាហកម្មស្ករសថៃកំពុងតែជួបវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរហើយពេលនេះ បន្ទាប់ពីថៃបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគីជាមួយកម្ពុជា បណ្តាលឱ្យការនាំចេញស្ករសមកកាន់កម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ២០២៥ ធ្លាក់ចុះ រីឯការនាំចេញស្ករសទៅឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏ធ្លាក់ចុះដែរ ដោយសារឥណ្ឌូណេស៊ីកាត់បន្ថយការនាំចូល ។ បន្ទាប់ពីអស់ទីផ្សារនាំចេញ មន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃណែនាំឱ្យប្រញាប់ស្វែងរកទីផ្សារថ្មីៗ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកខ្លាំងលើកម្ពុជា និងឥណ្ឌូណេស៊ី ខណៈកន្លងមក ថៃបាននាំចេញស្ករសច្រើនទៅកាន់ឥណ្ឌូណេស៊ី បន្ទាប់មក កម្ពុជា កូរ៉េខាងត្បូង និងហ្វីលីពីន ។

ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃកំពុងតែភ័យស្លន់ស្លោប្រញាប់ស្វែងរកទីផ្សារថ្មី បន្ទាប់ពីឥណ្ឌូណេស៊ីជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មលំដាប់ទី១ ប្រកាសកាត់បន្ថយការនាំចូលស្ករសពីថៃ និងផ្តោតលើការផលិតក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីជំនួសវិញ ។ វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញស្ករសថៃ ហើយប្រសិនបើថ្ងៃអនាគត ឥណ្ឌូណេស៊ីបញ្ឈប់ការនាំចូលស្ករសទាំងស្រុង គឺថៃនឹងរងផលប៉ះពាល់កាន់តែខ្លាំងដូចជា ៖ ស្ករសនៅសេសសល់ពេញស្តុក, កសិករដាំអំពៅសម្រាប់ផលិតស្ករស បាត់បង់ប្រាក់ចំណូល ។

ប្រធានការិយាល័យគោលនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រពាណិជ្ជកម្ម លោក ណាន់ថាក់ផុង ជិរ៉ាក់ឡឺតផុង កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បាននិយាយពីការនាំចេញស្ករសរបស់ថៃប្រឈមនឹងបញ្ហាគ្មានទីផ្សារ ដោយសារឥណ្ឌូណេស៊ីប្រកាសកាត់បន្ថយការនាំចូលស្ករសថៃ ដើម្បីជំរុញគោលនយោបាយផលិតស្ករសបំពេញតម្រូវការនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលគោលនយោបាយនេះអនុវត្តតាំងពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ។ បន្ទាប់ពីឥណ្ឌូណេស៊ីជាទីផ្សារនាំចេញស្ករសដ៏សំខាន់របស់ថៃ ប្រកាសកាត់បន្ថយការនាំចូល ថៃត្រូវតែស្វែងរកទីផ្សារថ្មីទៀតកុំឱ្យស្ករសនៅសេសសល់ច្រើន ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod ។

លោក ណាន់ថាក់ផុង ប្រធានការិយាល័យគោលនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រពាណិជ្ជកម្ម បានណែនាំឱ្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃប្រញាប់ស្វែងរកទីផ្សារថ្មីសម្រាប់នាំចេញស្ករស ដូចជា ៖ នាំចេញទៅអាស៊ីបូព៌ា និងអាស៊ីកណ្តាល ដែលនៅមានតម្រូវការ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកខ្លាំងលើឥណ្ឌូណេស៊ី ព្រមទាំងណែនាំឱ្យត្រួតពិនិត្យគុណភាពស្កររស្របតាមស្តង់ដារសម្រាប់ផ្តល់ទំនុកចិត្តដល់ប្រទេសនាំចូល ។

លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ស្ថានការណ៍ពាណិជ្ជកម្មលើពិភពលោកបច្ចុប្បន្នបានផ្លាស់ប្តូរគ្រប់ពេលវេលា ដែលទាមទារឱ្យតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើតម្លៃផលិតផល និងគោលនយោបាយរបស់ប្រទេសជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម ដើម្បីឱ្យកសិករ និងអាជីវកម្មថៃ អាចកំណត់ផែនការសម្របខ្លួនរយៈពេលខ្លី រហូតដល់រយៈពេលវែង ។

ប្រសិនបើថៃមិនអាចនាំចេញស្ករសទៅក្រៅប្រទេសតាមគោលដៅទេនោះ នឹងធ្វើឱ្យថៃប្រឈមបញ្ហាស្ករសនៅសេសសល់យ៉ាងច្រើនពេញស្តុក ហើយត្រូវចំណាយដើមទុនខ្ពស់បន្ថែមទៀតក្នុងការរក្សាគុណភាពស្ករស រយៈពេលយូរ ។

សូមរំឭកថា កាលពីឆ្នាំ២០២៥ ថៃបាននាំចេញស្ករស ចំនួន៥លាន ៥សែនតោន ទៅកាន់ប្រទេសនានាលើពិភពលោក ស្មើទឹកប្រាក់ជាង២,៦០០លានដុល្លារ ក្នុងនោះថៃនាំចេញស្ករសទៅឥណ្ឌូណេស៊ី ស្មើ៧១៥លានដុល្លារ (ឬស្មើ២៧% នៃការនាំចេញសរុប) ។ បន្ទាប់មក គឺនាំចេញទៅកម្ពុជា ស្មើ៣៩៧លានដុល្លារ (ធ្លាក់ចុះ១៤.១%), កូរ៉េខាងត្បូង ស្មើ២៦៣លានដុល្លារ (កើនឡើង១០.៩%) និងនាំចេញទៅហ្វីលីពីន ស្មើ២១៦លានដុល្លារ (កើនឡើង៧៦.៨%) ៕

រដ្ឋាភិបាលថ្មីមីយ៉ាន់ម៉ាបានសម្រាលទោ.សអតីតមេដឹកនាំប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី អង់សាន ស៊ូជី (Aung San Suu Kyi) អាយុ៨០ឆ្នាំ ចាប់ពីរយៈពេល ៣៣ឆ្នាំ មកនៅត្រឹម១៨ឆ្នាំ ហើយលោកស្រីត្រូវបានបញ្ជូនមកទទួលទោ.សបន្តក្នុងផ្ទះរៀបចំដោយអាជ្ញាធរនៅទីក្រុងណៃពិដោ ។ នេះជាការសម្រាលទោ.ស លើកទី៣ បន្ទាប់ពីលោកស្រីត្រូវបានតុលាការកាត់ទោ.សឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ ចំនួន៣៣ឆ្នាំ ក្រោយអតីតរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាធ្វើរដ្ឋប្រ.ហារ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា គឺរដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់លោកប្រធានាធិបតី មីងអុងឡាយ (Ming Aung Hlaing) នឹងប្រកាសពីការសម្រាលទោសដល់អ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់ រួមទាំងលោកស្រី អង់សាន ស៊ូជី ។ ប៉ុន្តែគ្មានអ្នកណាដឹងថា លោកស្រីត្រូវបានគេចាប់ខ្លួននៅកន្លែងណាទេ ហើយសាច់ញាតិ និងក្រុមមេធាវី មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យមកសួរសុខទុក្ខលោកស្រីនៅពន្ធនាគារឡើយ ។

អតីតរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាដឹកនាំដោយលោក មីងអុងឡាយ បានចាប់ខ្លួនលោកស្រីកាលពីឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់ពីគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) របស់លោកស្រីទទួលបានជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោត ហើយដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល តាំងពីពេលនោះមក លោកស្រីមិនបានបង្ហាញមុខជាសាធារណៈ ។ ថ្មីៗនេះ លោកប្រធានាធិបតី មីងអុងឡាយ និយាយថា លោកស្រី អង់សាន ស៊ូជី ទទួលបានការថែទាំយ៉ាងល្អ រដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់លោកកំពុងតែពិចារណាសម្រាលទោស ។

បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតនៅមីយ៉ាន់ម៉ាកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ លោកប្រធានាធិបតី មីងអុងឡាយ ត្រូវបានអន្តរជាតិដាក់សម្ពាធរហូតមក រួមទាំងសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) ផងដែរ ឱ្យដោះលែងក្រុមអ្នកទោសនយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ។ កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា លោកក៏បានដោះលែងអតីតប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ាផ្សេងទៀត គឺលោក U Win Myint ដែលជាមិត្តរបស់លោកស្រី អង់សាន ស៊ូជី ។

លោកស្រី អង់សាន ស៊ូជី ត្រូវបានបញ្ជូនចេញពីពន្ធនាគារ និងបន្តឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះមួយកន្លែងដែលអាជ្ញាធររៀបចំនៅទីក្រុងណៃពិដោ ហើយរូបភាពលោកស្រីដែលអង្គុយលើសាឡុងជាមួយសមត្ថកិច្ចចំនួន២រូប ត្រូវបានចែកចាយជាលើកដំបូង ក្រោយបាត់មុខជាច្រើនឆ្នាំ ។ រីឯក្រុមមេធាវីរបស់លោកស្រី មិនទាន់ទទួលបានដំណឹងជាផ្លូវណាមួយអំពីការសម្រាលទោសទេ ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍ គឺលោកស្រីជាប់ពន្ធនាគារបន្ទាប់ពីរងការចោទប្រកាន់ពីបទពុករលួយ និងពាក់ព័ន្ធជាមួយការកេងបន្លំសន្លឹកឆ្នោត ដែលចាត់ទុកជាការបំពានលើបទបទប្បញ្ញត្តិការពារការសម្ងាត់របស់រដ្ឋ ខណៈអ្នកគាំទ្រលោកស្រីថា វាជាការចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយពីក្រុមប្រឆាំងដើម្បីទម្លាក់លោកស្រីពីតំណែង ។

សូមរំឭកថា លោកស្រីធ្លាប់ជាវីរនារីទទួលបានការកោតសរសើរលើពិភពលោក តាមរយៈការតស៊ូដោយអហិង្សារហូតទទួលបានពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ បច្ចុប្បន្ន មានវ័យជរាទៅហើយ ។ លោក មីងអុងឡាយ ទើបឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា បានសម្រេចបន្ធូរបន្ថយទោស និងអនុញ្ញាតឱ្យលោកស្រីមកទទួលទោសបន្តនៅផ្ទះដែលអាជ្ញាធររៀបចំឱ្យ ៕

មហាជនផ្ទុះការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង និងគួរឱ្យអស់សំណើច សរសើរពីស្នាដៃបង្កើតថ្មី បន្ទាប់ពីសិល្បករឌីជីថលអាមេរិកម្នាក់ដ៏ល្បីល្បាញបានបង្ហាញឆ្កែយន្តជាច្រើនគ្រឿងក្នុងកម្មវិធីមួយនៅទីក្រុងប៊ែរឡាំង ដែលក្បាលរបស់ពួកវាមុខដូចមហាសេដ្ឋីល្បីៗ និងមេដឹកនាំកំពូលលើពិភពលោក ដូចជា ៖ លោកមហាសេដ្ឋី Elon Musk, មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក Kim Jong Un, ស្ថាបនិកហ្វេសប៊ុក លោក Mark Zuckerberg និងមហាសេដ្ឋីល្បីៗជាច្រើនទៀត ។

សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ថា លោក Mike Winkelmann ឬត្រូវបានគេស្គាល់ថាឈ្មោះ Beeple គឺជាសិល្បករឌីជីថលអាមេរិកដ៏ល្បីល្បាញ បានបង្ហាញឆ្កែយន្តជាច្រើនគ្រឿងដែលក្បាលរបស់វាមុខដូចមហាសេដ្ឋីល្បីៗលើពិភពលោក ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាស្នាដៃសិល្បៈថ្មីមួយប្លែកប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត នៅសាលសិល្បៈទីក្រុងប៊ែរឡាំង ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ។

ការបង្ហាញឆ្កែយន្តជាច្រើនគ្រឿងធ្វើឡើងក្នុងកម្មវិធីមួយឈ្មោះ «Regular Animals» ដែលពួកវាអាចដើរចុះឡើងនៅចំពោះមុខមហាជន ហើយអ្វីដែលធ្វើឱ្យមហាជនចាប់អារម្មណ៍បំផុតនោះ គឺមុខមាត់ និងម៉ូដសក់របស់ពួកវា ដូចគ្នានឹងមហាសេដ្ឋីលំដាប់ពិភពលោកជាច្រើនរូប ។ ក្រៅពីដើរបង្ហាញអ្នកមើល ឆ្កែយន្តទាំងនេះក៏អាចថតរូបភាពអ្នកមកចូលរួមកម្មវិធី និងថតទិដ្ឋភាពជុំវិញផងដែរ មុនពេលប្រមូលផ្តុំរូបភាពទាំងអស់ ។

លោក Mike សិល្បករឌីជីថលអាមេរិកឱ្យដឹងថា ការបង្កើតស្នាដៃសិល្បៈប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតនេះ បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍មនុស្សលើពិភពលោក ជាពិសេស ស្នាដៃសិល្បៈភ្ជាប់ជាមួយរូបភាពមនុស្សល្បីល្បាញ ។ ការបង្កើតឆ្កែយន្តមានភាពខុសប្លែករបស់លោក ក្នុងគោលដៅឱ្យមើលទៅដូចមានជីវិតពិតប្រាកដដើម្បីបង្ហាញពីភាពរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យា AI និងបច្ចេកវិទ្យាគ្រឿងយន្ត ហើយថ្ងៃអនាគត យើងនឹងឃើញអ្វីប្លែកៗជាងនេះ ។

រីឯការដាក់ឈ្នោះកម្មវិធីថា «Regular Animals» គឺសិល្បករឌីជីថលអាមេរិកចង់បង្ហាញពីអ្វីដែលមើលទៅចម្លែកបំផុតសម្រាប់ក្រសែភ្នែកមនុស្សនាពេលបច្ចុប្បន្ន ប៉ុន្តែវាអាចក្លាយជារឿងសាមញ្ញធម្មតាអាចឃើញជាទូទៅនៅថ្ងៃខាងមុខ ។

ដោយឡែក អ្នករៀបចំកម្មវិធីឱ្យដឹងថា ការបង្ហាញឆ្កែយន្តលើកនេះ គឺជាការទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍មនុស្សម្នាឱ្យមានចម្ងល់ តើឆ្កែយន្តទាំងនេះអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ ក្រៅពីថតរូបអ្នកចូលរួម កម្មវិធី ។ នេះជាឱកាសដើម្បីឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាឈ្វេងយល់ពីអ្វីស្មុគស្មាញពាក់ព័ន្ធនឹងបច្ចេកវិទ្យា AI និងផលប៉ះពាល់កំពុងតែកើតឡើងក្នុងសង្គម ៕