ប្រទេសថៃ ៖ លោកស្រី ចារុវ៉ាន់ ហិនយ៉ាកន មន្ត្រីគយស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ បានទទួលសំណើពីក្រុមឈ្មួញនាំចេញទំនិញពីប្រទេសថៃទៅកម្ពុជា ដោយអ្នកតំណាងឈ្មួញបានសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលផ្តល់ប្រាក់សំណងការខូចខាតឱ្យឈ្មួញនាពេលកន្លងមក ដោយសារវិធានការរឹតបន្តឹងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ជាពិសេស ការដឹកទំនិញតាមផ្លូវគោក និងស្នើឱ្យអន្តោប្រវេសន៍ច្រកព្រំដែន កងកម្លាំងបូរ៉ាផា អភិបាលខេត្តស្រះកែវ និងរដ្ឋាភិបាលជជែកជាមួយកម្ពុជាបើកព្រំដែនឡើងវិញ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។

មន្ត្រីគយស្រុកអារញ្ញប្រាថេត លោកស្រី ចារុវ៉ាន់ ហិនយ៉ាកន និយាយថា ទំនិញថៃនាំចេញទៅកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា កន្លងមក គឺជាមធ្យមខាតបង់ចំនួន៣០០លានបាតក្នុង១ថ្ងៃ ហើយគយពុំបានមើលរំលងផលប៉ះពាល់របស់ឈ្មួញទេ គឺគយបានលើកឡើងពីផលវិបាកឈ្មួញឱ្យកងកម្លាំងបូរ៉ាផា ជ្រាបជាបន្តបន្ទាប់ ។ លោកស្រីបានផ្តល់កម្លាំងចិត្តឱ្យក្រុមឈ្មួញ និងប្រាប់ថា នឹងទទួលដំណឹងល្អនៅខែកក្កដានេះពីរឿងព្រំដែន ។

គយស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ត្រឹមតែជាអ្នកអនុវត្ត ប៉ុន្តែគ្រប់គ្នាមានសិទ្ធិលើកឡើងពីផលប៉ះពាល់បើមានបញ្ហាការនាំចេញទំនិញតាមផ្លូវគោក ឬឈ្មួញចាំបាច់ត្រូវនាំចេញទំនិញទៅកម្ពុជា គឺអាចដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹក និងផ្លូវអាកាស ។ រដ្ឋមន្ត្រី្កក្រសួងពាណិជ្ជកម្មក៏ធ្លាប់និយាយពេលនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃធ្វើដំណើរមកខេត្តស្រះកែវ ថា ឈ្មួញដែលចាំបាច់ត្រូវនាំចេញទំនិញអាចស្នើសុំថវិកាឧបត្ថម្ភពីក្រសួងសម្រាប់ការចំណាយដឹកជញ្ជូនកើនឡើង និងសាកសួរព័ត៌មានលម្អិតនៅការិយាល័យពាណិជ្ជកម្មខេត្តស្រះកែវ ឬដាក់លិខិតទៅអភិបាលខេត្តស្រះកែវ ឬមកជួបគយស្រុកអារញ្ញប្រាថេត គយនឹងជូនដំណឹងបន្តពីការខាតបង់របស់ឈ្មួញដោយសារការបិទព្រំដែន ។

លោកស្រី ចារុវ៉ាន់ និយាយថា ៖ «ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃផ្លូវគោកបិទ ប៉ុន្តែផ្លូវទឹក និងផ្លូវអាកាសពុំទាន់បិទទេ ដូច្នេះ យើងអាចនាំចេញទំនិញទៅកម្ពុជាបាន ។ ឈ្មួញដែលចាំបាច់ត្រូវនាំចេញទំនិញទៅកម្ពុជា គឺអាចនាំចេញតាមផ្លូវទឹក និងផ្លូវអាកាស រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មធ្លាប់និយាយថា អាចមានថវិការបស់ក្រសួងសម្រាប់ផ្តល់ឱ្យឈ្មួញដែលត្រូវចំណាយដើមទុនបន្ថែម ។ គ្មានអ្នកណានៅស្ងៀមទេ ទាំងគយ កងទ័ពជើងគោក កងកម្លាំងបូរ៉ាផា និងមន្ត្រីច្រកព្រំដែន គឺចង់ឱ្យបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃឡើងវិញ ។ ហេតុនេះ សូមរង់ចាំស្តាប់ដំណឹងល្អ សូមឱ្យមានដំណឹងល្អឆាប់ៗ» ។

ចំណែកលោក អាណាន់ង៉ាម នីតិយ៉ាហ៊ុង ឈ្មួញនាំចេញកង់រថយន្តនៅស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ដែលតំណាងឱ្យឈ្មួញដាក់សំណើមកខាងគយ ក៏បានផ្តាំផ្ញើឱ្យគយនាំសំណើរបស់ឈ្មួញចំនួន៧ចំណុចបន្តទៅថ្នាក់លើ ក្នុងនោះឈ្មួញផ្តោតលើវិធានការផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភដល់ឈ្មួញនាំចេញទំនិញទៅកម្ពុជា ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការបិទព្រំដែន ។ ក្រៅពីនេះ លោកនឹងដាក់សំណើទៅអន្តោប្រវេសន៍ច្រកព្រំដែន កងកម្លាំងបូរ៉ាផា និងអភិបាលខេត្តស្រះកែវ ដើម្បីឱ្យជជែកជាមួយកម្ពុជាបើកព្រំដែនឡើងវិញ ។

គួរបញ្ជាក់ថា តាំងពីកងទ័ពថៃបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋ និងឈ្មួញថៃរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង ដូចជា ៖ បាត់បង់ចំណូល អាជីវកម្មដួលរលំ និងចំណាយដើមទុនខ្ពស់ក្នុងការដឹកទំនិញពីថៃមកកម្ពុជា ។ ពួកគេបានសំណូមពរម្តងហើយម្តងទៀតសូមឱ្យកងទ័ព និងរដ្ឋាភិបាលចរចាជាមួយកម្ពុជាបើកព្រំដែន ពីព្រោះពួកគេក៏ស្រឡាញ់ប្រទេសជាតិដូចគ្នាដែរ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃ លោក ចតុផន ប៊ូរ៉ុតផាត់ បានធ្វើដំណើរមកខេត្តរាជបុរី ដើម្បីតាមដានស្ថានការណ៍ផលិតផលសំខាន់ៗរបស់កសិករក្នុងខេត្ត រួមមាន ៖ ទឹកដោះគោ-ដូងក្រអូប ដែលកំពុងប្រឈមបញ្ហាលក់ពុំដាច់នៅសល់ពាសស្តុក និងតម្លៃថោក ដោយសារតម្រូវការធ្លាក់ចុះ ។ លោកណែនាំឱ្យប្រញាប់ចាត់វិធានការរយៈពេលខ្លី និងវែងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាប្រព័ន្ធ ដោយមានអភិបាលខេត្ត មន្ត្រីរាជការ និងតំណាងផ្នែកឯកជនចូលរួមប្រជុំ ។

ក្រោយពីបានពិនិត្យមើលកសិដ្ឋានផលិតទឹកដោះគោនៅស្រុកផូថារ៉ាម ខេត្តរាជបុរី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោក ចតុផន ប៊ូរ៉ុតផាត់ និយាយថា បច្ចុប្បន្ន ទឹកដោះគោសល់ក្នុងស្តុករហូតដល់១០លានប្រអប់ ដោយសារត្រូវការធ្លាក់ចុះ ។ លោកបានណែនាំឱ្យយកទឹកដោះគោសល់ក្នុងស្តុកទៅចែកចាយនៅតាមស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ ហាងលក់ទំនិញបោះដុំ-លក់រាយ ព្រមទាំងស្នើពិភាក្សាពីគោលនយោបាយពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងទឹកដោះគោសាលារៀនដើម្បីជំរុញឱ្យសិស្ស និងយុវជនបង្កើនការផឹកទឹកដោះគោ ។

លោក ចតុផន និយាយថា ៖ «ខ្ញុំពុំព្រងើយកន្តើយនឹងជីវភាពកសិករទេ ខ្ញុំបានចុះមកពិនិត្យមើលបញ្ហាក្នុងតំបន់ដោយខ្លួនឯង និងកំណត់ឱ្យប្រញាប់ចាត់វិធានការរយៈពេលវែង ។ ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាកាត់បន្ថយចំណាយដើមទុនផលិតរបស់កសិករថៃអាចប្រកួតប្រជែងទាំងទីផ្សារក្នុងស្រុក និងទីផ្សារពិភពលោក» ។

នារសៀលថ្ងៃដដែល (ថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា) លោក ចតុផន បានដឹកនាំក្រុមមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធធ្វើដំណើរទៅសាលាខេត្តរាជបុរី ដើម្បីតាមដានស្ថានការណ៍តម្លៃដូងក្រអូប ដែលជាដំណាំសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់របស់ខេត្ត ។ លោកថា ពេលនេះ តម្លៃដូងក្រអូបជាមធ្យមនៅចម្ការ គឺដូង១ផ្លែ មានតម្លៃពី៤បាត ទៅ៥បាតប៉ុណ្ណោះ ខណៈបរិមាណផលិតកើនឡើង ហើយការកុម្ម៉ង់ទិញដូងពីចិនដែលជាទីផ្សារសំខាន់ធ្លាក់ចុះ ទើបធ្វើឱ្យដូងថៃសល់ច្រើន និងបន្ទាបតម្លៃក្នុងស្រុក ។

ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានកំណត់វិធានការដោះស្រាយបញ្ហាជា៣ដំណាក់កាល រួមមាន ៖

១-រយៈពេលខ្លី ៖ លក់ដូងនៅតំបន់ទេសចរណ៍, ភូមិ, ខុនដូ និងកន្លែងកែច្នៃ
២-រយៈពេលមធ្យម ៖ ជំរុញឱ្យរោងចក្រកែច្នៃទិញដូង និងពង្រីកទីផ្សារក្នុងស្រុក
៣-រយៈពេលយូរ ៖ រកទីផ្សារនាំចេញថ្មី លើកកម្ពស់ស្តង់ដារផលិតផល និងគ្រប់គ្រងផលិតកម្មជាមួយផែនការគ្រប់គ្រងពូជ ជីកសិកម្ម និងថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិត រួមទាំងលើកកម្ពស់ការកែច្នៃដើម្បីបង្កើនតតម្លៃ ។

ការចំណាយដើមទុនខ្ពស់ ជាពិសេស ជីកសិកម្ម និងថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិត គឺជាកត្តាសំខាន់ដែលត្រូវដោះស្រាយជាប្រព័ន្ធ រួមទាំងជំរុញតួនាទីមន្ត្រីទូតពាណិជ្ជកម្មបើកទីផ្សារនៅក្រៅប្រទេស និងផ្តល់ឱកាសដល់កសិករ ។ លោក ចតុផន ស្នើឱ្យពលរដ្ឋថៃជួយគាំទ្រតាមគោលនយោបាយ «ថៃធ្វើ ថៃប្រើប្រាស់ ថៃជួយថៃ» ព្រមទាំងជំរុញការកែច្នៃទិន្នផលកសិកម្ម បង្កើនប្រសិទ្ធភាព កាត់បន្ថយដើមទុន និងបង្កើនឱកាស ។

គួរបញ្ជាក់ថា នៅខេត្តរាជបុរី មានផ្ទៃដីដាំដូងក្រអូបជាង១១០,៤៩០រ៉ៃ, កសិករជាង៦,៥០៤នាក់ ខណៈស្រុកមានផ្ទៃដីដាំដូងច្រើនជាងគេ រួមមាន ៖ ស្រុកដាំណឺនសាឌួក, មឿងរាជបុរី និងបាងផេ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រុមអាជីវករថៃនៅតាមព្រំដែនជាប់ប្រទេសកម្ពុជា យល់ឃើញថា ការសម្រេចចិត្តបិទព្រំដែនរបស់រដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃ គឺជាទង្វើដ៏ល្ង.ង់ខ្លៅ ខ្វះការពិចារណា ដែលកាន់តែធ្វើឱ្យជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរតានតឹងខ្លាំងឡើង ។ រដ្ឋាភិបាលពុំបានជួយរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហាឡើយ ហើយធ្វើឱ្យពលរដ្ឋជួបការលំបាកយ៉ាងខ្លាំង ។

កាលពីពេលប្រមូលផ្តុំតវ៉ានាថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រុមអាជីវករថៃនៅព្រំដែនបានឃ្លងលឹក ស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ (ទល់មុខច្រកព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ) និយាយថា ពួកគេរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងណាស់ដោយសាររដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃបញ្ជាឱ្យបិទព្រំដែនជាប់កម្ពុជា ។ វាធ្វើឱ្យអាជីកម្មភាគច្រើនស្ទើរតែដួលរលំ ខណៈអាជីវកម្មខ្លះទៀតបិទទ្វារ ។

លើសពីនេះ អាជីវករថៃបារម្ភថា ប្រសិនបើថៃនៅតែបិទព្រំដែនបន្តទៀតអាចធ្វើឱ្យកម្ពុជានាំចូលទំនិញពីចិន និងវៀតណាមជំនួសវិញ ហើយថៃនឹងបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលយ៉ាងច្រើនមហាសាល ។ អាជីវករថៃខ្លាច និងបារម្ភពីបញ្ហានេះយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះបើយោងតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានជាច្រើនបង្ហាញថា កម្ពុជាមានគោលដៅនាំចូលទំនិញពីប្រទេសជាច្រើនទៀត ហើយកម្ពុជាលែងនាំចូលទំនិញថៃ ។

វាជាមូលហេតុធ្វើឱ្យអាជីវករថៃខឹងសម្បារជាមួយរដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពរបស់ខ្លួន ហើយនាំគ្នាតវ៉ាឱ្យបើកព្រំដែនជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារពេលនេះ អាជីវករថៃរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុតដោយសារការបិទព្រំដែនដែលអូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាង១ខែ ។

ហេតុនេះ ប្រសិនបើអ្នកដឹកនាំថៃនៅតែប្រកាន់គោលជំហរក្រាញននៀលពុំព្រមចរចាដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយប្រទេសកម្ពុជា វានឹងធ្វើឱ្យអាជីវករថៃបារម្ភកាន់តែខ្លាំងពីផលប៉ះពាល់នឹងកើតឡើងទាំងបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត ។

គួរបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលថៃអះអាងថា ថៃពុំបានបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា គឺគ្រាន់តែរឹតបន្តឹងការចេញ-ចូលប៉ុណ្ណោះ ព្រំដែនថៃបើកចាប់ពីម៉ោង៦ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង១០យប់ សម្រាប់កូនសិស្ស និងអ្នកជំងឺសង្គ្រោះបន្ទាន់ ។ ការរឹតបន្តឹងនេះ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលថៃមានគោលដៅកម្ចាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងការឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជាឱ្យអស់ ។

ការពិត កម្ពុជាពុំមែនជាទីតាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងការឆបោកអនឡាញដូចការលាបពណ៌ ទម្លាក់កំហុសរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃទេ ប៉ុន្តែកម្ពុជាបានរងគ្រោះដោយសារឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនហូរចូលពីប្រទេសថៃ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃគួរតែប្រញាប់ដោះស្រាយរឿងអាស្រួវដ៏ស្អុយអសោចក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ហើយបញ្ឈប់វប្បធម៌លាបពណ៌កម្ពុជា ៕

ថៃ៖ ការជជែកដេញដោលថា “ចម្លង ឬមិនចម្លង” មួយទៀតបានផ្ទុះឡើងក្នុងសប្តាហ៍នេះនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ក្រោយកម្ពុជាបានអះអាងថា វត្តភូមាញហ្វា ក្នុងខេត្ត Buriram បានចម្លងប្រាសាទអង្គរវត្តរបស់កម្ពុជា។ ពេលនេះក្រុមសាស្រ្តាចារ្យបណ្ឌិតថៃ បាននាំយកភស្តុតាងប្រឆាំងជាច្រើនមកបង្ហាញ ដើម្បីជាហេតុផល និងអង្គហេតុសម្រាប់មនុស្សឱ្យធ្វើការវិនិច្ឆ័យ។

យោងតាមសារព័ត៌មាន Khaosod នារសៀលថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា នេះបានឲ្យដឹងថា កាលពីអតីតកាលដ៏យូរលង់ណាស់មកហើយ ពោលគឺមុនពេលរដ្ឋ ឬជាតិណាមួយលេចវត្តមាន មុនពេលព្រំដែនត្រូវបានគូស មុនពេលខ្សែបន្ទាត់ត្រូវបានដាក់កំណត់នៅលើផែនទី ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់នេះសុទ្ធតែជា “សាច់ញាតិ” ដែលមកលេងគ្នាទៅវិញទៅមក សូម្បីតែគ្រួសាររាជវង្សក៏ដោយ។

តាមច្បាប់ធម្មជាតិ រចនាប័ទ្មនៃសិល្បៈ និងជំនឿត្រូវតែងមានលំនាំ និងទទួលរងឥទ្ធិពលពីគ្នាទៅវិញទៅមក គឺជារឿងធម្មតា។ ក្នុងន័យនេះអ្នកជំនាញថៃចង់បង្ហាញថា ករណីប្រាសាទអង្គរវត្តដែលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅកម្ពុជា ក៏មិនខុសគ្នាដែរ។ មានភ័ស្តុតាងផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវត្ថុបុរាណជាច្រើនបានបង្ហាញថា ប្រាសាទអង្គរវត្តមាន «ប្រាសាទ Phimai » ក្នុងខេត្ត Nakhon Ratchasima របស់ប្រទេសថៃ ជា “គំរូដើម” របស់វា។

ប្រភពដដែលនេះបានបញ្ជាក់ថា ប្រាសាទភីម៉ៃដែលជាទីសក្ការៈនៅលើទឹកដីថៃនោះ ត្រូវបានសាងសង់មុនអង្គរវត្តទៅទៀត។ វាត្រូវបានបញ្ចប់ការសាងសង់នៅចុងក្រោយបង្អស់ មុនគ.ស ១១១២ ដែលជិត៤០ឆ្នាំក្រោយមក ទើបប្រាសាទអង្គរវត្តត្រូវបានសាងសង់ឡើង ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២។

ក្រុមសាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិត Rungroj Piromanukul នៃនាយកដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ត នៅមហាវិទ្យាល័យមនុស្សសាស្ត្រ នៃសាកលវិទ្យាល័យ Ramkhamhaeng បានផ្តល់ឯកសារដល់សារព័ត៌មាន ‘Matichon Online’ ដែលបណ្ដាញរបស់ Khaosod ជាចំណុចសំខាន់ៗ ដើម្បីងាយស្រួលយល់ដូចខាងក្រោម៖
១. ប្រាសាទថ្មភីម៉ៃ មានរាងដូចជាក្រពុំផ្កា ពីព្រោះធាតុផ្សុំស្ថាបត្យកម្មដែលហៅថា ‘ណាហ្គាប៉ាក់’ (ជហ្វានាគ) ផ្អៀងចូលក្នុង គឺជាគំរូដើមនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត។ រចនាប័ទ្មនៃប្រាសាទភីម៉ៃ ក៏មាននៅលើប្រាសាទបាពួន ដែលមានទម្រង់សិល្បៈនាដើមសម័យអង្គរ។
២. ការឆ្លាក់ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រជា ‘រូបភាពនិទានកថា’ ដែលពណ៌នាអំពីបុគ្គលដែលមិនទាក់ទងនឹងរឿងសាសនាបានកើតឡើងនៅប្រាសាទភីម៉ៃ ជាពិសេសពិធីដង្ហែ Phra Phimai ។ ចំណែកនៅប្រាសាទអង្គរវត្តដែលគេសាងសង់ក្រោយនោះ មានរូបភាពនៃក្បួនដង្ហែរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ (ដែលប្រជាជនថៃស្គាល់ថាជា ‘ស្យាមគុគ’ ឬឈ្លើយសឹកសៀម គឺជាជនជាតិស្យាមដែលលេចឡើងនៅលើចម្លាក់លៀននៅតាមជញ្ជាំងនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត។
៣. ជើងទម្រដែលមានក្រណាត់នាគប្រទាក់គ្នាបានលេចចេញនៅប្រាសាទភីម៉ៃ មុននឹងលេចឡើងនៅប្រាសាទអង្គរវត្ត។
៤. ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ មានដូនតានៅទឹកដីភីម៉ៃ។ ការសាងសង់ទីជម្រកដ៏ធំបែបនេះគឺអាចធ្វើទៅបានដោយសារតែប្រជាជនមកពី«ទន្លេមុន»បានធ្វើចំណាកស្រុកមកបឹងទន្លេសាបនៃប្រទេសកម្ពុជា រួមជាមួយធនធានលោហៈជាច្រើន ដែលមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការសាងសង់ប្រាសាទនេះ។
៥. ផ្លូវខ្វែងបួនទិស (ចលាផានកាកាបត) ត្រូវបានសាងសង់នៅប្រាសាទភីម៉ៃមុន ហើយបន្ទាប់មកទើបបង្ហាញខ្លួននៅប្រាសាទអង្គរវត្ត រួមទាំងព័ត៌មានលម្អិតនៃឈុតឆាកជាច្រើនពីព្រេងនិទានរាមាយណៈ (Ramayana ) ដែលបានបង្ហាញខ្លួននៅប្រាសាទភីម៉ៃមុនផងដែរ។

ទាំងនេះគឺជាអះអាងរបស់សាស្រ្តាចារ្យបណ្ឌិតថៃ ក្នុងការបដិសេធលើការចោ.ទប្រកាន់របស់កម្ពុជាដែលថា ប្រាសាទសីហនគរ នៅវត្តភូម៉ាហ្វា របស់ថៃដែលកំពុងសាងសង់ បានចម្លងតាមគំរូប្រាសាទអង្គរវត្ត ដោយទាញយកភស្តុតាងជាឯកសារមកវា.យបកកម្ពុជាវិញថា ដូច្នេះប្រាសាទអង្គរវត្តរបស់កម្ពុជា ក៏ចម្លងតាមគំរូប្រាសាទភីម៉ៃរបស់ថៃដូចគ្នា៕

ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ៖ ភោជនីយដ្ឋានមួយកន្លែងនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងប្រឈមនឹងការចាត់វិធានការតាមច្បាប់ក្រោយពីរកឃើញថា ភោជនីយដ្ឋានបានយកសត្វស្រមោចក្រៀម ចំនួន២ប្រភេទ ដែលនាំចូលពីប្រទេសថៃ និងអាមេរិក មកធ្វើជាគ្រឿងផ្សំបង្កើនរសជាតិអាហារ ។ ការចាត់វិធានការតាមច្បាប់ដោយសារភោជនីយដ្ឋានល្មើសនឹងច្បាប់សុវត្ថិភាពចំណីអាហាររបស់កូរ៉េខាងត្បូង ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាននិយាយថា បានប្រើប្រាស់ស្រមោច ចាប់ពី៣ក្បាល ទៅ៥ក្បាលក្នុងចានអាហារពិសេស និងយកស្រមោចធ្វើជាគ្រឿងផ្សំក្នុងអាហារចំនួន១២,០០០ចាន បើគិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំ២០២៥នេះ ។

មន្ត្រីក្រសួងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ និងឱសថរបស់កូរ៉េខាងត្បូង និយាយកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ថា បានបញ្ជូនសំណុំរឿងរបស់ភោជនីយដ្ឋានមួយកន្លែង និងម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋានទៅកាន់តុលាការដើម្បីកាត់ទោសពីបទបំពានច្បាប់សុខភាពចំណីអាហារ (Food Sanitation Act) ក្រោយពីរកឃើញភោជនីយដ្ឋានប្រើប្រាស់ស្រមោចក្រៀមនាំចូលពីក្រៅប្រទេសធ្វើជាគ្រឿងផ្សំអាហារ ។

ក្រសួងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ និងឱសថបានបង្ហាញរូបភាពស្រមោចក្រៀម២ប្រភេទនាំចូលពីប្រទេសថៃ និងអាមេរិក ហើយបញ្ជាក់ថា បានប្រើប្រាស់ក្នុងភោជនីយដ្ឋាននេះ ចាប់ពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ រហូតដល់ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ។

នេះពុំមែនជាលើកទី១ទេ កន្លងមក ក៏មានភោជនីយដ្ឋានផ្សេងដាក់ស្រមោចក្នុងអាហារបែបនេះដែរ ប៉ុន្តែបើតាមច្បាប់អនាម័យរបស់កូរ៉េខាងត្បូង គឺពុំអនុញ្ញាតឱ្យភោជនីយដ្ឋានប្រើប្រាស់គ្រឿងផ្សំដែលច្បាប់ពុំទទួលស្គាល់ ។ នៅឆ្នាំ២០២៥ ច្បាប់កូរ៉េខាងអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់សត្វល្អិតធ្វើជាគ្រឿងផ្សំក្នុងអាហារត្រឹមតែ១០មុខប៉ុណ្ណោះ ដូចជា ៖ កណ្តូប, ដង្កូវ និងដុកឌឿក្រៀម ៕