ប្រទេសថៃ ៖ តាំងពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពថៃបានឈ្លានពានមុនមកលើបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ហើយកងទ័ពថៃកាន់តែឈ្លានពានកម្ពុជាខ្លាំងឡើងក្រោយពីព្រះមហាក្សត្រថៃប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាធរសឹកនៅខេត្តចាន់បុរី និងត្រាតជាប់ដែនសមុទ្រកម្ពុជា ដោយពួកគេប្រើប្រាស់អាវុធគ្រប់ប្រភេទ ដូចជា ៖ អាវុធធុនស្រាល-ធុនធ្ងន់, រថក្រោះ, យន្តហោះចម្បាំង F-17, យន្តហោះចម្បាំង Gripen, គ្រាប់បែកចង្កោម និងផ្សែងគីមីពុល ដើម្បីវាយសង្គ្រប់កម្ពុជា ។ ហេតុនេះ កងទ័ពកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួន និងទឹកដីពីសត្រូវឈ្លានពាន ។

ក្រោយពីកងទ័ពថៃបើកការវាយប្រហារមុនមកលើកម្ពុជាជាច្រើនថ្ងៃដោយពុំគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ លោក Donald Trump ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានស្នើឱ្យកងទ័ពថៃឈប់ឈ្លានពាន និងបាញ់ប្រហារមកលើកម្ពុជាជាបន្ទាន់ ដោយលោកសរសេរក្នុងបណ្តាញសង្គមថា លោកនឹងពុំចរចាពន្ធទំនិញជាមួយប្រទេសណាដែលកំពុងមានសង្គ្រាមទេ ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានទូរស័ព្ទនិយាយជាមួយលោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃ និងសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ហើយលោកថា ប្រទេសទាំងពីរបញ្ចប់សង្គ្រាមពេលណា ទើបអាមេរិកចរចាពន្ធទំនិញ ។

បន្ទាប់ពីមានការអន្តរាគមន៍ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា នេះ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជានឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំពិសេសមួយនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ដែលមានម៉ាឡេស៊ីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ សហរដ្ឋអាមេរិកជាសហអ្នករៀបចំ និងមានការចូលរួមពីតំណាងចិន ដើម្បីសម្រេចឱ្យមានបទឈប់បាញ់គ្នាជាបន្ទាន់ ដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា-ថៃបានឯកភាពតាមគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់លោក Donald Trump ។

កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញុវត្ថុថៃ លោក ចន កាទិកាវ៉ានីត បានសរសេរក្នុងហ្វេសប៊ុកបង្ហាញទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួនពីគោលជំហរអាមេរិកជាប្រទេសមហាអំណាចអន្តរាគមន៍ជម្លោះកម្ពុជា-ថៃថា លោក Trump អាចនឹងពុំព្រមចរចាពន្ធទំនិញជាមួយកម្ពុជា និងថៃ បើប្រទេសទាំងពីរបន្តធ្វើសង្គ្រាម ។ ប៉ុន្តែបើអាមេរិកអាចចរចាពន្ធទំនិញជាមួយប្រទេសទាំងពីរ គឺអាមេរិកពុំត្រឹមតែទទួលបានផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ គឺអាមេរិកនឹងទទួលបានជ័យជម្នះផ្នែកនយោបាយផងដែរ ។

លោកបន្តថា ចំណែកកម្ពុជាអាចរងផលប៉ះពាល់ដោយសារអាមេរិកយកពន្ធទំនិញខ្ពស់ ហើយការអន្តរាគមន៍របស់អាមេរិកនឹងធ្វើឱ្យកម្ពុជាដកថយពីសង្គ្រាមជាមួយថៃ ។ ការចរចាឈប់បាញ់គ្នានៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី អាចធ្វើឱ្យកម្ពុជា-ថៃត្រូវអាមេរិកទម្លាក់ពន្ធទំនិញ ហើយធ្វើឱ្យគោលបំណងរបស់លោក Trump សម្រេច គឺលោកចង់ឱ្យកម្ពុជា-ថៃបញ្ចប់សង្គ្រាម ពីព្រោះកន្លងមក លោក Trump ពុំអាចអន្តរាគមន៍ឱ្យប្រទេសនានាបញ្ចប់សង្គ្រាមទេ ដូចជា ៖ សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន និងសង្គ្រាមអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន ។

ហេតុនេះ ថៃនឹងអាចចរចាទ្វេភាគីជាមួយកម្ពុជា ដោយពុំចាំបាច់ដោះស្រាយបញ្ហានៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) រីឯលោក Trump ក៏ពុំចូលចិត្ត ICJ ។ ថៃនឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីឱកាសនេះ គឺពុំចាំបាច់ឡើងតុលាការ ICJ ហើយសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងយកឱកាសចរចាបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅម៉ាឡេស៊ីឱ្យក្លាយជាប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុថៃ ៕

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាននិយាយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យម្សិលមិញថា ប្រសិនបើគ្មានបទឈប់បា.ញ់ដែលអាចសម្រេចបានរវាងប្រទេសកម្ពុជា និង ថៃ នោះអាមេរិកនឹងមិនព្រមធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសទាំងពីរជាដាច់ខាត។

នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយជាមួយប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍ប្រទេសស្កត់ឡេន ក្នុងដំណើរទៅជួបជាមួយប្រធានគណៈកម្មការសហភាពអឺរ៉ុប Ursula von der Leyen កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៧ កក្កដា លោកត្រាំបានថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មានថា លោកបានពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងថៃ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដោយប្រើប្រាស់ការកំណត់ពន្ធលើប្រទេសក្នុងការគំរា.មកំ.ហែង។

ក្នុងបទសម្ភាសន៍នោះលោកបានលើកឡើងថា៖ ខ្ញុំបានសួរមនុស្សរបស់ខ្ញុំថា តើយើងធ្វើម៉េចជាមួយកម្ពុជា ហើយយើងធ្វើម៉េចជាមួយថៃ? ពួកគេឆ្លើយថា ប្រទេសទាំងពីរនឹងចូលមកត្រង់ចំណុចណាមួយដើម្បីនិយាយគ្នា។ ដូច្នេះ ខ្ញុំបានទូរស័ព្ទទៅនាយករដ្ឋមន្ត្រីនីមួយៗ ហើយខ្ញុំនិយាយថា យើងនឹងមិនធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មទេ លុះត្រាតែអ្នកដោះស្រាយសង្គ្រាមសិន។

លោកត្រាំបាននិយាយបន្ថែមទាំងមិនសប្បាយចិត្តថា៖ មនុស្សជាច្រើនត្រូវបានសម្លា.ប់។ ដឹងទេថាត្រឹមរយៈពេលខ្លីមួយនៅតាមតំបន់ព្រំដែន ពួកគេប្រយុទ្ធគ្នាដូចសត្វព្រៃអីញ្ចឹង។ ខ្ញុំបាននិយាយជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីរ ហើយខ្ញុំគិតថាវាដល់ពេលដែលខ្ញុំចេញមុខហើយ ខ្ញុំគិតថាពួកគេចង់ដោះស្រាយវាឥឡូវនេះ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះ បានគូសបញ្ជាក់ថា៖ ដូច្នេះប្រសិនបើខ្ញុំអាចដោះស្រាយរឿងទាំងនោះ ហើយប្រសិនបើខ្ញុំអាចប្រើចំណាត់ការផ្នែកពាណិជ្ជកម្មដើម្បីធ្វើរឿងនោះបាន អ្នកដឹងទេ? វាជាកិត្តិយសណាស់សម្រាប់ខ្ញុំ។

គួរជម្រាបថា នៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ នេះ ថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូកម្ពុជាទៅចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំពិសេសមួយនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីស្វែងរកបទឈប់បា.ញ់ជាបន្ទាន់ ដែលរៀបចំឡើងដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងមានការចូលរួមពីតំណាងប្រទេសចិន។

ជាមួយនឹងការជួបប្រជុំគ្នានេះ គេរំពឹងថាវានឹងផ្ដល់មកនូវលទ្ធផលដ៏ល្អប្រសើរ ហើយកម្ពុជានិងថៃ នឹងអាចឈានទៅដល់កិច្ចព្រមព្រៀងមួយចំនួន និងអាចស្វែងរកដំណោះស្រាយសមស្របក្នុងការបញ្ឈប់សង្រ្គា.ម៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា កងទ័ពថៃបានចល័តរថពាសដែកជាច្រើនគ្រឿងនៅក្បែរផ្សាររុងក្លឿ ក្បែរព្រំដែនបានឃ្លងលឹក ស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ និងចម្ងាយប្រមាណ៣០០ម៉ែត្រពីច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យថៃ ។

នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា កងទ័ពអាកាសថៃបានរាយការណ៍ព័ត៌មានបន្ទាន់ថា បានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំង F-16 ចំនួន២គ្រឿង និងយន្តហោះ Gripen ២គ្រឿង ចេញប្រតិបត្តិការវាយប្រហារលើគោលដៅកងទ័ពកម្ពុជានៅបរិវេណភ្នំទ្រព្យ ក្រោយពីកងទ័ពកម្ពុជាត្រៀមប្រើប្រាស់អាវុធតទល់ជាមួយកងទ័ពថៃនៅភ្នំទ្រព្យ ។ កងទ័ពថៃអះអាងថា បានប្រើប្រាស់យន្តហោះវាយប្រហារមកលើគោលដៅ២កន្លែងរបស់កងទ័ពកម្ពុជានៅក្បែរប្រាសាទតាមាន់ធំ រួចហើយក៏បានបើកយន្តហោះត្រឡប់មកទីតាំងវិញ ។

នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា កងកម្លាំងបូរ៉ាផាបានចល័តរថពាសដែកមកក្បែរផ្សាររុងក្លឿ ក្បែរព្រំដែនបានឃ្លងលឹក ស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ និងចម្ងាយប្រមាណ៣០០ម៉ែត្រពីច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា កងទ័ពថៃបានបើកឆាកសង្គ្រាមមុនមកលើកងទ័ពកម្ពុជាដែលកំពុងការពារទឹកដីនៅតំបន់ព្រំដែន ហើយរហូតមកដល់ថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា កងទ័ពថៃពុំទាន់ឈប់បាញ់មកលើកម្ពុជាទេ ។ កងទ័ពថៃបាញ់ប្រហារមកលើកម្ពុជាមុន គឺក្រោយពីមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង អះអាងកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ថា កងទ័ពថៃជាន់មីនដាច់ជើងម្នាក់ និងរងរបួស៤នាក់ ពេលកំពុងល្បាតនៅព្រំដែនច្រកអានសេះ ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជថានី ។

ហេតុនេះ លោកក៏ប្រកាសបិទប្រាសាទខ្មែរចំនួន៣ គឺប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច និងប្រាសាទតាក្របី ព្រមទាំងបិទព្រំដែន៤កន្លែង រួមមាន ៖ ១-ព្រំដែនអានម៉ា ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជថានី, ២-ព្រំដែនឆងសាងាំ ខេត្តស៊ីសាកេត, ៣-ព្រំដែនឆងចម ខេត្តសុរិន្ទ និង៤-ព្រំដែនសាយតាគូ ខេត្តបុរីរាំ ។

នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា នេះ លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃស្តីទី ក៏បានប្រកាសកាត់បន្ថយទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយកម្ពុជា ដោយបណ្តេញឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជានៅទីក្រុងបាងកកត្រឡប់មកកម្ពុជា និងកោះហៅឯកអគ្គរាជទូតថៃនៅរាជធានីភ្នំពេញទៅថៃវិញ ។ លោកថែមទាំងបញ្ជាឱ្យក្រសួងការបរទេសថៃចេញលិខិតតវ៉ាផងដែរ ដោយចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃបានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ថា កងទ័ពអាកាសថៃបានច្រានចាលព័ត៌មានផ្សាយថា មេបញ្ជាការកងទ័ពអាកាសថៃបញ្ជាឱ្យវាយយករាជធានីភ្នំពេញត្រឹមតែរយៈពេល៥នាទី និងប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋឈប់ចែកចាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយនេះ ។ ការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រា.ប់បែករបស់កងទ័ពអាកាសថៃគ្មានបំណងឈ្លានពានកម្ពុជាទេ គ្រាន់តែការពារអធិបតេយ្យ និងពលរដ្ឋថៃប៉ុណ្ណោះ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ហ្វេសប៊ុកផេកកងទ័ពអាកាសថៃបានដាស់តឿនពីការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ (Fake News) ថា មានការចែកចាយព័ត៌មានក្នុងបណ្តាញសង្គមជាច្រើន ដោយអះអាងថា វាជាពាក្យសម្តីរបស់មេបញ្ជាការកងទ័ពអាកាស ។ នេះពុំមែនជាព័ត៌មានពិតប្រាកដទេ ពីព្រោះប្រតិបត្តិការផ្នែកអាកាសរបស់ថៃគ្មានបំណងឈ្លានពានកម្ពុជា ប៉ុន្តែជាការការពារអធិបតេយ្យជាតិ និងពលរដ្ឋ ។

ស្របពេលកងទ័ពថៃចាប់ផ្តើមបាញ់ប្រហារមុនមកលើកងទ័ពកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា កន្លងមក នៅប្រទេសថៃមានការផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ ព័ត៌មានក្លែងក្លាយមួយផ្សាយថា «មេបញ្ជាការកងទ័ពអាកាសថៃនឹងវាយយកប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល បើកងទ័ពកម្ពុជាពុំដកថយ ដោយថៃចំណាយពេលវាយរាជធានីភ្នំពេញត្រឹមតែ៥នាទី គឺរាជធានីភ្នំពេញនឹងនៅសល់តែគំនរបាក់បែក» ដែលព័ត៌មាននេះត្រូវបានពលរដ្ឋថៃចែកចាយពេញបណ្តាញសង្គម ។

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ពលរដ្ឋថៃបានចែកចាយសារសំឡេងមួយដែលគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់នៅក្នុង TikTok ដែលសំឡេងនេះនិយាយថា កងទ័ពថៃនឹងយកទង់ជាតិថៃមកដាក់នៅកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញឱ្យបានមុនម៉ោង១២ថ្ងៃត្រង់ថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ។ ប៉ុន្តែមតិខ្លះថា បច្ចុប្បន្ន មានព័ត៌មានក្លែងក្លាយច្រើន ហើយសារសំឡេងនេះអាចជាសារសំឡេងចាស់យកមកចែកចាយឡើងវិញ ។

ដោយឡែក អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ វីនឆ័យ សុវ៉ារី បានច្រានចោលព័ត៌មានថៃប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកលើមូលដ្ឋានកងទ័ព និងផ្ទះសម្បែងពលរដ្ឋខ្មែរ ។ លោកថា នេះជាព័ត៌មានមិនពិត កងទ័ពថៃគ្រាន់តែការពារខ្លួន ការពារពលរដ្ឋ និងទឹកដី ។

គួរបញ្ជាក់ថា កងទ័ពថៃបានឈ្លានពានអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ដោយប្រើប្រាស់អាវុធគ្រប់ប្រភេទ រហូតឈានដល់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ហើយកងទ័ពថៃតែងតែបដិសេធការប្រើប្រាស់អាវុធទាំងអស់របស់ខ្លួន ។ លើសពីនេះ ថៃបដិសេធនឹងប្រទេសនានាដែលស្នើសុំសម្របសម្រួលកាត់បន្ថយស្ថានការណ៍ជម្លោះនៅតំបន់ព្រំដែន ហើយថៃអំពាវនាវឱ្យកម្ពុជាចរចាទ្វេភាគី ។

ថៃដឹងខ្លួនច្បាស់ណាស់ បើប្រទេសនានាមកជួយសម្របសម្រួល ឬឱ្យថៃឡើងតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) គឺថៃនឹងចាញ់កម្ពុជាមិនខាន ។ ថៃប្រាប់ពិភពលោកថា ប្រទេសខ្លួនរងគ្រោះដោយសារកងទ័ពកម្ពុជាបាញ់ ចុះបើរងគ្រោះពិតមែន ហេតុអ្វីថៃពុំព្រមចរចាដោយសន្តិវិធី ហេតុអ្វីនៅតែបន្តបាញ់គ្រាប់ផ្លោងយ៉ាងគំហុកមកលើកម្ពុជា? នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា នេះ កងទ័ពថៃបានចល័តរថពាសដែក ចម្ងាយ៣០០ម៉ែត្រពីច្រក ព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែតទៀតផង ៕