អាជីវករនៅផ្សាររុងក្លឿ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ថា មិនអាចបន្តការលក់ដូរទៀតទេ ពីព្រោះការបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃធ្វើឱ្យពួកគេរងផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ បាត់បង់ប្រាក់ចំណូលទាំងស្រុង បើស្ថានការណ៍ព្រំដែននៅតែបែបនេះយូរទៀត មុខជាប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចខេត្តស្រះកែវ មិនខាន ។ ទោះយ៉ាងណា ពួកគេនៅតែមានក្តីសង្ឃឹមថា ព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរនឹងបើកឡើងវិញនាពេលឆាប់ៗ បន្ទាប់ពីស្ថានការណ៍ធូរស្រាល ។

ការបិទព្រំដែនផ្លូវគោកទាំងអស់ជាមួយកម្ពុជា ជាឯកតោភាគីតាំងពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ពីសំណាក់កងទ័ព និងរដ្ឋាភិបាលថៃ បានធ្វើឱ្យដល់ប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចថៃនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនយ៉ាងខ្លាំង ជាក់ស្តែង អាជីវករថៃនៅផ្សាររុងក្លឿ ខេត្តស្រះកែវ ដង្ហែរគ្នាបិទតូបលក់ដូរ និងប្រកាសលក់តូបជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារស្ងប់ស្ងាត់គ្មានភ្ញៀវទេសចរ ។ អាជីវករទាំងនេះត្អូញត្អែរពីការបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលទាំងស្រុង និងគ្មានលទ្ធភាពសងបំណុលធនាគារ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ការលក់ដូរនៅផ្សាររុងក្លឿងស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាផ្សារព្រំដែនដ៏ធំបំផុតនៅប្រទេសថៃ ពេលនេះ លែងមានសភាពអ៊ូអរដូចមុនទៀតហើយ បរិវេណផ្សារទាំងមូលស្ងាត់ជ្រងំ បន្ទាប់ពីស្ថានការណ៍តានតឹងកើតឡើងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។

បច្ចុប្បន្ន ផ្សាររុងក្លឿ កាន់តែស្ងប់ស្ងាត់ខ្លាំងឡើង ម្ចាស់តូបនានាប្រាប់ថា មិនអាចបន្តការលក់ដូរទៀតទេ និងត្រូវផ្លាស់ប្តូរមុខរបរ ។ តូបជាច្រើនក្នុងផ្សារនេះត្រូវបានបិទទ្វារជារៀងរហូត ហើយតូបមួយចំនួនធំទៀតលើកស្លាកលក់ឱ្យម្ចាស់ផ្សេង ដោយសារគ្មានភ្ញៀវទេសចរមកទិញទំនិញធ្វើឱ្យពួកគេរងផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ ។

បើតាមអាជីវករនៅផ្សាររុងក្លឿ គឺមុនពេលមានស្ថានការណ៍តានតឹងនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ការលក់ដូរនៅផ្សារនេះលក់ដាច់ខ្លាំងណាស់ ប្រាក់ចំណូលចូលហូរហែ ប៉ុន្តែពេលបិទព្រំដែន ប្រាក់ចំណូលក៏ធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង គ្មានប្រាក់បង់ឈ្នួលតូប គ្មានប្រាក់ចំណាយក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ទើបពួកគេសម្រេចបិទបិទទ្វារតូប ។ ប្រសិនបើស្ថានការណ៍ព្រំដែននៅតែអូសបន្លាយបែបនេះ នឹងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចខេត្តស្រះកែវមិនខាន អាជីវករត្រូវទៅលក់ដូរនៅកន្លែងផ្សេង ឬផ្លាស់ប្តូរមុខរបរ ។

ទោះយ៉ាងណា អាជីវករថៃផ្សាររុងក្លឿ និងពលរដ្ឋថៃមួយចំនួននៅតែមានក្តីសង្ឃឹមថា ស្ថានការណ៍ព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃនឹងល្អប្រសើរឡើងវិញនាពេលឆាប់ៗនេះឈានទៅបើកព្រំដែន ដើម្បីឱ្យការប្រកបរបររកស៊ីដំណើរការដូចមុន ដោយពួកគេតាមដានស្ថានការណ៍ព្រំដែនជានិច្ច ៕

លោក ទៀ ស្យាម ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងជាស្ថាបនិកនៃក្រុមហ៊ុន ភីស ភេត្រូលៀម បានធ្វើការពន្យល់បកស្រាយពីមូលហេតុដែលប្រទេសថៃអាចលក់ប្រេងក្នុងតម្លៃទាបជាងនៅកម្ពុជាឲ្យប្រជាពលរដ្ឋថាបណ្ដាលមកពី«កត្តាគុណភាព»ព្រោះប្រភេទប្រេងនៅកម្ពុជា និងនៅប្រទេសថៃ មិនដូចគ្នានោះទេ។ ការបកស្រាយនេះ ធ្វើឡើងក្រោយមានមតិជាច្រើនបានចោ.ទសួរអំពីមូលហេតុដែលកម្ពុជាលក់ប្រេងក្នុងតម្លៃថៃ្លជាងនៅប្រទេសថៃ។

យោងតាមសំណេរដែលបានបង្ហោះនៅទំព័រហ្វេសប៊ុកនាយប់ថ្ងៃចន្ទ ទី១៦ ខែមីនា លោក ទៀ ស្យាម លើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា ករណីប្រេងនៅថៃមានតម្លៃថោកជាងប្រេងនៅខ្មែរ គឺដោយសារលាយethanol ឬ biodiesel ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើម។ លោកបានពន្យល់ថា នៅកម្ពុជា ប្រេងដែលយើងប្រើជាទូទៅមាន ប្រេងសាំង ៩២, ប្រេងសាំង 95 និងប្រេងម៉ាស៊ូត (Diesel) ប៉ុន្តែនៅប្រទេសថៃ ភាគច្រើនគេប្រើប្រេងប្រភេទផ្សេងដូចជា៖ Gasohol 91, Gasohol 95, E20, E85 និងDiesel B7/B20ប្រេងប្រភេទទាំងនេះខុសពីប្រេងដែលយើងប្រើនៅកម្ពុជា ហើយតម្លៃក៏ខុសគ្នាផងដែរ។

ភាពខុសគ្នានៃតម្លៃនេះ គឺដោយសារតែប្រេងប្រភេទ Gasohol ឬ Diesel B7/B20 មានការលាយជាមួយសារធាតុផ្សេងៗ ដូចជា Ethanol (សម្រាប់ Gasohol) និងBiodiesel (សម្រាប់ Diesel) ដែលEthanol អាចផលិតពីដំណាំដូចជា អំពៅ ឬដំឡូងមី ដូច្នេះវាមានថ្លៃដើមថោកជាងប្រេងសាំងធម្មតា ហើយអាចធ្វើឱ្យតម្លៃលក់ទាបជាងបាន។

តាមការបញ្ជាក់របស់លោក តាមពិតមូលដ្ឋានប្រេងគឺនៅតែដូចគ្នា ប៉ុន្តែព្រោះមានការលាយ ethanol ចូល អាចធ្វើឱ្យការប្រើប្រាស់ប្រេងច្រើនជាងបន្តិច ចំណែករថយន្តចាស់ៗខ្លះអាចត្រូវការកែប្រែប្រព័ន្ធប្រេង។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះ រថយន្តសម័យថ្មីភាគច្រើនអាចប្រើប្រេងប្រភេទនេះបានរួចហើយ។ ហេតុអ្វីបានជាកម្ពុជាមិនប្រើប្រេងបែបនេះ? លោកបន្ថែមថា ការប្រើប្រេងប្រភេទនេះត្រូវការរចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើន ដូចជា៖ រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង ការផលិត Ethanol ក្នុងប្រទេស ប្រព័ន្ធលាយប្រេងក្នុងបរិមាណធំ។

ដូច្នេះ តម្លៃប្រេងនៅកម្ពុជា មិនមែនថ្លៃជាងប្រទេសផ្សេងៗទេ ប៉ុន្តែប្រទេសខ្លះប្រើវិធី លាយ ethanol ឬ biodiesel ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើម។ ហើយនេះជាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងរបស់ពួកគេមើលទៅថោកជាង។ នេះជាការបន្ថែមរបស់លោក ទៀ ស្យាម សហស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Peace Petroleum៕

ក្រោយត្រូវបានអាមេរិក និងអុីស្រាអែល វាយប្រហារមិនដកដៃ ប្រទេសអុីរ៉ងបានចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់មីសុីលប៉ាលីស្ទិកអន្តរទ្វីប ឆ្លើយតបទៅវិញ ដែលធ្វើឱ្យពិភពលោកកំពុងសម្តែងការព្រួយបារម្ភ។

Sejjil គឺជាមីសុីលប៉ាលិស្ទិករយៈចម្ងាយមធ្យម ដែលបានអាចបាញ់បានចម្ងាយ២០០០គីឡូម៉ែត្រ ទៅ២៥០០គីឡូម៉ែត្រ ដោយអាចផ្ទុកក្បាលគ្រាប់បានទម្ងន់១៥០០គីឡូក្រាម។

មីសុីលនេះ មានល្បឿនលឿនជាងសំលេងដល់ទៅ១៣ដង ពោលអាចហោះបានចេញពីអុីរ៉ង់ សម្តៅទៅលើអុីស្រាអែល ចាយពេលត្រឹម៧នាទីប៉ុណ្ណោះ។

ជាមួយល្បឿនដល់លឿន មីសុីល Sejjil ត្រូវបានគេអះអាងថាអាចទម្លុះខែលការពារដែនអាកាស Iron Dome របស់អុីស្រាអែល។

យោងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអ៊ីស្រាអែលបានរាយការណ៍ថា អុីរ៉ង់បានបាញ់មីសុីលនេះ ដោយសម្តៅលើទីក្រុង Tel Aviv និងមូលដ្ឋានទ័ពអាកាស។

សូមរំលឹកថា ចាប់តាំងពីអុីរ៉ង់ រងការវាយប្រហារពីអាមេរិក និងអុីស្រាអែលមក រដ្ឋអុីស្លាមមួយនេះបានប្រើប្រាស់មីសុីលអន្តរទ្វីបជាច្រើនប្រភេទរួមមានមីសុីល Emad, Ghadr-110, Kheibar Shekan, និង Shahab-3B៕

ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង បានបង្ហាញភាពតានតឹងដាក់គ្នាជាថ្មីម្តងទៀត ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី សាណាអ៊េ តាកាអ៊ីឈិ (Sanae Takaichi) ប្រកាសទាមទារប្រជុំកោះដុកដូ (Dokdo)។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនរូបនេះ បានថ្លែងថា៖”ប្រជុំកោះដុកដូ (Dokdo) ឬជប៉ុនហៅថាប្រជុំកោះ តាកេស៊ីម៉ា(Takeshima) គឺស្ថិតនៅក្រោមដែនអធិបេតេយ្យភាពរបស់ជប៉ុន ដែលបានទទួលស្គាល់ពីអន្តរជាតិ។
ជុំវិញបញ្ហានេះ កូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាក់ច្បាស់ៗថា៖”យោងតាមប្រវត្តិសាស្ត្រ កូរ៉េខាងត្បូង បានគ្រប់គ្រងទីប្រជុំនេះ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៤៥មក ពោលគឺនៅពេលអាណានិគមជប៉ុន នៅឧបទ្វីបកូរ៉េដួលរលំ “។ជប៉ុន ធ្លាប់បានប្តឹងឡើងទៅតុលាការអន្តរជាតិចំនួន៤ដង ក៏ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងត្បូងមិនព្រមចូលខ្លួន ហេតុដូច្នេះតុលាការអន្តរជាតិ មិនមានសិទ្ធសម្រេចសេចក្តីនោះទេ។បើក្រឡេកមកមើលពីទីតាំងភូមិសាស្ត្រ កោះនេះ ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណជា២១១គីឡូម៉ែត្រពីដែនទឹកជប៉ុន ធៀបនឹងកូរ៉េខាងត្បូងមានចម្ងាយដល់ទៅ២១៦គីឡូម៉ែត្រ៕

អ្នកណាខ្លះមានក្ដីស្រមៃចង់រស់នៅឲ្យបានលើសពី 100ឆ្នាំ? ឥឡូវនេះវាអាចនឹងក្លាយមកជាការពិតបានហើយ ឲ្យតែអ្នកមានធនធានចំណាយគ្រប់គ្រាន់ ព្រោះបើតាមលទ្ធផលសិក្សារបស់អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តនាពេលថ្មីៗនេះបានបង្ហាញថា ប្រូតេអ៊ីនដែលមាននៅក្នុងខ្លួនរបស់ត្រីបាឡែនមួយប្រភេទអាចជួយទប់ស្កាត់ភាពចាស់របស់មនុស្សបាន ហើយគេជឿជាក់ថា ថ្ងៃណាមួយមនុស្សអាចរស់នៅបានរហូតដល់ 200 ឆ្នាំបានដោយប្រើប្រូតេអ៊ីនទាំងនេះ។

យោងតាមអត្ថបទដែលចេញផ្សាយដោយគេហទំព័រព័ត៌មានបច្ចេកវិទ្យា The MES Times និង NDTV បានឲ្យដឹងថា អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Rochester នៃទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក បានសិក្សាអំពីត្រីបាឡែន Bowhead ជាប្រភេទសត្វដែលគេស្គាល់ថារស់នៅបានដល់ជាងពីរសតវត្ស មានផ្ទុកនូវសារធាតុជីវសាស្រ្តពិសេសដែលការពារពួកគេពីជំងឺកាចសាហាវដូចជាមហារីក, ជួសជុល DNA ដែលខូចខាត និងពន្យាភាពចាស់ច្រើនជាងថនិកសត្វដទៃប្រហែលជាង 100 ដង។

ដើម្បីសាកល្បងលើរបកគំហើញថ្មីនេះឲ្យកាន់តែលម្អិតបន្ថែមទៀត អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានយកប្រូតេអ៊ីនរបស់ត្រីបាឡែនប្រភេទនេះទៅដាក់បញ្ចូលជាមួយកោសិកាមនុស្ស និងសត្វ ដែលក្រោយមកលទ្ធផលបានបង្ហាញពីការជួសជុល DNA កាន់តែប្រសើរឡើងចំពោះកោសិកាមនុស្ស ហើយចំពោះសត្វរុយថែមទាំងអាចរស់នៅបានយូរជាធម្មតាទៀតផង។

ទន្ទឹមនឹងការរកឃើញនេះ អ្នកវិទ្យាសា្រស្តចាត់ទុកថាវាជាលទ្ធផលដ៏ត្រចះត្រចង់មួយដែលអាចបើកលទ្ធភាពថ្មីសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវនាពេលអនាគត ដែលមានគោលបំណងបន្ថយដំណើរការចាស់ និងអាចពន្យារអាយុកាលរបស់មនុស្សលោក។ តែទោះជាយ៉ាងណា អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា ការស្រាវជ្រាវនេះនៅតែស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៅឡើយ ហើយការអនុវត្តជាក់ស្តែងសម្រាប់មនុស្សអាចចំណាយពេលច្រើនឆ្នាំសម្រាប់ការធ្វើតេស្ត និងការអភិវឌ្ឍបន្ថែមទៀត។

តទៅនៅថ្ងៃអនាគត ប្រសិនបើការសាកល្បងលើមនុស្សទទួលបានជោគជ័យ នោះពិភពលោកអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ធំៗជាច្រើន ព្រោះអាយុកាលវែងអាចអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សមានពេលវេលាកាន់តែច្រើនសម្រាប់ការអប់រំ ការច្នៃប្រឌិត និងការកសាងបទពិសោធន៍ ដែលអាចនាំឱ្យមានវឌ្ឍនភាពវិទ្យាសាស្ត្រលឿនជាងមុន សេដ្ឋកិច្ចកាន់តែរឹងមាំ និងចំណេះដឹងកាន់តែស៊ីជម្រៅពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងនោះ វាក៏នឹងផ្ដល់មកនូវបញ្ហាធំៗសម្រាប់សង្គមជាច្រើនផងដែរ។

ដូច្នេះចុះសម្រាប់លោកអ្នកវិញតើយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរ? តើចង់រស់នៅឲ្យបានរហូតដល់ 200 ឆ្នាំដូចត្រីបាឡែននេះដែរឬទេ? ហើយព្រោះហេតុអ្វី?