ថ្មីៗនេះ សារព័ត៌មាននានានៅប្រទេសថៃបានចុះផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតថា មានការនាំចេញប្រេងឥន្ធនៈថៃទៅកម្ពុជាតាមរយៈឡាវ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនមិនពេញចិត្ត ពីព្រោះថៃកំពុងតែខ្វះខាតប្រេងយ៉ាងខ្លាំងឈានចូលវិបត្តិប្រេង ខណៈពលរដ្ឋថៃសម្រុកចាក់ប្រេងនៅតាមស្ថានីយរហូតអស់ប្រេងពីស្តុក ។ ពួកគេមិនគាំទ្រការនាំចេញប្រេងទៅកម្ពុជាតាមរយៈឡាវទេ ទើបធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃចេញមកបដិសេធថា គឺជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ។

សារព័ត៌មានថៃបានផ្សព្វផ្សាយវីដេអូរបស់លោក សរ សុពុត្រា អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែង កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលមានប្រសាសន៍ថា ៖ «តាមច្បាប់អន្តរជាតិ កម្ពុជាមិនអាចហាមឃាត់ទំនិញថៃមិនឱ្យចូលបានមែន ប៉ុន្តែពលរដ្ឋកម្ពុជាមានសិទ្ធិពហិការមិនប្រើ រយៈពេលយូរទៅ គង់តែគ្មានទំនិញថៃដោយឯកឯង ។ ការពិត ទំនិញថៃមួយចំនួននៅបន្តហូរចូលតាមច្រកទ្វារអន្តរជាតិកម្ពុជា-ឡាវ ពីព្រោះយើងមិនអាចហាមឃាត់ទំនិញទាំងនោះមិនឱ្យហូរចូលបានទេ កម្ពុជា ជាសមាជិកអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ទើបមិនអាចបដិសេធទំនិញណាមួយរបស់ប្រទេសជាសមាជិក បើយើងធ្វើបែបនេះ នឹងទទួលទណ្ឌកម្ម» ។

ប៉ុន្តែសារព័ត៌មានថៃដែលស្តាប់មិនយល់ភាសាខ្មែរ និងគ្មានចំណេះដឹងភាសាខ្មែរ បែរជាផ្សព្វផ្សាយខុសខ្លឹមសារថា មានការនាំចេញប្រេងទៅកម្ពុជាតាមរយៈឡាវទៅវិញ ទាំងដែលការពិត លោក សរ សុពុត្រា អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែងមិនបានលើកឡើងពីការនាំចូលប្រេងទេ គឺលោកមានប្រសាសន៍សំដៅលើការនាំចូលទំនិញថៃតាមឡាវប៉ុណ្ណោះ ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មាន Thairath នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា កងទ័ពថៃបានបដិសេធព័ត៌មានកម្ពុជានាំចូលប្រេងថៃឆ្លងកាត់ឡាវ ដោយកងទ័ពថៃថា វាជាកំហុសការបកប្រែព័ត៌មាន ឬស្តាប់មិនយល់អត្ថន័យ ដោយកងទ័ពថៃបានអនុវត្តវិធានការដឹកជញ្ជូនប្រេងទៅក្រៅប្រទេសយ៉ាងតឹងរ៉ឹង និងមិនប្រទះឃើញការនាំចេញប្រេងទៅកម្ពុជាតាមឡាវទេ ។

លោក វិនឆ័យ សុវ៉ារី អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃបានបញ្ជាក់ការពិតថា វិធានការគ្រប់គ្រងការនាំចេញប្រេងទៅឡាវឆ្លងកាត់ព្រំដែនអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងតំបន់ទទួលខុសត្រូវរបស់កងកម្លាំងស៊ុណារី គឺកងទ័ពថៃបានអនុវត្តយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដោយសហការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងអាជ្ញាធរ ហើយយើងមិនប្រទះឃើញការនាំចេញប្រេងទៅកម្ពុជាឡើយ ។

លោកបន្តថា តាមការត្រួតពិនិត្យវីដេអូផ្តល់សម្ភាសន៍របស់លោក សរ សុពុត្រា អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែង និងការពិនិត្យមើលខ្លឹមសារចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មានរបស់កម្ពុជា ឃើញថា ខាងសារព័ត៌មានថៃបកប្រែពាក្យសម្តីរបស់លោកមិនត្រឹមត្រូវ ដែលបកប្រែខុសពីពាក្យសម្តីដើមទាំងស្រុង ។ សារព័ត៌មានបកប្រែខុសខ្លឹមសារថា មានការនាំចេញប្រេងទៅកម្ពុជាតាមឡាវ រហូតដល់បង្កការយល់ច្រឡំ ។

ការបកប្រែព័ត៌មាន គួរតែពិនិត្យមើលឱ្យច្បាស់លាស់សិន មុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យចុះផ្សាយ ដោយសារនៅប្រទេសថៃតែងតែផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ឬព័ត៌មានមិនពិតជាបន្តបន្ទាប់ ។ ហេតុនេះ លោកសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋថៃជឿជាក់លើព័ត៌មានផ្លូវការ ដើម្បីចៀសវាងការទទួលបានព័ត៌មានខុស ៕

ម៉ាឡេស៊ីបានជូនដំណឹងទៅកាន់ពលរដ្ឋខ្លួនដែលមានគម្រោងដំណើរកម្សាន្តទៅប្រទេសថៃ ត្រូវតែពន្យារពេល ឬចៀសវាងការធ្វើដំណើរ ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន ប្រទេសថៃមិនគួរឱ្យទៅកម្សាន្តដូចមុនទេ ជាពិសេស ប្រទេសនេះខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈយ៉ាងខ្លាំង ពលរដ្ឋថៃនៅតាមបណ្តាខេត្ត-ក្រុងស្ទើរតែគ្មានប្រេងចាក់ ដែលកត្តានេះមិនអំណោយផលដល់ដំណើរកម្សាន្តរបស់ភ្ញៀវទេសចរបរទេសឡើយ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ម៉ាឡេស៊ីបានដាស់តឿនពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនឱ្យពន្យារពេល ឬចៀសវាងការធ្វើដំណើរទៅកាន់បណ្តាខេត្តភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ ដោយសារថៃកំពុងតែខ្វះខាតប្រេងយ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីពលរដ្ឋសម្រុកទិញប្រេងស្តុកទុក ។ ស្ថានភាពនេះធ្វើឱ្យម៉ាឡេស៊ីបារម្ភពីពលរដ្ឋខ្លួនដែលមានគម្រោងធ្វើដំណើរមកថៃនៅថ្ងៃបុណ្យជាតិម៉ាឡេស៊ីខាងមុខអាចជួបការលំបាក ។

សេចក្តីប្រកាសរបស់មន្ត្រីកុងស៊ុលម៉ាឡេស៊ីប្រចាំខេត្តសុងក្លា នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា បញ្ជាក់ថា ការណែនាំនេះសំដៅដល់ពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីដែលមានគម្រោងធ្វើដំណើរមកប្រទេសថៃដោយជិះរថយន្តផ្ទាល់ខ្លួនទៅកាន់គោលដៅផ្សេងៗ ដូចជា ៖ ស្រុកហាតយ៉ៃ និងខេត្តសុងក្លា នៅថ្ងៃឈប់សម្រាក ។ ប្រសិនបើគ្មានការងារចាំបាច់បន្ទាន់ ពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីគួរពន្យារពេលធ្វើដំណើរ និងរៀបចំគម្រោងធ្វើដំណើរដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ។

មន្ត្រីកុងស៊ុលម៉ាឡេស៊ីបន្តថា រហូតមកដល់ពេលនេះ មិនទាន់មានសេចក្តីរាយការណ៍ពីពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីមានបញ្ហានៅថៃ ពេលថៃកំពុងតែខ្វះខាតប្រេងទេ ។ ប្រទេសថៃធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពគ្មានប្រេងគ្រប់គ្រាន់ដោយសារពលរដ្ឋមករង់ចាំទិញប្រេងស្តុកទុកបន្ទាប់ពីកើតសង្គ្រាមនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដែលធ្វើឱ្យស្ថានីយប្រេងជាច្រើនកន្លែងអស់ប្រេងលក់ ហើយការខ្វះខាតប្រេងក៏កើតឡើងនៅស្ថានីយប្រេងភាគខាងត្បូងប្រទេសដែរ ទើបធ្វើឱ្យស្ថានីយប្រេងទាំងនេះបិទដំណើរការ ។

ចំណែកប្រធានសមាគមឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ហាឡាល់ថៃ-អាស៊ានថា ថៃខ្វះខាតប្រេងតាំងពីថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ហើយនឹងបន្តខ្វះខាតជាច្រើនថ្ងៃទៀត ដែលបញ្ហានេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋក្នុងប្រទេសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែប៉ះពាល់ភ្ញៀវទេសចរម៉ាឡេស៊ីផងដែរ ពីព្រោះស្ថានីយប្រេងបិទទ្វារបន្តបន្ទាប់ ។ ប្រធានសមាគមឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ណែនាំភ្ញៀវទេសចរម៉ាឡេស៊ីដែលចាំបាច់ធ្វើដំណើរ គួរពិនិត្យមើលថា តើថៃមានប្រេងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ចាក់រថយន្តរបស់ភ្ញៀវទេសចរដែរឬទេ?

បើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់គេហទំព័រម៉ាឡេស៊ី The Malaysian Reserve កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ស្ថានីយប្រេងជាច្រើននៅខេត្តសាទូន និងស្រុកហាតយ៉ៃ ខេត្តសុងក្លា និងស្ថានីយផ្សេងទៀតដែលភ្ញៀវទេសចរម៉ាឡេស៊ីទៅកម្សាន្ត អស់ប្រេងលក់ហើយ ទើបស្ថានីយប្រេងថៃបានអនុវត្តវិធានការកាន់តែតឹងរ៉ឹង រួមទាំងលក់ប្រេងឱ្យជនបរទេសមានកំណត់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការវាយប្រហាររបស់អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលមកលើអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ធ្វើឱ្យអ៊ីរ៉ង់សងសឹកវិញយ៉ាងចាស់ដៃ បានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសជាច្រើនលើពិភពលោក រួមទាំងថៃ ជាពិសេស កង្វះប្រេង ៕

ចិនបានស្នើកិច្ចសហការផ្នែកថាមពលជាមួយតៃវ៉ាន់ដើម្បីស្ថិរភាពថាមពល ប្រសិនបើតៃវ៉ាន់យល់ព្រមស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ដែលសំណើនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាការព្យាយាមបង្រួបបង្រួមជាតិជាមួយតៃវ៉ាន់ឡើងវិញដោយសន្តិវិធី ។ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានការឆ្លើយតបពីរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់នៅឡើយទេ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ប្រកាសពីការត្រៀមថាមពលបម្រុងអាចប្រើប្រាស់រយៈពេលច្រើនខែ រួមទាំងការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈពីអាមេរិក ដោយពុំបាច់ពឹងផ្អែកចិន ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ លោក Chen Binhua អ្នកនាំពាក្យការិយាល័យកិច្ចការតៃវ៉ាន់នៅប្រទេសចិន បាននិយាយទៅកាន់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាននៅទីក្រុងប៉េកាំងថា ការបង្រួបបង្រួមជាតិរវាងចិន និងតៃវ៉ាន់ដោយសន្តិវិធី នឹងធ្វើឱ្យស្ថិរភាពថាមពល និងធនធានរបស់តៃវ៉ាន់ទទួលបានការការពារ ពីព្រោះចិនជាប្រទេសរឹងមាំអាចពឹងផ្អែកបាន ។ ចិនរីករាយផ្តល់នូវស្ថិរភាពដ៏ឱ្យទុកចិត្តដល់បងប្អូនជ.នជាតិតៃវ៉ាន់ ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចរស់នៅក្នុងជីវភាពល្អប្រសើរជាងមុន ។

ទោះយ៉ាងណា មិនទាន់មានការឆ្លើយតបសំណើនេះពីរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ទេ ដែលរយៈពេលកន្លងមក រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់តែងតែបដិសេធការបង្រួបបង្រួមជាតិជាមួយចិន ។ មុននេះ រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ប្រកាសថា បានស្វែងរកប្រភពថាមពលបម្រុងរួចរាល់ហើយដែលអាចប្រើប្រាស់បានរយៈពេលច្រើនខែ រួមទាំងប្រកាសនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈពីសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ ស្របពេលពិភពលោក មានវិវបត្តិថាមពល ។

កាលពីពាក់កណ្តាលខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ពេលពិភពលោកមានវិបត្តិថាមពលដោយសារជម្លោះនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ចិនក៏បានស្នើជាផ្លូវការទៅកាន់តៃវ៉ាន់តាមរយៈការិយាល័យកិច្ចការតៃវ៉ាន់នៅប្រទេសចិន ថាចិនត្រៀមខ្លួនធានាស្ថិរភាពថាមពលដល់តៃវ៉ាន់ទាំងស្រុង ទាំងការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនី ឧស្ម័នធម្មជាតិ និងប្រេងឆៅ បើតៃវ៉ាន់យល់ព្រមបង្រួបបង្រួមជាតិឡើងវិញដោយសន្តិវិធី ។

ចិនព្យាយាមបង្ហាញឱ្យឃើញថា តៃវ៉ាន់មានហានិភ័យខ្ពស់ ប្រសិនបើប្រឈមនឹងការបិទផ្លូវដឹកជញ្ជូន ឬខ្វះខាតថាមពលពេលកើតសង្គ្រាមលើពិភពលោក ហើយការបង្រួបបង្រួមជាតិជាមួយចិននឹងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ទទួលបានថាមពលតម្លៃថោក និងស្ថិរភាព ដោយសារការផ្គត់ផ្គង់របស់ចិន ។

រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោកប្រធានាធិបតី Lai Ching-te បានបដិសេធសំណើបង្រួបបង្រួមជាតិជាមួយចិនភ្លាមៗ ដោយលោកចាត់ទុកជាការយកបញ្ហាជីវភាពពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់មកបង្ខិតបង្ខំនយោបាយ ។ លោកថា ពេលនេះ តៃវ៉ាន់បានបម្រុងទុកថាមពល និងប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់ប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់ហើយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងរវាងចិន និងតៃវ៉ាន់នៅឆ្នាំ២០២៦ បានផ្លាស់ប្តូរពីការប្រឈមមុខគ្នាផ្នែកកងទ័ព ទៅជាការប្រើប្រាស់សង្គ្រាមចិត្តសាស្ត្រ និងវិបត្តិពិភពលោក ដូចជា ៖ វិបត្តិថាមពល និងការភៀសខ្លួនពីសង្គ្រាមនៅក្រៅប្រទេស ដើម្បីទាក់ទាញឱ្យពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ងាកមករកចិន ។ ប៉ុន្តែដរាបណាគំនិតនយោបាយភាគីទាំងពីរនៅតែផ្ទុយគ្នា គឺគ្មានការបង្រួបបង្រួមជាតិកើតឡើងឡើយ ៕

ស្របពេលដែល អនុទីន ប្រកាសអួតក្ដែងៗថាប្រទេសខ្លួនមានប្រេងច្រើនបំផុតនៅក្នុងអាស៊ាន ហើយល្មមគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រទេសបើទោះជាពិភពលោកកំពុងស្ថិតនៅក្នុងភាពតានតឹង ងាកទៅមើលប្រជាជនថៃឯណោះកំពុងជ្រួលច្របល់នឹងការខ្វះខាតប្រេងជាខ្លាំង រហូតមានវត្តខ្លះចេញមកប្រកាសតែម្ដងថា ពួកគេគ្មានសូម្បីប្រេងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បូ.ជាស.ព។

យោងតាមការបង្ហោះនៅលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកពីគណនីរបស់វត្តល្បីមួយដែលមានឈ្មោះថា Saman Rattanaram នៅក្នុងខេត្តឆាក់ឈើងសៅ បានឲ្យដឹងថា ឥឡូវនេះស្ថានភាពបានឈានដល់ចំណុចមួយ ដែលវត្តអារាមត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយសំបុត្រមរណភាពដើម្បីដើររកទិញសាំងមកបូ.ជាស.ព ព្រោះតាមស្ថាននីយមួយចំនួនបានរឹតត្បឹតការលក់មិនឲ្យទិញបានលើសពី ៥០លីត្រ នោះទេ ទាំងដែលស.ពមួយត្រូវចំណាយប្រេង ឬសាំង ពី៦០-៨០លីត្រឯណោះដើម្បីបូ.ជាឲ្យសព្វ។

ទន្ទឹមនឹងការចេញមកត្អូញត្អែរបស់វត្តដូចខាងលើនេះ សាធារណជនថៃជាច្រើនបាននាំគ្នាបង្ហាញពីក្តីព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួនចំពោះស្ថានការណ៍នេះ ហើយអ្នកមួយចំនួនទៀតក៏ជួយរកដំណោះស្រាយ ខណៈមួយចំនួនទៀតក៏បានបង្ហាញការមិនពេញចិត្តចំពោះរដ្ឋាភិបាលដែលខ្វះសមត្ថភាពគ្រប់គ្រង។

ក្រៅពីនេះ បើតាមព័ត៌មានដែលរាយការណ៍ដោយសារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថៃមួយចំនួនក៏បានឲ្យដឹងផងដែរថា នៅតាមទីជនបទមួយចំនួនប្រជាជន ជាពិសេសកសិករ និងអ្នកប្រកបរបររកស៊ីខាងដឹកជញ្ជូនបានព្យាយាមងើបតាំងពីមេឃមិនទាន់ភ្លឺ ខ្លះចេញពីផ្ទះតាំងពីម៉ោង ១ ព្រឹក ដើម្បីមកតម្រង់ជួរនៅតាមស្ថានីយរង់ចាំទិញប្រេង ព្រោះបើមកក្រោយគេតែបន្តិចច្បាស់ជាគ្មានប្រេង សាំងសម្រាប់ប្រើប្រាស់ឡើយ។

ការណ៍នេះបានជំរុញឲ្យប្រជាជនថៃទាំងនោះស្រែកសួរទៅរដ្ឋាភិបាលថា តើប្រេងដែលប្រកាសថាមានឲ្យប្រើគ្រប់គ្រាន់នោះនៅឯណា? ហេតុអ្វីលឺតែការអះអាងប៉ុន្តែជាក់ស្ដែងឲ្យប្រជាជនរស់នៅវេទនាដូចនេះ?

គួរជម្រាបថា បច្ចុប្បន្នប្រេងម៉ាស៊ូតនៅក្នុងប្រទេសថៃតម្លៃប្រហែល 0.93 ដុល្លារក្នុងមួយលីត្រ និងប្រេងសាំង Petrol ប្រមាណ ≈ 1.05 – 1.25 ដុល្លារនៅក្នុងមួយលីត្រ។ តាមសារព័ត៌មានថៃ បើគ្រាន់តែកើនឡើងតម្លៃមួយមុខមិនមែនជាបញ្ហានោះទេ ប៉ុន្តែបើតាមការរាយការណ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋគឺឥឡូវនេះសឹងតែគ្រប់ការ៉ាស់សាំងទៅហើយជួបប្រទះនឹងការអស់ប្រេងរកទិញមកលក់មិនបាន ហើយដែលកាន់តែគួរឲ្យបារម្ភនោះគឺសូម្បីតែរថយន្តសង្រ្គោះបន្ទាន់របស់មន្ទីរពេទ្យមួយចំនួនក៏លែងដំណើរការដែព្រោះរកប្រេងឬសាំងមកចាក់មិនបាន៕

យុទ្ធសាស្រ្តផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដើម្បីទិញទឹកចិត្ត! ប្រទេសថៃឥឡូវនេះ បានបង្ហើបថាពួកគេកំពុងសម្លឹងមើលការនាំចេញអាហារ និងវត្ថុធាតុដើមទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីជាថ្នូរនឹងការអនុញ្ញាតឱ្យកប៉ាល់របស់ខ្លួនអាចដឹកជញ្ជូនទំនិញតាមច្រកសមុទ្រ Hormuz បានដោយសុវត្ថិភាព។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Bangkok Post។

តាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃ លោកស្រី Suphajee Suthumpun កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី១៧ មីនា បានឲ្យដឹងថា ប្រទេសថៃកំពុងស្វែងយល់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដ៏មានសក្តានុពលជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ដែលនឹងពាក់ព័ន្ធនឹងការនាំចេញអាហារ និងវត្ថុធាតុដើម ដោយប្ដូរមកវិញនូវការឆ្លងកាត់ដែលមានសុវត្ថិភាពជាងមុនសម្រាប់កប៉ាល់ដឹកទំនិញថៃឲ្យធ្វើដំណើរពីតំបន់ជម្លោះត្រឡប់មកវិញបានដោយសុវត្ថិភាព។

សំណើនេះកើតឡើងនៅពេលដែលភាពតានតឹងនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបន្តរំខានដល់ផ្លូវសមុទ្រ ដែលធ្វើឱ្យកប៉ាល់ថៃកាន់តែពិបាកធ្វើប្រតិបត្តិការនៅក្នុងផ្លូវដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ពិភពលោក។ យោងតាមអាជ្ញាធរពាណិជ្ជកម្មថៃ ប្រទេសនេះកំពុងពិចារណាផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលកសិកម្ម និងទំនិញផ្សេងទៀតទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងទីផ្សារក្បែរនោះ ខណៈពេលដែលកំពុងស្វែងរកការធានាថាកប៉ាល់ថៃអាចធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រនេះបានដោយសុវត្ថិភាព។

ចលនានេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើងអំពីការរំខានដល់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលបណ្តាលមកពីអស្ថិរភាពនៅជុំវិញច្រកសមុទ្រហ័រមូស Hormuz ខណៈផ្លូវទឹកនេះគ្រប់គ្រងចំណែកសំខាន់នៃការដឹកជញ្ជូនប្រេង និងឧស្ម័នសកល ហើយជម្លោះកាន់តែខ្លាំងឡើងបាននាំឱ្យមានការដឹកជញ្ជូនជាច្រើនត្រូវពន្យារពេល និងកើនឡើងថ្លៃសេវាផងដែរ។

គួរជម្រាបថា ដ្បិតថាប្រទេសថៃគឺជាប្រទេសមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ប៉ុន្តែប្រទេសនេះមានការពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើធនធានពីមជ្ឈិមបូព៌ា ជាពិសេសថាមពល និងវត្ថុធាតុដើមសម្រាប់វិស័យឧស្សាហកម្ម។ ដូចនេះការរំខានយូរអង្វែងណាមួយអាចប៉ះពាល់ដល់ខ្សែរសង្វាក់ផលិតកម្ម ការនាំចេញ និងស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។

ជាមួយគ្នានេះ មន្ត្រីជំនាញថៃក៏បានព្រមានផងដែរថា ការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុកអាចនឹងធ្លាក់ចុះ ប្រសិនបើការដឹកជញ្ជូនត្រូវបានពន្យារពេល ដោយសារជម្លោះដែលកំពុងបន្តបានកាត់បន្ថយចរាចរណ៍ដឹកជញ្ជូន និងបង្កើនហានិភ័យសម្រាប់នាវាដែលកំពុងប្រតិបត្តិការនៅក្នុងតំបន់នោះ៕

សត្វពស់មិនបានរស់នៅគ្រប់ប្រទេសលើពិភពលោកទេ គឺមានប្រទេសមួយចំនួនគ្មានពស់រស់នៅសោះ ហេតុអ្វីវាមិនអាចរស់នៅប្រទេសទាំងនេះបាន?

យើងតែងតែគិតថា ពស់បានរស់នៅគ្រប់ទីកន្លែង គ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ ប៉ុន្តែការពិត មានតំបន់ និងប្រទេសខ្លះគ្មានពស់ឡើយ សូម្បីតែ១ក្បាលក៏គ្មានដែរ ។ តាមទិន្នន័យវិទ្យាសាស្ត្រផ្នែកជីវវិទ្យាបញ្ជាក់ថា កត្តាអាកាសធាតុ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ និងការផ្តាច់នៃផ្ទៃដី គឺពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំងនឹងការរស់នៅរបស់សត្វប្រភេទនេះ ។

សារព័ត៌មាន KBN News សូមបង្ហាញលោកអ្នកឱ្យស្គាល់តំបន់ និងប្រទេសមួយចំនួនគ្មានពស់ ព្រមទាំងដឹងមូលហេតុថា ហេតុអ្វីវាមិនអាចរស់នៅប្រទេសទាំងនេះ?

១-ទ្វីបអង់តាកទិក ៖ គឺជាទ្វីបតែមួយគត់លើពិភពលោកដែលគ្មានពស់សោះ ដោយសារទីនេះមានសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ខ្លាំងពេញមួយឆ្នាំ ពេលខ្លះ សីតុណ្ហភាពធ្លាក់ចុះរហូតដល់ក្រោម -៥០អង្សាសេ ។ សីតុណ្ហភាពបែបនេះ ពស់ដែលមានឈាមត្រជាក់ពុំអាចរស់នៅបានឡើយ ដោយសារវាមិនអាចបង្កើតកំដៅក្នុងខ្លួន គឺកំដៅក្នុងខ្លួនវាត្រូវពឹងផ្អែកសីតុណ្ហភាពខាងក្រៅ ។

២-ប្រទេសអ៊ីស្លង់ ៖ អ៊ីស្លង់គ្មានពស់ និងសត្វល្មូនផ្សេងៗទេ មូលហេតុចម្បងដោយសារកត្តាអាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំង និងប្រែប្រួលពេញមួយឆ្នាំ ។ ក្រៅពីនេះ ប្រទេសអ៊ីស្លង់ គឺជាដែនកោះ ទើបពស់មិនអាចបន្លាស់ទីទៅរស់នៅបាន និងក្លាយជាប្រទេសគ្មានពស់ ។

៣-ប្រទេសអៀរឡង់ ៖ អៀរឡង់ គឺជាប្រទេសល្បីល្បាញគ្មានពស់ បើយោងតាមភស្តុតាងខាងវិទ្យាសាស្ត្របង្ហាញថា ពស់មិនធ្លាប់រស់នៅប្រទេសនេះតាំងពីកកើតប្រទេសមកម៉្លេះ ។ អ្នកស្រាវជ្រាវថា ពេលធ្លាក់ទឹកកកខ្លាំងធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ជ្រុលសម្រាប់ពស់ បន្ទាប់ពីទឹកកករលាយ ពស់មិនអាចបន្លាស់ទីមកប្រទេសអៀរឡង់ទាន់ពេលវេលាដូចសត្វផ្សេងៗ ។

៤-ប្រទេសនូវែលសេឡង់ ៖ គឺជាប្រទេសមួយទៀតគ្មានពស់ បើទោះជាពេលខ្លះ គេប្រទះឃើញពស់សមុទ្រចូលមកទីនេះ ប៉ុន្តែវាមិនអាចធ្វើរូងបានឡើយ ។ មូលហេតុ ដោយសារនូវែលសេឡង់ជាដែនកោះ ហើយរដ្ឋាភិបាលកំណត់វិធានការតឹងរ៉ឹងដើម្បីគ្រប់គ្រងការបម្លាស់ទីរបស់សត្វផ្សេងៗចូលមក បើឃើញពស់ នឹងចាត់ការភ្លាមៗដើម្បីការពារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ។

៥-កោះហ្គ្រីនឡែន ៖ អាកាសធាតុនៅទីនេះត្រជាក់ខ្លាំងពេញមួយឆ្នាំដូចទ្វីបអង់តាកទិក ទើបពស់មិនអាចរស់នៅបាន ។ ក្រៅពីសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ នៅទីនេះថែមទាំងខ្សត់ចំណីសម្រាប់ពស់ផងដែរ ទើបមិនអំណោយផលដល់សត្វឈាមត្រជាក់ប្រភេទនេះ ។

៦-រដ្ឋហាវ៉ៃ សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ គឺជារដ្ឋដែលស្ទើរតែគ្មានពស់រស់នៅតាមធម្មជាតិ ដោយសារជាប្រជុំកោះស្ថិតនៅឆ្ងាយ ពស់មិនអាចបម្លាស់ទីមកទីនេះដោយងាយៗ ។ លើសពីនេះ ថែមទាំងមានច្បាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងហាមនាំចូលពស់ ដើម្បីការពារផលប៉ះពាល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ។

៧-ប្រជុំកោះឆ្ងាយៗ ៖ ប្រជុំកោះក្នុងមហាសមុទ្រ ដូចជា ប្រជុំកោះខុក (Cook Islands) និងតំបន់មួយចំនួននៅសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ក៏គ្មានពស់រស់នៅដែរ ដោយសារទីតាំងភូមិសាស្ត្រនៅឆ្ងាយ ។ ពស់មិនអាចបន្លាស់ទីមកកាន់មហាសមុទ្រទេ ទើបធ្វើឱ្យប្រជុំកោះ និងតំបន់ទាំងនេះក្លាយជាទីកន្លែងគ្មានពស់ ។

សរុបមក កត្តាសំខាន់ៗធ្វើឱ្យតំបន់ និងប្រទេសមួយចំនួនគ្មានពស់ ដោយសារ ៖ សីតុណ្ហភាពត្រជាក់ខ្លាំង ជាដែនដីនៅដាច់ដោយឡែក និងការគ្រប់គ្រងតឹងរ៉ឹងរបស់មនុស្ស ។ ទោះជាពស់អាចបង្កកំណើតគ្រប់ទីកន្លែង ប៉ុន្តែព្រោះតែដែនកំណត់ខាងធម្មជាតិ ទើបធ្វើឱ្យវាមិនអាចរស់នៅគ្រប់ទីកន្លែង និងជារឿងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយដែលមនុស្សភាគច្រើនមិនជ្រាប ៕