ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃ បានជជែកតាមទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ជាប្រធានអាស៊ាន ដែលសាកសួរពីវឌ្ឍនភាពនៃស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃក្រោយអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់ និងការអនុវត្តការងាររបស់ក្រុមសង្កេតការណ៍អន្តរកាល (IOT) ស្ថិតក្រោមក្របខណ្ឌកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញនៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) ។ ភាគីថៃបានថ្លែងអំណរគុណម៉ាឡេស៊ី និងសន្យាដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាដោយសន្តិវិធី ។

លោក ជិរ៉ាយុ ហួងសាប់ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ និងជាគណៈកម្មការមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ថា លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីបានជជែកតាមទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរយោបល់ និងតាមដានវឌ្ឍនភាពនៃស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ជាពិសេស ជជែកពីការអនុវត្តការងាររបស់ក្រុមសង្កេតការណ៍អន្តរកាល (Interim Observer Team: IOT) ។

ការជជែកគ្នាតាមទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលើកនេះ ក៏មានលោក ម៉ារីស សាងៀមផុង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស, លោក ណាត់ថាផុង ណាកផានិច អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ និងលោក ព្រំមីន លឺសស៊ុរិឌេត លេខាធិការនាយករដ្ឋមន្ត្រី ចូលរួមផងដែរ ។

លោក ភូមិថាំ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីនិយាយថា ភាគីថៃអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមសង្កេតការណ៍អន្តរកាល (IOT) ធ្វើការតាមគោលការណ៍ក្រោមក្របខណ្ឌកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញនៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ(GBC) ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ។ ក្រុមសង្កេតការណ៍អន្តរកាល (IOT) ធ្វើការក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ប្រសិនបើមានសំណើពាក់ព័ន្ធនឹងការងាររបស់ IOT គឺអាចយកមកពិចារណាក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) នៅខែកញ្ញា ដើម្បីវាយតម្លៃបន្តទៀត ។

លោក ភូមិថាំ ក៏បានថ្លែងអំណរគុណនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ជាប្រធានអាស៊ានផងដែរ ដែលបានជួយជំរុញឱ្យស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃធូរស្រាល និងជំរុញឱ្យថៃស្វែងរកដំណោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាដោយសន្តិវិធី ផ្អែកលើក្របខណ្ឌនៃកិច្ចពិភាក្សាទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា-ថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា នៅថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា នេះដែរ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានជួបពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាមួយលោក Anwar Ibrahim នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី និងជាប្រធានប្ដូរវេនអាស៊ាន ពាក់ព័ន្ធនឹងវឌ្ឍនភាពនៃការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ ដែលបានឯកភាពគ្នារវាងកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងកិច្ចប្រជុំពិសេស ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងពូត្រាចាយ៉ា និងកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញនៃគណៈកម្មការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (Extraordinary GBC) កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួ ដែលសម្របសម្រួលរៀបចំដោយប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ។

សម្តេចបានពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី អំពីការជំរុញបង្កើតក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (ASEAN Observation Team) ឱ្យបានឆាប់រហ័ស ក៏ដូចជាដំណើរការរបស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការបណ្ដោះអាសន្ន (Interim Observation Team) ដែលទាំងពីរនេះគឺជាយន្តការសំខាន់សម្រាប់តាមដាន ត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ៕

ប្រទេសហ្វីលីពីន ៖ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr. បានប្រកាសក្រោយកិច្ចប្រជុំជាមួយគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថា ហ្វីលីពីននឹងផ្អាកការនាំចូលអង្ករថៃរយៈពេល៦០ថ្ងៃ (ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥) ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដោយសារតម្លៃស្រូវទាបក្នុងរដូវច្រូតកាត់របស់កសិករ ហើយការផ្អាកនេះធ្វើតាមសំណើរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន លោក Francisco Tiu Laurel ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Bangkokbiz News កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន គឺបច្ចុប្បន្ន តម្លៃអង្ករនៅហ្វីលីពីនបានប្រឈមនឹងសម្ពាធពីអង្ករនាំចូលមានតម្លៃថោក និងធ្វើឱ្យអាជីវករហ្វីលីពីនទិញស្រូវពីកសិករក្នុងតម្លៃថោកបំផុតត្រឹមតែពី៨ប៉េសូ ទៅ១០ប៉េសូប៉ុណ្ណោះក្នុង១គីឡូក្រាម ។ កសិករហ្វីលីពីនប្រាប់ថា តម្លៃស្រូវធ្លាក់ចុះដោយសារការនាំចូលអង្ករពីក្រៅប្រទេសក្នុងតម្លៃថោក ។

បណ្តាញឧស្សាហកម្មស្រូវហ្វីលីពីនឱ្យដឹងថា ការកាត់បន្ថយបរិមាណនាំចូលអង្ករពីប្រទេសថៃ នឹងធ្វើឱ្យទីផ្សារអង្ករហ្វីលីពីនពឹងផ្អែកលើការផលិតក្នុងប្រទេសច្រើនជាងមុន ព្រមទាំងធ្វើឱ្យតម្លៃស្រូវហ្វីលីពនកើនឡើងខ្ពស់ ។ បណ្តាញឧស្សាហកម្មស្រូវសង្ឃឹមថា តម្លៃអង្ករលក់រាយនឹងកើនឡើងចាប់ពី១ប៉េសូ ទៅ២ប៉េសូ ក្នុង១គីឡូក្រាម ។

ហ្វីលីពីនប្រកាសផ្អាកនាំចូលអង្ករថៃធ្វើឱ្យថៃបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុននាំចេញអង្កររបស់ខ្លួន ខណៈក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃបានពន្លឿនការធ្វើផែនការចរចាពង្រីកទីផ្សារនាំចេញអង្ករទៅប្រទេសផ្សេងៗទៀត ដូចជា ៖ ចិន បង់ក្លាដែស និងអ៊ីរ៉ាក់ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ ។

អគ្គនាយកនៃនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនៃក្រសួងពាណិជកម្មថៃ អ្នកស្រី អារ៉ាដា ហ្វឿងថង និយាយថា រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនប្រកាសផ្អាកនាំចូលអង្ករថៃធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុននាំចេញអង្ករ ដោយសារមានការកុម្ម៉ង់ទិញអង្ករថៃមុនពេលផ្អាក ហើយក្រុមហ៊ុនថៃអាចបញ្ជូនទៅឱ្យអតិថិជនមិនទាន់ពេលវេលាឱ្យបានមុនថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ។ ប៉ុន្តែនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនឹងស្វែងរកទីផ្សារនាំចេញអង្ករទៅប្រទេសផ្សេងៗដើម្បីផ្តល់ចំណូលដល់កសិករ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសថៃបាននាំចេញអង្ករទៅហ្វីលីពីន ស្មើទឹកប្រាក់ ៣៣៣លានដុល្លារ កើនឡើង៥៨.៦៩% ខណៈការនាំចញអង្ករថៃទៅហ្វីលីពីនកាលពីឆ្នាំ២០២៣ ស្មើទឹកប្រាក់ជាង២១០លានដុល្លារ ៕

ថៃ៖ លោក Boonsin Padklang មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី២របស់ប្រទេសថៃ ចាប់ផ្ដើមបញ្ចេញចរិតញុះញង់សារជាថ្មីដោយបានព្រមា.នចំៗនៅមុខសន្និសីតកាសែតថា ការប៉ះទង្គិចគ្នានៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃមានលទ្ធភាពអាចកើតមានខ្ពស់ និងថែមទាំងសង្កត់ធ្ងន់ថា ហេតុផលព្រោះកម្ពុជាមិនអាចជឿទុកចិត្តបាន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរស់សារព័ត៌មាន The Nation។

កាលពីរសៀលថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា នៅក្នុងពិធីប្រគល់អំណោយដល់ទាហានថៃដែលរងរបួសនៅក្នុងការប៉ះទង្គិចនៅព្រំដែនកាលពីថ្មីៗនេះ លោក Boonsin បាននិយាយប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា៖ ឱកាសនៃការប្រយុទ្ធគ្នាជាថ្មីរវាងកម្ពុជា និង ថៃគឺមាន “50-50” ។

លោក Boonsin បានបញ្ជាក់ពីការកត់សម្គាល់របស់ខ្លួនថា៖ «នៅពេលនេះ ស្ថានការណ៍នៅតែអាចទៅមុខបាន… យើងដឹងច្បាស់ណាស់ថា គ្មានអ្វីដែលយើងអាចទុកចិត្តបានចំពោះប្រទេសកម្ពុជានោះទេ»។ លោកបន្តថា៖ យោធារបស់ប្រទេសថៃបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់លទ្ធផលទាំងពីរ មិនថាការបន្តការចរចាសន្តិភាពតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ឬការបង្កើនការឆ្លើយតបដោយបង្ខំប្រសិនបើកម្ពុជាបង្កជម្លោះបន្ថែមទៀតនោះទេ។

គួរជម្រាបថា ការលើកឡើងរបស់មេទ័ពនាំភ្លើងរូបនេះកាន់តែបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីចេតនាញុះញង់ចង់បានសង្រ្គា.ម ដើម្បីទាក់ទាញទំនុកចិត្តពីប្រជាពលរដ្ឋថៃមុនខ្លួនចូលនិវត្តន៍ ដោយប្រើប្រាស់ការនិយាយបំភ្លើសការពិត ទម្លាក់កំហុសគ្រប់យ៉ាងមកខាងកម្ពុជាទាំងដែលគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់។

ជាក់ស្ដែង ដូចជាការប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហាកន្លងទៅ លោក Boonsin បាននិយាយដោយមិនចេះអៀនមាត់ថា ខ្លួននឹងដណ្ដើមការកាន់កាប់លើប្រាសាទតាក្របីពីកម្ពុជាមកវិញមុនពេលខ្លួនចូលនិវត្តន៍ ទាំងដែលបទឈប់បា.ញ់បានចូលជាធរមានរួចរាល់។ សំដី និង ទង្វើរបស់មេទ័ពជិតចូលនិវត្តន៍រូបនេះ បង្ហាញថាថៃនៅតែចិញ្ចឹមចិត្តចង់បំពានលើកម្ពុជា ប៉ុន្តែព្យាយាមរកលេសបែបណាដើម្បីបញ្ឆេះឲ្យកម្ពុជាផ្ទុះកំហឹង រួចចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាថាជាអ្នកបង្កហិង្សាមុន៕