នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៨ នៅទីក្រុងសេប៊ូ ប្រទេសហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន បានដើរតួជាអ្នកសម្របសម្រួលដ៏សំខាន់ក្នុងជំនួបរវាងសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងលោក Anutin Charnvirakul នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹងនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងស្តារឡើងវិញនូវយន្តការចរចារវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

ជំនួបត្រីភាគីនេះកើតឡើងនៅមុនពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៨ នៅទីក្រុងសេប៊ូ ប្រទេសហ្វីលីពីន និងបន្ទាប់ពីកម្ពុជា-ថៃបានព្រមព្រៀងគ្នាឈានទៅរកបទឈប់បាញ់កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ។

«មេដឹកនាំកម្ពុជា-ថៃយល់ឃើញដូចគ្នាថា នេះជាពេលវេលាបង្កើតសន្តិភាព មិនមែនជាពេលវេលាសម្រាប់សង្គ្រាមទៀតទេ ។ កម្ពុជា និងថៃ បានបញ្ជាក់ឡើងវិញពីសារៈសំខាន់នៃការរក្សាទំនាក់ទំនងឱ្យបានទូលំទូលាយ, ការអត់ធ្មត់ និងចៀសវាងសកម្មភាពណានាំឱ្យមានភាពតានតឹង ហើយភាគីទាំងពីរនឹងបន្តកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងឆ្ពោះទៅរកការចរចាដោយសន្តិវិធី និងចូលរួមក្នុងន័យស្ថាបនា» ។ នេះជាប្រសាសន៍របស់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយជំនួបត្រីភាគីរវាងកម្ពុជា-ហ្វីលីពីន-ថៃ នៅទីក្រុងសេប៊ូ ។

ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនបន្តថា ៖ «ខ្ញុំជឿជាក់វាអាចទៅរួចដោយសារជំនឿដ៏មុតមាំ និងច្បាស់លាស់របស់មេដឹកនាំទាំង២ ដែលយល់ឃើញដូចគ្នាថា នេះជាពេលវេលាសន្តិភាព មិនមែនជាពេលវេលាសម្រាប់សង្គ្រាមទៀតទេ ។ ប្រទេសទាំង២បានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងមួយចំនួន និងបង្ហាញឆន្ទៈរួមគ្នាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី» ។

ក្រៅពីនេះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនក៏បានប្រកាសពីការពន្យារពេលបេសកកម្មរបស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ចំនួន៣ខែទៀត ដើម្បីបំពេញការងារត្រួតពិនិត្យ និងធ្វើរបាយការណ៍ពីការអនុវត្តបទឈប់បាញ់របស់កម្ពុជា-ថៃ ដោយហ្វីលីពីនត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការបន្តធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលក្រុម AOT ។

ចំណែកសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានថ្លែងនៅចំពោះមុខអាស៊ាន ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើការស្តារឡើងវិញនូវយន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ដូចជា ៖ គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC), គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ(GBC) និងគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ (RBC) បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់ថៃចាប់ផ្តើមអនុវត្តការងាររបស់ខ្លួនយ៉ាងពេញលេញ ។ កម្ពុជាបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពេញទំហឹង និងអំពាវនាវចំពោះការពង្រឹងតួនាទីរបស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ និងធានាការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ ហើយកម្ពុជាអំពាវនាវឱ្យមានការអនុវត្តពេញលេញ និងភ្លាមៗនូវសេចក្តីប្រកាសរួមចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ហើយ​កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ការ​កែប្រែបន្ទាត់ព្រំដែនដោយប្រើប្រាស់កម្លាំង ។

រីឯលោក Anutin Charnvirakul នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃឱ្យដឹងថា ជំនួបជាមួយសម្តេចមហាបវរធិបតីលើកនេះ គឺជាការជជែកគ្នាត្រង់ៗ មានអត្ថន័យ ក្នុងនាមជាប្រទេសជិតខាងល្អ និងជាឱកាសដ៏សំខាន់ក្នុងការប្តេជ្ញាចិត្តចរចាដើម្បីសន្តិភាព ។ នេះជាការបើកទំព័រទំនាក់ទំនងថ្មីរបស់ប្រទេសទាំងពីរដែលត្រូវសម្លឹងទៅថ្ងៃអនាគត កម្ពុជា-ថៃនឹងឈានទៅមុខជាមួយគ្នាបន្តិចម្តងៗក្នុងទិសដៅតែមួយដើម្បីពង្រីកកិច្ចសហការលើវិស័យមានប្រយោជន៍រួមគ្នា ។

គួរបញ្ជាក់ថា លទ្ធផលនៃកិច្ចពិភាក្សានេះ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងលោក Anutin Charnvirakul នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បានព្រមព្រៀងគ្នាជំរុញឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសនៃប្រទេសទាំង២ធ្វើការរួមគ្នាលើវិធានការកសាងទំនុកចិត្តឡើងវិញ និងបញ្ចៀសសកម្មភាពណាដែលបង្កឱ្យមានភាពតានតឹង ៕

ប្រកាសជាថ្មីម្ដងទៀតនៅចំពោះមុខប្រធាន និងសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់! សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា បន្តធ្វើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នូវគោលជំហររបស់ប្រទេសកម្ពុជា ថានឹងមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវរាល់ការកែប្រែខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ឬការកាន់កាប់ទឹកដីដែលធ្វើឡើងតាមរយៈ ការប្រើប្រាស់កម្លាំង ឬសកម្មភាពឯកតោភាគីណាមួយឡើយ។

ថ្លែងនៅក្នុង សន្និសីទសារព័ត៌មានរួមគ្នា នាថ្ងៃទី ៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំត្រីភាគីរវាងមេដឹកនាំកម្ពុជា ហ្វីលីពីន និងថៃ នៅទីក្រុងសេប៊ូ ប្រទេសហ្វីលីពីន សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការបន្តពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពេញលេញ និង បានអំពាវនាវឱ្យមានការពង្រឹងតួនាទីរបស់ AOT ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ និងធានានូវការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ និងវិធានការដែលបានព្រមព្រៀងទាំងអស់រវាងកម្ពុជា និងថៃ។

នាឱកាសនោះផងដែរ សម្ដេចបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នូវគោលជំហរដ៏រឹងមាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ថាកម្ពុជាដាច់ខាតមិនទទួលស្គាល់នូវ «ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន» ណាដែលកើតចេញពីការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា ឬការរំលោភបំពានដោយឯកតោភាគីនោះឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ សម្តេចបានជំរុញឱ្យមានការអនុវត្តឱ្យបានពេញលេញនូវ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមថ្ងៃទី ២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ ជាពិសេសការបន្តការងារស្ទង់មតិ និងបោះបង្គោលព្រំដែនតាមរយៈយន្តការ គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC)។

ដោយឡែកពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាដែនសមុទ្រ សម្តេចបានប្រកាសពីការសម្រេចចិត្តរបស់កម្ពុជាក្នុងការផ្តួចផ្តើមការផ្សះផ្សាជាកាតព្វកិច្ចក្រោមអនុសញ្ញា UNCLOS បន្ទាប់ពីប្រទេសថៃបានដកខ្លួនចេញពី MOU-2001 ហើយកម្ពុជា ជឿថានេះជាផ្លូវសន្តិភាពឆ្ពោះទៅរកដំណោះស្រាយដោយយុត្តិធម៌សម្រាប់ភាគីទាំងពីរ។

សូមជម្រាបថា ការប្រកាសយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់របស់សម្តេចធិបតី នៅចំពោះមុខមេដឹកនាំតំបន់ខាងលើនេះ គឺជាការបង្ហាញពី ឯករាជ្យភាពនៃគោលនយោបាយការបរទេសរបស់កម្ពុជា ដែលមិនស្ថិតក្រោមសម្ពាធនៃឥទ្ធិពលយោធារបស់ប្រទេសណាមួយឡើយ។ ជំហរនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានភាពតានតឹងក្នុងតំបន់ និងជាការបញ្ជាក់ទៅកាន់អន្តរជាតិថា កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់នូវនីតិរដ្ឋ និងយុត្តិធម៌។

ទោះបីកម្ពុជាប្រកាន់យកសន្តិវិធី ប៉ុន្តែសារនេះគឺជាការព្រមានទុកជាមុនដល់ប្រទេសជិតខាង ឬភាគីពាក់ព័ន្ធថា រាល់ការប៉ុនប៉ងរំលោភបំពាន ឬកំណត់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដោយឯកតោភាគី នឹងមិនត្រូវ បានកម្ពុជាទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាត៕

រដ្ឋធានីម៉ានីល៖ ទាហានថៃបានបង្កើតជម្លោះព្រំដែនជាបន្ដបន្ទាប់ ជាមួយកម្ពុជា រហូតឈានដល់ការផ្ទុះសង្គ្រាមដ៏សាហាវចំនួន២លើក ដោយលើកទី១-នៅថ្ងៃទី២៤ដល់២៨ ខែកក្កដា និងលើកទី២-នៅថ្ងៃទី៧ដល់២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ហើយការប៉ះទង្គិចគ្នាទ្រង់ទ្រាយធំ រវាងប្រទេសទាំង២ ថ្វីបើម៉ាឡេស៊ី ជាប្រធានអាស៊ានប្ដូរវេន និងសហរដ្ឋអាមេរិក ខិតខំសម្របសម្រួលយ៉ាងណា ក៏នៅតែមិនអាចបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងបាន ប៉ុន្ដែឥឡូវនៅក្នុងអាណត្ដិហ្វីលីពីន ជាប្រធានអាស៊ានវិញម្ដង បានសម្របសម្រួលដោះស្រាយជម្លោះនេះ នៅក្នុងការចរចាត្រីភាគី ដោយភាគីកម្ពុជា-ថៃ ចាប់ផ្ដើមកសាងទំនុកចិត្តគ្នាឡើងវិញ។

ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Philippine News បានផ្សាយ កាលពីយប់ ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ថា ស្របពេលមេដឹកនាំក្នុងតំបន់ កំពុងតែសម្លឹងមើលយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់នោះ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក ហ្វ័រឌីណង់ដ៍ អ. ម៉ាកូស (Ferdinand R. Marcos Jr.) បានឈរនៅកណ្ដាល រវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អានុទីន ឆានវីរ៉ាក់គុល (Anutin Charnvirakul) ខណៈមេដឹកនាំទាំងពីរ ចាប់ដៃគ្នា បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំត្រីភាគី នៅក្នុងគោលបំណងបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង ជុំវិញជម្លោះព្រំដែនដ៏រ៉ាំរ៉ៃ រវាងប្រទេសទាំង២។

កិច្ចប្រជុំដែលបានធ្វើឡើង កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៧ ខែឧសភា នៅខាងក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) លើកទី៤៨ នៅទីនេះ បានកត់សម្គាល់នូវអន្តរាគមន៍ការទូត ដែលអាចមើលឃើញបំផុតមួយ ដែលមិនទាន់ស្ថិតក្រោមប្រធានអាស៊ានរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន។

លោកប្រធានាធិបតី ម៉ាកូស បានបញ្ជាក់នៅក្នុងអំឡុងសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមគ្នាមួយ បន្ទាប់ពីកិច្ចពិភាក្សា ថា៖«កិច្ចប្រជុំនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើង ដោយប្រទេសហ្វីលីពីន សម្រាប់ជាមធ្យោបាយមួយ នៅក្នុងការផ្តល់នូវការិយាល័យដ៏ល្អរបស់ខ្លួន នៅក្នុងសមត្ថភាពរបស់យើងក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦។ ការពិភាក្សាគ្នានេះ បានបង្ហាញអំពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អាស៊ាន នៅក្នុងការសន្ទនាគ្នា ការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក និងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី ចំពេលមានភាពតានតឹងនៅក្នុងតំបន់។

ជម្លោះ រវាងកម្ពុជា និងថៃ កាន់តែតានតឹងឡើង នៅពាក់កណ្តាល ឆ្នាំ២០២៥ ជុំវិញតំបន់ព្រំដែន ដែលមានជម្លោះដ៏រ៉ាំរ៉ៃ ជុំវិញប្រាសាទបុរាណខ្មែរ រហូតឈានដល់ការប៉ះទង្គិចគ្នា ដោយអាវុធធុនធ្ងន់ និងការវាយប្រហារតាមអាកាស។ មនុស្សជិត១៥០នាក់ ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បានស្លាប់ ខណៈមនុស្សរាប់សែននាក់ ត្រូវបានផ្លាស់ទីលំនៅ នៅក្នុងអំឡុងប្រយុទ្ធគ្នាទ្រង់ទ្រាយធំទាំង២លើកនោះ។

ទោះបីជាបទឈប់បាញ់ បានបំបែកភាពទល់ច្រក នៅក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៧ នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ កាលពីឆ្នាំ២០២៥យ៉ាងណាក៏ដោយ តែភាពតានតឹង បានកើតមានឡើងវិញ អស់រយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍ នៅមុនពេលបទឈប់បាញ់ដ៏ផុយស្រួយមួយទៀត កើតឡើង។

លោកប្រធានាធិបតី ម៉ាកូស បានសង្កត់ធ្ងន់ ថា មេដឹកនាំទាំងពីរបានអះអាងសាជាថ្មី អំពីសារៈសំខាន់ នៃការរក្សាទំនាក់ទំនងបើកចំហ អនុវត្តការអត់ធ្មត់ និងចៀសវាងសកម្មភាព ដែលអាចបង្កើនភាពតានតឹង។ ខ្ញុំជឿថា វាអាចទៅរួច ដោយសារតែមានជំនឿយ៉ាងមុតមាំ ដោយមេដឹកនាំទាំងពីរ ថា វាដល់ពេលសម្រាប់សន្តិភាព ហើយមិនមែនជាពេលវេលាសម្រាប់សង្គ្រាមទៀតនោះទេ។

ស្របគ្នានេះដែរ សារព័ត៌មានជាភាសាអង់គ្លេសរបស់ថៃ Khaosod បានផ្សាយ ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អានុទីនឆានវីរ៉ាក់គូល (Anutin Charnvirakul) និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានព្រមព្រៀងគ្នា ដើម្បីបន្តសន្តិភាព និងកសាងទំនុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក បន្ទាប់ពីកិច្ចចរចាត្រីភាគី ក្រោមការរៀបចំឡើង ដោយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក ហ្វ័រឌីណង់ដ៍ ម៉ាកូស (Ferdinand Marcos) នៅទីក្រុងសេប៊ូ (Cebu) កាលពីល្ងាច ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៧ ខែឧសភា។

ថ្លែងបន្ទាប់ពីកិច្ចពិភាក្សានោះ នាយករដ្ឋមន្រ្ដីថៃ លោក អានុទីន បានថ្លែងអំណរគុណដល់លោកប្រធានាធិបតី ម៉ាកូស ដែលបានសម្របសម្រួលនូវអ្វីដែលលោកបានពិពណ៌នា ថា វាជាកិច្ចប្រជុំដ៏សំខាន់បំផុតមួយ។ លោក អានុទីន បានសង្កត់ធ្ងន់ ថា ការពិភាក្សាជាមួយសម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្ដីកម្ពុជា មានលក្ខណៈស្ថាបនា សម្លឹងឆ្ពោះទៅមុខ និងដោយស្មោះត្រង់ ខណៈបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ភាគីទាំងពីរ នៅក្នុងការសន្ទនា និងសន្តិភាព។

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្ដី អានុទីន បានបន្ថែម ថា ប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ មានទំនាក់ទំនងគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធលើវិស័យជាច្រើន ហើយបានសង្កត់ធ្ងន់ ថា ជម្លោះនាំមកនូវការបាត់បង់ និងការឈឺចាប់ដល់គ្រប់ភាគីទាំងអស់។ វាជាពេលវេលា សម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ នៅក្នុងការទន្ទឹងរង់ចាំ និងបើកទំព័រថ្មី នៅក្នុងទំនាក់ទំនងនេះ ជាមួយនឹងការបន្ថែម ថា ការកសាងទំនាក់ទំនងឡើងវិញ នឹងទាមទារភាពស្មោះស្ម័គ្រ ភាពស្មោះត្រង់ និងការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នា ដើម្បីជម្នះឧបសគ្គជាមួយគ្នា។ មេដឹកនាំទាំងពីរបានឯកភាពដឹកនាំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ឱ្យរក្សាការសន្ទនា និងរិះរកវិធានការសំដៅទប់ស្កាត់ជម្លោះជាថ្មី និងរក្សាស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។

ស្របគ្នានេះ លោកប្រធានាធិបតី ម៉ាកូស បានបន្ថែមទៀត ថា ហ្វីលីពីន នៅតែប្តេជ្ញាចិត្តនៅក្នុងការសម្របសម្រួលកិច្ចសន្ទនា រវាងកម្ពុជា-ថៃ ខណៈអាស៊ានធ្វើការ ដើម្បីរក្សាសន្តិភាព និងឯកភាពក្នុងតំបន់៕