មានទាំងភស្តុតាង មានទាំងសាក្សី! សារព័ត៌មានអន្តរជាតិលំដាប់ពិភពលោក «រ៉យទ័រ» បានចុះផ្សាយពីផ្នែកខ្មៅងងឹតរបស់ប្រទេសថៃថា ប្រទេសនេះបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់នៅក្នុងឧស្សាហកម្មឆបោ.កតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ ដែលជនរងគ្រោះភាគច្រើនត្រូវបានគេជួញដូរយកទៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា និងបង្ខំឱ្យបោកប្រាស់មនុស្សតាមអ៊ីនធឺណិតក្រោមការគំរាមកំហែងនៃអំពើហិង្សា។

ដោយផ្អែកតាមបទសម្ភាសន៍ជាមួយជនរងគ្រោះចំនួន 9នាក់ដែលមកពីទ្វីបអាហ្រ្វិក អាស៊ីខាងត្បូង និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលត្រូវបានជួញដូររវាងឆ្នាំ 2022 និង 2025 រ៉យទ័របានរកឃើញថា មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍ថៃនៅអាកាសយានដ្ឋាន ត្រូវបានចោ.ទប្រកាន់ថាបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអមដំណើរជនរងគ្រោះដែលត្រូវបានគេជ្រើសរើស មុនពេលពួកគេត្រូវបានក្រុមឧក្រិដ្ឋជនដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ព្រំដែន។ ប៉ូលិសថៃ អាជ្ញាធរអន្តោប្រវេសន៍ និងមន្ត្រីអាកាសយានដ្ឋានសូមមិនបានឆ្លើយតបនឹងសំណើសុំការអត្ថាធិប្បាយទេ។

របាយការណ៍ទាំងអស់ទាក់ទងនឹងការឆបោ.កមនុស្សនេះបានបង្ហាញថា ជនរងគ្រោះភាគច្រើនត្រូវបានគេទាក់ទាញដោយការសន្យាថានឹងផ្ដល់ការងារដែលមានប្រាក់ខែខ្ពស់ឲ្យ ជាហេតុធ្វើឲ្យពួកគេធ្វើដំណើរមកទីនេះដោយគ្មានការបង្ខិតបង្ខំ។ ជនរងគ្រោះ 9នាក់បាននិយាយថា នៅពេលមកដល់ប្រទេសថៃ មន្ត្រីថៃបានអមដំណើរពួកគេផ្ទាល់តាមអាកាសយានដ្ឋានបាងកក។

ឯកអគ្គរដ្ឋទូតកេនយ៉ាប្រចាំប្រទេសថៃ លោកស្រី Lindsay Kiptiness បាននិយាយថា ពលរដ្ឋរាប់រយនាក់បានរាយការណ៍ពីបទពិសោធន៍ស្រដៀងគ្នានេះ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរថៃមិនបានចាត់វិធានការលើព័ត៌មាននេះទេ។ ក្រៅពីនេះ ប្រទេសចិនបាននិយាយថា ខ្លួនកំពុងសហការជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា និងប្រទេសដទៃទៀត ដើម្បីរុះរើប្រតិបត្តិការឆបោ.កជាប្រព័ន្ធនេះ ដោយការវា.យឆ្មក់។

ករណីដ៏ល្បីមួយកាលក្នុងខែមករាកន្លងទៅ គឺពាក់ព័ន្ធនឹងតារាប្រុសចិនម្នាក់ត្រូវបានចាប់ពង្រត់ បានបង្កឱ្យមានប្រតិបត្តិការបង្រ្កាបពហុជាតិសាសន៍ ដែលក្រោយមកជួយរំដោះបានជនរងគ្រោះរាប់ពាន់នាក់។ មនុស្សប្រហែល 2,000 នាក់ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះដោយកងជីវពល ហើយពួកគេភាគច្រើនមានឯកសារមិនគ្រប់គ្រាន់ និងសុខភាពមិនល្អ។

ទោះបីជាមានការគាបសង្កត់ពីអន្តរជាតិក៏ដោយ ក៏មន្ត្រីថៃនៅតែមិនទទួលស្គាល់ ហើយបានច្រានចោលដោយនិយាយថា៖ មជ្ឈមណ្ឌលឆបោកជាច្រើននៅតែសកម្មក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលធ្វើឱ្យជនរងគ្រោះនៃការជួញដូររាប់ពាន់នាក់ជាប់គាំង។ ចំណែកក្រសួងការបរទេសថៃបាននិយាយថា ខ្លួនមិនបានទទួលរបាយការណ៍ផ្លូវការអំពីករណីឆបោ.កច្រើនទេ ប៉ុន្តែថៃមានឆន្ទៈក្នុងការស៊ើបអង្កេតរកភស្តុតាងដែលអាចជឿទុកចិត្តបាន។

គួរជម្រាបថា កន្លងមកថៃតែងចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាថាជាសំបុកនៃឧក្រិដ្ឋកម្មជួញដូរមនុស្សនៅអាសុី។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងរបាយការណ៍របស់រ៉យទ័រខាងលើនេះ គឺមិនឃើញមានការលើកឡើងអំពីកម្ពុជាបន្តិចណាឡើយ។ ត្រង់ចំណុចនេះ វាបង្ហាញកាន់តែច្បាស់ពីការភូតកុហករបស់ប្រទេសថៃ ដែលកន្លងមកតែងយកលេសថាទប់ស្កាត់បទល្មើសឆបោ.កជួញដូរមនុស្ស ដើម្បីបិទច្រកព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែពេលនេះ ត្រូវបានទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានអន្តរជាតិលាតត្រដាងការពិតដ៏គួរឲ្យអាម៉ាសនេះអស់ខ្ទិចគ្មានសល់៕

ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មម៉ាឡេស៊ីនៅប្រទេសកម្ពុជា បានណែនាំឱ្យវិស័យឯកជនម៉ាឡេស៊ីនាំចេញទំនិញមកកាន់ទីផ្សារកម្ពុជា ក្នុងពេលមានជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ និងការធ្វើពហិការឈប់ទិញទំនិញថៃរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរមានសន្ទុះខ្លាំង ដោយសារការឈ្លានពានចង់បានទឹកដីរបស់កងទ័ពថៃ ។ វាជាឱកាសដ៏ល្អរបស់ក្រុមហ៊ុនម៉ាឡេស៊ីក្នុងការនាំចេញទំនិញមកកម្ពុជា ខណៈពលរដ្ឋខ្មែរស្រឡាញ់ និងចាត់ទុកម៉ាឡេស៊ីជាមិត្តដ៏ល្អ ។

លោក តាន់ ឃីមេង ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មម៉ាឡេស៊ីនៅកម្ពុជា និយាយថា ស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្នរវាងកម្ពុជា-ថៃ គឺជាឱកាសល្អសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនម៉ាឡេស៊ីនាំចេញទំនិញមកកាន់ទីផ្សារកម្ពុជា ។ បើទោះជាមានការឈប់បា.ញ់នៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃក្តី ប៉ុន្តែពលរដ្ឋខ្មែរបានពហិការឈប់ទិញទំនិញថៃមានសន្ទុះខ្លាំង ។ ម្យ៉ាងទៀត ពលរដ្ឋខ្មែរស្រឡាញ់ម៉ាឡេស៊ីដែលបានជួយដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ ហើយពួកគេជាមិត្តដ៏ល្អរបស់ម៉ាឡេស៊ី ។

ពលរដ្ឋខ្មែរចាត់ទុកទំនិញ និងចំណីអាហារម៉ាឡេស៊ីមានគុណភាពល្អ និងមានសុវត្ថិភាព ដូច្នេះ ក្រុមហ៊ុនម៉ាឡេស៊ីអាចនាំចេញទំនិញមកកម្ពុជាតាមរយៈរថភ្លើងប្រទេសឡាវ ។ ប៉ុន្តែកន្លងមក ការចំណាយលើថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងបង់ពន្ធ បានធ្វើឱ្យទំនិញម៉ាឡេស៊ីមានតម្លៃខ្ពស់ជាងទំនិញថៃ វៀតណាម និងចិន ។

បច្ចុប្បន្ន ការពហិការឈប់ទិញទំនិញថៃកាន់តែមានសន្ទុះខ្លាំងនៅកម្ពុជា ហើយការទិញប្រេងឥន្ធនៈ ឧស្ម័នធម្មជាតិ ផលិតផលកសិកម្ម បន្លែ ផ្លែឈើ និងចំណីអាហារ គឺកម្ពុជាបានទិញពីប្រទេសផ្សេងវិញ ។ ក្នុងពេលពលរដ្ឋខ្មែរកំពុងពហិការទំនិញថៃ គឺធ្វើឱ្យវៀតណាមមានប្រៀបជាងគេក្នុងការនាំចេញទំនិញមកកម្ពុជា ដូចជា ៖ ផលិតផលកសិកម្ម អាហារ និងថាមពលរបស់វៀតណាមនាំចេញមកកម្ពុជាបានកើនឡើងខ្លាំង ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មម៉ាឡេស៊ី ។

តាមទិន្នន័យរបស់ក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មវៀតណាម គឺតម្លៃពាណិជ្ជកម្មរវាងវៀតណាម-កម្ពុជា ស្មើទឹកប្រាក់៦,២០០លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល៦ខែឆ្នាំ២០២៥ ឬកើនឡើង១៦.៨% បើធៀបប្រចាំឆ្នាំ ។ ការនាំចេញទំនិញវៀតណាមមកកាន់ទីផ្សារកម្ពុជា កើនឡើង៤.៦% ហើយតួលេខនេះនឹងកើនឡើងបន្ថែមទៀត ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការលើកឡើងរបស់លោក តាន់ ឃីមេង ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មម៉ាឡេស៊ីដែលណែនាំឱ្យក្រុមហ៊ុនម៉ាឡេស៊ីនាំចេញទំនិញមកកម្ពុជា ត្រូវបានសារព័ត៌មានថៃយកទៅផ្សព្វផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីឱ្យក្រុមហ៊ុនថៃមើលឃើញពីការបាត់បង់ទីផ្សារកម្ពុជា ។ ពលរដ្ឋខ្មែរពហិការឈប់ទិញទំនិញថៃកាន់តែច្រើន ដោយងាកមកគាំទ្រទំនិញក្នុងស្រុក ហើយនេះជាការបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលយ៉ាងច្រើនសម្រាប់ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចថៃ ៕

បញ្ហានៅភូមិព្រៃចាន់កាន់តែកើនកម្ដៅខ្លាំងឡើងៗ ក្រោយទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់កងទ័ពភូមិន្ទថៃ បានចេញសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានស្ដីពីការផាកពិន័យជាទឹកប្រាក់ និងការដាក់ទណ្ឌកម្មផ្លូវច្បាប់យ៉ាងឃោ.ឃៅចំពោះពលរដ្ឋខ្មែរដែលបង្កការរំខាននៅភូមិព្រៃចាន់ ដែលទោសទាំងនោះមានចាប់ពីការផាកពីន័យជាប្រាក់ រហូតដល់ការប្រ.ហារជីវិត ឬជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន The Nation។

នាយប់ថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ ទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រភពខាងលើនេះបានឲ្យដឹងថា ដើម្បីបង្កានិងប្រឆាំងតបតនឹងសកម្មភាពតវ៉ារបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅ បានណងយ៉ាកែវ ខេត្តស្រះកែវ ដែលបង្កភាពអសណ្ដាប់ធ្នាប់ កងទ័ពភូមិន្ទថៃបានចេញនូវសេចក្ដីព្រ.មានផាកពិន័យដល់ពលរដ្ឋខ្មែរដូចខាងក្រោម៖
1. ការចូលដោយខុសច្បាប់: ដាក់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ២ឆ្នាំ ឬពិន័យជាប្រាក់រហូតដល់ ២០,០០០បាត (២,៥២០,០០០រៀល)
2. ការបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋាភិបាល (ដូចជាការរុះរើលួសបន្លា) : ដាក់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ៥ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់រហូតដល់ ១០០,០០០បាត (១២,៦០០,០០០រៀល)
៣.លួចទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ (យកបន្លាលួស): ដាក់ពន្ធនាគារពី១ឆ្នាំដល់៧ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី២០.០០០ទៅ១៤ម៉ឺនបាត (១២.៦០០.០០០-១៧.៦២០.០០០រៀល)
4. ការវាយដំលើមន្ត្រី: ដាក់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ២ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់រហូតដល់ ៤០,០០០បាត (៥,០៤០,០០០រៀល)
5. សកម្មភាពប្រឆាំងនឹងអធិបតេយ្យភាពថៃ: ទោសប្រហារជីវិត ឬដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត
ទោសទណ្ឌសរុប៖ ចាប់ពី ១៦ឆ្នាំ ដល់ដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត/ទោសប្រហារជីវិត បូករួមទាំងពិន័យជាប្រាក់រហូតដល់ ៣០០,០០០បាត (៣៧,៨០០,០០០រៀល)។

សេចក្ដីព្រ.មានខាងលើនេះ ត្រូវបានគាំទ្រសាទរយ៉ាងខ្លាំងក្លាពីសំណាក់ក្រុមជ្រុលនិយម និងពលរដ្ឋថៃជាច្រើន ដោយពួកគេម្នាក់ៗជឿតាមការផ្សព្វផ្សាយភូតកុហករបស់រដ្ឋាភិបាលពួកគេថាតំបន់ដែលពលរដ្ឋខ្មែរនាំគ្នាតវ៉ាទាំងយប់ទាំងថ្ងៃនេះ គឺជាទឹកដីថៃដែលធ្លាប់ផ្ដល់ឲ្យជនភៀសខ្លួនកម្ពុជាស្នាក់នៅបណ្ដោះអាសន្នកាលពីសម័យសង្រ្គា.ម។

ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ក្ដីបារម្ភ កំហឹ.ង និងភាពឈឺចាប់របស់បងប្អូនប្រជាជនខ្មែរដែលកំពុងរងគ្រោះ ដោយសារការឈ្លានពានរបស់ទាហានថៃ រំលោ.ភយកដីផ្ទះ ស្រែចម្ការ មានទំហំធំជាងភាពភ័យខ្លាចដែលថៃកំពុងតែគំរា.មកំហែ.ង។ ការតស៊ូក្រាញ់ននាល ការពារទឹកដីរបស់ពួកគាត់ បានធ្វើឲ្យប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូបក្ដុ.កក្ដួលនិងឈឺចាប់ជំនួសជាពន់ពេក។

ទោះជាយ៉ាង រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏កំពុងតែស្វែងរកដំណោះស្រាយយ៉ាងស្រាក់ស្រាំដើម្បីជម្នះបញ្ហាខាងលើជាមួយភាគីថៃ។ ដោយឈរលើគោលជំហរសន្តិភាព មនុស្សធម៌ និងគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បា.ញ់ ថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាបានដាក់លិខិតទៅកាន់ប្រធានអាស៊ាន មេដឹកនាំពិភពលោកនានា និងបណ្ដារប្រទេសនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ជួយជំរុញឲ្យភាគីថៃបញ្ឈប់សកម្មភាពហិង្សារបស់ខ្លួន និងងាកមកចរចាគ្នាដោយសន្តិវិធី ស្របតាមគោលការណ៍នៃច្បាប់អន្តរជាតិ៕

ប្រទេសថៃ ៖ មន្ត្រីច្រកព្រំដែនខេត្តចាន់បុរី ប្រទេសថៃ បានច្រានចោលព័ត៌មានខេត្តចាន់បុរីបើកច្រកព្រំដែនឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចេញ-ចូលសេរី ដោយមន្ត្រីច្រកព្រំដែនបញ្ជាក់ថា ព្រំដែនទាំងអស់នៅខេត្តចាន់បុរីនៅតែបិទទ្វារតាមបទបញ្ជា គឺអនុញ្ញាតឱ្យតែពលរដ្ឋខ្មែរ-ថៃធ្វើដំណើរទៅប្រទេសវិញរៀងៗខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ។ រីឯព័ត៌មានចចាមអារ៉ាមថា ខេត្តចាន់បុរីបើកព្រំដែនឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចេញ-ចូលនោះ ពុំមែនជាការទេ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពជើងទឹក មន្ត្រីច្រកព្រំដែន និងកងទ័ពនៅខេត្តចាន់បុរី បញ្ជាក់ថា ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃក្នុងខេត្តចាន់បុរីនៅតែបន្តបិទទ្វារតាមបទបញ្ជា ។ រីពាក្យចចាមអារ៉ាមបើកព្រំដែនឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចេញ-ចូលសេរីនៅខេត្តចាន់បុរី គឺពុំពិតឡើយ ។ ខេត្តចាន់បុរីបានរឹតបន្តឹងការឆ្លងដែនគ្រប់ប្រភេទ ដូចជា ៖ ហាមយានជំនិះទាំងអស់ឆ្លងដែន, ហាមមនុស្សឆ្លងដែនចេញ-ចូល, ហាមធ្វើពាណិជ្ជកម្ម រួមទាំងហាមភ្ញៀវទេសចរថៃ និងអន្តរជាតិឆ្លងដែន ។

ខេត្តចាន់បុរីអនុញ្ញាតឱ្យតែពលរដ្ឋខ្មែរ-ថៃឆ្លងដែនត្រឡប់ទៅប្រទេសរៀងៗខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ដោយពុំអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរឆ្លងដែនចេញ-ចូលដោយសេរីទេ ។ រីឯពេលវេលាបើក-បិទគ្រប់ច្រកព្រំដែន គឺចាប់ពីម៉ោង៩ព្រឹក ដល់ម៉ោង៣រសៀល ប៉ុន្តែនឹងអនុញ្ញាតឱ្យឆ្លងដែនសម្រាប់ករណីមនុស្សធម៌ និងការងារចាំបាច់ ។

កងទ័ពជើងទឹក និងកងទ័ពនៅខេត្តចាន់បុរី បានប្រជុំណែនាំមន្ត្រីគ្រប់ច្រកព្រំដែនឱ្យអនុវត្តតាមបទបញ្ជាបិទព្រំដែន ព្រមទាំងឱ្យមន្ត្រីតាមដានស្ថានការណ៍នៅព្រំដែនកម្ពុជាយ៉ាងដិតដល់ ។ មន្ត្រីត្រូវរាយការណ៍បើមានហេតុការណ៍បន្ទាន់កើតឡើង និងត្រូវទំនាក់ទំនងគ្នារយៈពេល២៤ម៉ោង ដូច្នេះ សំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋជឿជាក់លើព័ត៌មានផ្លូវការប៉ុណ្ណោះ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ព័ត៌មានក្លែងក្លាយជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅប្រទេសថៃដើម្បីឱ្យមានការយល់ច្រឡំ និងបំប៉ោងស្ថានការណ៍កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ។ ព័ត៌មានទាំងនេះញុះញង់ចែកចាយពេញបណ្តាញសង្គម និងជាប្រភពធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃមានគំនិតស្អប់ខ្ពស់ជាតិសាសន៍ដោយខ្វះការពិចារណា ។ ទោះជារដ្ឋាភិបាលថៃសន្យាទប់ស្កាត់ ប៉ុន្តែនៅតែមានការបង្កើត ចែកចាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយពេញប្រទេសក្នុងបំណងបង្កចលាចល ៕