ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃ Amarin News រាយការណ៍នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ពលរដ្ឋនៅឃុំបាក់ដៃ ស្រុកភ្នំដងរ៉ាក់ ខេត្តសុរិន្ទ បានជម្លៀសចេញពីលំនៅឋានជាបន្តបន្ទាប់ក្រោយពីកងទ័ពថៃចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កហេតុនៅព្រំដែន ។ ពលរដ្ឋថៃផ្តាំផ្ញើឱ្យកងទ័ពថៃធ្វើសង្គ្រា.មឆាប់ៗពុំចាំបាច់ចរចាជាមួយកម្ពុជា ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន បានបើកដៃឱ្យកងទ័ពរួចហើយ ។

នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ពលរដ្ឋនៅឃុំបាក់ដៃ ស្រុកភ្នំដងរ៉ាក់ និងស្រុកកាបឈើង ខេត្តសុរិន្ទ បានជម្លៀសចេញពីលំនៅឋានជាបន្តបន្ទាប់ដោយសារកងទ័ពឈ្លានពានថៃបង្កហេតុញុះញង់មិនឈប់ឈរនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ហើយកុហកពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនថា កងទ័ពកម្ពុជាជាអ្នកបង្កហេតុ ។ ការនិយាយបំភ្លៃរបស់កងទ័ពឈ្លានពានថៃបានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋនៅខេត្តសុរិន្ទជឿជាក់ និងជំរុញឱ្យធ្វើសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជា ។

អ្នកស្រី ផាត់ត្រា ហានស៊ីផូមិ អាយុ៤៨ឆ្នាំ រស់នៅឃុំបាក់ដៃ ស្រុកភ្នំដងរ៉ាក់ ខេត្តសុរិន្ទ និយាយថា ខ្លួន និងក្រុមគ្រួសារបានជម្លៀសចេញពីលំនៅឋានជាមួយអ្នកភូមិផ្សេងទៀត ក្រោយពីកងទ័ពថៃប្រាប់ថា កងទ័ពខ្មែរបាញ់កាំភ្លើងតូចចូលទឹកដីថៃ ។ អ្នកស្រីពុំចង់ឱ្យរង់ចាំរហូតមានការប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធំទេ ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលថៃពុំបានជួយពលរដ្ឋ រហូតមកដល់ពេលនេះ ពលរដ្ឋពុំទាន់ទទួលបានប្រាក់សំណងពីរដ្ឋាភិបាលចំនួន៥,០០០បាតទេ (ស្មើជាង១៥០ដុល្លារ) ។

ស្ត្រីរូបនេះបន្តថា ខ្លួនរស់នៅព្រំដែនពុំអាចប្រកបរបរអ្វីទេ ក្មេងៗក៏ពុំបានចូលសាលារៀន ខណៈទិន្នផលកសិកម្មមានតម្លៃថោកទាំងអស់ ពលរដ្ឋត្រូវជម្លៀសចេញពីលំនៅឋាន ប៉ុន្តែគ្មានជំរំភៀសសឹកត្រឹមត្រូវ ទើបចង់ឱ្យអាជ្ញាធរខេត្តសុរិន្ទរៀបចំជំរំភៀសសឹក ។ ស្ត្រីរូបនេះចង់សួរទៅមេបញ្ជាការកងទ័ពថា កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលចាស់ពុំផ្តល់អំណាចឱ្យកងទ័ពពេញលេញ ប៉ុន្តែពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលថ្មីប្រគល់អំណាចឱ្យកងទ័ពសម្រេចចិត្តរឿងព្រំដែន តើកងទ័ពកំពុងធ្វើអ្វី ហេតុអ្វីមិនចាត់វិធានការក្តៅជាមួយកម្ពុជា?

ស្ត្រីរូបនេះយល់ថា ការចរចារវាងប្រទេសទាំងពីរគ្មានប្រយោជន៍ ថែមទាំងនិយាយបំភ្លៃថា ពលរដ្ឋខ្មែរមករស់នៅលើទឹកដីថៃ ។ ស្ត្រីរូបនេះសំណូមពរឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ខ្លួនបញ្ឈប់ការចចាជាមួយកម្ពុជា និងផ្តាច់ទំនាក់ទំនងការទូត-ពាណិជ្ជកម្ម រួមទាំងបិទព្រំដែនជារៀងរហូត ។ ដូចគ្នានេះ ពលរដ្ឋថៃជាច្រើនទៀតក្នុងបណ្តាញសង្គមបានគាំទ្រគំនិតរបស់ស្ត្រីរូបនេះ ដោយជំរុញឱ្យកងទ័ពធ្វើសង្គ្រាមឆាប់ៗ និងជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពីព្រំដែនឱ្យអស់ ។

ការញុះញង់របស់ពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនបង្ហាញថា ពួកគេស្រេកឃ្លានសង្គ្រាម ពុំចង់បានសន្តិភាព ដែលផ្ទុយពីពលរដ្ឋខ្មែរចង់បានសុខសន្តិភាព ចង់រស់នៅមានសេចក្តីសុខ និងពុំញុះញង់ឱ្យធ្វើសង្គ្រាមដូចពលរដ្ឋថៃទេ ។ ការធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា គឺមានតែធ្វើឱ្យថៃខ្លួនឯងខាតបង់ប្រាក់ចំណូលសេដ្ឋកិច្ច បាត់បង់ទំនុកចិត្តពីអន្តរជាតិ ប្រទេសនានាថ្កោលទោស និងដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចថៃ ហើយពេលនោះ ភាពក្រីក្រតោកយ៉ាកនឹងធ្លាក់មកលើពលរដ្ឋថៃ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន ដែលទើបតែឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់ថៃជំនួសលោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានព្យាយាមយកចិត្តកងទ័ព និងពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ដែលតែងតែញុះញង់ ចោទប្រកាន់ និងបង្កជម្លោះជាមួយកម្ពុជារហូតមក ។ លោកបានប្រគល់អំណាចពេញលេញឱ្យកងទ័ពមានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តលើកិច្ចការព្រំដែន ព្រមទាំងបន្តបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃតាមសំណូមពររបស់ពលរដ្ឋ បើទោះជាសេដ្ឋកិច្ចថៃនាពេលបច្ចុប្បន្នធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបក៏ដោយ ។

តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន PP TV HD នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន បានបើកដៃឱ្យកងទ័ពធ្វើប្រតិបត្តិការប្រឆាំងកម្ពុជាភ្លាមៗដោយពុំចាំបាច់រង់ចាំយូរ ប្រសិនបើមើលឃើញស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃកាន់តែតានតឹងខ្លាំង ហើយរដ្ឋាភិបាលថៃនឹងជួយគាំទ្រកងទ័ព ។

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា លោក អនុថីន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បាននិយាយពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនត្រឡប់មកតានតឹងឡើងវិញថា ថៃបានប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃរួចហើយ ។ ហេតុនេះ ការសម្រេចចិត្ត និងការពារអធិបតេយ្យ គឺជាអំណាចផ្ទាល់របស់អ្នកប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹក ហើយមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ ត្រូវតែមានទំនុកចិត្តក្នុងការប្រតិបត្តិការកងទ័ព និងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍រក្សាអធិបតេយ្យ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានបើកដៃឱ្យកងទ័ពអាចធ្វើប្រតិបត្តិការប្រឆាំងកម្ពុជាប្រសិនបើចាំបាច់ ហើយរដ្ឋាភិបាលថៃនឹងជួយគាំទ្រ ផ្តល់កម្លាំងចិត្តឱ្យកងទ័ពបន្តការឈ្លានពាននៅព្រំដែន ។ នៅចុងខែកញ្ញា ឬដើមខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ លោក អនុថីន នឹងមកពិនិត្យមើលស្ថានការណ៍នៅព្រំដែនដោយផ្ទាល់ ក្រោយពីកងទ័ពថៃរាយការណ៍បំភ្លៃថា កម្ពុជាបានចល័តកម្លាំងទ័ព និងបង្កហេតុ ។

លោកមើលឃើញស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃតានតឹងរហូតមក ភាគីថៃបានត្រៀមខ្លួនប្រឆាំងកម្ពុជារួចហើយ លោកជឿជាក់លើកងទ័ពថៃមានកម្លាំងខ្លាំងរឹងមាំ ។ កងទ័ពមានអំណាចពេញលេញក្នុងការប្រឆាំងជាមួយកម្ពុជាដោយពុំចាំបាច់រង់ចាំយូរ ខណៈរដ្ឋាភិបាលជាអ្នកគាំទ្រ និងបើកដៃឱ្យកងទ័ពសម្រេចចិត្តលើកិច្ចការព្រំដែនរហូតមក ។

គួរបញ្ជាក់ថា ឈ្មួញ និងពលរដ្ឋថៃដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគីពីសំណាក់កងទ័ពថៃ ពិតជាខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីគ្មានគោលនយោបាយច្បាស់លាស់ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ដោយសារខ្លាចពលរដ្ឋពុំគាំទ្រឱ្យធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីយូរអង្វែង ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីគួរតែចរចាស្វែងរកសន្តិភាពជាមួយប្រទេសជិតខាងដើម្បីឱ្យសេដ្ឋកិច្ចថៃងើបឡើងវិញ ប៉ុន្តែបែរជាជំរុញឱ្យជម្លោះកាន់តែអូសបន្លាយ និងយល់ស្របតាមទង្វើរបស់កងទ័ព និងក្រុមជ្រុលនិយម ។

កងទ័ពថៃថា ខ្លួនអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ និងចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កហេតុមិនឈប់ឈរ ដូចជា ៖ បង្ហោះដ្រូននៅព្រំដែន បង្កប់មីន ចល័តទ័ព-សព្វាវុធ និងល្មើសអធិបតេយ្យថៃ ។ នេះជាការបិទបាំងទង្វើរបស់កងទ័ពថៃដែលតែងតែឈ្លានពានកម្ពុជា ខណៈកម្ពុជាមិនបានធ្វើសកម្មភាពបង្កហេតុ ឬធ្វើសកម្មភាពណាមួយដែលរំលោភបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ដូចការចោទប្រកាន់របស់កងទ័ពថៃ និងសារព័ត៌មានថៃឡើយ ៕

ប្រទេសថៃ៖ នៅថ្ងៃទី 23 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2025 សមាជិកនៃសហករណ៍ទឹកដោះគោថៃ-ដាណឺម៉ាកជាង100នាក់ បាននាំគ្នាបើកការតវ៉ា និងចាក់ទឹកដោះគោចោលនៅចំពោះមុខការិយាល័យ«អង្គការលើកកម្ពស់ការផលិតទឹកដោះគោនៃប្រទេសថៃ (DPO)» ក្រោយទឹកដោះគោស្រស់របស់ពួកគេជួបវិបត្តិលក់លែងដាច់ ធ្វើឲ្យម្ចាស់កសិដ្ឋានជំពាក់បំណុលវ័ណ្ឌកមិនអាចដោះស្រាយបាន។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថៃបានឲ្យដឹងថា លោក Thirachai Kriangkraiwekin ប្រធានក្រុមហ៊ុន Thai-Danish Milk Co., Ltd. បានដាក់លិខិត និងបង្កើតចលនាចាក់ទឹកដោះគោចោលដើម្បីតវ៉ាទាមទារឱ្យអ្នកគ្រប់គ្រងអង្គការលើកកម្ពស់ការផលិតទឹកដោះគោថៃ (DPO) ទទួលខុសត្រូវចំពោះការគ្រប់គ្រងខ្វះចន្លោះដែលបណ្ដាលឲ្យប៉ះពាល់ដល់សហករណ៍ជាប់បំណុលជាង 600 លានបាត (ជាង18លានដុល្លារអាមេរិក)។

យោងតាមអនុស្សារណៈនៃការយោគយល់ (MOU) សមាជិកនៃសហករណ៍ទឹកដោះគោថៃ-ដាណឺម៉ាក លីមីតធីត បានលក់ទឹកដោះគោស្រស់ទៅឱ្យ DPO ក្រោម MOU រយៈពេល 45 ថ្ងៃ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ DPO មានការយឺតយ៉ាវក្នុងការបង់ប្រាក់ទឹកដោះគោឆៅ បណ្តាលឱ្យមានការលំបាកលើផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់សហករណ៍ ដែលមិនមានលទ្ធភាពទូទាត់ទឹកដោះគោឆៅដល់កសិករ និងកម្មករនៅកសិដ្ឋានផលិតទឹកដោះគោ។

ជាមួយគ្នានេះ បើតាមការសេចក្ដីព័ត៌មានពីប្រភពច្បាស់ការជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសថៃបានឲ្យដឹងថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានអនុម័តថវិកាចំនួន 800 លានបាតទៅឲ្យទីភ្នាក់ងារផ្សព្វផ្សាយទឹកដោះគោ (MPA) ដើម្បីទិញ និងដោះស្រាយបញ្ហាទឹកដោះគោដែលសល់លើសចំណុះ ប៉ុន្តែក្រុមសហករណ៍ដែលទទួលរងផលប៉ះពាល់នៅក្នុងបញ្ហានេះផ្ទាល់នៅតែមិនទាន់ទទួលបានដំណោះស្រាយដែលសមស្របណាមួយឡើយ។

អាស្រ័យហេតុនេះ សមាគមសហករណ៍ទឹកដោះគោថៃ ស្នើឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំថៃពិចារណារកវិធីដោះស្រាយ ដើម្បីធានាថា សហករណ៍នឹងទទួលបានប្រាក់សំណងថ្លៃទឹកដោះគោ ដូចការព្រមព្រៀងគ្នាក្នុង MOU និងស្នើសុំឱ្យ MPA បែងចែកប្រាក់មកឲ្យសហករណ៍ផង ដើម្បីពួកគេយកទៅរំដោះបំណុលបានខ្លះ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ សមាជិកសហករណ៍ទាំងនោះបានគូសបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើពួកគេនៅតែមិនទទួលបានចម្លើយច្បាស់លាស់ទៀត នោះក្រុមសហករណ៍នឹងប្រមូលផ្តុំគ្នាម្ដងទៀតនៅមុខវិមានរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីសួរនាំអំពីបញ្ហានេះដោយផ្ទាល់តែម្ដង៕

បាងកក៖ អាចដោយសារទើបឡើងកាន់តំណែងថ្មីថ្មោងមិនទាន់យល់ការច្បាស់ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថ្មីរបស់ប្រទេសថៃបានអំពាវឲ្យកម្ពុជា និងថៃគួរតែកាត់បន្ថយចំនួនយោធានៅតាមព្រំដែនរួមគ្នាដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ខណៈជាក់ស្ដែងថៃខ្លួនឯងបានបង្កើនកម្លាំងឥតឈប់ឈរ បំពានបទឈប់បា.ញ់ និងឈ្លានពានកម្ពុជា។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារ CNA កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៥ ខែកញ្ញា។

ក្រោយស្បថចូលកាន់តំណែងជាផ្លូវការជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul កាលពីម្សិលមិញនេះ លោក Sihasak Phuangketkeow បានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការដើម្បីរក្សាបទឈប់បាញ់ដែលបានព្រមព្រៀងរវាងថៃ និងកម្ពុជា និងបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃដំបូងរបស់លោកក្នុងនាមជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃថា អាទិភាពរបស់លោកគឺការធានាសន្តិភាពរវាងប្រទេសជិតខាងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងពីរ។

លោកបានបន្ថែមថា ប្រទេសទាំងពីរត្រូវអនុវត្តសកម្មភាពរួមដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងកិច្ចសន្ទនាកាលពីដើមខែនេះ រួមមានការកាត់បន្ថយកម្លាំង ការបោសសម្អាតមីន និងការបង្រ្កាបសកម្មភាពខុសច្បាប់ដែលឆ្លងកាត់តាមព្រំដែន។ លោក Sihasak បានគូសបញ្ជាក់ថា សន្តិភាពត្រូវការការកាត់បន្ថយកងកម្លាំង ដូចជាការដកអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីតំបន់ព្រំដែន ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃអំពើហិង្សា។

គួរបញ្ជាក់ថា កម្ពុជានិងថៃមានទំនាស់ព្រំដែនជាមួយគ្នាអស់រយៈពេលជាងមួយសតវត្សមកហើយ ដោយបានប្រជែងគ្នាទាមទារលើអធិបតេយ្យភាពនៅតាមចំណុចមិនកំណត់ព្រំដែនផ្សេងៗគ្នាតាមបណ្តោយព្រំដែនគោក ដែលមានប្រវែង 817 គីឡូម៉ែត្រ ដែលផែនទីដំបូងត្រូវបានគូសដោយប្រទេសបារាំងក្នុងឆ្នាំ 1907 នៅពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតក្រោមអាណានិគមបារាំង។

ទំនាស់ភាគច្រើន កើតឡើងដោយសារតែភាគីថៃតែងបើកការឈ្លានពាន និងរំលោ.ភលើអធិបតេយ្យកម្ពុជាម្ដងហើយម្ដងទៀត បើទោះបីជានៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តកន្លងមក ថៃធ្លាប់ដណ្ដើមបានទឹកដីកម្ពុជាអស់មួយផ្នែកធំយកទៅធ្វើជាកម្មសិទ្ធិនិងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនហើយក៏ដោយ។

ជាក់ស្ដែងចំពោះការលើកឡើងរបស់លោក Sihasak រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃថ្មីអំពាវនាវឲ្យកម្ពុជានិងថៃកាត់បន្ថយកម្លាំងទ័ពនេះ គឺពុំមែនជាដំណោះស្រាយសមស្របសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនឡើយ ព្រោះកន្លងមកភាគីថៃខ្លួនឯងតែងល្មើសនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនានារួមមានការបង្កើនកម្លាំង និងការពង្រីកជម្លោះនៅតាមព្រំដែនដោយការរាយបន្លាលួស បើទោះជាកម្ពុជាព្យាយាមគោរពបទឈប់បាញ់យ៉ាងណាក៏ដោយ។

ទាំងនេះបង្ហាញថា ក្នុងករណីប្រសិនបើមានការឯកភាពឲ្យកាត់បន្ថយកម្លាំងទ័ពពិតមែន នោះវាមានប្រសិទ្ធភាពតែលើភាគីកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះក្នុងការអនុវត្ត ចំណែកភាគីថៃនឹងមិនអាចធ្វើតាមការអនុម័តនោះបានឡើយ ព្រោះរាល់ការបញ្ជាឲ្យបង្កើន ឬដកថយកម្លាំងគឺស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់យោធាផ្ទាល់ ពុំមែនរដ្ឋាភិបាលថៃជាអ្នកសម្រេចឡើយ៕