ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានកំណត់លក្ខខណ្ឌធ្វើជាប្រធានពិធីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅចុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីទទួលបានពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ បន្ទាប់ពីលោកបញ្ចប់សង្គ្រា.មជាច្រើនប្រទេស រួមទាំងសង្គ្រាមកម្ពុជា-ថៃ ដែលបង្កឡើងដោយកងទ័ពឈ្លា.នពានថៃ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានចិននៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

តាមប្រភពព័ត៌មានពីមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងមន្ត្រីទូតម៉ាឡេស៊ី ចំនួន៤នាក់ ឱ្យដឹងថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump បានកំណត់លក្ខខណ្ឌធ្វើជាប្រធានពិធីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ ទើបលោកចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នាចុងខែតុលា ។ លោក Trump ស្នើរៀបចំពិធីពិសេសមួយនៅក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ។

បណ្តាប្រទេសអាស៊ានសង្ឃឹមកិច្ចប្រជុំកំពូលដែលនឹងរៀបចំចាប់ពីថ្ងៃទី២៦ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា គឺជាចរចាឱ្យលោក Trump បន្ធូរបន្ថយវិធានការពន្ធទំនិញដ៏តឹងរ៉ឹងដែលអាមេរិកអនុវត្តជាមួយបណ្តាប្រទេសដៃគូពាណិជ្ជកម្មទូទាំងពិភពលោក ស្របពេលមានស្ថានការណ៍តាងតឹងរវាងកម្ពុជា-ថៃ ។ រីឯលោក Trump បានស្វែងរកសន្តិភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរដើម្បីទទួលពានរង្វាន់សន្តិភាព ។

សង្គ្រាមនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃរយៈពេល៥ថ្ងៃកន្លងមក គឺបង្កឡើងដោយកងទ័ពឈ្លានពានថៃ ហើយប្រទេសទាំងពីរក៏ចាប់ផ្តើមចរចាសន្តិភាពក្រោយពីលោក Trump ថ្លែងថា នឹងពុំចរចាពន្ធទំនិញ បើប្រទេសទាំងពីរមិនឈប់បាញ់ ។ កម្ពុជា-ថៃបានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់បន្ទាន់ដោយឥតលក្ខខណ្ឌ ប៉ុន្តែស្ថានការណ៍ព្រំដែនបានតានតឹងម្តងទៀត ក្រោយរដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃ គំរាមបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ មុនថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ។

រយៈពេល១ឆ្នាំមកនេះ លោក Trump ព្យាយាមបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងសង្គ្រាមកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីទទួលបានពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ ។ តាំងពីត្រឡប់មកកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ លោកបានជួយបញ្ចប់សង្គ្រាម និងជម្លោះ រហូតដល់៧កន្លែងនៅលើពិភពលោក ។

សេចក្តីរាយការណ៍របស់គេហទំព័រព័ត៌មាន Politico អាមេរិកដែលដកស្រង់ប្រភពព័ត៌មានពីមន្ត្រីសេតវិមានជាច្រើនរូប គឺលោក Trump បានកំណត់លក្ខខណ្ឌធ្វើជាប្រធានពិធីចុះហត្ថលេខាសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ ទើបលោកចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ។ លោក Trump ក៏បានស្នើឱ្យអ្នករៀបចំកិច្ចប្រជុំដកមន្ត្រីចិនចេញពីកិច្ចប្រជុំ ប៉ុន្តែពុំទាន់មានព័ត៌មានច្បាស់ថា តើនឹងមានពិធីចុះហត្ថលេខាសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានឬយ៉ាងណា ដោយត្រូវរង់ចាំការសម្រេចចិត្ត ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីវត្តមានលោក Trump ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន គឺនៅមានមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរូបទៀតមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំដែរ រួមមាន ៖ លោក Li Qiang នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន, លោក Narendra Modi នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា, លោក Luiz Inacio Lula da Silva ប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីល និងលោក Cyril Ramaphosa ប្រធានាធិបតីអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន បាននិយាយនាពេលថ្មីៗនេះថា ការបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់ព្រំដែនភូមិណងចាន់ ខេត្តស្រះកែវ មុនថ្ងៃទី១០ ខែតុលា គឺគ្រាន់តែជាការកំណត់ពេលវេលារបស់អភិបាលខេត្តស្រះកែវប៉ុណ្ណោះ ។ ភាគីទាំងពីរត្រូវចរចា និងអនុវត្តវិធានការផ្លូវច្បាប់ច្រើន មិនមែនបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញភ្លាមៗពេលកម្ពុជា-ថៃកំពុងប្រឈមមុខគ្នាទេ ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា លោកបែរជាស្នើកម្ពុជាអនុវត្តតាមកិច្ចប្រជុំ GBC ដោយបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់នេះមុនថ្ងៃទី១០ ខែតុលា បើមិនដូច្នោះទេ ថៃនឹងមិនចរចា ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន បានចោទប្រកាន់ពលរដ្ឋខ្មែរល្មើសអធិបតេយ្យនៅតំបន់ព្រំដែនភូមិណងចាន់ និងស្នើកម្ពុជាអនុវត្តតាមកិច្ចប្រជុំ GBC ដោយបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់នេះមុនថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ។ លោកបានប្រគល់អំណាចពេញលេញទៅឱ្យកងទ័ព ក្រសួងការបរទេស និងអភិបាលខេត្តស្រះកែវ ចាត់វិធានការនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បើមន្ត្រីទាំងនេះសម្រេចបែបណា គឺដូចគ្នានឹងការសម្រេចចិត្តរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីដែរ ។

នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា នៅវិមានរដ្ឋាភិបាល លោក អនុថីន បាននិយាយពីថៃកំណត់ឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចាកចេញពីតំបន់ព្រំដែនភូមិណងចាន់ ខេត្តស្រះកែវ មុនថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ។ លោកថា កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែតុលា លោកបានប្រជុំពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធដោយកំណត់ឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀង GBC ដែលពិភាក្សាចំនួន៤ប្រធានបទ រួមមាន ៖ ការដកអាវុធ, ដកកម្លាំងទ័ព, សហការបង្ក្រាប Scammer និងរួមគ្នារៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ព្រំដែន មានន័យថា តំបន់ណាជារបស់ថៃ គឺពលរដ្ឋខ្មែរត្រូវចាកចេញ ។

លោកបន្តថា ពលរដ្ឋថៃត្រូវទទួលបានភាពយុត្តិធម៌ ពលរដ្ឋថៃគ្រប់រូបស្ថិតក្រោមច្បាប់តែមួយ ។ អ្នកល្មើសអធិបតេយ្យថៃ ត្រូវតែចាកចេញ បើមិនចាកចេញ ថៃនឹងមិនចរចាឡើយ ។ លោកមិនចង់និយាយអ្វីច្រើនទេ ដោយសារបានប្រគល់អំណាចពេញលេញឱ្យកងទ័ពរក្សាអធិបតេយ្យ ការពារទឹកដី ខណៈរដ្ឋាភិបាលជាអ្នកគាំទ្រកងទ័ព ។ ការចរចាការទូត និងលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗ គឺជាតួនាទីរបស់ក្រសួងការបរទេស រីឯអភិបាលខេត្តស្រះកែវមើលខុសត្រូវតំបន់ព្រំដែនស្រះកែវ ។

ករណីការលើកពេលកិច្ចប្រជុំ RBC ទៅពាក់កណ្តាលខែតុលា គឺគ្រប់យ៉ាងមានហេតុផល លោកបានប្រគល់អំណាចឱ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធទទួលខុសត្រូវ ។ មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធអាចចរចា ឬចាត់វិធានការរឿងនេះ ពីព្រោះលោកប្រគល់អំណាចឱ្យរួចហើយ បើមន្ត្រីសម្រេចបែបណា គឺវាដូចគ្នានឹងការសម្រេចចិត្តរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ។ លោកនឹងចុះពិនិត្យមើលស្ថានការណ៍នៅតំបន់ព្រំដែនភូមិណងចាន់ ខេត្តស្រះកែវ ពេលកងទ័ពស្នើ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ករណីភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ដែលកងទ័ពភូមិភាគទី១ថៃស្នើឱ្យកម្ពុជាជម្លៀសពលរដ្ឋចេញ ទើបកងទ័ពភូមិភាគទី១ថៃចូលរួមប្រជុំណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគកម្ពុជា-ថៃ (RBC) ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ដល់ថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ គឺកម្ពុជាស្នើថៃត្រូវអនុវត្តតាមអ្វីដែលជាការព្រមព្រៀងគ្នារបស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ GBC នៃប្រទេសទាំងពីរ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ កន្លងទៅ ពិសេសក្នុងចំណុចទី៨ នៃកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំដែលបានប្រគល់ភារកិច្ចឱ្យ JBC ដែលជាយន្តការមានសមត្ថកិច្ចក្នុងការប្រជុំដោះស្រាយ ។ ដោយឡែក កិច្ចប្រជុំ RBC ក្នុងកម្រិតយោធភូមិភាគ គឺមានភារកិច្ចត្រឹមតែសម្រួលបញ្ហានៅនឹងកន្លែង បន្ធូរបន្ថយការតានតឹង និងដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ប៉ុន្តែគ្មានសមត្ថកិច្ចកំណត់ខ្សែព្រំដែនទេ ៕

ប្រទេសឥណ្ឌា៖ ប្រទេសឥណ្ឌាបានហាមឃា.ត់ការលក់ស៊ីរ៉ូក្អកមួយប្រភេទ បន្ទាប់ពីកុមារយ៉ាងហោចណាស់ 14 នាក់បានស្លា.ប់នៅក្នុងរដ្ឋខុសៗគ្នា ក្រោយពីពួកគេបានប្រើប្រាស់សុីរ៉ូក្អកដែលមានផ្ទុកសារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់បណ្ដាលឲ្យពុល បង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភទូទាំងប្រទេសអំពីសុវត្ថិភាពនៃឱសថ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មានក្នុងស្រុកឥណ្ឌា។

បើតាមអត្ថបទព័ត៌មានរបស់ Reuters នាថ្ងៃចន្ទ ទី6 ខែតុលានេះបានឲ្យដឹងថា ប៉ូលីសឥណ្ឌាបានបើកការស៊ើបអង្កេតលើការស្លា.ប់របស់កុមារយ៉ាងតិច 14 នាក់ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងថ្នាំទឹកសុីរ៉ូក្អកដែលមានជាតិពុល។

របាយការណ៍នោះបានបង្ហាញថា កុមាររងគ្រោះភាគច្រើនមានអាយុក្រោមប្រាំឆ្នាំ ហើយបានស្លា.ប់ដោយសារជំងឺខ្សោយតម្រងនោមកាលពីខែមុន បន្ទាប់ពីពួកគេបានប្រើប្រាស់ថ្នាំក្អកម៉ាក Coldrif Syrup ដែលជាថ្នាំព្យាបាលក្អកដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុន Sresan Pharmaceuticals ក្នុងរដ្ឋ Tamil Nadu។ ទឹកស៊ីរ៉ូនេះមានផ្ទុកជាតិពុល diethylene glycol ក្នុងបរិមាណជិត 500 ដងលើសការកំណត់សុវត្ថិភាពដែលអាចអនុញ្ញាតបាន នេះបើយោងតាមពាក្យបណ្តឹងរបស់ប៉ូលីសបានឃើញដោយ Reuters ។

កាលពីថ្ងៃអាទិត្យនេះ ប៉ូលីសនៅរដ្ឋ Madhya Pradesh បាននិយាយថា “កុមារតូចៗទាំងនោះមានរោគសញ្ញាដំបូងនៃជំងឺផ្តាសាយ ឬគ្រុនក្តៅធម្មតាប៉ុណ្ណោះ ហើយបន្ទាប់មកពួកគេត្រូវបានផ្តល់ទឹកស៊ីរ៉ូ Coldrif និងក្រោយមកកុមារទាំងនោះក៏ចាប់ផ្ដើមមានជំងឺតម្រងនោម និងបញ្ហាគ្រលៀនធ្ងន់ធ្ងរ”។

បើតាមទិន្នន័យរបស់អ្នកជំនាញផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តបានបញ្ជាក់ថាសារធាតុ Diethylene glycol ដែលបានរកឃើញនៅក្នុងសុីរ៉ូក្អកកុមារនោះជាទូទៅតែងត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ប្រឆាំងនឹងការកក របស់ផលិតផលគ្រឿងសំអាង និងប្រេងរំអិល ដែលប្រសិនបើមនុស្សទទួលទានវាចូលទៅ នោះវានឹងបណ្តាលឱ្យមានរោគសញ្ញាចាប់ពីក្អួត និងឈឺពោះ រហូតដល់ខូចតម្រងនោមរហូតអាចដល់បាត់បង់ជីវិតតែម្ដង។

បច្ចុប្បន្នប៉ូលីសបានដាក់ក្រុមហ៊ុនផលិតសុីរ៉ូម៉ាក Coldrif ដែលមានឈ្មោះ Sresan Pharma ជាជនជាប់ចោទសំខាន់នៅក្នុងបញ្ហានេះ ខណៈវេជ្ជបណ្ឌិតម្នាក់ដែលចេញវេជ្ជបញ្ជាឲ្យប្រើប្រាស់ថ្នាំនេះដល់កុមារត្រូវបានចាប់ខ្លួន។

ក្រុមហ៊ុន Sresan Pharma មិនបានឆ្លើយតបនឹងសំណើសុំការអត្ថាធិប្បាយទេ។ តែទោះជាយ៉ាងណា អាជ្ញាធរសហព័ន្ធរបស់ឥណ្ឌាបាននិយាយថា ពួកគេត្រៀមនឹងដកអាជ្ញាប័ណ្ណរបស់ក្រុមហ៊ុននេះចោល ហើយរដ្ឋមួយចំនួនបានចាប់ផ្ដើមហាមឃា.ត់ការចរាចរលក់ទឹកឱសថដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមហ៊ុនខាងលើ នេះបើយោងតាមការសង្ខេបរបស់រដ្ឋាភិបាលនៃការលក់ថ្នាំដែលរកឃើញដោយ Reuters កាលពីថ្ងៃចន្ទសប្ដាហ៍នេះ៕

ខេត្តឡាងសុង៖ ទំនប់វារីអគ្គិសនីបាកខេ១ (Bac Khe 1) កម្ពស់១០ម៉ែត្រ នៅខេត្ត Lang Son ភាគខាងជើងប្រទេសវៀតណាម បានធ្លាយបាក់នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ក្រោយភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងដោយបានបញ្ចេញទឹកហៀរហូរយ៉ាងគំហុក និងបង្កការព្រួយបារម្ភអំពីហានិភ័យនៃការជន់លិចទៅលើភូមិរបស់អ្នកស្រុកនៅក្បែរៗនោះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន VN Express។

ឧបទ្ទេវហេតុនេះបានកើតឡើងកាលពីវេលាម៉ោង២រសៀលថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ដោយអ្នកស្រុក Nong Huyen ខេត្ត Lang Son បាននិយាយថា វាបានចាប់ផ្តើមឡើងពីស្នាមប្រេះតូចមួយ មុនពេលវាពង្រីកខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័ស រហូតមានការបាក់ទំនប់។ ខណៈនេះ ផ្ទះសម្បែងជាច្រើនរបស់ពលរដ្ឋដែលរស់នៅតាមច្រាំងទន្លេ កំពុងរងការគំរា.មកំហែ.ងដោយសារកម្លាំងទឹកហូរដែលមានងាយបង្កគ្រោះថ្នាក់ជាខ្លាំង។

អាជ្ញាធរនៅក្នុងតំបន់បាននិយាយថា មិនមានអ្នករងរបួសត្រូវបានគេរាយការណ៍ទេ ទោះបីជាគ្រឿងចក្រ និងឧបករណ៍មួយចំនួនត្រូវបានខូចខាតនៅក្នុងហេតុការណ៍នោះក៏ដោយ។ បន្ថែមពីនេះ ក្រុមសង្គ្រោះបន្ទាន់មកពីក្រសួងជាច្រើនត្រូវបានបញ្ជូនមកប្រចាំការនៅទីតាំងខាងលើ ដើម្បីសម្របសម្រួល និងចាត់វិធានការទប់ស្កាត់បញ្ហាផ្សេងៗ។

អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន លោក Nguyen Hoang Hiep បាននិយាយថា អាជ្ញាធរខេត្ត Lang Son បានរាយការណ៍ថា ពួកគេបានជម្លៀសប្រជាជននៅតំបន់នោះតាំងពីពេលព្រឹកថ្ងៃអង្គារនេះម្ល៉េះ បន្ទាប់ពីបានកត់សម្គាល់ឃើញសញ្ញាមិនប្រក្រតីនៅលើទំនប់ទឹក។

គួរជម្របថា ទំនប់ Bac Khe 1 មានទីតាំងស្ថិតនៅលើទន្លេ Bac Khe ដៃទន្លេ Ky Cung ដែលមានសមត្ថភាពផលិតថាមពលប្រហែល 24 MW។

ចំពោះខេត្ត Lang Son នេះផងដែរ បានរងការវាយលុកដោយព្យុះទីហ្វុង Matmo តាមរយៈភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃថ្មីៗនេះ។ នៅស្ថានីយ៍ Mau Son បានកត់ត្រាទឹកភ្លៀងកម្រិត 205 មីលីម៉ែត្រ នៅចន្លោះថ្ងៃទី 5 និងទី 6 ខែតុលា ខណៈដែលនៅស្ថានីយ៍ Quyet Thang ភ្លៀងធ្លាក់មានកម្រិត 195 មីលីម៉ែត្រ ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ 12 ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ចាប់ពីយប់ថ្ងៃទី 6 ខែតុលា។ លំហូរទឹកដ៏ធំនេះ បានរុញច្រានកម្រិតអាងស្តុកទឹកឲ្យកើនឡើងខ្ពស់ប្រកបដោយសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ ដោយបន្ថែមសម្ពាធលើទំនប់ យ៉ាងខ្លាំងមុនពេលវាដួលរលំ៕

របាយការណ៍ថ្មីមួយពីកាសែត The Times of India បានបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភកើនឡើងពីអ្នកជំនាញផ្នែកខួរក្បាល ដែលថា ការមើលវីដេអូខ្លីៗដូចជាក្នុង Instagram Reels ឬ TikTok ឡើងលើសកម្រិត អាចបង្កឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងប្រព័ន្ធអារម្មណ៍ (reward system) និងការផ្តោតអារម្មណ៍របស់ខួរក្បាល ដែលមានលក្ខណៈដូចជាអ្នកញៀនសារធាតុញៀនដែរ។

អ្នកជំនាញបញ្ជាក់ថា វេទិកាវីដេអូខ្លីៗទាំងនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីផ្តល់នូវ “អារម្មណ៍សប្បាយរីករាយ” យ៉ាងឆាប់រហ័ស តាមរយៈមាតិកាដែលផ្លាស់ប្តូរលឿន និងមានភាពភ្ញាក់ផ្អើលជានិច្ច។ ការលេងជារឿយៗបែបនេះ អាចធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធអារម្មណ៍នៃខួរក្បាលធ្វើការលើសកម្រិត និងបណ្តាលឲ្យខួរក្បាលធ្លាក់ចុះនូវការឆ្លើយតបទៅនឹងអារម្មណ៍រីករាយធម្មតា ដូចជាមនុស្សដែលមានអាការៈញៀនស្រា ឬល្បែងស៊ីសងផងដែរ។

អ្នកជំនាញផ្នែកសុខភាពផ្លូវចិត្ត Dr. Rachna Khanna Singh បានបញ្ជាក់ក្នុងអត្ថបទរបស់គាត់ថា “នៅពេលខួរក្បាលកាន់តែទទួលបានការរំភើបច្រើន វានឹងកាន់តែទាមទារភាពរំភើបកាន់តែខ្លាំងឡើងប៉ុណ្ណឹងដែរ។” នេះមានន័យថា សកម្មភាពធម្មតាៗដូចជាការអានសៀវភៅ ការធ្វើការ ឬសន្ទនាជាមួយមិត្តភក្ដិ អាចមើលទៅលែងគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ដូចមុនទៀតហើយ។ បន្ថែមពីនេះ លោកក៏បានព្រមានផងដែរថា ផ្នែកខួរក្បាលដែលគ្រប់គ្រងការផ្តោតអារម្មណ៍ ការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង និងការសម្រេចចិត្ត (prefrontal cortex) ក៏អាចរងផលប៉ះពាល់ដោយសារតែការរំភើបជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។ វាអាចបណ្តាលឲ្យមនុស្សពិបាកផ្តោតអារម្មណ៍ ឬទប់ចិត្តមិនឲ្យធ្វើអ្វីមួយដោយអារម្មណ៍ភ្លាមៗ ពិសេសចំពោះយុវវ័យដែលខួរក្បាលនៅស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍន៍។

លើសពីនេះ ការមើលវីដេអូ Reels នៅពេលយប់ ឬមើលមាតិកាដែលត្រូវប្រើអារម្មណ៍ខ្លាំង មុនពេលចូលគេង អាចរំខានដល់ការបញ្ចេញអរម៉ូន melatonin របស់រាងកាយ ដែលបណ្ដាលឲ្យគេងយឺត ឬគេងមិនលក់ស្រួល។ ការគេងមិនល្អនេះនាំឲ្យខួរក្បាលបាត់បង់សមត្ថភាពក្នុងការចងចាំ និងគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍។ ជាមួយគ្នានេះអ្នកជំនាញបានប្រៀបធៀបបញ្ហានេះជាមួយការញៀនសារធាតុញៀនផ្សេងទៀត ដោយបញ្ជាក់ថា ទោះបីការប៉ះពាល់មិនដូចការផឹកស្រាប៉ុន្មានក៏ដោយ ប៉ុន្តែវិធីដែលខួរក្បាលប្រតិកម្ម និងបង្កើតការទាមទារការរំភើបថ្មីៗ មានភាពស្រដៀងគ្នាយ៉ាងខ្លាំង។

យ៉ាងណាមិញ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នេះ អ្នកជំនាញបានផ្តល់អនុសាសន៍ឲ្យកំណត់ពេលប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ ផ្អាកមើលវីដេអូជារៀងរាល់ ២០–៣០ នាទី ម្ដង និងជៀសវាងការមើលអេក្រង់មុនគេងយ៉ាងហោចណាស់មួយម៉ោង ព្រមទាំងចូលរួមសកម្មភាពនៅឆ្ងាយពីអេក្រង់ដូចជាការហាត់ប្រាណ ឬការងារច្នៃប្រឌិតផ្សេងៗជាដើម។ ទោះជាយ៉ាងណា គោលបំណងនេះមិនមែនសំដៅដល់បញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទាំងស្រុងនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺដើម្បីស្តារឡើងវិញនូវតុល្យភាព ដើម្បីមិនធ្វើឲ្យខួរក្បាលឆាប់រំភើបពេកតែប៉ុណ្ណោះ៕

ប្រទេសវៀតណាម ៖ ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងដោយសារឥទ្ធិពលខ្យល់ព្យុះម៉ាតម៉ូ (Matmo) បានធ្វើឱ្យនៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ តំបន់ជាច្រើនក្នុងទីក្រុងហាណូយលិចលង់ យន្តហោះជាច្រើនគ្រឿងដែលចេញ-ចូលអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Noi Bai ត្រូវពន្យារពេលហោះហើរ ខណៈវៀតណាមទើបតែរងឥទ្ធិពលខ្យល់ព្យុះប៊ួឡូយ ។ តាមការប្រកាសរបស់ឧតុនិយម គឺតំបន់ខាងជើងនឹងមានភ្លៀងធ្លាក់កាន់តែខ្លាំង ហើយវៀតណាមនឹងរងឥទ្ធិពលខ្យល់ព្យុះចំនួន៣ បន្តបន្ទាប់ទៀត ។

ភ្លៀងធ្លាក់បណ្តាលឱ្យផ្លូវនានាក្នុងទីក្រុងហាណូយលិចលង់ រថយន្ត និងម៉ូតូជាច្រើនគ្រឿងកកស្ទះកណ្តាលផ្លូវ ខណៈពលរដ្ឋដើរឆ្លងកាត់ទឹកជ្រៅ ។ វាមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យកកស្ទះយានជំនិះតាមផ្លូវប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធលូបង្ហូរទឹកក្នុងទីក្រុងក៏ខូចខាតដែរ ដោយសារបរិមាណទឹកភ្លៀងច្រើន ។ ពលរដ្ឋនៅទីក្រុងហាណូយប្រាប់ថា ភ្លៀងធ្លាក់ និងមានទឹកលិចផ្លូវជាញឹកញាប់ធ្វើឱ្យពួកគេរស់នៅក្រោមព្យុះភ្លៀងរៀងរាល់ថ្ងៃ និងបារម្ភពីទីក្រុងរងឥទ្ធិពលខ្យល់ព្យុះបន្ថែមទៀត ។

ចំណែកសាលារៀនជាច្រើនកន្លែងនៅទីក្រុងហាណូយបានបិទទ្វារដោយបង្រៀនសិស្សតាមអនឡាញ ខណៈយន្តហោះជាច្រើនគ្រឿងដែលចេញ-ចូលអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Noi Bai បានពន្យារពេលហោះហើរដោយសារខ្យល់ព្យុះ ។

កាលពីដើមខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ មានទឹកជំនន់ខ្លាំងនៅទីក្រុងហាណូយដោយសាររងឥទ្ធិលខ្យល់ព្យុះប៊ូឡូយ ដែលបានសម្លាប់ពលរដ្ឋវៀតណាមយ៉ាងហោចណាស់៥១នាក់ និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិស្មើទឹកប្រាក់ប្រមាណ៦០០លានដុល្លារ ។ ក្រុមគ្រួសារជាច្រើនទើបតែសម្អាតភក់ និងកំទេចកំទីក្នុងផ្ទះពេលផុតព្យុះប៊ួឡូយ បែរជាមកជួបព្យុះម៉ាតម៉ូ និងមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងម្តងទៀត ។

តាមការព្យាកររបស់ឧតុនិយមវៀតណាម គឺមានភ្លៀងធ្លាក់ ផ្គររន្ទះនៅទីក្រុងហាណូយនៅព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ដោយឧតុនិយមបានដាស់តឿនពលរដ្ឋពីទឹកជំនន់នៅតំបន់ទំនាប ថែមទាំងមានខ្យល់ព្យុះ៣ទៀតបោកបក់លើប្រទេសវៀតណាមមុនដំណាច់ឆ្នាំ២០២៥ ។

ដោយឡែក តាមការផ្សាយរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយមកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ខ្យល់ព្យុះម៉ាតម៉ូមានឥទ្ធិពលខ្សោយមកលើរបបខ្យល់មូសុងនិរតីដែលបក់លើសមុទ្រអាដាម៉ាន់ ឈូងសមុទ្រថៃ អាងទន្លេមេគង្គ សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងលើកម្ពុជា ។ គន្លងផ្លូវរបស់ខ្យល់ព្យុះនេះពុំមានឥទ្ធិពលខ្លាំងមកកម្ពុជានោះទេ ៕