បរទេស៖ គិតត្រឹមពេលនេះ អាលីបាបា (Alibaba) ជាក្រុមហ៊ុនលក់ទំនិញតាមអនឡាញយក្សមួយរបស់ចិន និងជាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាមួយលំដាប់ពិភពលោក។ ក្រោមស្នាដៃដឹកនាំរបស់កំពូលមហាសេដ្ឋីមាឌល្អិត ជែក ម៉ា (Jack Ma) បានធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនមួយនេះដំណើរការ និងពង្រីកខ្លួនបានយ៉ាងទូលំទូលាយ ខណៈដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាបានដឹងថា Alibaba បានកើតចេញពីលុយត្រឹមតែ ៥០ម៉ឺនយ៉ន់។
តើ Alibaba ពិតជាពង្រីកខ្លួនក្លាយជាក្រុមហ៊ុនយក្សដោយសារតែលុយ ៥០ម៉ឺនយ៉ន់ មែនទេ?
នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៩៩ លោក Jack Ma និងមនុស្សស្និទ្ធស្នាល ១៨នាក់ផ្សេងទៀត បានរ៉ៃអង្គាសគ្នាបានប្រាក់ ៥០ម៉ឺនយ៉ន់ ដើម្បីបង្កើតក្រុមហ៊ុន Alibaba ឡើង ដែលវាជាគេហទំព័រលក់ទំនិញអនឡាញលក្ខខណ្ឌ B2B។ លោក Jack បានដឹងច្បាស់ថា លុយត្រឹម ៥០ម៉ឺនយ៉ន់ មិនអាចធ្វើឱ្យអាជីវកម្មមួយនេះដំណើរការទៅមុនបាននោះទេ ដូច្នេះហើយលោកក៏មានគម្រោងទៅស្នើសុំទុនវិនិយោគពីសំណាក់កំពូលក្រុមហ៊ុនមួយ។
យោងតាមការកំណត់ត្រាវិនិយោគរបស់ Alibaba បានឱ្យដឹងថា លោក Jack Ma បានទៅជួបខាងក្រុមហ៊ុនសូសបេង (Softbank) កាលពីអំឡុងខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩៩ ពោលគឺប៉ុន្មានខែបន្ទាប់ពីដាក់ឱ្យដំណើរការគេហទំព័រ Alibaba។ ដោយក្នុងកិច្ចជំនួបនោះ Softbank បានទម្លាក់ទុនខ្លះមកឱ្យ Jack Ma ដើម្បីពង្រីកអាជីវកម្ម ហើយនៅដើមឆ្នាំ ២០០០ Alibaba ក៏ទទួលបានទុនបន្ថែមទៀតពី គូលមែន សាច់ (Goldman Sachs) និង Softbank។ បើតាមការបញ្ជាក់ Alibaba ទទួលបានទុនសរុបចំនួន ២៥លានដុល្លារអាមេរិកពី Goldman Sachs និង Softbank ចន្លោះពីខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩៩ ដល់ខែមករា ឆ្នាំ២០០០។
បីឆ្នាំក្រោយពីគេហទំព័រ Alibaba.com ដាក់ឱ្យដំណើរការ ទើបក្រុមហ៊ុនទទួលបានប្រាក់ចំណេញ ហើយនៅឆ្នាំ ២០០៣ លោក Jack Ma ចង់ពង្រីកសក្កដានុពលទៅកាន់ពិភពលោក ដោយបានបង្កើតគេហទំព័រថ្មីមួយឡើងដែលមានឈ្មោះថា តាវបាវ (Taobao.com) ដែលវាជាប្រភេទ C2C និង អ៊ីខមមើស (E-commerce) ។ អ្វីដែលពិសេសជាងនេះគឺ Alibaba បានបង្កើត អាលីផេ (Alipay) ដែលជាកម្មវិធីទូទាត់ប្រាក់តាមអនឡាញសម្រាប់ប្រើផ្ទាល់ខ្លួនថែមទៀតផង។
ស្របពេលដែល Taobao.com ដាក់ឱ្យដំណើរការមិនទាន់បានប៉ុន្មានផង ស្រាប់តែ អ៊ីបេ (eBay) ក្រុមហ៊ុនលក់ទំនិញយក្សមួយរបស់អាមេរិក បានឈានជើងចូលទីផ្សារប្រទេសចិន និងបានស្នើសុំទិញ Taobao.com ប៉ុន្តែត្រូវបាន លោក Jack Ma ច្រានចោល ហើយ eBay ក៏ដកខ្លួនចេញពីទីផ្សារប្រទេសចិនវិញ ក្រោយពេលអាជីវកម្មមិនអាចស្វែងរកប្រាក់ចំណេញបាន។
ត្បិតតែលោក Jack Ma បានច្រានចោលការស្នើសុំទិញ Taobao.com ពីសំណាក់ eBay ក្ដី ប៉ុន្តែ Alibaba គឺទទួលបានទុនវិនិយោគបន្ថែមរហូតដល់ ១ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកពីសំណាក់លោក ជឺរី យ៉ាង (Jerry Yang) សហស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន យ៉ាហ៊ូ (Yahoo) នៅឆ្នាំ២០០៥ ដោយទទួលបានចំណែកភាគហ៊ុនរហូតដល់ ៤០ភាគរយ។
បន្ទាប់ពីនេះ ក្រុមហ៊ុន Alibaba ក៏ទទួលបានទុនវិនិយោគជាច្រើនបន្ថែមទៀត និងមានការទិញលក់ភាគហ៊ុនចុះឡើងជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ ខណៈដែលបច្ចុប្បន្ន SoftBank Group គឺជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន Alibaba ជាមួយនឹងការកាន់កាប់ចំណែកភាគហ៊ុនច្រើនជាងគេសរុបចំនួន ២៣,៩ភាគរយ។
គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ក្រុមហ៊ុន Alibaba រកចំណូលបានសរុបចំនួន ១៣៤,៥ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក និងចំណេញសុទ្ធ ៧,៥ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ៕
ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន អ្នករាំក្បាលទូកភាគច្រើនបានប្ដូរមកជាមនុស្សស្រីវិញ ខណៈដែលមន្ត្រីពុទ្ធ សាសនបណ្ឌិត និងជាក្រុមជំនុំ ទំនៀម ទម្លាប់ ប្រពៃណីខ្មែរ លោក មៀច ប៉ុន ធ្លាប់លើកឡើងថា “ស្រី្តអ្នករាំក្បាលទូកជាទូទៅត្រូវគេជ្រើសរើសយកស្ត្រីដែលនៅក្រមុំព្រហ្មចារីមានវ័យចន្លោះពី ១៦ ទៅ ១៧ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ហើយប្រកបទៅដោយបុគ្គលិកលក្ខណៈល្អប្រសើរ ព្រោះត្រូវបានជឿថា ដើម្បីនាំនូវភ័ព្វសំណាងរបស់ទូក”។
