ប្រទេសថៃ ៖ តាមការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសថៃ លោក និកនឌេត ផ្លាងគូន កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul បានផ្ញើលិខិត១ច្បាប់ទៅប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាស្វែងរកសន្តិភាពជាមួយថៃ និងកុំរារាំងការដោះមីននៅព្រំដែន ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព (Joint Declaration) នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងសំណូមពរអាមេរិកកុំផ្អាកការចរចាពន្ធទំនិញ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានសំណូមពរទៅលោកប្រធានាធិបតី Trump កុំយកបញ្ហាសន្តិសុខមកពាក់ព័ន្ធជាមួយការចរចាពន្ធទំនិញ និងចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ប្រសិនបើអាមេរិកមានបំណងជំរុញសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ សូមដាក់សម្ពាធឱ្យកម្ពុជាគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយថៃ និងកុំរារាំងការដោះមីន ។ ក្រៅពីនេះ សូមអាមេរិកកុំផ្អាកការចរចាពន្ធទំនិញ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងចរចាពន្ធទំនិញជាមួយអាមេរិកបន្តទៀត ហើយសង្ឃឹមថា លោកប្រធានាធិបតី Trump នឹងយល់ពីគោលជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ ។

ការផ្ញើលិខិតរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ គឺក្រោយពីអាមេរិកផ្អាកការចរចាពន្ធទំនិញជាមួយថៃ រហូតដល់ថៃអនុវត្តឱ្យបានពេញលេញតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ពីព្រោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដោយបង្កប់មីនថ្មីធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃរងរបួសនៅតំបន់ហួយតាម៉ារៀ ស្រុកកាន់ថាឡាក់ ខេត្តស៊ីសាកេត កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា កន្លងមក ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានបន្ទន់ឥរិយាបថរបស់ខ្លួនលើជម្លោះជាមួយកម្ពុជានៅចំពោះមុខអាមេរិក និងនិយាយយកត្រូវដាក់ខាងខ្លួនថា ថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា ប៉ុន្តែកម្ពុជាល្មើសកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ថែមទាំងប្រាប់អាមេរិកឱ្យដាក់សម្ពាធលើកម្ពុជាងាកមកស្វែងរកសន្តិភាពជាមួយថៃ ។ ការនិយាយបែបនេះ គឺថៃមានគោលបំណងឱ្យអាមេរិកយល់ព្រមចរចាពន្ធទំនិញឡើងវិញដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចថៃធ្ងន់ធ្ងរទាំងឆ្នាំ២០២៥ និងឆ្នាំ២០២៦ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគីក្រោមហេតុផលគ្រាប់មីន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin បាននិយាយឌឺដងថា លោកមិនខ្វល់ពីអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញថៃក្នុងអត្រាខ្ពស់ទេ បើមិនអាចលក់ទំនិញទៅអាមេរិក ថៃនឹងស្វែងរកទីផ្សារថ្មី អាមេរិកមិនអាចដាក់សម្ពាធឱ្យថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពឡើយ ។ ប៉ុន្តែអ្នកនយោបាយជាច្រើនបានរិះគន់ពាក្យសម្តីឥតប្រយោជន៍នេះ ខណៈលោក Anutin ខ្លួនឯងបារម្ភខ្លាំងបន្ទាប់ពីអាមេរិកផ្អាកចរចាពន្ធទំនិញ និងប្រញាប់និយាយលាងខ្លួនថា លោកប្រធានាធិបតី Trump ព្រមចរចាពន្ធទំនិញ អាមេរិកនឹងមិនយកបញ្ហាសន្តិសុខមកពាក់ព័ន្ធនឹងពន្ធទំនិញទេ ថែមទាំងទម្លាក់ពន្ធ២% បើថៃពន្លឿនការសហការដោះមីននៅព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ។

ទោះយ៉ាងណា ជុំវិញការលើកឡើងរបស់អាមេរិកដែលថានឹងបញ្ចុះពន្ធទំនិញជាមួយថៃ២% ដូចការអះអាងរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin នោះ គឺមិនទាន់មានការប្រកាសជាផ្លូវការពីសេតវិមាន ឬការចុះផ្សាយក្នុងសារព័ត៌មានបរទេសណាមួយឡើយក្រៅពីសារព័ត៌មានថៃ ៕

ប្រទេសថៃ៖ រដ្ឋាភិបាលថៃ ជ្រើសរើសវិធានការណ៍បន្ធូបន្ថយច្បាប់គ្រឿងស្រវឹ.ង មកប្រើប្រាស់ជាមធ្យោបាយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ក៏ដូចជាជំរុញឲ្យប្រជាពលរដ្ឋជួបជុំផឹកសុីសប្បាយឲ្យបានច្រើនជាប្រចាំ ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិភ្ញៀវទេសចរធ្លាក់ចុះ និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Bangkok Post។

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ រាជរដ្ឋាភិបាលថៃបានចេញសេចក្ដីប្រកាស «លុបចោល» ការហាមឃាត់ការលក់គ្រឿងស្រវឹងពេលរសៀល ក្រោមការសម្រេចចិត្តរបស់គណៈកម្មាធិការគោលនយោបាយជាតិស្តីពីគ្រឿងស្រវឹង បន្ទាប់ពីច្បាប់នេះមានចែងជាច្រើនទសវត្សន៍មកហើយនៅក្នុងប្រទេសថៃ។

ច្បាប់នេះ បានហាមឃាត់ការលក់ភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុល នៅចន្លោះពីម៉ោង 2 រសៀល ដល់ម៉ោង 5 ល្ងាច ដែលត្រូវបានលុបចោលនៅពេលនេះ គឺដើម្បីជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ និងជំរុញការចំណាយក្នុងស្រុក។ ក្នុងន័យនេះ គោលដៅរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃគឺមិនមែនកំណត់តែលើភ្ញៀវទេសចរបរទេសតែមួយនោះទេ ពោលគឺគេក៏ជំរុញឲ្យប្រជាពលរដ្ឋថៃធម្មតាទិញ-លក់គ្រឿងស្រវឹ.ងឲ្យបានច្រើនផងដែរ។

លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី Sophon Zarum បានធ្វើការពន្យល់ថា ការរឹតបន្តឹងលើច្បាប់នេះកាលពីមុន គឺដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលចង់ការពារមន្ត្រីរាជការពីការផឹកស្រាស្រវឹ.ងក្នុងអំឡុងពេលម៉ោងធ្វើការ ប៉ុន្តនៅក្នុងសង្គមសុីវីល័យរបស់ថៃនៅពេលនេះ បទប្បញ្ញត្តិខាងលើវាហួសសម័យហើយ ជាពិសេសក្នុងពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចថៃត្រូវការការជំរុញដោយវិស័យទេសចរណ៍។ លោកសង្ឃឹមថា ចលនានេះនឹងលើកទឹកចិត្តដល់ការចំណាយខ្ពស់ក្នុងរដូវទេសចរណ៍កំពូល រួមមានក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យឆ្លងឆ្នាំ និងកម្មវិធីសង្ក្រាន្ត។

គួរជម្រាបថា ជុំវិញការប្រកាសអនុម័តច្បាប់ថ្មីខាងលើនេះ អ្នកជំនាញសុខភាពសាធារណៈបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីហានិភ័យដែលអាចកើតមាន ទោះបីជាអ្នកធ្វើគោលនយោបាយនេះអះអាងថា នឹងធានាឱ្យមានតុល្យភាព អត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច ជាមួយនឹងបទប្បញ្ញត្តិដែលមានទំនួលខុសត្រូវគឺអាចសម្រេចបានក៏ដោយ។

ទន្ទឹមជាមួយនឹងការបញ្ចប់ការហាមឃាត់គ្រឿងស្រវឹ.ងនៅពេលរសៀលនេះផងដែរ គណៈកម្មាធិការក៏កំពុងពិនិត្យឡើងវិញនូវបទប្បញ្ញត្តិបន្ថែមទាក់ទងនឹងគ្រឿងស្រវឹងទូទៅ រួមទាំងច្បាប់កំណត់តំបន់សម្រាប់អាជីវកម្មដែលនៅជិតសាលារៀន និងការកែតម្រូវដែលអាចធ្វើទៅបានចំពោះម៉ោងធ្វើការពេលយប់។ ខណៈពេលដែលមិនទាន់មានការសម្រេចចិត្តណាមួយត្រូវបានបញ្ចប់លើវិធានការទាំងនោះ មន្ត្រីមួយចំនួនបាននិយាយថា គោលដៅរួមគឺដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មច្បាប់គ្រឿងស្រវឹងរបស់ប្រទេសថៃ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវរក្សាការការពារឲ្យសមស្របដើម្បីសុវត្ថិភាពប្រជាជនផងដែរ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃនៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ទឹកជំនន់នៅខេត្តអយុធ្យាចាប់ផ្តើមស្រកចុះបន្តិចហើយបន្ទាប់ពីលិចជាច្រើនខែ ប៉ុន្តែចំនួនពលរដ្ឋបាត់បង់ជីវិ.តដោយសារទឹកជំនន់ក្នុងខេត្តនេះកើនឡើងរហូតដល់២០នាក់ ។ រីឯលំនៅឋានវិញបានលិចទឹកត្រឹមពាក់កណ្តាល និងខ្លះទៀតលិចរហូតដល់ដំបូល ពលរដ្ឋភាគច្រើននៅតែរស់នៅក្នុងលំនៅឋានព្រោះបារម្ភពីការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ ។

ទោះជានៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ទឹកជំនន់នៅខេត្តអយុធ្យាបានស្រកចុះបន្តិច ប៉ុន្តែតំបន់ជាច្រើនក្នុងខេត្តនេះមិនទាន់ស្រកចុះនៅឡើយទេ ជាពិសេស នៅឃុំថាឌិនឌែង ទឹកលិចយ៉ាងខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋរងទុក្ខលំបាកត្រូវរស់នៅជាមួយទឹកជំនន់ជាច្រើនខែ ។ ការធ្វើដំណើរចេញ-ចូលឃុំនេះ មិនថាទៅធ្វើការ ឬទិញម្ហូបអាហារ ត្រូវប្រើប្រាស់ទូកទាំងអស់ ។

ការិយាល័យបង្ការ និងកាត់បន្ថយគ្រោះមហន្តរាយខេត្តអយុធ្យាបានរាយការណ៍ពីទឹកជំនន់លិចស្រុកចំនួន១១ ស្មើ១៣៦ឃុំ និង៨៩៩ភូមិ ខណៈពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ដោយសារទឹកជំនន់ ស្មើ៦៣,១៧៦គ្រួសារ និងមានពលរដ្ឋស្លាប់រហូតដល់២០នាក់ ។ សាលារៀនដែលត្រូវទឹកលិចមាន៣៣កន្លែងបានផ្អាកការបង្រៀនសិស្សនៅសាលា និងផ្លាស់ប្តូរទៅបង្រៀនតាមអនឡាញ ។ ជាមួយគ្នានេះ វត្តចំនួន៣៨កន្លែង និងអគារមន្ត្រីរាជការ៨កន្លែង បានខូចខាតដោយសារទឹកជំនន់ ។

ឃុំថាឌិនឌែង ស្រុកផាក់ហៃ ខេត្តអយុធ្យា គឺជាតំបន់លិចទឹកខ្លាំងជាងគេ ពីព្រោះនៅជិតទន្លេណយ និងប្រឡាយ ដែលក្នុងឃុំនេះមាន៨ភូមិ និងពលរដ្ឋជាង៦០០គ្រួសារ ។ កម្ពស់ទឹកនៅឃុំថាឌិនឌែង គឺចាប់ពី៣ម៉ែត្រ ទៅ៤ម៉ែត្រ ហើយលំនៅឋានភាគច្រើនត្រូវបានទឹកលិចត្រឹមបង្អួច ដែលធ្វើឱ្យអ្នកភូមិរៀបចំកន្លែងសម្រាកនៅទីខ្ពស់ និងចម្អិនអាហារក្នុងលំនៅឋាន ។

ពលរដ្ឋភាគច្រើននៅឃុំថាឌិនឌែង ជាពិសេស មនុស្សចាស់នៅតែបន្តរស់នៅក្នុងលំនៅឋានទោះជាមានទឹកជំនន់ជាច្រើនខែក្តី ដោយសារបារម្ភពីការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ ។ ពួកគេធ្វើដំណើរតាមទូកទៅផ្លូវធំដែលទឹកមិនទាន់លិច និងជិះទូកទៅធ្វើការរោងចក្រ ឬទិញអាហារ ។ ស្ថានការណ៍ទឹកជំនន់នៅឃុំថាឌិនឌែង មិនទាន់ស្រកចុះនៅឡើយទេ ដែលធ្វើឱ្យភូមិជាច្រើនក្លាយជាកោះអណ្តែតទឹក ដែលត្រូវបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន និងជួយសង្គ្រោះយ៉ាងដិតដល់ ។

ពលរដ្ឋខេត្តអយុធ្យាប្រាប់ថា ទឹកជំនន់បានលិចប្រមាណជា៣ខែហើយ រហូតដល់ពលរដ្ឋទម្លាប់នឹងការរស់នៅជាមួយទឹក ។ ទោះយ៉ាងណា ឆ្នាំនេះទឹកមិនលិចខ្លាំងដូចឆ្នាំ២០១១ ទេ ប៉ុន្តែអ្នកភូមិជម្លៀសចេញពីលំនៅឋានទៅរស់នៅតាមផ្លូវ ឬផ្ទះសាច់ញាតិ ទោះជាលំបាកក៏ដោយ ក៏ត្រូវអត់ធ្មត់ដែរ ។ ពលរដ្ឋថៃសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយដោះស្រាយបញ្ហាទឹកជំនន់ដើម្បីសម្រាលទុក្ខលំបាក ពីព្រោះបើទឹកនៅតែលិចបែបនេះ មិនអាចដាំបន្លែបាន និងចង់ផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅទៅខេត្តផ្សេង ៕

ស្រះចិញ្ចឹមត្រីមួយកន្លែងនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិនបានកំពុងផ្ទុះការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងឆាប់រហ័ស បន្ទាប់ពីម្ចាស់ស្រះបានបង្ហាញថា គាត់បានចិញ្ចឹមត្រីដោយប្រើម្ទេសធ្វើជាចំណីរហូតដល់ ៥,០០០ គីឡូក្រាមជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយអះអាងថាការធ្វើបែបនេះនេះបង្កើនពណ៌ និងរសជាតិរបស់ត្រី។

ស្រះចិញ្ចឹមត្រីនេះ ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តហ៊ូណាន លាតសន្ធឹងប្រហែល ១០ ហិចតា និងជាជម្រករបស់ត្រីជាង ២,០០០ ក្បាល ដែលឥឡូវនេះកំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពេញបណ្ដាញសង្គមចិន ហើយចាត់ទុកវាជាគោលដៅទេសចរណ៍ថ្មី ដោយសារពួកគេចង់ទៅមើលត្រីស៊ីម្ទេសដោយផ្ទាល់ភ្នែក ព្រោះវាប្លែកខុសពីកន្លែងចិញ្ចឹមត្រីផ្សេងៗ។

លោក Kuang ម្ចាស់ស្រះចិញ្ចឹមត្រីបាននិយាយនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន Jiupai News ថា “នៅពេលរវល់ខ្លាំងពេក យើងយកម្ទេសធ្វើចំណីត្រីរហូតដល់ ៥,០០០ គីឡូក្រាមជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ម្ទេសទាំងនោះគឺដូចគ្នានឹងម្ទេសដែលមនុស្សបរិភោគដែរ ភាគច្រើនជា cone pepper millet pepper និងម្ទេសជាច្រើនប្រភេទទៀត។ លោកបន្តថា បន្ទាប់ពីត្រីស៉ីរួច វានឹងឆាប់ធំលូតលាស់ល្អ រសជាតិកាន់តែឆ្ងាញ់ ហើយសូម្បីតែស្រកាក៏ភ្លឺរលោងចែងចាំងដែរ”។

លោក Kuang បន្តប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ម្ទេសសម្បូរទៅដោយវីតាមីន ហើយត្រីចូលចិត្តវា។ ការឲ្យត្រីស៊ីម្ទេសក៏ជួយបង្កើនសុខភាពពោះវៀនរបស់វា និងបង្កើនភាពធន់ព្រមទាំងបំបាត់ភាពតានតឹងផងដែរ។ ដោយហេតុតែម្ទេសទាំងនេះត្រូវបានទិញដោយឥតគិតថ្លៃពីកសិករក្នុងស្រុក បានធ្វើឱ្យវាក្លាយជាជម្រើសថោកជាង និងងាយស្រួលជាងការដាំដុះស្មៅសម្រាប់ចំណីត្រី ទើបលោកយកម្ទេសធ្វើជាចំណីត្រីតែម្ដងទៅ។

គួររំលឹកថា ម្ហូបនៅទីក្រុងហ៊ូណានមានភាពល្បីល្បាញដោយសារមានរសជាតិហឹរ ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ និងមានក្លិនឈ្ងុយ។ វាជាម្ហូបដ៏ពេលនិយមមួយក្នុងចំណោមម្ហូបដ៏ពេញនិយមទាំងប្រាំបីរបស់ប្រទេសចិនផងដែរ ព្រោះប្រើដោយម្ទេសស្រស់ និងស្ងួតដើម្បីបង្កើតរសជាតិក្តៅ និងជូរ ដែលជារឿយៗរួមបញ្ចូលគ្រឿងផ្សំដូចជាខ្ទឹមស និងខ្ទឹមក្រហមជាដើម។ ចុះអ្នកវិញ តើចាប់អារម្មណ៍ចង់ភ្លក់រសជាតិត្រីស៉ីចំណីជាម្ទេសដែរឬទេ?