ភ្នំពេញ៖ កាលពីពេលម្សិលមិញនេះយុវជន​មីល្ពៅ​ខ្មែរ បាត់ដំបងលោក វ៉ាន់ គិមវ៉ាង បានប្រកាសផ្អាកផលិតមីល្ពៅ និងបន្ថែមថាមិនដឹងត្រឡប់មកវិញពេលណា ខណៈការប្រកាសបែបនេះបាននាំឱ្យមហាជនផ្ទុះការជជែកវែកញែកទៅតាមការយល់ឃើញរៀងៗខ្លួន ដោយយើងឃើញមហាជនមួយចំនួនធំបានលើកឡើងថា ការបរាជ័យរបស់យុវជនមីល្ពៅគឺបណ្ដាលមកពីភាពអំណួតមិនព្រមបើកចិត្តទទួលយកការវិនិយោគរបស់នរណាម្នាក់។

យ៉ាងណាមិញយោងតាមយុវជនមីល្ពៅបាត់ដំបងរូបនេះបានសរសេររៀបរាប់ថា៖ «ពេលវេលាពិតជាដើរលឿនណាស់ ខ្ញុំពិតជាសុំទោសដល់បងប្អូនទាំងអស់គ្នាខ្លាំងណាស់ដែលខ្ញុំមិនអាចបន្តធ្វើចំណីអាហារដែលជួយសុខភាពបានទៀតទេ។ ខ្ញុំត្រូវផ្អាកមួយរយៈសិន ហើយក៏មិនច្បាស់ថាថ្ងៃណាត្រឡប់មកវិញដែរ។ ខ្ញុំសូមអរគុណដល់អ៊ុពូមីងបងប្អូនដែរបានគាំទ្រខ្ញុំរហូតមក ហើយខ្ញុំសុំទោសខ្ញុំមិនអាចជួយកសិករបាន ខ្ញុំមិនអាចបង្កើតរោងចក្របាន ខ្ញុំសុំទោសបងប្អូងទាំងអស់គ្នា»។

ក្រោយពីបានប្រកាសផ្អាកផលិត និងមិនដឹងថាត្រឡប់មកវិញពេលណានោះ មហាជនជាច្រើនសម្តែងការសោកស្តាយជាខ្លាំងចំពោះការប្រកាសបិទនេះ។ ក្នុងនោះលោក វ៉ាន់ គិមវ៉ាង ក៏បានបន្ថែមថា «រឿងទទួលវិនិយោគកាលពីមុន ពិតជាមិនងាយស្រួយទេបងប្អូន ព្រោះបងប្អូនមួយចំនួនខឹងស្អប់ខ្ញុំព្រោះខ្ញុំមិនទទួលវិនិយោគ តែគ្រប់យ៉ាងគឺវាមានហេតុ និង ផល»។

ជាក់ស្ដែងយើងសូមរំលឹកទៅដល់កាលពីឆ្នាំ២០១៩ ក្រោយ​ល្បីល្បាញ​ពី​សមិទ្ធផល​ក្នុង​ការស្រាវជ្រាវ​ផលិត​សរសៃ​មី​ចេញ​ពី​ផ្លែ​ល្ពៅ អតីត​និស្សិត​បរិញ្ញាបត្រ​ជំនាញ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ចំណី​អាហារ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​ខេត្ត​បាត់ដំបង​លោក វ៉ាន់ គិមវ៉ាង បាន​ទម្លាយ​ពី​ឧបសគ្គ​ជាច្រើន​ទាំង​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ និង​ដំណើរការ​ផលិត​ជា​កត្តា​ធ្វើឲ្យ​លោក​ស៊ូ​ដើរ​លើ​វិថី​ខ្លួន​ទីពឹង​ខ្លួន​ដោយ​មិន​ទទួល​ការសុំ​វិនិយោគ​ឡើយ​។

ស្ថាបនិក​មីល្ពៅ​វ័យ ២៦ ​ឆ្នាំ​រូប​នេះ​បាន​ប្រកាស​ថា​៖ «​មីល្ពៅ​ខ្មែរ​បាត់ដំបង​សូម​ប្រកាស​ជា​ផ្លូវការ​ថា ខ្ញុំ​សូម​បិទ​មិន​ទទួល​ការសុំ​វិនិយោគ​ទេ ហើយ​ខ្ញុំ​ក៏​មិន​បាន​ទទួល​វិនិយោគ​ពី​ខាង​ណា​ដែរ​។ ខ្ញុំ​នឹង​ខំប្រឹង​ធ្វើ​វា​ដោយ​ខ្លួនឯង ទោះ​លំបាក​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​»​។

រំឭក​ពី​ដំណើរ​ផ្លូវ​ដ៏លំបាក​មុន​នឹង​រំលេច​រូបរាង​ផលិតផល​របស់​ខ្លួន ស្ថាបនិក​មី​ល្ពៅ​ខ្មែរ​លោក វ៉ាន់ គិមវ៉ាង បាន​ប្រាប់ថា​៖ «​មូលហេតុ​ដែល​ធ្វើឲ្យ​ខ្ញុំ​បង្កើត​មីល្ពៅ​នេះ​គឺ​មកពី​មាន​ព្រឹតិ្តការណ៍​មួយ​បាន​កើតឡើង​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១៥ គឺ​កសិករ​យើង​ដាំ​ល្ពៅ​ដើម្បី​លក់​ឲ្យ​ថៃ​រៀងរាល់​ខែ ប៉ុន្តែ​ស្រាប់​តែ​នៅក្នុង​ខែ​មួយ ថៃ​ឃើញ​ល្ពៅ​យើង​ច្រើន គេ​ទម្លាក់​តម្លៃ​ល្ពៅ​ខ្មែរ ហើយ​ពេល​នោះ​កសិករ​យើង​ខឹង​ក៏​បាន​យក​ល្ពៅ​ទាំងនោះ​ចាក់ចោល​កណ្តាល​ផ្លូវ ហើយ​នេះ​ជា​ហេតុ​ដែល​ធ្វើឲ្យ​ខ្ញុំ​ខឹង និង​អាណិត​កសិករ​យើង ដែល​ខិតខំ​ដាំ​ល្ពៅ​ហើយ តែ​បែរ​ជា​មិន​មាន​តម្លៃ​ទៅវិញ​»​។

ក្នុង​បំណង​ជួយ​កសិករ​ដាំ​ល្ពៅ យុវជន​រូប​នេះ​បាន​ដាក់​គម្រោង​ការស្រាវជ្រាវ និង​ច្នៃ​ផលិតផល​ចេញ​ពី​ផ្លែ​ល្ពៅ​។ រហូត​ដល់​ពេល​លោក​បាន​ចូល​សិក្សា​នៅ​ឆ្នាំ​ទី​ ២ ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​​ចំណីអាហារ​ក៏​ត្រូវ​បាន​លោកគ្រូ​ម្នាក់​​ជួយ​បង្ហាញ​ផ្លូវ និង​ជំរុញ​ឲ្យ​ធ្វើ​មី​ពី​ផ្លែ​ល្ពៅ​ពី​នេះ​ឡើង​។

យ៉ាងណាមិញក្រោយពីយុវជនមីល្ពៅបានប្រកាសផ្អាកផលិតមីល្ពៅហើយយើងក៏បានសង្កេតឃើញមានមហាជននាំគ្នាចូលទៅខមមិននៅក្នុងការផុសនោះដោយមានអ្នកខ្លះបានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ក្នុងន័យការដឹកនាំ ចេះបច្ចេកទេសការងារស្នូល វាជាភាពចាំបាច់មួយ តែបើចេះបង្កើតដំណើរការផលិត​ ដោយចាប់យកដៃគូរវិនិយោគ ពីដំណើរផ្គត់ផ្គត់វត្ថុធាតុដើម រហូតបញ្ចេញលក់លើទីផ្សារដល់ដៃអតិថិជន ទើបការងារនេះបានសម្រេច ដូចនេះ កុំអំនួតតែលើចំណេះដឹងជំនាញ តែមួយមុខ ត្រូវប្រឹងដឹកនាំបន្ថែម»។

«ពេលខ្លះកំអំណួតខ្លួនពេល ត្រូវចេះស្វែងរកដៃគូរវិនិយោគដើម្បីបន្តអាជីវកម្ម បើខ្លួនយើងគ្មានលទ្ធភាពនោះ នេះហើយហើយជាជំងឺអំណួតមួយនៅក្នុងស្រុកយើង ចូលចិត្តធ្វើអីមួយលាក់ខ្លាចគេដឹងរឺចេះជាងចុងក្រោយបាត់អស់ ដូចករណីនេះអញ្ចឹងមិនព្រមទទួលរើសយកដៃគូរវិនិយោគណាល្អមួយមកសហការណ៍ទេ សុខចិត្តបិទចោលតែម្តង តើចំណេញរឺខាត? ពេលខ្លះបើយើងជ្រើសរើសដៃគូរវិនិយោគត្រឹមត្រូវ ធ្វើអោយអាជីវកម្មយើងរីកចំរើនទៅមុន វាក៍រួមចំណែកជួយដល់សង្គម និងប្រទេសដែល តែបើយើងដឹងខ្លួនថាគ្មានលទ្ធភាពហើយសុខចិត្តមិនរើសដៃគូរវិនិយោគ ហើយសុខចិត្តបិទចោលនោះគឺស្មើសូន្យ» ៕

ចរន្តទឹករលកមរណៈ គឺជាចរន្តទឹកដ៏មានឥទ្ធិពល ដែលមានល្បឿនហូរលឿន ហើយជាទូទៅចរន្តនេះ តែងកើតមាននៅតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រ និងក្នុងសមុទ្រ ខណៈមនុស្សដែលចូលចិត្តចុះលេងទឹកសមុទ្រជាច្រើនមិនសូវបានដឹងពីគ្រោះថ្នាក់នៃចរន្តទឹកមួយនេះ។

ចរន្តទឹកនេះ មានល្បឿន ២.៤ ម៉ែត្រ (៨ហ្វីត) ក្នុងមួយនាទី។ លឿ្បននេះ គឹលឿនជាងអ្នកហែលទឹកអាជីពទៅទៀត។ ជាធម្មតាអ្នកចុះលេងទឹកសមុទ្រ ដែលភ័យស្លន់ស្លោតែងតែព្យាយាមទប់ទល់នឹងចរន្តទឹក ដោយប្រឹងហែលត្រលប់មកលើច្រាំងវិញ ដោយសកម្មភាពនេះ ធ្វើឱ្យពួកគេប្រឈមនឹងការលង់ទឹក ដោយសាតែការអស់កម្លាំងខ្លាំងពេក។

ជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅសហរដ្ឋអាមេរិក មានមនុស្សជាង ១០០ នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ដោយចរន្តទឹករលកមរណៈនេះ។ ប្រសិនបើអ្នកធ្លាក់ទៅក្នុងចរន្តទឹកនេះ សូមកុំប្រឹងហែលបញ្ច្រាស់ត្រលប់មកលើច្រាំងវិញ អ្វីដែលអ្នកគួរធ្វើ គឺត្រូវហែលស្របទៅនឹងចរន្តទឹកសិន ហើយទើបព្យាយាមហែលត្រលប់មកដីគោកវិញនៅជ្រុងម្ខាងទៀត គេចចេញពីចរន្តទឹកណេះ​ ទើបមានភាគរយខ្ពស់អាចរក្សាជីវិតរបស់អ្នកបាន៕

ប្រភព៖ OCEAN Service

បន្ទាប់​ពី​បាន​រៀន​ត្រៀម​ជា​ច្រើន​ខែ ឥឡូវ​នេះ​ការ​ប្រឡង​ផ្ដាច់​ព្រ័ត្រសម្រាប់​សិស្ស​ថ្នាក់​បាក់​ឌុប​នោះ ឥឡូវ​នេះ ការ​ប្រឡង​ពិត​ប្រាកដ​ក៏​នឹង​មកដល់។ ដូច្នេះ​តើ​ពេល​ព្រឹក​ឡើង​ត្រូវ​ប្រឡង យប់​នេះ​គួរ​ធ្វើ​អ្វី?

ក្នុង​កាលៈទេសៈ​នេះ អ្នក​ខ្លះ​អាច​សម្រាក តែ​អ្នក​ខ្លះ​ទៀត​អាច​នៅ​រៀន ឬ​រំលឹក​មេរៀន​ខ្លះ​បន្ត​ទៀត ប្រយោជន៍​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​ចងចាំ​កាន់​តែ​ល្អ ធ្វើ​ឱ្យអារម្មណ៍​ដិត​ជាប់​នឹង​ព្រឹត្តិការណ៍។ នេះ​មិន​មែន​ជា​កំហុស​នោះ​ទេ តែ​យ៉ាង​ណា តាម​បទ​ពិសោធន៍​របស់​សិស្ស​ច្បង ប្អូន​ៗ មិន​គួរ​​​ចំណាយ​ថាមពល​បន្ថែម​ទៀត​នោះ​ទេ។

ក្នុង​ន័យ​នេះ ការ​ត្រៀម​ខ្លួន​សម្រាប់​ការ​ប្រឡង មិន​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​មើល​មេរៀន ធ្វើ​លំហាត់​ដោយ​ឥត​ឈប់​សោះ​នោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​ការ​ដក​ឃ្លា​ដើម្បី​រក្សា ឬ​ប្រមូល​ថាម​ពល​មក​វិញ​ ក៏​ដូច​ជា​រក្សា​សុខភាព​ឲ្យ​ល្អ​ប្រសើរ ក៏​ជា​រឿង​ចាំ​បាច់ និង​គួរ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ដែរ ពិសេស​នៅ​យប់​មុន​ថ្ងៃ​ប្រឡង​១ថ្ងៃ។

ភ្នំពេញ៖ យុវជនខ្មែរម្នាក់ដែលធ្លាប់ប្រកាសពីភាពជោគជ័យក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងចងក្រងរូបមន្តផលិតមីពីផ្លែល្ពៅ កាលពីឆ្នាំ២០១៩ និងទទួលបានការសាទរខ្លាំងពីមជ្ឈដ្ឋានមហាជន ព្រមទាំងទទួលបានការគាំទ្រជាហូរហែរ នោះពេលនេះបាន ប្រកាសផ្អាកផលិតមីល្ពៅ ដោយមិនដឹងថាត្រឡប់មកវិញពេលណាវិញនោះទេ ។

តាមរយៈបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក យុវជនខ្មែរម្នាក់បានឲ្យដឹងថា “ពេលវេលាពិតជាដើរលឿនណាស់ ខ្ញុំពិតជាសុំទោសដល់បងប្អូនទាំងអស់គ្នាខ្លាំងណាស់. ដែរខ្ញុំមិនអាចបន្តធ្វើចំណីអាហារដែលជួយសុខភាពបានទៀតទេ ខ្ញុំត្រូវផ្អាកមួយរយៈសិន ហើយក៏មិនច្បាស់ថាថ្ងៃណាត្រឡប់មកវិញដែរ។ ខ្ញុំសូមអរគុណដល់អ៊ុពូមីងបងប្អូនដែរបានគាំទ្រខ្ញុំរហូតមក ហើយខ្ញុំសុំទោសខ្ញុំមិនអាចជួយកសិករបាន ខ្ញុំមិនអាចបង្កើតរោងចក្របាន ខ្ញុំសុំទោសបងប្អូងទាំងអស់គ្នា”។

ទន្ទឹមនិងនោះ យុវជនរូបនេះក៏បានបញ្ជាក់ថា រឿងទទួលវិនិយោគកាលមិនពីមុន ពិតជាមិនងាយស្រួយទេបងប្អូន ព្រោះបងប្អូនមួយចំនួនខឹងស្អប់ខ្ញុំព្រោះខ្ញុំមិនទទួលវិនិយោគ តែគ្រប់យ៉ាងគឺវាមានហេតុ និង ផល៕

ភ្នំពេញ៖ លោក ស៊ុយ សែម រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានឲ្យដឹងថា គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាចម្រាញ់រ៉ែមាសបានចំនួន ៤,៨២៥គីឡូក្រាមហើយ នៅទីតាំងចំនួន៤ ដែលក្រុមហ៊ុនកំពុងធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែមាស នៅក្នុងខេត្ដចំនួន៣។

ថ្លែងក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាមួយនិវត្តជន នៃក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល នាថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ លោក ស៊ុយ សែម បានបញ្ជាក់ថា មកដល់ពេលនេះ មានក្រុមហ៊ុនចំនួន៤ ដែលកំពុងធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែមាស នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងទទួលបានលទ្ធផលរួមមាន៖

ទី១៖ ក្រុមហ៊ុន Xing Yuan Kanng Yeak មានទីតាំងនៅតំបន់អូរខ្លិកខ្លក់ ស្រុកសំបូរ ខេត្តក្រចេះ ចម្រាញ់រ៉ែមាស បានចំនួន២២គីឡូក្រាម ដែលជាមាសទឹក១០ និងលក់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

ទី២៖ ក្រុមហ៊ុន Xinshan Industrial Cambodia មានទីតាំងនៅតំបន់ភ្នំម្លុង ឃុំរមទម ស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារ ចម្រាញ់រ៉ែមាស បានចំនួន៤៥គីឡួក្រាម។

ទី៣៖ ក្រុមហ៊ុន Delcom Kampuchea មានទីតាំងនៅតំបន់ភ្នំអន្លុង ស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារ ចម្រាញ់រ៉ែមាស បានចំនួន១៦០គីឡូក្រាម។

ទី៤៖ ក្រុមហ៊ុន Renaissance Minerals មានទីតាំងនៅតំបន់អូរខ្វាវ ស្រុកកែវសីម៉ា ខេត្តមណ្ឌលគិរី ចម្រាញ់រ៉ែមាស បានចំនួន៤,៥៩៨គីឡូក្រាម។

សូមបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុន Renaissance Minerals (Cambodia) Ltd ជាក្រុមហ៊ុនរបស់ប្រទេសអូស្ដ្រាលី និងជាក្រុមហ៊ុនទី១ ដែលជាក្រុមហ៊ុនខ្នាតអន្ដរជាតិ អាចចាប់ផ្ដើមផលិតមាស ជាលើកដំបូង នៅប្រទេសកម្ពុជា។
ក្រុមហ៊ុននេះ បានចាប់ផ្ដើមសម្ពោធដាក់ឲ្យដំណើរការជាផ្លូវការ ការដ្ឋានអាជីវកម្ម និងរោងចក្រចម្រាញ់រ៉ែមាស ក្នុងតំបន់អូរខ្វាវ ស្រុកកែវសីម៉ា ខេត្តមណ្ឌលគិរីរបស់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ដែលគិតរហូតមកដល់ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ប្រតិបត្ដិការបានជាង១ឆ្នាំហើយ៕

ភ្នំឱរ៉ាល់ ជាភ្នំដែលខ្ពស់ជាងគេនៅកម្ពុជា មានកម្ពស់ដល់ទៅ ១ ៨១៣ម៉ែត្រ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកឱរ៉ាល់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ប៉ុន្តែមានប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមិនច្រើនឡើយ ដែលបានឡើងភ្នំដ៏ខ្ពស់មួយនេះ  ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរដែលបានឡើងភ្នំឱរ៉ាល់ នឹងធ្វើឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលមិនខានកាលបើបានឃើញ សត្វព្រៃដ៏កម្រៗ បានរស់នៅយ៉ាងសុខសាន្តនៅទីនោះនៅឡើយ ។ បើធៀបជាមួយ​ភ្នំ​ខ្ពស់ៗ​ដទៃទៀត​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន ភ្នំឱរ៉ាល់ ស្ថិតនៅ​លំដាប់ទី ១៣៥។

រីឯ​ភ្នំ​ដែលខ្ពស់ជាងគេ​នៅអាស៊ាន គឺភ្នំ Hkakabo Razi នៅក្នុង​ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ភ្នំនេះ មានកម្ពស់រហូតដល់ទៅ៥,៨៨១ ម៉ែត្រឯណោះ ស្ថិតនៅព្រំប្រទល់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា និងទីបេ ប្រទេសចិន។

ភ្នំ Hkakabo Razi ក៏ស្ថិតនៅជួរភ្នំរបស់ភ្នំអេវឺរ៉េសដូចគ្នា ពោលគឺវា នៅស្ថិតនៅក្នុងបន្ទាត់តែមួយ ដែលសម្បូរទៅដោយភ្នំខ្ពស់ៗបំផុតនៅលើភិភពលោក។ ភ្នំនេះ ត្រូវបានគេដាក់ចូលជាឧទ្យានជាតិនៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩៨៕