ប្រទេសចិន ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបានហៅគម្រោងរបស់ជប៉ុនដែលដាក់ពង្រាយមីស៊ីលនៅលើកោះក្បែរតៃវ៉ាន់ គឺជាការព្យាយាមបង្កភាពតានតឹងក្នុងតំបន់ និងញុះញង់ឱ្យកងទ័ពប្រឈមមុខគ្នា ស្របពេលជម្លោះការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរកាន់តែក្តៅគគុកខ្លាំងឡើង ។ ជម្លោះការទូតចិន-ជប៉ុនកាន់តែឡើងកំដៅខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ បន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុននិយាយកាលពីពាក់កណ្តាលខែវិច្ឆិកាថា នឹងបញ្ជូនកងទ័ពជប៉ុនទៅជួយការពារតៃវ៉ាន់ ប្រសិនបើរងការវាយប្រ.ហារពីចិន ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន អ្នកស្រី Mao Ning បាននិយាយក្នុងពេលរាយការណ៍ព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ថា ៖ «កងកម្លាំងស្តាំនិយមនៅជប៉ុនកំពុងតែនាំប្រទេសរបស់ខ្លួន និងតំបន់ឆ្ពោះទៅរកគ្រោះមហន្តរាយ ខណៈទីក្រុងប៉េកាំងប្តេជ្ញាចិត្តការពារអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន ។ ការដាក់ពង្រាយមីស៊ីលរបស់ជប៉ុននៅក្បែរតៃវ៉ាន់ គឺជាគ្រោះថ្នាក់យ៉ាងខ្លាំង និងធ្វើឱ្យប្រទេសផ្សេងៗនៅក្បែរនោះ ក៏ដូចជាសហគមន៍អន្តរជាតិបារម្ភ ជាពិសេស ពាក្យសម្តីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី Sanae Takaichi» ។

ការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន ក្រោយពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិជប៉ុន លោក Shinjiro Koizumi បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា ថា ជប៉ុនត្រៀមអនុវត្តគម្រោងពង្រាយមីស៊ីលបាញ់ទៅលើអាកាសនៅមូលដ្ឋានទ័ពលើកោះយ៉ូណាគូមិ ឆ្ងាយពីឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងកើតតៃវ៉ាន់ ប្រមាណ១១០គីឡូម៉ែត្រ ។ ការពង្រាយមីស៊ីលនេះក្នុងគោលដៅការពារមូលដ្ឋានទ័ព និងកុំឱ្យជប៉ុនរងការវាយប្រហារដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ។

ចិនបានឆ្លើយតបនឹងពាក្យសម្តីនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ដោយរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់រដ្ឋ ព្រមទាំងផ្អាកការនាំចូលអាហារសមុទ្រជប៉ុន, ផ្អាកបញ្ចាំងភាពយន្តជប៉ុន និងហាមពលរដ្ឋកុំធ្វើដំណើរទៅប្រទេសជប៉ុន ។ កាលពីខែពាក់កណ្តាលខែវិច្ឆិកា ក្រសួងការពារជាតិចិនបានព្រមានកម្ចាត់កងទ័ពជប៉ុនឱ្យខ្ចាត់ខ្ចាយ បើជប៉ុនហ៊ានបញ្ជូនកងទ័ពមកការពារតៃវ៉ាន់ ដែលចិនថាជាការជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុង ។

រដ្ឋាភិបាលចិនចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាទឹកដីរបស់ខ្លួន ហើយចិនអាចនឹងប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពដើម្បីបង្រួបបង្រួមតៃវ៉ាន់ បើទោះជារដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់បដិសេធការលើកឡើងនេះ និងប្រាប់ថា មានតែពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ប៉ុណ្ណោះដែលមានសិទ្ធិសម្រេចអនាគតរបស់ខ្លួន ។ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសតៃវ៉ាន់ លោក Wu Chih-Chung បាននិយាយមកកាន់សមាជិករដ្ឋសភាថា ជប៉ុនមានសិទ្ធិអនុវត្តវិធានការផ្សេងៗដើម្បីការពារអធិបតេយ្យ ហើយកោះយ៉ូណាគូមិ នៅក្បែរតៃវ៉ាន់បំផុត ។

គួរបញ្ជាក់ថា អ្នកវិភាគនយោបាយនៅអាស៊ីមើលឃើញជម្លោះការទូតចិន-ជប៉ុនពេលនេះ គឺចិនបង្ហាញការមិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង និងចាត់វិធានការជាច្រើនដើម្បីឱ្យសេដ្ឋកិច្ចជប៉ុនធ្លាក់ចុះ ដូចជា ៖ ហាមពលរដ្ឋធ្វើដំណើរទៅជប៉ុន និងឈប់ទិញអាហារសមុទ្រជប៉ុន ។ ចិនថែមទាំងមិនចូលរួមកម្មវិធីវប្បធម៌ជាច្រើន និងលុបចោលជំនួបរវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លោក Li Qiang ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំប្រទេស G20 នៅអាហ្រ្វិកខាងត្បូងនាសប្តាហ៍ទី៣ ខែវិច្ឆិកា ។

ដូចគ្នានេះ អ្នកវិភាគផ្សេងទៀតបានប្រៀបធៀបជម្លោះការទូតពេលនេះ គឺដូចគ្នានឹងជម្លោះរវាងចិន-ជប៉ុនកាលពីឆ្នាំ២០១២ ពាក់ព័ន្ធនឹងការគ្រប់គ្រងប្រជុំកោះ ។ ពេលនោះ នៅប្រទេសចិនបានធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងជប៉ុន ដែលធ្វើឱ្យមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរមិនជជែកគ្នាអស់រយៈពេលជាង២ឆ្នាំ ខណៈជម្លោះការទូតលើកនេះកើតឡើងដោយសារនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីជប៉ុនបង្ហាញគោលជំហរគាំទ្រតៃវ៉ាន់ ៕

ហូជីមិញ៖ ហាងកាហ្វេ Café Amazon ដែលជាយីហោហាងកាហ្វេដ៏ធំជាងគេនៅប្រទេសថៃ បានបិទសាខាទាំងអស់របស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដោយសារប្រជែងមិនឈ្នះយីហោកាហ្វេក្នុងស្រុក ក្រោយដំណើរកាអស់រយៈពេល 5ឆ្នាំ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន VNExpress កាលពីថ្ងៃទី21 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ2025។

បើតាមអ្នកគ្រប់គ្រងជាន់ខ្ពស់ម្នាក់របស់ Café Amazon បានឲ្យដឹងថា ហាងរបស់ខ្លួនទាំង12 សាខាបានបញ្ឈប់ការបម្រើអតិថិជនអស់ហើយនៅសប្តាហ៍នេះ។ ជាមួយគ្នានេះ សាខា Café Amazon ទាំងអស់នៅទីក្រុងហូជីមិញ បានចាប់ផ្ដើមរុះរើដកផ្លាកសញ្ញាចេញ ដើម្បីប្រគល់កន្លែងជួល និងនៅទីតាំងទៅឲ្យអ្នកជួលបន្តថ្មីរួចរាល់។

នៅក្នុងការជូនដំណឹងដែលបានដាក់ជូនទៅផ្សារហ៊ុនថៃនៅដើមខែតុលា ក្រុមហ៊ុន Central Plaza Hotel Public Company Ltd (Centel) បានប្រកាសពីការរំលាយក្រុមហ៊ុន ORC Coffee Passion Group (ORCG) ដែលជាអង្គភាពប្រតិបត្តិការហាង Café Amazon នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។

ក្រុមហ៊ុន Centel បាននិយាយថា ខ្លួនកំពុងដកខ្លួនចេញពីប្រទេសវៀតណាម ដើម្បី «ផ្តោតអាទិភាពអាជីវកម្មឡើងវិញ» និងសម្របខ្លួនទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមនៃទីផ្សារ។ ដូច្នេះតាមពិតទៅ ការចាកចេញពីប្រទេសវៀតណាមរបស់ហាង Café Amazon ត្រូវបានគេរំពឹងទុកជាយូរមកហើយ។

សូមជម្រាបថា ហាងកាហ្វេ Amazon បានចូលទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាមកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2020 ជាមួយនឹងហាងដំបូងរបស់ខ្លួននៅទីក្រុងហូជីមិញ។ ដើម្បីឱ្យសមស្របទៅនឹងចំណង់ចំណូលចិត្តក្នុងស្រុក ម៉ឺនុយភេសជ្ជៈមួយចំនួនត្រូវបានកែសម្រួល ព្រោះប្រជាជនវៀតណាមមានរសនិយមខុសពីប្រជាជនថៃ។

តែទោះជាយ៉ាងណា ចំនួនហាងដែលទាបជាងគោលដៅ ហើយនៅតែមានកម្រិតមធ្យមបើប្រៀបធៀបទៅនឹងខ្សែសង្វាក់កាហ្វេឈានមុខគេរបស់វៀតណាម គួបផ្សុំនឹងការគាំទ្រតែម៉ាកយីហោក្នុងស្រុក បានធ្វើឲ្យខ្សែសង្វាក់កាហ្វេធំជាងគេរបស់ប្រទេសថៃមួយនេះ បានប្រឈមមុខនឹងការប្រកួតប្រជែងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម និងអន្តរជាតិលេចធ្លោមួយចំនួន៕

ប្រទេសថៃ ៖ ជាច្រើនខែមកនេះ បណ្តាខេត្តនានានៅប្រទេសថៃបានលិចទឹកជំនន់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរឈានទៅកម្រិតប្រកាសអាសន្ន ដូចជា ៖ ខេត្តអយុធ្យាលិចទឹករាប់ខែរហូតដល់ពលរដ្ឋទ្រាំលែងបានចង់ផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅ ខណៈខេត្តសុងក្លា និងខេត្តប៉ាតានី លិចទឹកខ្លាំងពុំធ្លាប់មានក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដោយសារភ្លៀងធ្លាក់ជាច្រើនថ្ងៃបណ្តាលឱ្យផ្ទះ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ អាកាសយានដ្ឋាន ផ្លូវ និងស្ពាន លិចទឹកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ។ ឧតុនិយមប្រកាសថា កម្ពស់ទឹកនៅខេត្តសុងក្លានឹងកើនឡើងខ្ពស់ទ្វេដង ហេតុនេះ ពលរដ្ឋត្រូវប្រញាប់ជម្លៀសចេញពីផ្ទះឱ្យបានមុនល្ងាចថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ខណៈខេត្តសាទូន ក៏ប្រកាសអាសន្នដែរក្រោយទឹកលិចខ្លាំងដល់ដំបូលផ្ទះ ។

សារព័ត៌មាន Khaosod រាយការណ៍ថា នៅថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ទឹកជំនន់បានលិចខេត្តសាទូនយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរមិនខុសគ្នាពីខេត្តសុងក្លាទេ និងលិចជ្រៅខ្លាំងជាងឆ្នាំ២០១១ ទៅទៀត ដែលធ្វើឱ្យតំបន់សេដ្ឋកិច្ចនានារបស់ខេត្តរងផលប៉ះពាល់ទាំងអស់ ។ ពលរដ្ឋនៅខេត្តសាទូនគ្មានទឹកស្អាតផឹក និងប្រើប្រាស់ ថែមទាំងគ្មានអាហារហូបចុក ខណៈផ្ទះរបស់ពួកគេត្រូវបានទឹកជំនន់លិចរហូតដល់ដំបូល ។

ស្ថានការណ៍ទឹកជំនន់ខេត្តសាទូន នៅថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា បានឈានដល់កម្រិតប្រកាសអាសន្នក្រោយពីទឹកលិចអស់រយៈពេលជិត១សប្តាហ៍ ។ ទឹកបានហូរបុកខ្លាំងចូលស្រុកទាំង៧របស់ខេត្តជាបន្តបន្ទាប់ ហើយនៅថ្ងៃទី២៤ គឺកម្ពស់ទឹកកើនឡើងខ្ពស់ជាងថ្ងៃណាៗទាំងអស់ ។ តំបន់សេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទាំងទីរួមស្រុកសាទូន រួមទាំងតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ៗនៅស្រុកឡាងូ ហាងទំនិញជាច្រើនត្រូវបិទទ្វារ ដោយសារកម្ពស់ទឹកកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងលិចទូទាំងខេត្ត ។

ដូចគ្នានេះ ទឹកជំនន់ហូរកាត់ផ្តាច់ផ្លូវសំខាន់ៗជាច្រើនកន្លែង រីឯរថយន្តតូចមិនអាចបើកបរនៅតាមផ្លូវបានទេ គឺមានតែរថយន្តដឹកទំនិញធំៗប៉ុណ្ណោះទើបបើកបរបាន ។ ក្រៅពីនេះ ផ្លូវនៅទីប្រជុំជនជាច្រើនត្រូវបានទឹកហូរកាត់ផ្តាច់១០០% ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃស្រែករកការជួយសង្គ្រោះជាបន្ទាន់ ។ ពលរដ្ឋថៃជួបការលំបាកខ្លាំងនាពេលនេះ គឺគ្មានទឹកផឹក ខ្វះខាតសម្ភារៈប្រើប្រាស់គ្រប់មុខ ថែមទាំងឡើងថ្លៃ ហើយការលក់ដូរទំនិញនៅតំបន់មួយចំនួនពុំអាចទូទាត់ប្រាក់តាមប្រព័ន្ធឌីជីថល ដោយសារគ្មានសេវាអ៊ីនធើរណេត ។

មន្ត្រីគម្រោងប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រខេត្តសាទូន ឱ្យដឹងថា កម្ពស់ទឹកនៅតំបន់ខ្លះនៅតែបន្តកើនឡើង ហើយទឹកជំនន់នៅឆ្នាំ២០២៥ គឺធ្ងន់ធ្ងរជាងឆ្នាំ២០១១ ដែលពេលនោះ ចាត់ទុកថាទឹកលិចខ្លាំងបំផុតនៅខេត្តសាទូន ។ នេះជាការបំបែកកំណត់ត្រាថ្មីដោយសារឆ្នាំនេះទឹកលិចខ្លាំង និងត្រូវតាមដានស្ថានការណ៍យ៉ាងដិតដល់២៤ម៉ោង ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយពីលិចទឹកខ្លាំងធ្វើឱ្យសាលារៀននៅខេត្តសាទូន ជាង១៥កន្លែង ត្រូវទ្វារផ្អាកបង្រៀនកូនសិស្ស ខណៈភ្លៀងនៅតែបន្តធ្លាក់មិនឈប់ឈរ ។ អាជ្ញាធរខេត្តបានបញ្ជូនភ្នាក់ងារ និងទូកទៅជួយសង្គ្រោះពលរដ្ឋរងគ្រោះ និងចែកអាហារដល់អ្នកខ្វះខាត ពីព្រោះស្ថានការណ៍ទឹកជំនន់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរគួរឱ្យបារម្ភ ។ អាជ្ញាធរខេត្តក៏បានស្វែងរកទីទួលទុកចម្អិនអាហារសម្រាប់ពលរដ្ឋផងដែរ ដោយសារទឹកលិចផ្ទះបាយពួកគេ ។

ស្ថានការណ៍ទឹកជំនន់នៅតាមបណ្តាខេត្តធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃត្រូវចាត់វិធានការជួយសង្គ្រោះពលរដ្ឋភ្លាមៗដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ ដោយរដ្ឋាភិបាលថៃបានយកថវិកាជាតិមកជួយពលរដ្ឋរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់ ។ ឆ្នាំ២០២៥ គឺជាឆ្នាំដែលប្រទេសថៃលិចលង់ខ្លាំងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយក៏មានពលរដ្ឋថៃជាច្រើននាក់បាត់បង់ជីវិតដោយសារទឹកជំនន់ ដែលនេះជាគ្រោះធម្មជាតិកើតឡើងផ្ទួនៗគ្នានៅថៃ ក្រៅពីរញ្ជួយដី បាក់ដី ភ្លើងឆេះ និងខ្យល់ព្យុះ ៕