ការស្រាវជ្រាវថ្មីមួយនៅតំបន់អឺរ៉ុបបង្ហាញថា ជីគីមី និងថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិតដែលគេប្រើប្រាស់ក្នុងផ្នែកកសិកម្ម គឺជាមូលហេតុចម្បងធ្វើឱ្យបក្សីនៅតំបន់អឺរ៉ុប និងប្រទេសអង់គ្លេសងា.ប់ជាង៥៥០លានក្បាល ។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានអំពាវនាវឱ្យប្រទេសទាំងអស់ប្រញាប់ដោះស្រាយបញ្ហានេះជាបន្ទាន់ ដើម្បីការពារបរិស្ថាន និងភាពចម្រុះនៃធម្មជាតិ ។

ការស្រាវជ្រាវនេះបានផ្សព្វផ្សាយនៅក្នុងឯកសារ Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) ដែលគេបានពិនិត្យបក្សីជាង១៧០ពូជឃើញថា បក្សីទទួលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារកត្តា៤យ៉ាង គឺកសិកម្មពឹងផ្អែកលើការប្រើជីគីមី និងថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិត, បរិមាណព្រៃឈើផ្លាស់ប្តូរ, ការពង្រីកទីក្រុង និងសភាពអាកាសធាតុ ។ គេបានប្រមូលផ្តុំទិន្នន័យពីក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងពលរដ្ឋរាប់ពាន់នាក់បង្ហាញថា តំបន់ជាង២ម៉ឺនកន្លែងនៅ២៨ប្រទេសទូទាំងតំបន់អឺរ៉ុប គឺក្នុងរយៈពេល៤០ឆ្នាំកន្លងមក បក្សីរស់នៅតំបន់កសិកម្មបានធ្លាក់ចុះខ្លាំងរហូតដល់៥៦,៨% ហើយបក្សីរស់នៅតាមទីក្រុងធ្លាក់ចុះ២៧,៨% ខណៈបក្សីរស់នៅតាមព្រៃភ្នំធ្លាក់ចុះ១៧,៧% ។

ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មនៅតំបន់អឺរ៉ុបបានក្លាយជាមូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យបក្សីប្រមាណ៥៥០លានក្បាលងា.ប់ក្នុងរយៈពេល៤០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវលើកហេតុផលថា ដោយសារការប្រើជីគីមី និងថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិតបានធ្វើឱ្យបាត់បង់ចំណីអាហារបក្សី ។ គេសង្កេតឃើញថា ដង្កូវ និងសត្វល្អិត គឺជាសត្រូវរបស់ដំណាំនានា ដូច្នេះ គេក៏ប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមី និងថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិតនៅតាមស្រែចម្ការ ទើបធ្វើឱ្យបក្សីខ្វះចំណី ហើយបានងា.ប់ជាបន្តបន្ទាប់ និងទទួលជាតិពុលកើនឡើងផងដែរ ។

ចំណែកកត្តា៣ទៀតក៏គំរាមកំហែងដល់បក្សីដូចគ្នាដែរ ដូចជា ការពង្រីកទីក្រុងគឺជាមូលហេតុទី២ ដែលធ្វើឱ្យចំនួនបក្សីធ្លាក់ចុះ ដោយសារគ្មានសំបុករស់នៅ ។ រីឯការប្រែប្រួលអាកាសធាតុធ្វើឱ្យពិភពលោកកាន់តែក្តៅ ហើយចុងក្រោយ គឺបរិមាណព្រៃឈើបានផ្លាស់ប្តូរជារៀងរាល់ថ្ងៃ ។

ប្រធាននាយកដ្ឋានការប្រើប្រាស់ដីប្រកបដោយនិរន្តរភាពរបស់ The Royal Society for the Protection of Birds លើកឡើងថា ៖ «ការពឹងផ្អែកលើជីគីមី និងថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិតកាន់តែខ្លាំងឡើងធ្វើឱ្យយើងអាចបង្កើនទិន្នផលដំណាំបានច្រើន ប៉ុន្តែវាក៏ធ្វើឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់បក្សី សត្វព្រៃ និងប៉ះពាល់បរិស្ថានផងដែរ» ។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រទេសនីមួយៗពិនិត្យឡើងវិញពីសារធាតុប្រើប្រាស់ក្នុងផ្នែកកសិកម្ម តើវាប៉ះពាល់ដល់ធម្មជាតិដែរឬទេ ? រួមទាំងមាននយោបាយការពារបរិស្ថាន និងភាពចម្រុះនៃធម្មជាតិ ៕ ប្រភព ៖ environman

ក្រុមម្ចាស់ជើងឯក World Cup 2022 នឹងមានការប្រកួតមិត្តភាពចំនួនពីរនៅអាស៊ីក្នុងខែមិថុនា ដោយជួបអូស្រ្តាលី និងក្រោយមកបន្តមកជួបឥណ្ឌូនេស៊ី។

ជំនួបនៅថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​មិថុនា ក្នុង​រដ្ឋធានី​របស់​ប្រទេស​ចិន គឺ​ជា​ការ​ប្រកួត​សងសឹកឡើងវិញ ក្រោយអាហ្សង់ទីន បានបំបាក់អូស្ត្រាលី នៅ​វគ្គ​១៦​ក្រុម​ចុង​ក្រោយ​របស់​​នៃការប្រកួតបាល់ទាត់ពិភពលោកនៅប្រទេសកាតាកន្លងទៅ។

ដោយឡែកជំនួបរវាងឥណ្ឌូនេស៊ី និងអាហ្សង់ទីន នឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា នៅទីក្រុងហ្សកាតារបស់ឥណ្ឌូនេសុីផ្ទាល់តែម្តង ដែលជាផ្នែកមួយនៅយុទ្ធនាការ FIFA’s Day៕

ប្រភព៖ Sport Brief 

បរទេស៖ ការស្រាវជ្រាវហ្សែនបានបង្ហាញថាត្រីចាហួយសិតអាចជាក្រុមដំបូងនៃសត្វពហុកោសិកាដែលលេចឡើងមុនគេបង្អស់នៅលើផែនដី ទោះបីជាពួកវាមានប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទស្មុគស្មាញប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ។
យោងតាមការស្រាវជ្រាវថ្មីដោយក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអន្តរជាតិដែលបានចេញផ្សាយនៅក្នុងទស្សនាវដ្តី Nature នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែឧសភា បានបង្ហាញថាការវិវត្តនេះមិនមែនជាដំណើរដ៏បរិសុទ្ធពីសាមញ្ញទៅស្មុគស្មាញនោះទេ។ សត្វពហុកោសិកាទាំងអស់នេះប្រហែលជារស់នៅកាលពី ៦០០ ឬ ៧០០ លានឆ្នាំមុន។

នៅក្នុងការសិក្សាថ្មីនេះ ក្រុមការងារបានប្រៀបធៀបហ្សែនរបស់ត្រីចាហួយសិត អេប៉ុងពីរប្រភេទ ប្រូតូហ្សូអាពីរក្រុម (choanoflagellate និង amoeba) ដែលជាប៉ារ៉ាស៊ីតត្រីទាក់ទងនឹងសត្វ និងផ្សិត (ichthyosporea) ជាមួយសត្វទំនើបដទៃទៀត។
ជាលទ្ធផល អេប៉ុង និងសត្វទំនើបជាច្រើនទៀតបានចែករំលែកលក្ខណៈសម្បត្តិពីប្រភេទដ៏កម្រនៃការបញ្ចូលគ្នា និងការរៀបចំឡើងវិញនៃក្រូម៉ូសូម។ ដូច្នេះ ចាហួយសិតបានវិវត្តន៍មុនគេ បន្ទាប់មក អេប៉ុងបានបញ្ជូននូវការរៀបចំក្រូម៉ូសូមថ្មីរបស់ពួកគេទៅកាន់សត្វដែលបន្តពូជ។

លោក Darrin Schultz អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជីវវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យ Vienna បាននិយាយថា ការសិក្សាថ្មីនេះបានផ្តល់ឱ្យយើងនូវបរិបទសម្រាប់ការយល់ដឹងពីអ្វីដែលសត្វមាន នឹងជួយឱ្យយល់ពីមុខងារជាមូលដ្ឋានដែលយើងទាំងអស់គ្នាមានដូចជា របៀបយល់ដឹងជុំវិញខ្លួន របៀបញ៉ាំ និងរបៀបផ្លាស់ទី ជាដើម៕

ប្រភព៖vnexpress

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន ជឿជាក់ថា សម្ព័ន្ធភាពរវាងអាមេរិកជាមួយចិននឹងល្អប្រសើរឡើងនាពេលឆាប់ៗនេះ ។ លោកបញ្ជាក់ថា ក្រុមប្រទេស G7 ត្រូវតែរួមគ្នាកាត់បន្ថយហានិភ័យចំពោះការគំរាមកំហែងសេដ្ឋកិច្ចពីប្រទេសចិន ប៉ុន្តែមិនមែនឈប់សេពគប់ជាមួយប្រទេសចិនទេ ។

សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា លោកប្រធានាធិបតី ចូ បៃដិន បានបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ថា ក្រុមប្រទេស G7 បានឯកភាពគ្នាអនុវត្តវិធីសាស្ត្រថ្មីមួយសម្រាប់ប្រទេសចិន ហៅថា ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ចម្រុះ (diversifying supply chains) ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រទេសតែមួយ ហើយលោកប្រាប់ថា លោកនឹងជជែកជាមួយមេដឹកនាំចិននាពេលឆាប់ៗនេះ ។

លោក ចូ បៃដិន បានថ្លែងក្រោយកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំប្រទេស G7 ថា ៖ «យើងមិនមែនកំពុងស្វែងរកផ្លូវបំបែកខ្លួនពីចិនទេ តែយើងកំពុងរកផ្លូវកាត់បន្ថយហានិភ័យ និងបង្កើនទំនាក់ទំនងជាមួយចិន ។ ក្រុមប្រទេស G7 ត្រូវបង្កើនការសាមគ្គីគ្នាជាងមុន ដើម្បីរួមគ្នាប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងទប់ស្កាត់ហានិភ័យនានាដែលអាចបំផ្លាញការងាររបស់យើង» ។

កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា កន្លងមក ក្រុមប្រទេស G7 បានបង្ហាញវិធីចូលរួមសេដ្ឋកិច្ចជាមួយចិន គឺកាត់បន្ថយហានិភ័យ ប៉ុន្តែមិនមែនឈប់សេពគប់ជាមួយចិនទេ (de-risk, not decouple) ។ ទោះយ៉ាងណា ការលើកឡើងថា ប្រទេសចិនគំរាមកំហែងសេដ្ឋកិច្ចនេះ បានធ្វើឱ្យស្ថានទូតចិននៅប្រទេសជប៉ុន ចេញមកអំពាវនាវឱ្យក្រុមប្រទេស G7 បញ្ឈប់ការប្រឈមមុខដាក់គ្នា និងការបែងចែក ។

បើទោះជាចិនបង្ហាញអាកប្បកិរិយាមិនពេញចិត្តក្តី ប៉ុន្តែ លោក ចូ បៃដិន លើកឡើងថា សម្ព័ន្ធភាពរវាងអាមេរិកជាមួយចិនបានធ្លាក់ចុះតាំងពីមានហេតុការណ៍បាញ់បាឡុងស៊ើបការណ៍របស់ចិនធ្លាក់កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៣ ប៉ុន្តែវានឹងល្អប្រសើរឡើងវិញនាពេលឆាប់ៗនេះ ។

លោកបានយល់ព្រមជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង ក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលក្រុមប្រទេស G7 នៅកោះបាលី ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី កាលពីឆ្នាំ២០២២ ថា នឹងបង្កើនទំនាក់ទំនងជាមួយចិន ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាងបានផ្លាស់ប្តូរក្រោយពីមានហេតុការណ៍បាញ់បាឡុងស៊ើបការណ៍របស់ចិន ។ លោកបញ្ជាក់ថា អាមេរិក និងក្រុមប្រទេស G7 នឹងមិនលក់វត្ថុធាតុដើមដែលធ្វើឱ្យចិនអាចផលិតអាវុធបំផ្លាញគេទេ ហើយការធ្វើបែបនេះមិនមែនជាសត្រូវជាមួយចិនទេ ៕ ប្រភព ៖ Thairath

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មាននៅប្រទេសថៃចុះផ្សាយថា ខេត្តឈុមផនបានជួបនឹងគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ និងធ្វើឱ្យដំណាំទុរេនដែលជាដំណាំដ៏សំខាន់សម្រាប់នាំចេញទៅក្រៅប្រទេស ងា.ប់ជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារគ្មានភ្លៀងធ្លាក់អស់រយៈពេល២ខែ ។ កសិករក្នុងខេត្តនេះបាននាំគ្នាដាំទុរេននៅគ្រប់ស្រុកទាំងអស់ ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមនោះ នៅស្រុកសៈវីបានរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ ខណៈប្រឡាយទឹករីងស្ងួត ហើយគ្មានទឹកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ដំណាំកសិកម្មទេ ។

អ្នកស្រី Penporn Panmanee អាយុ៥៨ឆ្នាំ ជាកសិករដាំទុរេននៅស្រុកសៈវី ខេត្តឈុមផន ជាអ្នករងផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួតក្នុងចំណោមអ្នករងផលប៉ះពាល់ទាំងអស់ បាននិយាយថា អ្នកស្រីបានដាំទុរេនពូជម៉ន់ថងនៅលើផ្ទៃដីចំនួន១៦រ៉ៃ ក្នុងនោះមានដើមទុរេនចំនួន៣១០ដើម ។ អ្នកស្រីបន្តថា គាត់បានដាំទុរេនចំនួន២ឆ្នាំហើយ ហើយសង្ឃឹមថា នឹងទទួលប្រាក់ចំណូលនាថ្ងៃអនាគត ប៉ុន្តែវាបានងា.ប់ស្ទើរទាំងអស់ ដោយដើមខ្លះជ្រុះស្លឹកអស់នៅសល់តែមែក ហើយដើមខ្លះទៀតងា.ប់ទាំងស្រុងតែម្តង ។

អ្នកស្រីបន្តថា គ្មានភ្លៀងធ្លាក់អស់២ខែហើយ ថ្ងៃខ្លះ មេឃខ្មៅបម្រុងនឹងមានភ្លៀង ប៉ុន្តែបែរជាភ្លៀងមិនធ្លាក់ ហើយពេលនេះ គាត់លំបាកខ្លាំងណាស់ ដោយសារទុរេនពូជម៉ន់ថងងា.ប់ស្ទើរទាំងអស់ ។ គាត់បានបូមទឹកស្រះមកស្រោចទុរេន១ថ្ងៃម្តង និងស្រោចរយៈពេល១០នាទីនៅពេលល្ងាច ប៉ុន្តែនៅតែមិនគ្រប់គ្រាន់ទៀត ពីព្រោះទឹកក្នុងស្រះរីងស្ងួត ។ ហេតុនេះ គាត់មិនបានស្រោចទឹកទុរេន៣ថ្ងៃ ទើបបណ្តាលឱ្យដើមងា.ប់ ។ គាត់អស់សង្ឃឹមណាស់ ហើយគាត់បានសំណូមពរទៅកាន់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលឱ្យមកជួយដោះស្រាយទុក្ខលំបាករបស់កសិករផង ។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មានភ្លៀងសិប្បនិម្មិត ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២៣ នេះ គ្មានភ្លៀងសិប្បនិម្មិតទេ នៅស្រុករបស់គាត់ ។ គាត់បានចំណាយដើមទុនទិញឧបករណ៍ផ្សេងៗសម្រាប់ដាំដំណាំទុរេននៅលើផ្ទៃដីចំនួន១៦រ៉ៃ និងអស់ទឹកប្រាក់ចំនួន១,៥លានបាត ប៉ុន្តែពេលនេះ គាត់ខាតបង់អស់ហើយ ។

អ្នកស្រី Penporn Panmanee បានរៀបរាប់ទាំងទឹកភ្នែកថា អ្នកស្រីបានដាំទុរេនតែម្នាក់ឯងនៅលើផ្ទៃដីដ៏ធំ គឺអ្នកស្រីនឿយហត់ណាស់ទៅហើយ ហើយត្រូវមកជួបនឹងបញ្ហាគ្រោះរាំងស្ងួត គ្មានទឹកប្រើប្រាស់ទៀត វាបានធ្វើឱ្យក្តីសុបិនរបស់អ្នកស្រីរលាយអស់ គឺរយៈពេល២ឆ្នាំទៀតនឹងទទួលបានទិន្នផលទុរេនលក់យកប្រាក់ ។ ចុងក្រោយ លោកស្រីបានត្រឹមតែឈរមើលទុរេនដែលបានដាំដោយផ្ទាល់ដៃ ងា.ប់ជាបន្តបន្ទាប់នៅចំពោះមុខ ៕ ប្រភព ៖ Mono News

បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសនានាស្ថិតក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបភាគខាងត្បូងបានប្រឈមនឹងគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ ហើយរដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងនេះបានចាត់វិធានការកំណត់ការប្រើប្រាស់ទឹករបស់ពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងតំបន់រាំងស្ងួត ។ លើសពីនេះ នៅប្រទេសខ្លះបានប្រើប្រាស់រថយន្តដឹកទឹកដើម្បីចែកចាយទៅឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងតំបន់មានគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ ដូចជា ប្រទេសបារាំង អេស្ប៉ាញ និងព័រទុយហ្គាល់ ។

ប្រទេសបារាំងបានប្រកាសថា គ្រោះរាំងស្ងួតដែលកើតឡើងនេះ គឺខ្លាំងក្លាបំផុតនៅប្រទេសបារាំង បើគិតចាប់ពីឆ្នាំ១៩៥៩ មក ។ ចំណែកប្រទេសអេស្ប៉ាញ រដ្ឋាភិបាលប្រទេសនេះបានរៀបចំរថយន្តដឹកទឹកចែកចាយឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់រាំងស្ងួតទៀតផង ។ រីឯប្រទេសព័រទុយហ្គាល់វិញ គេសង្កេតឃើញថា ផ្ទៃដីប្រមាណ៩០% កំពុងតែប្រឈមនឹងបញ្ហាគ្រោះរាំងស្ងួត និងធ្ងន់ធ្ងរជាងកាលពីឆ្នាំ២០២២ រហូតដល់៥ដងឯណោះ ។

គណៈកម្មការសហភាពអឺរ៉ុបបានតាមដានស្ថានការណ៍គ្រោះរាំងស្ងួតនេះយ៉ាងដិតដល់ផងដែរ ខណៈគេបារម្ភថា គ្រោះរាំងស្ងួតនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទិន្នផលដំណាំកសិកម្មកាន់តែខ្លាំង ក៏ដូចជាជីវភាពរបស់ពលរដ្ឋ ។

អ្នកឧតុនិយមលើកឡើងថា តំបន់អឺរ៉ុបភាគខាងត្បូង មិនមែនជាតំបន់តែមួយដែលបានប្រឈមនឹងគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរនោះទេ ប៉ុន្តែនៅតំបន់ Horn របស់ទ្វីបអាហ្វ្រិក ក៏កំពុងជួបនឹងបញ្ហាគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរដូចគ្នាដែរ ។ លើសពីនេះ គ្រោះរាំងស្ងួតបានគំរាមកំហែងនៅតំបន់ខ្លះរបស់អាមេរិកឡាទីន ជាពិសេស ប្រទេសអាហ្សង់ទីន ។ គ្រោះរាំងស្ងួតនេះជាលទ្ធផលបង្ហាញថា នាពេលបច្ចុប្បន្ន អាកាសធាតុបានប្រែប្រួលខ្លាំង ហើយវានឹងមានវិបត្តិបរិស្ថានធ្ងន់ធ្ងរ និងកាន់តែយូរអង្វែងថែមទៀត ៕ ប្រភព ៖ Mono News