រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន៖ ព្រឹទ្ធសមាជិកសភាមួយរូប មកពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋ នៅក្នុងរដ្ឋសៅការ៉ូលីណា បានប្រវត្ដិបើកយុទ្ធនាការឃោសនាច្រើនជាងបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីផ្សេងៗទៀត នៅក្នុងប្រវត្ដិសាស្រ្ដរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងតែប្រជែង ជាមួយនឹងឥស្សរជនសំខាន់ៗ ចំនួន២នាក់ផ្សេងទៀត តំណាងឲ្យបេក្ខភាព នៃគណបក្សរបស់គាត់ សម្រាប់ការឡើងទៅ ប្រជែងដណ្ដើមតំណែងប្រធានាធិបតី នៅក្នុងក្នុងឆ្នាំ២០២៤។

សារព័ត៌មាន BBC បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃអង្គារ ទី២៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ថា លោក ធីម ស្កត់ (Tim Scott) សមាជិកព្រឹទ្ធសភា វ័យ៥៧ឆ្នាំ នៅរដ្ឋសៅការ៉ូលីណា (South Carolina) បានក្លាយជាអ្នកសាធារណរដ្ឋចុងក្រោយ ចូលរួមប្រកួតប្រជែង នៅក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក នាឆ្នាំ២០២៤។

ព្រឹទ្ធសមាជិកសភា រូបនេះ ដែលបានតំណាងឱ្យរដ្ឋ South Carolina នៅក្នុងសភា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៣ រហូតមក បានសន្យាថា គាត់នឹងធ្វើឱ្យវប្បធម៌ដ៏អស្ចារ្យរបស់សហរដ្ឋអាមេរិករស់ឡើងវិញ។ ជាមួយនឹងលុយ ចំនួន២២លានដុល្លារ នៅក្នុងដៃនោះ លោក ធីម ស្កត់ ចូលប្រឡូកជាមួយនឹងមូលនិធិយុទ្ធនាការច្រើនជាងគូប្រជែងរបស់គាត់។

បុរសស្បែកខ្មៅ វ័យ៥៧ឆ្នាំ រូបនេះ បានចាប់ផ្តើមបើកយុទ្ធនាការឃោសនាបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីរបស់គាត់ តំណាងឲ្យគណបក្សសាធារណរដ្ឋ បានផ្តល់នូវសារ ប្រកបដោយសុទិដ្ឋិនិយម ជាមួយនឹងក្ដីសង្ឃឹម ថា អាចផ្ទុយពីឥស្សរជនចំនួន២រូបផ្សេងទៀត នៅក្នុងគណបក្សរបស់គាត់ រួមមាន លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) អតីតប្រធានាធិបតី និង លោក រ៉ូន ដេសានធីស (Ron DeSantis) អភិបាលរហ្ល្វ័ររីដា (Florida) ដែលកំពុងតែប្រើប្រាស់ការប្រជែងផ្នែកនយោបាយ ដើម្បីគ្របដណ្តប់ លើវិស័យអាទិភាពរបស់គណបក្សសាធារណរដ្ឋ។

សមាជិកព្រឹទ្ធសភា ស្បែកខ្មៅរូបនេះ បានប្រាប់ដល់អ្នកគាំទ្រលើកទឹកចិត្ត ថា «គណបក្សរបស់យើង ហើយប្រទេសជាតិរបស់យើង កំពុងតែឈរ នៅក្នុងពេលវេលាមួយ សម្រាប់ការជ្រើសរើស។ តើវាជាការរងគ្រោះ ឬ ជាជ័យជម្នះ? តើវាជាការសោកសៅ ឬ ជាភាពអស្ចារ្យ? ខ្ញុំជ្រើសរើសយកសេរីភាព ក្ដីសង្ឃឹម និង ឱកាស។ គណបក្សសាធារណរដ្ឋ ត្រូវការតែបេក្ខជនម្នាក់គត់ អាចមានថាមពល លើសពីមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន។

លោក ធីម ស្កត់ សមាជិកព្រឹទ្ធសភារូបនេះ តែងតែបរិហារជាញឹកញាប់ ដល់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ចំពោះការលើកឡើងនូវអ្វីដែលគាត់ហៅថា ជាការសោកស្តាយ សម្រាប់សង្គម និង នយោបាយមិនពិត។ ប៉ុន្តែការផ្តល់មនោសញ្ចេតនា អំពីគណបក្សរបស់គាត់ អាចជាជម្រើសមួយជំនួសលោក ដូណាល់ ត្រាំ អតីតប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ធ្លាប់តែកុហកជាដដែលៗ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកកន្លងមកហើយ អំពីរបៀបដែលគាត់ត្រូវបានបដិសេធ នៅអាណត្តិទី២។ ប៉ុន្ដែលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅតែចោទប្រកាន់ អំពីការក្លែងបន្លំសន្លឹកឆ្នោតយ៉ាងទូលំទូលាយ នៅក្នុងអំឡុងពេលបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី នាឆ្នាំ២០២០ ក្រោយពេលលទ្ធផលជ័យជម្នះ បានធ្លាក់ទៅលើលោក ចូ បៃដិន។

ស្របគ្នានេះដែរ លោក រ៉ូន ដេសានធីស (Ron DeSantis) អភិបាលរផ្លរីដា (Florida) បានរុញច្រានរដ្ឋមួយនេះ ចំពោះសិទិ្ធ ដោយការរឹតបន្តឹងថ្មីដ៏ចម្រូងចម្រាស លើការរំលូតកូន និង សិទ្ធិ ស្រ្ដីស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ខ្ទើយ អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ឬ អ្នកកែភេទ ហៅកាត់ LGBTQ ហើយស្វែងរកការកំណត់អំណាចសាជីវកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុន Disney ដែលជាផលប្រយោជន៍អាជីវកម្មដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់រដ្ឋ។

សមាជិកព្រឹទ្ធសភាមួយចំនួន មកពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញ បានគាំទ្រដល់ការប្រកួតប្រជែងបេក្ខភាព ជាលើកទី៣របស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ សម្រាប់ការប្រជែងកាន់កាប់សេតវិមាន រួមទាំងសហសេវិករបស់លោក ធីម ស្កត់ គឺលោក លីនសេ ហ្ក្រាហាម (Lindsey Graham) ។ បើទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏លោក ដូណាល់ ត្រាំ អតីតប្រធានាធិបតី បានធ្វើឱ្យមានសំឡេងផ្សះផ្សា ចាប់ផ្តើម ជាមួយនឹងការស្វាគមន៍ ដល់លោក ធីម ស្កត់ នៅក្នុងការប្រជែងជាបេក្ខជន មកពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋ តាមរយៈការបង្ហោះសារនៅតាមអ៊ិនធើរណេត កាលពីថ្ងៃចន្ទ ហើយបានកត់សម្គាល់ ថា អ្នកទាំងពីរ បានធ្វើការរួមគ្នា លើការកាត់បន្ថយពន្ធហត្ថលេខា នៃរដ្ឋបាលរបស់គាត់ ផងដែរ៕

ពពួកសត្វដាយណូស័របានស្លាប់ផុតពូជតាំងពី ៦៥ លានឆ្នាំមុនមកម្ល៉េះ ហើយសាកសពរបស់ពួកវាត្រូវបានកប់នៅក្រោមដីរហូតក្លាយជាសិលា ឬហៅថា ផូស៊ីល (Fossil) ដែលផូស៊ីលនេះហើយ អាចឱ្យគេដឹងថាពួកវារស់នៅទីណាខ្លះ។ ដូច្នេះហើយ តើទឹកដីអាស៊ីអាគ្នេយ៍របស់យើង ធ្លាប់មានសត្វដាយណូស័ររស់នៅដែរទេ?

តាមការសិក្យាស្រាវជ្រាវផ្នែកបុរាណវិទ្យា បានឱ្យដឹងថា ការរកឃើញផូស៊ីលដាយណូស័រលើកដំបូងនៅឯស្រុកភូវៀង ខេត្តខនកេន ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦ នៃប្រទេសថៃ ជាផូស៊ីលដាយណូស័រ Sauropod ឬដាយណូស័រស៊ីស្លឹកឈើ ខណៈដាយណូស័រប្រភេទនេះមានកវែង ជាពពួកអម្បូរថ្មី។ ក្រៅពីនេះ គេបានរកឃើញធ្មេញរបស់ដាយណូស័រអម្បូរថ្មីមួយទៀត ដែលមានឈ្មោះថា ស្យាមមូសូរ៉ាស់ សុធីថននី (Siamosaurus Suteethorni)។
ក្រោយមក រដ្ឋាភិបាលថៃក៏បានប្រកាសដាក់តំបន់ទាំងនោះជា ឧទ្យានជាតិភូវៀង (Phu Wiang Dinosaur Museum) ដែលជាឧទ្យានដាយណូស័រដំបូងគេក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

នៅមានកន្លែងផូស៊ីលដាយណូស័រសំខាន់ៗជាច្រើនកន្លែងទៀត ដូចជា ស្រុកភូកាឌឹង ខេត្តលើយ ស្រុកណាមណាវ ខេត្តពេជ្របូណ៌ ស្រុកខាំមួង ខេត្តកាឡាស៊ីន និងនៅមានកន្លែងដែលឃើញស្នាមជើងដាយណូស័រនៅឡានហ៊ីនឡាតប៉ាឆាត ស្រុកភូវៀង ខេត្តខនកេន បរិវេណណាសៃយ៉ៃ ក្នុងតំបន់ឧទ្យានជាតិខាវយ៉ៃ ខេត្តប្រាជីនបុរី ឧទ្យានភូហ្វេក ក្នុងស្រុកណាឃូ ខេត្តកាឡាស៊ីន និងឧទ្យានជាតិភូកាវ-ភូផានខាំ ខេត្តណងបួឡាំភូ៕

ប្រទេសវៀតណាម ៖ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានប្រកាសថា នឹងដំឡើងប្រាក់ខែ និងប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាដល់មន្ត្រីរាជការ និងកងទ័ពនៅទូទាំងប្រទេស គឺនឹងដំឡើងចាប់ពី១,៤៩លានដុងក្នុង១ខែ រហូតដល់១,៨លានដុងក្នុង១ខែ ។ ការដំឡើងប្រាក់ខែនេះ នឹងចាប់ផ្តើមអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ តទៅ ។

ទោះយ៉ាងណា នេះជាការប្រកាសដំឡើងប្រាក់ខែដល់មន្ត្រីរាជការលើកទី២ នៅប្រទេសវៀតណាម បើគិតចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ មក ក្រោយពីប្រទេសវៀតណាមយឺតយ៉ាវមិនបានដំឡើងប្រាក់ខែដល់មន្ត្រីរាជការរបស់ខ្លួនអស់រយៈពេល៣ឆ្នាំ ដោយសារការឆ្លងរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ។ ការប្រកាសដំឡើងប្រាក់ខែដល់មន្ត្រីរាជការ ក៏បានលើកទឹកចិត្តដល់និស្សិតដែលទើបបញ្ចប់ការសិក្សាថ្មីៗផងដែរ ក្នុងការដាក់ពាក្យសុំបម្រើការងាររដ្ឋ ហើយពួកគេនឹងទទួលបានប្រាក់ខែសមរម្យ ។

គេចាត់ទុកថា ការប្រកាសដំឡើងប្រាក់ខែ និងប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាដល់មន្ត្រីរាជការ គឺជាប្រធានបទក្តៅមួយនៅប្រទេសវៀតណាម ។ បើតាមទិន្នន័យបង្ហាញថា នៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ កន្លងមក មានមន្ត្រីរាជការក្នុងប្រទេសនេះប្រមាណ៤ម៉ឺននាក់បានលាឈប់ពីការងាររដ្ឋ ហើយក្នុងចំណោមនោះភាគច្រើនជាបុគ្គលិកធ្វើការក្នុងផ្នែកអប់រំ និងថែទាំសុខភាព ៕ ប្រភព ៖ AEC connect

ប្រទេសថៃ ៖ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសថៃ លោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត្រា បានបង្ហោះអត្ថបទមួយនៅក្នុងបណ្តាញសង្គមថា លោកស្រីមានអារម្មណ៍មិនដូចមុនទៀតទេ ដោយសារលទ្ធផលការបោះឆ្នោតលើកនេះឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញថា ពលរដ្ឋថៃមិនស៊ូទ្រាំជាមួយអ្នករំលោភអំណាច ហើយពលរដ្ឋមិនចង់ឃើញរដ្ឋប្រហារនៅប្រទេសថៃទេ ខណៈពួកគេចង់បានរដ្ឋាភិបាលមួយដែលប្រកាន់នូវរបបប្រជាធិបតេយ្យ ។

នៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា លោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត្រា (Yingluck Shinawatra) អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសថៃបានបង្ហោះអត្ថបទមួយក្នុងហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនឈ្មោះ Yingluck Shinawatra ថា ថ្ងៃនេះ (ថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា) គឺជាថ្ងៃគម្រប់ខួបរយៈពេល៩ឆ្នាំ នៃការធ្វើរដ្ឋប្រហារនៅប្រទេសថៃ ។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍មិនដូចមុនទៀតទេ ក្នុងឋានៈខ្ញុំជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ប្រទេសថៃ ដែលធ្លាប់ត្រូវរបបផ្តាច់ការបណ្តេញចេញ ។ លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា កន្លងមក គឺឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញថា ពលរដ្ឋមិនស៊ូទ្រាំជាមួយក្រុមមនុស្សដែលបានប្រើអំណាចផ្តាច់ការ និងគ្មានការពេញចិត្តពីពលរដ្ឋ ។

លោកស្រីបន្តថា ក្នុងរយៈពេល៩ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ប្រទេសថៃបានស្ថិតនៅក្រោមស្រមោលរបស់របបផ្តាច់ការ ត្រូវបានគេបណ្តេញចេញ ភាពអស់សង្ឃឹមរបស់ពលរដ្ឋដែលជួបបញ្ហាក្នុងសង្គម បញ្ហាការរស់នៅ ការពិបាកប្រកបមុខរបរ ប្រទេសផ្លាស់ទីដោយគ្មានចក្ខុវិស័យ និងគ្មានការយល់ដឹងក្នុងការដឹកនាំប្រទេស ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចជាតិឱ្យរីកចម្រើនទៅមុខ ។ នេះជាលទ្ធផលនៃការធ្វើរដ្ឋប្រហារដណ្តើមអំណាចពីរដ្ឋាភិបាលដែលកើតឡើងដោយសារការបោះឆ្នោត ។ ចាប់ពីថ្ងៃនេះ (ថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា) តទៅ នាងខ្ញុំសង្ឃឹមថា យើងនឹងមិនឃើញការធ្វើរដ្ឋប្រហារទៀតទេ ។ ចុងបញ្ចប់នេះ នាងខ្ញុំសូមឱ្យយើងទាំងអស់គ្នាទទួលបានរដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យដើម្បីពលរដ្ឋ និងឈប់មានការធ្វើរដ្ឋប្រហារនៅប្រទេសថៃទៀត ៕

ប្រភព ៖ TV Pool

ប្រទេសអែលសាល់វ៉ាឌ័រ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា កន្លងមក សារព័ត៌មាន CNN រាយការណ៍ថា មានអ្នកគាំទ្របាល់ទាត់ស្លា.ប់យ៉ាងតិចចំនួន១២នាក់ និងរងរបួសជាង៥០០នាក់ទៀត ហើយក្នុងចំនួននេះមានអ្នករងរបួសធ្ងន់យ៉ាងតិច២នាក់ ។ ហេតុការណ៍បណ្តាលឱ្យឈានដល់ការស្លា.ប់នេះ ដោយសារពួកគេបានដណ្តើមគ្នាចូលក្នុងកីឡដ្ឋានឈ្មោះ Cuscatlan Stadium ស្ថិតនៅទីក្រុង San Salvador ប្រទេសអែលសាល់វ៉ាឌ័រ (El Salvador) ជាប្រទេសនៅអាមេរិកកណ្តាល ។

សារព័ត៌មាន CNN រាយការណ៍បន្តថា អ្នកគាំទ្របាល់ទាត់ជាច្រើននាក់បានទិញសំបុត្រចូលទស្សនាការប្រកួតបាល់ទាត់រវាងក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ Alianza club និង Fast club ជាក្រុមបាល់ទាត់មកពីទីក្រុង Santa Ana ។ ប៉ុន្តែការប្រកួតបែរជាត្រូវផ្អាកភ្លាមៗ ពីព្រោះមានអ្នកគាំទ្របាល់ទាត់ជាច្រើននាក់ព្យាយាមចូលមកក្នុងទីលានប្រកួត បើទោះជាគេបានបិទទ្វាររួចហើយក្តី ។ ដូច្នេះ ពួកគេក៏ប្រជ្រៀតគ្នាចូលមកក្នុងទីលានប្រកួត រហូតដល់មានអ្នកខ្លះសន្លប់ ហើយអ្នកខ្លះទៀតត្រូវគេជាន់រហូតដល់ស្លា.ប់ ។

តាមការស៊ើបអង្កេតបឋម ប៉ូលិសលើកឡើងថា ហេតុការណ៍ជាន់គ្នាស្លា.ប់នេះ គឺដោយសារមានការលក់សំបុត្រចូលទស្សនាបាល់ទាត់ក្លែងក្លាយ ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើននាក់មិនអាចចូលមើលការប្រកួតបាល់ទាត់ក្នុងទីលានបាន ។

ប្រធានាធិបតីប្រទេសអែលសាល់វ៉ាឌ័រ លោក Nayib Bukele បានបង្ហាញនូវការសោកស្តាយជាមួយសោកនាដកម្មនេះ ហើយលោកចាត់ទុកថា ការជាន់គ្នាស្លា.ប់នេះ គឺជាហេតុការណ៍មួយដែលមិនធ្លាប់កើតមាននៅប្រទេសអែលសាល់វ៉ាឌ័រ ។ លោកបានបញ្ជាឱ្យអាជ្ញាធរស៊ើបអង្កេតរឿងនេះឱ្យបានលម្អិត និងឆាប់រហ័សផងដែរ ។

លោក Nayib Bukele ថ្លែងថា ៖ «ខ្ញុំសោកស្តាយខ្លាំងណាស់ដែលមានហេតុការណ៍បែបនេះកើតឡើង ។ អ្នកដែលត្រូវស៊ើបអង្កេតរួមមាន អ្នកគ្រប់គ្រងក្រុមបាល់ទាត់, អ្នកគ្រប់គ្រងទីលានប្រកួត និងការិយាល័យលក់សំបុត្របាល់ទាត់ ហើយអ្នកណាក៏ដោយដែលបានធ្វើខុស ពួកគេនឹងត្រូវជាប់ទោស» ៕ ប្រភព ៖ beartaiBRIEF