ជា​ទូទៅ​លោក​អ្នក​តែង​តែ​ចាប់​អារម្មណ៍​​លើ​អាយុកាល​របស់​​ពពួក​សត្វ​ធំ​ៗ​ដូច​ជា​ដំរី អណ្ដើក ​ត្រី​បាឡែន ត្រីឆ្លាម​ ​ដែល​អាច​រស់​នៅ​បាន​អាយុ​​រាប់​សិប​ឆ្នាំ ប៉ុន្តែ​បើ​និយាយ​ពី​អំបូរ​សត្វ​​អាយុ​ខ្លី​វិញ អាច​មិន​សូវ​មាន​មនុស្ស​ច្រើន​បាន​ដឹង។

មេយ៍ហ្លាយ គឺជាប្រភេទសត្វកន្ទុំរុយម្យ៉ាង ដែលមានជីវិតខ្លីជាងគេបំផុត លើផែនដីយើងនេះ គឺសត្វប្រភេទនេះអាចរស់នៅបានត្រឹមតែ១ថ្ងៃ ឬ២៤ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។ មេយ៍ហ្លាយ ក៏ត្រូវបានគេហៅថា “សត្វល្អិតដែលរស់នៅបានតែ១ថ្ងៃ​” ក៏ព្រោះតែអាយុរស់នៅដ៏ខ្លីរបស់ពួកវា។ យ៉ាងហោចណាស់ មានពួកមេយ៍ហ្លាយ ២៥០០ប្រភេទផ្សេងៗគ្នា នៅលើពិភពលោកយើងនេះ ហើយលើសពីនេះ សមាជិកខ្លះរបស់មេយ៍ហ្លាយ ងាប់ទៅវិញភ្លាមបន្ទាប់ពីកើតបានត្រឹមតែ ២ទៅ៣ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។

ពេលកើតមកភ្លាម មេយ៍ហ្លាយ ចំណាយពេលហើរលេងសប្បាយប្រៀបបីដូចជាអារក្ខទេវី នៅតាមដើមឈើអញ្ចឹង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មេយ៍ហ្លាយ ក៏ផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដែរ គឺវាជាចំណីអាហារសម្រាប់សត្វប្រភេទខ្លះទៀត ហើយពួកវាក៏ជាប្រភេទសត្វបន្តពូជ។ អំឡុងពេលមានជីវិតដ៏ខ្លីនេះ មេយ៍ហ្លាយ បង្កើតជាក្រុម ហើយហើររាំលេងជាមួយគ្នា គ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់ដែលវាទៅដល់ រហូតដល់ពេលវាស្លាប់ទៅវិញ៕

ប្រភព៖ Wikipedia

ប្រទេសថៃ ៖ កសិករចិញ្ចឹមគោ និងក្របីនៅប្រទេសថៃបានសម្តែងក្តីរីករាយ ក្រោយពីវៀតណាមយល់ព្រមឱ្យឈ្មួញអាចនាំចេញសត្វគោ និងក្របីថៃទៅលក់នៅប្រទេសរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែការលក់ចេញមានតម្លៃទាប ។ ហេតុនេះ កសិករថៃបានស្នើទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលថ្មីឱ្យជួយស្វែងរកទីផ្សារនាំចេញ និងដោះស្រាយបញ្ហាតម្លៃចំណីសត្វផងដែរ ដើម្បីកាត់បន្ថយដើមទុនក្នុងការចិញ្ចឹមសត្វរបស់ពួកគេ ។

កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា កន្លងមក នៅបរិវេណទិញ-លក់គោ និងក្របីមួយកន្លែងនៅស្រុកមឿង ខេត្តខនកែន ដែលបានបើករៀងរាល់ថ្ងៃអាទិត្យ គេសង្កេតឃើញថា មានឈ្មួញមកពីខេត្តជាច្រើនក្នុងតំបន់ឦសានបានយកគោ និងក្របីមកលក់នៅទីនេះយ៉ាងអ៊ូអរ ក្រោយពីប្រទេសវៀតណាមយល់ព្រមឱ្យថៃអាចនាំចេញសត្វគោ និងក្របីទៅលក់នៅវៀតណាម ។

លោក ប៊ុនម៉ា ស្រ៊ីឈុំឈឺន អាយុ៥៨ឆ្នាំ ជាអ្នកស្រុករស់នៅស្រុកក្រាក់ណួន ខេត្តខនកែន និយាយថា ការលក់ដូរគោនាពេលនេះបានកប់កបជាបន្តបន្ទាប់ ហើយបើទោះជាការជួញដូរល្អប្រសើរឡើងក្តី ប៉ុន្តែតម្លៃលក់ចេញថោកដូចមុនអីចឹង ។ លោករៀបរាប់ថា ៖ «ពេលនេះ តម្លៃគោ១ក្បាលស្មើជាង២ម៉ឺនបាតប៉ុណ្ណោះ ខណៈកាលពីមុន គោ១ក្បាលមានតម្លៃចាប់ពី៣ម៉ឺនបាត ទៅ៤ម៉ឺនបាត ហើយដោយសារតម្លៃគោថោក ទើបធ្វើឱ្យកសិករអាចលក់គោបានលឿនជាងមុន ។ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំយកគោ៧ក្បាលមកលក់ ហើយខ្ញុំអាចលក់ដាច់បាន៦ក្បាល ។ នេះចាត់ទុកថា លក់ដាច់បានគួរសមដែរ ប៉ុន្តែបើពេលមុនពិធីបុណ្យផ្សេងៗវិញនឹងអាចលក់ដាច់ជាងនេះ និងបានតម្លៃខ្ពស់ជាង ដូចជា ពេលចូលឆ្នាំថ្មី ឬពេលច្រូតស្រូវ ព្រោះពួកឈ្មួញដណ្តើមគ្នាទិញសាច់គោយកទៅលក់ពេលបុណ្យ» ។

កសិកររូបនេះបន្តថា ៖ «ពេលខ្លះ គោនៅក្នុងភូមិស្រុកមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់តម្រូវការទិញទៀតផង ។ ហេតុនេះ ខ្ញុំសូមផ្តាំទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលនឹងដឹកនាំប្រទេស ត្រូវជួយអន្តរាគមន៍តម្លៃគោ, ស្វែងរកឈ្មួញ និងស្វែងរកទីផ្សារនាំចេញនៅក្រៅប្រទេសឱ្យបានច្រើនជាងនេះ ដើម្បីជួយកសិករចិញ្ចឹមគោ ។ លើសពីនេះ ខ្ញុំចង់ឱ្យតម្លៃចំណីសត្វធ្លាក់ចុះផងដែរ ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយដើមទុន» ។

ចំណែកលោក ផានុផុង សាំងកេតឈុន អាយុ២៣ឆ្នាំ ជាឈ្មួញជួញដូរគោមកពីខេត្តណងប៊ួឡាំភូ និយាយថា តម្លៃគោមិនទាន់ឡើងថ្លៃទេ គឺវាមានតម្លៃថោកដូចមុន ។ បច្ចុប្បន្ន វៀតណាមបានអនុញ្ញាតឱ្យថៃលក់គោទៅប្រទេសរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែតម្លៃនៅតែថោកដដែល ៕ ប្រភព ៖ Thairath

អស់រយៈពេលជាងមួយសតវត្សមកហើយ ចាប់តាំងពីកប៉ាល់ទីតានិកបានលិចនៅក្នុងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ក៏ប៉ុន្តែសាធារណជន នៅតែមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ចំពោះសាកសពកប៉ាល់នេះ ដោយមានមនុស្សចង់ទៅទស្សនាជាបន្តបន្ទាប់ បើទោះបីជាទើបតែមានឧបទ្វហេតុបាត់បង់ជីវិតនាវិក៥រូបក៏ដោយ។

នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩១២ កប៉ាល់ទីតានិកបានលិច ក្រោយពីបានធ្វើដំណើរពីទីក្រុង Southampton ប្រទេសអង់គ្លេស ទៅកាន់ទីក្រុង New York ប្រទេសអាមេរិក ហើយបានទៅបុកជាមួយនឹងផ្ទាំងទឹកកកដ៏ធំ និងបានលិចចូលមហាសមុទ្រដ៏ជ្រៅ។យោងតាមអង្គការមហាសមុទ្រជាតិអាមេរិក បានឱ្យដឹងថា៖” មនុស្សជាច្រើនដែលចង់ទៅមើលកាប៉ាល់ទីតិនិច ក៏ព្រោះតែចង់ឃើញឱ្យច្បាស់នៃរូបរាងរបស់កាប៉ាល់នេះ ដែលជាវតុ្ថប្រវត្តិសាស្ត្រមួយសម្រាប់មនុស្សជាតិជំនា់ក្រោយ។  មិនតែប៉ុណ្ណោះ ពួកគេភាគច្រើន តែងតែចង់សិក្សាស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់អំពីហេតុការណ៍នៃការលិចកាប៉ាល់នោះ តើថាវាជាការបុកផ្ទាំងទឹកកកមែនឬក៏យ៉ាងណា”។

សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ថ្មីៗនេះ ក្រុមហ៊ុន Ocean Gate ដែលបានបញ្ជូននាវិក៥នាក់ ចុះទៅមើលសាកសពកាប៉ាល់ Titanic ត្រូវបានបាត់ងបង់ជីវិតទាំងអស់ ក្រោយពីបានបាត់ដំណឹងអស់រយៈពេល ៤ថ្ងៃ ទៅក្នុងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ត្រង់ទីតាំងដែលកប៉ាល់ Titanic បានលិចក្នុងជម្រៅទឹក ៣.៨គីឡូម៉ែត្រ៕

ប្រភព៖ People World

នៅ​ពេល​ដែល​ទ័ព​សៀម បាន​ចូល​មក​លុក​លុយ​វាយ​បែក​ក្រុង​អង្គរ ជា​លើក​ទី​ពីរ នៅ​ឆ្នាំ​១៣៩៣ នោះ ចៅ​ពញាយ៉ាត ដែល​ជា​ព្រះរាជ​បុត្រ​របស់​ព្រះបាទ​សុរិយោវង្ស (ព្រះមហាក្សត្រ​ដែល​បាន​រំដោះ​ក្រុង​អង្គរ​ពី​កណ្ដាប់​ដៃ​សៀម លើក​ទី​១​មក​វិញ) បាន​រត់​រួច ហើយ​ភៀស​ព្រះអង្គ​ទៅ​រៀបចំ​កេណ្ឌ​ទ័ព និង​បោះ​ទីតាំង​មូលដ្ឋាន​ហាត់​ហ្វឹកហ្វឺន​ទ័ព​នៅ​ទួល​បាសាន ទីឋាន​ដែល​ព្រះបិតា​ព្រះអង្គ​ធ្លាប់​បាន​ប្រើប្រាស់​ជា​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ពី​លើក​មុន។

ក្រោម​ការ​ដឹក​នាំ​របស់ ពញាយ៉ាត ទ័ព​ខ្មែរ​បាន​រីក​ចម្រើន​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស​បំផុត គឺ​រយៈពេល​តែ​ប្រាំ​ខែ​ប៉ុណ្ណោះ ទ័ព​ខ្មែរ​អាច​មាន​សមត្ថភាព​វាយ​រំដោះ​យក​ក្រុង​អង្គរ​មក​វិញ​បាន។ ប៉ុន្តែ​មុន​នឹង​ទ័ព​ធំ​ចូល​វាយ​លុក​ក្រុង​អង្គរ​លើក​នេះ ព្រះអង្គ​បាន​ប្រើ​ឧបាយកល​អោយ​អាមាត្យ​ជំនិត​ពីរ​នាក់ ឈ្មោះ ពេជ្រ និង​ពៅ ដែល​ជា​បង​ប្អូន​បង្កើត ដឹក​នាំ​ទាហាន​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត ១០​នាក់ ទៅ​សារភាព​សុំ​ចុះ​ចូល​ជាមួយ​ស្ដេច​សៀម ព្រះឥន្ទរាជា ដែល​សោយរាជ្យ​ក្នុង​ក្រុង​អង្គរ។ ហើយ​ភ្លាម​នោះ ដោយ​ឃើញ​ថា​ស្ដេច​សៀម ភ្លេច​ខ្លួន​ហើយ បង​ប្អូន​ទាំង​ពីរ​នាក់ ក៏​ដក​កាំបិត​ស្នៀត​ដែល​លាក់​ក្នុង​ផ្នួង​សក់ ស្ទុះ​ទៅ​ចាក់ ព្រះឥន្ទរាជា សុគត​ទៅ។

ពេល​នោះ សភាព​ជ្រួល​ច្របល់​ក្នុង​មហា​នគរ​ក៏​ផ្ទុះ​ឡើង។ ឯ​សម្ដេច​ចៅ​ពញាយ៉ាត​រាជា ដែល​ទ្រង់​បាន​ត្រៀម​ទ័ព​រួច​ជា​ស្រេច ក៏​ទ្រង់​វាយ​សម្រុក​ចូល​ក្រុង​អង្គរ ដោយ​ជោគជ័យ ហើយ​ទីបំផុត ក៏​បាន​រំដោះ​រាជធានី​អង្គរ​អោយ​រួច​ផុត​ពី​កណ្ដាប់​ដៃ​សៀម មក​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ​១៣៩៤។

ក្រោយ​ពី​បាន​ទទួល​ជោគជ័យ​ជា​ស្ថាពរ​ហើយ សម្ដេច​ព្រះ​សុគន្ធា​រាជា គណៈ​រាជគ្រូ បុរោហិត រាជវង្សានុវង្ស អង្គ​អគ្គមហាសេនា សេនាបតី​មន្ត្រី​តូច​ធំ ខ្ញុំ​រាជការ ក៏​យាង​សម្ដេច​ចៅ​ពញាយ៉ាត អោយ​ឡើង​សោយរាជ្យ ដែល​មាន​ព្រះនាម​ក្នុង​រាជ្យ​ថា ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​រាជឱង្ការ ព្រះ​បរម​យ៉ាត​រាជាធិរាជ។ ហើយ​ព្រះអង្គ​ទ្រង់​គ្រងរាជ្យ​ដោយ​ទសពិធរាជធម៌ ព្រះអង្គ​ទ្រង់​បាន​ទំនុក​បម្រុង​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​យ៉ាង​ក្រៃលែង ហើយ​រាស្ត្រ​ប្រជា​គ្រប់​គ្នា​ក៏​ទទួល​បាន​សុខ​សន្តិភាព​ជា​រៀង​រហូត​នៅ​ក្នុង​រាជ្យ​របស់​ព្រះអង្គ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ព្រះបាទ​ពញាយ៉ាត ដែល​គ្រងរាជ្យ​នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​ទី​មួយ​នៃ​សតវត្ស​ទី​១៥ គឺ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ដែល​ជាប់​ព្រះនាម​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ថា​ជា​ក្សត្រា​អង់​អាច​ក្លាហាន វាយ​រំដោះ​យក​ក្រុង​អង្គរ ពី​សៀម មក​វិញ​បាន ហើយ​ព្រម​ទាំង​ស្ដេច​ដែល​លើក​រាជធានី​មក​តាំង​នៅ​ក្រុង​ភ្នំពេញ​សព្វថ្ងៃ​នេះ​ផង៕

ប្រទេសវៀតណាម ៖ លោក Le Van Quang ប្រធានក្រុមហ៊ុន Minh Phu Seafood គឺជាក្រុមហ៊ុននាំមុខគេផ្នែកនាំចេញអាហារសមុទ្រទៅក្រៅប្រទេស បានលើកឡើងក្នុងកម្មវិធី «Vietnam Shrimp Forum» ប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ ថា ការចំណាយដើមទុនក្នុងការចិញ្ចឹមបង្គានៅប្រទេសវៀតណាមខ្ពស់ខ្លាំងពេក ហើយវាបានធ្វើឱ្យលទ្ធភាពប្រកួតប្រជែងធ្លាក់ចុះនៅលើទីផ្សារពិភពលោក ។

ប្រធានក្រុមហ៊ុនរូបនេះបន្តថា បង្គានៅវៀតណាមមានតម្លៃចាប់ពី៤,៨ដុល្លារ ទៅ៥ដុល្លារអាមេរិកក្នុង១គីឡូក្រាម ខណៈនៅប្រទេសអេក្វាឌ័រមានតម្លៃត្រឹមតែជាង២ដុល្លារអាមេរិក និងនៅឥណ្ឌា មានតម្លៃត្រឹមតែជាង៣ដុល្លារអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ ។ ដូច្នេះ ប្រទេសចំនួន៣ ដែលបាននាំចេញបង្គានាំមុខគេនៅលើពិភពលោក គឺប្រទេសវៀតណាមត្រូវលក់បង្គាក្នុងតម្លៃខ្ពស់ជាងគេ ។

ហេតុផលចម្បងដែលធ្វើឱ្យការចំណាយដើមទុននៅវៀតណាមខ្ពស់ ដោយសារការចិញ្ចឹមបង្គានៅវៀតណាមមិនសូវទទួលបានជោគជ័យ គឺស្ថិតនៅក្រោម៤០% បើធៀបនឹងអត្រា៩០% នៅប្រទេសអេក្វាឌ័រ និង៦០% នៅឥណ្ឌា ។ ទោះយ៉ាងណា អ្នកជំនាញលើកឡើងថា ការចិញ្ចឹមបង្គាឱ្យទទួលបានជោគជ័យ គឺកសិករត្រូវចិញ្ចឹមបង្គាឱ្យសមស្របនឹងបរិមាណកន្លែងចិញ្ចឹម ខណៈនៅប្រទេសអេក្វាឌ័រ គេចិញ្ចឹមចាប់ពី៣០ក្បាល ទៅ៥០ក្បាលប៉ុណ្ណោះក្នុង១ម៉ែត្រការ៉េ ។ ហេតុនេះ បើការចំណាយដើមទុនចិញ្ចឹមបង្គានៅវៀតណាមដូចគ្នានឹងប្រទេសអេក្វាឌ័រ កសិករអ្នកចិញ្ចឹមបង្គានៅវៀតណាមនឹងទទួលបានប្រាក់ចំណេញ៣០% ហើយបណ្តាក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មនឹងទទួលបានប្រាក់ចំណេញ២០% ។

ចំណែកលោក Tran Dinh Luan អគ្គនាយកដ្ឋានជលផលថ្លែងថា កសិករគួរតែចិញ្ចឹមបង្គាដោយគិតពីបរិមាណឱ្យបានសមស្រប រួមទាំងបង្កើតសហករណ៍ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយផ្សេងៗ ។ គេរំពឹងថា តម្លៃបង្គានឹងកើនឡើងនៅក្នុងឆមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៣ យោងតាមតម្រូវការទីផ្សារពិភពលោក ។ តាមការវាយតម្លៃរបស់នាយកដ្ឋានជលផលបង្ហាញថា ទិន្នផលបង្គានៅឆ្នាំ២០២៣ នឹងស្មើប្រមាណ១,០៨លានតោន ៕ ប្រភព ៖ AEC connect