រាជធានីតូក្យូ៖ នៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ចិន បាន និង កំពុងតែបង្កើនសកម្មភាពយោធាយ៉ាងខ្លាំង នៅជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់ ហើយសកម្មភាពបែបនេះ មិនខុសពីដាស់យក្សឲ្យភ្ញាក់ពីដំណេកនោះឡើយ ខណៈជប៉ុន បានដេកលង់លក់ នៅក្នុងសន្ដិភាព អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍កន្លងមកហើយ ក្រោយការចាញ់ នាដំណាក់កាលចុងក្រោយបង្អស់ នៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ រហូតមក ហើយឥឡូវមហាយក្សអាស៊ីបូព៌ា កំពុងតែដាក់ពង្រាយនូវកម្លាំងស័្វយការពាររបស់ខ្លួន គួរឲ្យព្រួយភ័យខ្លាច។

សារព័ត៌មាន The Japan Times បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃចន្ទ ទី៩ ខែតុលា ដោយដកស្រង់ប្រភពពីក្រសួងការពារជាតិជប៉ុន បានអះអាង ថា ជប៉ុន កំពុងតែពង្រីកអង្គភាពកងកម្លាំងស្វ័យការពាររបស់ខ្លួន នៅក្នុងតំបន់គីស៊ូ ( Kyushu) ។ កងទ័ពទាំងនោះ មានទាំងក្រុមយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយ F-35B និង អង្គភាពមីស៊ីល បាញ់ពីលើដី ទៅលើកប៉ាល់ នៅក្នុងតំបន់នេះ។

ប្រទេសជប៉ុន បានបង្កើនកម្លាំងការពាររបស់ខ្លួន កាន់តែខ្លាំង ជាមួយនឹងការចំណាយកញ្ចប់ថវិកាជាតិ កាន់តែច្រើនឡើង ស្របពេលប្រទេសចិន បាន និង កំពុងតែបង្កើនសកម្មភាពខ្លាំងឡើង នៅជិតខេត្តអូគីណាវ៉ាវ៉ា (Okinawa) និង តៃវ៉ាន់។ អង្គភាពមីស៊ីល និង យន្ដហោះចម្បាំងបំបាំងកាយ F-35B នៃកម្លាំងស្វ័យការពាររបស់ជប៉ុន នឹងត្រូវបង្កើតឡើង នៅក្នុងឆ្នាំសារពើពន្ធ ២០២៤ ដោយនឹងត្រូវចាប់ផ្តើម នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤។

ក្រសួងការពារជាតិជប៉ុន បានបញ្ជាក់ទៀត ថា ដោយសារតែការព្យាយាមលុបបំបាត់នូវការខ្វះចន្លោះកិច្ចការពារ នៅលើកោះណានសេ (Nansei) តភ្ជាប់ពីខេត្តកាហ្គោស៊ីម៉ា (Kagoshima) និង អូគីណាវ៉ា (Okinawa ) នោះ ក្រសួងការពារជាតិ កំពុងតែប្រញាប់ប្រញាល់ បង្កើនសមត្ថភាពទប់ទល់ នៅលើកោះគីស៊ុ (Kyushu) ព្រោះវានឹងរួមចំណែក ជួយដល់កោះណានសេ (Nansei) ផងដែរ។

នៅក្នុងឆ្នាំសារពើពន្ធ ២០២៤ ជប៉ុន នឹងដាក់ពង្រាយយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយ ប្រភេទ F-35B ចំនួន៦ មានសមត្ថភាពហោះហើរចម្ងាយជិត និង ចុះចតជាលើកដំបូង នៅលើមូលដ្ឋានណីតាបារុ (Nyutabaru) ស្ថិតក្នុងខេត្តមីយ៉ាហ្សាគី (Miyazaki) កោះគីស៊ុ។ យន្តហោះ F-35B នឹងត្រូវចុះចតនៅលើនាវាពិឃាតអ៊ីហ្ស៊ូមូ (Izumo) និង កាហ្កា (Kaga) របស់កងកម្លាំងការពារដែនសមុទ្រជប៉ុន សម្រាយជួយថែរក្សាឧត្តមភាពដែនអាកាស នៅក្នុងតំបន់ភាគនិរតីដ៏ធំល្វឹងល្វើយ។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយ នៅមន្ទីរបញ្ចកោណ កាលពីពេលកន្លងទៅថ្មីៗនេះ លោក មីណូរុ គីហារ៉ា (Minoru Kihara) រដ្ឋមន្ត្រី ក្រសួងការពារជាតិជប៉ុន និង សមភាគីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ឡយ អូស្ទីន (Lloyd Austin) បានយល់ព្រមបង្កើនវត្តមានកងទ័ពរបស់ប្រទេសជប៉ុន និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយគិតគូរ អំពីសារៈសំខាន់ សម្រាប់ការឆ្លើយតបទៅនឹងឧបទ្ទវហេតុនានា អាចនឹងកើតមាន នៅលើតៃវ៉ាន់ និង ការការពារខ្សែការពារកោះណានស៊ី (Nansei)។

យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់ចិន ប្រភេទ H-6 តែងតែហោះហើរជាញឹកញាប់ នៅជុំវិញកោះអូគីណាវ៉ា ហើយត្រូវគេជឿ ថា វាមានសមត្ថភាពអាចផ្ទុកមីស៊ីល ប្រឆាំងនៅលើផ្ទៃទឹក បាញ់ចម្ងាយឆ្ងាយជាង ១ ៥០០គីឡូម៉ែត្រ។ នេះមានន័យថា ប្រទេសជប៉ុន កំពុងតែប្រឈមមុខនឹងតម្រូវការជាបន្ទាន់ នៅក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពការពាររបស់ខ្លួន ដើម្បីទប់ទល់នឹងគ្រឿងសព្វាវុធ បាញ់ប្រហារ ចម្ងាយឆ្ងាយបែបនេះ។

ជាមួយគ្នានេះ កងវរសេនាធំមីស៊ីល បាញ់ពីលើដីទៅកប៉ាល់ នឹងត្រូវបង្កើតឡើងនៅជំរំរបស់កងកម្លាំងស្វ័យការពារដីគោកយូហ្វីន (Yufuin) ស្ថិតក្នុងខេត្តអូអ៊ីតា ( Oita) នៅក្នុងទីក្រុង Kyushu ដើម្បីត្រៀមរៀបចំទប់ទល់ សម្រាប់ឧបទ្ទវហេតុណាមួយ អាចនឹងកើតមាន នៅក្នុងតំបន់។ បន្ថែមពីលើនេះ ក្រសួងការពាជាតិជប៉ុន ក៏នឹងសាងសង់ឃ្លាំងរំសេវ នៅមន្ទីរ GSDF អនុជំរុំ Oita ដែលនឹងត្រូវប្រតិបត្តិការរួមគ្នា ជាមួយកងវរសេនាធំមីស៊ីល៕

ប្រទេសចិន៖ យោងតាមប្រភពព័ត៌មាន CNN ដែលបានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី ៧ ខែតុលាថា ប្រទេសចិនគ្រោងនឹងពង្រីកស្ថានីយអវកាសរបស់ខ្លួន ឱ្យធំជាងទំហំស្ថានីយអវកាស NASA ក្នុងរយៈពេល ៣ ឆ្នាំខាងមុខ ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយអាមេរិក ដោយផ្តល់ជូនអវកាសយានិកមកពីប្រទេសផ្សេងទៀតនូវវេទិកាជំនួសសម្រាប់បេសកកម្មនៅជិតផែនដី។

ដូច្នេះ ស្ថានីយ៍អវកាសរបស់ប្រទេសចិន ត្រូវបានគេស្គាល់ថា Tiangong ឬ Celestial Palace ដោយផ្ទុកអវកាសយានិកអតិបរមាបីនាក់នៅរយៈកម្ពស់ដល់ទៅ ៤៥០ គីឡូម៉ែត្រ ខណៈដែលស្ថានីយអវកាស NASA ផ្ទុកនាវិកបានត្រឹមតែពីរនាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចិននឹងពង្រីកបន្ថែមទៀតនូវទំហំស្ថានីយអវកាសរបស់ខ្លួន Tiangong រហូតដល់ ៦ ម៉ូឌុល ដែលវាអាចមានសមត្ថភាពផ្ទុកនាវិកបានប្រាំពីរនាក់ នឹងត្រូវបានគេរំពឹងថាដាក់ឱ្យដំណើរការនៅឆ្នាំ ២០៣០។

ប្រទេសចិនបាននិយាយនៅក្នុងសារព័ត៌មានថាខ្លួននឹងក្លាយទៅជា “មហាអំណាចអវកាស”ដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០៣០។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋរបស់ចិនក៏ធ្លាប់បាននិយាយកាលពីឆ្នាំ ២០២២ ដែរថា ប្រទេសជាច្រើនបានស្នើសុំឱ្យបញ្ជូនអវកាសយានិករបស់ពួកគេទៅកាន់ស្ថានីយចិន នៅពេលដែល ISS របស់ NASA ជិតចូលនិវត្តន៍។
ដូច្នេះយោងតាម Global Times បានឱ្យដឹងថា ស្ថានីយអវកាសរបស់ចិន នឹងក្លាយជានិមិត្តរូបនៃកម្លាំង និងទំនុកចិត្ត ដែលកំពុងប្រកួតប្រជែងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប (ESA) បាននិយាយថា បច្ចុប្បន្ននេះអវកាសយានិកទាំងអស់នៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានីយអវកាសរបស់ NASA នៅឡើយទេ៕

ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ៖ ហេតុការណ៍វា.យប្រហា.រលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែលនៅដើមខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ បានបណ្តាលឱ្យពលករថៃរ.ងរបួ.សចំនួន៨នាក់ និងត្រូវបានគេចាប់ខ្លួនធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងចំនួន១១នាក់ ។ ចុងក្រោយ លោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន នាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសថៃលើកឡើងថា មានជនជាតិថៃស្លា.ប់បា.ត់ប.ង់ជីវិតចំនួន២នាក់ នៅប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ។

លោក ប៉ានព្រី ផានីថានណុកន (Panpree Phitthanukorn) ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយពីការវា.យប្រហា.រនៅប្រទេសអ៊ីស្រាអែលថា ការទំនាក់ទំនងរបស់ស្ថានទូតថៃនៅអ៊ីស្រាអែលជាមួយនាយកដ្ឋានការងារអ៊ីស្រាអែលឃើញថា មានពលករថៃរងរបួ.សចំនួន៨នាក់ ហើយពួកគេកំពុងរង់ចាំការជួយសង្គ្រោះពីកងទ័ព៣នាក់ ក្នុងនោះពលករថៃ៥នាក់ទទួលបានការព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យសូរ៉ូកា ។ ប៉ុន្តែមានពលករថៃចំនួន២នាក់បានស្លា.ប់ក្នុងហេតុការណ៍វា.យប្រហា.រនេះ ចំណែកជនជាតិថៃ១១នាក់ទៀតត្រូវបានគេចាប់ខ្លួនធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំង ។

មន្ត្រីអ៊ីស្រាលអែលរាយការណ៍ថា អាជ្ញាធរមិនអាចចូលទៅកាន់តំបន់មួយចំនួនបានទេ ។ ដូច្នេះ ទើបមិនអាចបញ្ជាក់ពីតួលេខ ឬព័ត៌មានផ្សេងៗជាផ្លូវការបាន ។ ចំណែកឈ្មោះរបស់ពលករដែលទទួលរងផលប៉ះពាល់ ខាងអាជ្ញាធរថៃនឹងទំនាក់ទំនងទៅកាន់ក្រុមគ្រួសាររបស់ពលករ បន្ទាប់មក ផ្សព្វផ្សាយឈ្មោះពលករជាសាធារណៈ ។

លោក ប៉ានព្រី ផានីថានណុកន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃបញ្ជាក់ថា លោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បានបញ្ជាទៅកងទ័ពអាកាសឱ្យត្រៀមយន្តហោះ ដើម្បីដឹកជញ្ជូនជនជាតិថៃនៅប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ត្រឡប់មកប្រទេសថៃវិញ ។

ប្រទេសជាច្រើនមិនអាចជម្លៀសពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនបានទេ ដោយសារបច្ចុប្បន្ន ប្រទេសអ៊ីស្រាអែលកំពុងកើតសង្គ្រា.មខ្លាំងក្លា ។ បើទោះជាគ្មានការបិទដែនអាកាសក្តី ប៉ុន្តែគេប្រកាសថា យន្តហោះដែលហោះឆ្លងកាត់ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ត្រូវទំនាក់ទំនងជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាសគ្រប់ពេលវេលា ។ អាជ្ញាធរបានហាមឃាត់ជនជាតិអ៊ីស្រាអែល និងជាតិសាសន៍ផ្សេងទៀត មិនឱ្យចេញក្រៅលំនៅឋាន ហើយត្រូវលាក់ខ្លួននៅក្នុងលេនដ្ឋានគ្រប់ពេលវេលា ។

ចំណែកលោកស្រី ផាន់ណាផា ចាន់ដ្រារុំ (Phannapha Chandrarom) ឯកអគ្គរាជទូតថៃប្រចាំទីក្រុងអាវីវ និយាយថា បច្ចុប្បន្ន អ៊ីស្រាអែលកំពុងប្រយុទ្ធគ្នាជាមួយក្រុមហាម៉ាស់ ជាពិសេស នៅតំបន់ព្រំដែនហ្គាហ្សា ។ អ៊ីស្រាអែលបានព្យាយាមយកមកវិញនូវតំបន់មួយចំនួន ហើយវាមិនមែនជាតំបន់ដែលជនជាតិថៃត្រូវគេចាប់ខ្លួនធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងទេ ។ ដូច្នេះ ស្ថានទូតថៃមិនអាចទាក់ទងជាមួយពលករថៃបានទេ ព្រោះពួកគេស្ថិតក្នុងតំបន់ដែលពួកហាម៉ាស់កាន់កាប់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា អ្នកដែលត្រូវគេចាប់ធ្វើជាចំណាប់ខ្លាំង មិនមែនមានតែពលករថៃនោះទេ ប៉ុន្តែមានទាំងជនជាតិអ៊ីស្រាអែល និងពលករបរទេសផ្សេងទៀតផងដែរ ។ ស្ថានទូតថៃនៅអ៊ីស្រាអែលបញ្ជាក់ថា នឹងតាមដានស្ថានការណ៍នេះយ៉ាងដិតដល់ ។ ទោះយ៉ាងណា ពលករថៃមិនមែនជាគោលដៅរបស់ពួកហាម៉ាស់ទេ គឺពលករថៃគ្រាន់តែស្ថិតនៅក្នុងតំបន់នោះដែរ ទើបត្រូវគេចាប់ធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងតែម្តង ៕ ប្រភព ៖ Bangkok biznews

ប្រទេសហ្វីលីពីន ៖ នៅដើមខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ នេះ អាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលហ្វីលីពីន (CAAP) បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងទៅកាន់អាកាសយានដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មនៅទូទាំងប្រទេស ក្រោយពីទទួលបានការផ្ញើអ៊ីម៉ែលគំរាមថា នឹងបំផ្ទុះគ្រា.ប់បែ.ក ។ អ៊ីម៉ែលនេះបញ្ជាក់ថា នឹងដាក់គ្រា.ប់បែ.កនៅលើយន្តហោះ ដែលហោះហើរចេញពីទីក្រុងម៉ានីល ទៅកាន់អាកាសយានដ្ឋាន Puerto Princesa, Mactan-Cebu, Bicol និង Davao ។

ការផ្ញើសារគំរាមកំហែងតាមរយៈអ៊ីម៉ែលនេះ បានធ្វើឱ្យអាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលហ្វីលីពីនចេញសេចក្តីជូនដំណឹងទៅកាន់អាកាសយានដ្ឋានចំនួន៤២កន្លែងនៅទូទាំងប្រទេស និងជំរុញឱ្យមន្ត្រីនៅតាមអាកាសយានដ្ឋានយាមកាមសន្តិសុខឱ្យបានតឹងរ៉ឹង ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពដល់អ្នកដំណើរ ។ ការរឹតបន្តឹងសន្តិសុខនេះនឹងមានការយាមល្បាតនៅតាមផ្លូវថ្មើរជើង និងផ្លូវរថយន្ត ដើម្បីត្រួតពិនិត្យទាំងនៅលើយន្តហោះ និងបរិមាណក្នុងអាកាសយានដ្ឋានគ្រប់ទីកន្លែង ប៉ុន្តែជើងហោះហើរផ្សេងៗនៅតែផ្តល់សេវាកម្មជាធម្មតា ។

ក្រៅពីនេះ មន្ត្រីអាកាសចរណ៍បានណែនាំឱ្យអ្នកដំណើរទាំងអស់ត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងតឹងរ៉ឹងនៅអាកាសយានដ្ឋាន ហើយអ្នកដំណើរត្រូវធ្វើដំណើរមកដល់អាកាសយានដ្ឋាន យ៉ាងហោចណាស់ ៣ម៉ោងមុន ។ អាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍បានសំណូមពរឱ្យស្ថាប័នគ្រប់ផ្នែកសហការគ្នាយ៉ាងពេញលេញជាមួយភ្នាក់ងារសន្តិសុខ ដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាពនៅតាមអាកាសយានដ្ឋាន ។

ចំណែកក្រសួងគមនាគមន៍ហ្វីលីពីនបានចាត់កងកម្លាំង រួមទាំងក្រុម K9 (ឬក្រុមឆ្កែល្បាត) ធ្វើការត្រួតពិនិត្យនៅគ្រប់អគារអ្នកដំណើរក្នុងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិទីក្រុងម៉ានីល ។ ទោះយ៉ាងណា ក្រសួងគមនាគមន៍បញ្ជាក់ថា ហេតុការណ៍គំរាមនេះបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់តារាងហោះហើរ ហើយមន្ត្រីត្រូវតែធានាសុវត្ថិភាពដល់អ្នកដំណើរគ្រប់រូបជាចម្បង ៕ ប្រភព ៖ TNN World

បរទេស៖ ការប្រយុទ្ធគ្នារវាងខ្មាន់កាំភ្លើងក្រុមហាម៉ាស់ និងកងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែល រហូតមកដល់ពេលនេះបានធ្វើឱ្យមនុស្សជិត ១.០០០ នាក់ស្លាប់ និងរាប់ពាន់នាក់ទៀតរងរបួស ក្នុងនោះមានជនជាតិខ្មែរម្នាក់ក៏បានបាត់បង់ជីវិតដោយសារសង្គ្រាមវាងក្រុមហាម៉ាស និងអ៊ីស្រាអែលផងដែរ។

យោងតាមការិយាល័យសារព័ត៌មានរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែល ដែលបាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី ៨ ខែតុលាថា បច្ចុប្បន្នចំនួនអ្នកស្លាប់នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែល បន្ទាប់ពីការវាយប្រហាររបស់ពួកហាម៉ាស បានកើនឡើងដល់ ៧០០ នាក់ហើយ រីឯមនុស្សជាង ២,០០០ នាក់រងរបួស និង ២០០ នាក់ទៀតស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ។

ទន្ទឹមនឹងនោះ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខអ៊ីស្រាអែលបានប្រកាសថាប្រទេសនេះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពនៃសង្គ្រាម ដូច្នេះហើយទាហានអ៊ីស្រាអែលរាប់ពាន់នាក់ត្រូវបានដាក់ពង្រាយតាំងពីថ្ងៃទី៨ ខែតុលា មកដល់ពេលនេះដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធហាម៉ាសនៅក្នុងតំបន់ភាគខាងត្បូង។

មូលហេតុនៃការវាយប្រហារភ្លាមៗបែបនេះគឺដោយសារការប្រជែងដណ្តើមឥទ្ធិពលពីរដ្ឋអំណាចប៉ាឡេស្ទីន។ ប៉ាឡេស្ទីន គឺជារដ្ឋអធិបតេយ្យមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងលិច ដែលទឹកដីមួយចំនួនរបស់រដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនសព្វថ្ងៃត្រូវបានអ៊ីស្រាអែលកាន់កាប់ រីឯតំបន់ហ្កាហ្សារបស់រដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនវិញក៏កំពុងស្ថិតនៅក្រោមក្រុមហាម៉ាស។ ហាម៉ាសគឺជាក្រុមចនាតស៊ូអ៊ីស្លាមដែលជាបក្ខពួកគោលនយោបាយរបស់ប៉ាឡេស្ទីន ដោយពួកគេបានងើបឈរការពារប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីន ពីការឈ្លានពាន និងការធ្វើទុក្ខបុកម្មេញ អំពើហិង្សារបស់អាជ្ញាធរអ៊ីស្រាអែល។

ដូច្នេះ សង្គ្រាមនេះកើតឡើងតាំងពីថ្ងៃទី ៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយក្រុមហាម៉ាសបានបាញ់រ៉ុក្កែតចំនួន ៥,០០០ គ្រាប់តម្រង់ឆ្ពោះទៅទឹកដីភាគខាងត្បូងប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ដែលបណ្តាលឱ្យជនជាតិប៉ាឡេស្ទីនបាត់ជីវិតយ៉ាងតិច ២៤៧នាក់ អ៊ីស្រាអែល ៣២នាក់ និងជនបរទេសពីរនាក់៕

រដ្ឋធានីជេរូហ្សាឡឹម៖ អ៊ីស្រាអែល បានប្រកាសសង្គ្រាម ជាមួយនឹងក្រុមប្រដាប់អាវុធហាម៉ាស់របស់ជនជាតិប៉ាឡេស្ទីន ក្រោយពេលពួកនេះ បានវាយប្រហារយ៉ាងសន្ធាប់ដ៏គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល មិនធ្លាប់មានពីមុនមក ចេញពីទឹកដីហ្កាហ្សា (Gaza) មកលើទឹកដីរបស់អ៊ីស្រាអែល ហើយការប៉ះទង្គិចគ្នានេះ បានបណ្ដាលឲ្យមនុស្ស ជាង១០០០នាក់ស្លាប់ ដោយក្នុងនោះមានទាំងនិស្សិតខ្មែរម្នាក់ផងដែរ។

បើតាមសារព័ត៌មាន Fresh News បានឲ្យដឹង ថា សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ បានផ្ញើសារលិខិត និងហៅទូរស័ព្ទទៅកាន់ក្រុមគ្រួសារសព ដើម្បីសម្តែងការសោកស្តាយ និង ចូលរួមរំលែកទុក្ខចំពោះមរណភាពរបស់និស្សិត ចាន់ ឧត្តម ដែលបានទទួលមរណភាព ក្នុងហេតុការណ៍វាយប្រហារ នៅក្នុងតំបន់ហ្កាហ្សា ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល។

លោក ចាន់ ឧត្តម អាយុ២៤ឆ្នាំ ជានិស្សិត នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម បានទទួលស្លាប់ នៅក្នុងហេតុការណ៍ប្រយុទ្ធគ្នា រវាងកងទ័ពអ៊ីស្រាអែល និង ក្រុមហាម៉ាស់ កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ខណៈកំពុងតែស្នាក់នៅ និង បន្តការសិក្សា នៅប្រក្នុងទេសអ៊ីស្រាអែល។

ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរបស់បារាំង AFP បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃចន្ទ ទី៩ ខែតុលា ថា លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ (Benjamin Netanyahu) នាយករដ្ឋមន្រ្ដីអ៊ីស្រាអែល បានធ្វើឱ្យប្រទេសតក់ស្លុត និង សោកសៅ ចំពោះសង្គ្រាម ដ៏យូរ និង លំបាក គឹរយៈពេលមួយថ្ងៃ ក្រោយពេលក្រុមហាម៉ាស់ បានបាញ់ផ្លោងគ្រាប់រ៉ុក្កែតរាប់ពាន់គ្រាប់ ស្រោចទៅលើទឹកដីរបស់អ៊ីស្រាអែល ហើយបានបញ្ជូនក្រុមយុទ្ធជន ទៅបាញ់សម្លាប់ជនស៊ីវិល និង ចាប់ជាចំណាប់ខ្មាំង យ៉ាងហោចណាស់ ចំនួន១០០នាក់។

ជម្លោះបង្ហូរឈាមនេះ បាននិងកំពុងតែបង្កើននូវភាពតានតឹងយ៉ាងខ្លាំង នៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ហើយបានសម្លាប់មនុស្ស ជាង៧០០នាក់ នៅអ៊ីស្រាអែល។ នេះជាការស្លាប់ដ៏ច្រើនបំផុតរបស់ប្រទេសមួយនេះ ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមអារ៉ាប់-អ៊ីស្រាអែល នាឆ្នាំ១៩៧៣ រហូតមក ខណៈពេលនោះ ប្រទេសនេះ បានរងការវាយប្រហារ ដោយក្រុមកម្លាំងចម្រុះ ដឹកនាំដោយអេហ្ស៊ីប និង ស៊ីរី នៅក្នុងការប្រយុទ្ធគ្នា ដើម្បីកាន់កាប់ទឹកដីរបស់អ៊ីស្រាអែល។

កម្លាំងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល បានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព នៅថ្ងៃចន្ទ ទី៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ នៅលើបណ្ដាញសង្គម X (ដែលពីមុនគេស្គាល់ ជាបណ្ដាញសង្គមធ្វីធើរ) ដោយដកស្រង់ប្រភពពីមន្រ្ដីយោធា ថា ជនជាតិអ៊ីស្រាអែល ជាង ២ ១៥០នាក់បានរងរបួស នៅក្នុងការវាយប្រហារ កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ (ទី៧ ខែតុលា)។

លោក ចូណាថាន់ ផេនីកូវ (Jonathan Panikoff) នាយក គំនិតផ្ដួចផ្ដើមសន្ដិសុខមជ្ឈិមបូព៌ា Scowcroft បានបញ្ជាក់ ថា «អ៊ីស្រាអែល បានរងការវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំង មិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ ខ្ញុំបានឮការប្រៀបធៀបជាច្រើន ទៅនឹងព្រឹត្ដិការណ៍ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក នាថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ហើយប្រជាជនអ៊ីស្រាអែល ជាច្រើន កំពុងតែតស៊ូ ដើម្បីយល់អំពីរបៀបដែលអាចនឹងកើតឡើង»។

ក្រុមមន្រ្ដីហ្កាហ្សា បានរាយការណ៍ ថា មានអ្នកស្លាប់ យ៉ាងហោចណាស់ ចំនួន៤១៣នាក់ នៅក្នុងតំបន់ក្រីក្រ ហើយជាតំបន់បានបិទជាប់ ដោយមានមនុស្ស ២,៣លាននាក់ ដែលត្រូវបានវាយប្រហារតាមអាកាសពីអ៊ីស្រាអែល ទៅលើគោលដៅ ចំនួន៨០០កន្លែង នៅចំពោះមុខអ្វីដែលមនុស្សជាច្រើនភ័យខ្លាច ថា អាចនឹងជាការឈ្លានពាន ទៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួន។

ដោយឡែក លោក ចូ បៃដិន (Joe Biden) ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក បានចេញបញ្ជាផ្ដល់ជំនួយគាំទ្របន្ថែម សម្រាប់ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល នៅក្នុងការប្រឈមមុខនឹងការវាយប្រហារភេរវករ បង្កឡើង ដោយក្រុមហាម៉ាស់ (Hamas)។

លោក ឡយ អូស្ទីន (Lloyd Austin) រដ្ឋមន្រ្ដី ក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នឹងបញ្ជូនយោធោបករណ៍ និង ធនធានបន្ថែម រួមទាំងគ្រាប់បែកយ៉ាងឆាប់រហ័យ ទៅជួយដល់កងកម្លាំងការពារអ៊ីស្រាអែល។ ទន្ទឹមគ្នានេះ គាត់បានបញ្ជូននាវាផ្ទុកយន្តហោះ USS Gerald R Ford និង ក្រុមនាវាចម្បាំង ទៅកាន់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេភាគខាងកើត ហើយថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន កំពុងតែបង្កើនកងយន្តហោះចម្បាំង នៅក្នុងតំបន់។

ក្រុមហាម៉ាស់ បានចោទប្រកាន់ដល់ជំនួយយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ជាការឈ្លានពាន ប្រឆាំងនឹងប៉ាឡេស្ទីន។

បណ្ដាប្រទេសជាច្រើន ត្រូវបានគេរាយការណ៍ ថា ប្រជាជាតិផ្សេងៗ ត្រូវបានសម្លាប់ ចាប់ពង្រត់ ឬ បាត់ខ្លួន នៅក្នុងការប្រយុទ្ធគ្នានេះ រួមមាន កម្ពុជា ប្រេស៊ីល អង់គ្លេស បារាំង អាល្លឺម៉ង់ អៀរឡង់ដ៍ ម៉ិកស៊ិក នេប៉ាល់ ថៃ អ៊ុយក្រែន និង អាមេរិក…ជាដើម។

កងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលរាប់ម៉ឺននាក់ ត្រូវបានដាក់ពង្រាយ ដើម្បីប្រយុទ្ធជាមួយក្រុមអ្នកប្រយុទ្ធហាម៉ាស់ នៅភាគខាងត្បូង ជាកន្លែងដែលសាកសពជនស៊ីវិល ត្រូវបានគេរកឃើញពាសពេញផ្លូវថ្នល់ និង នៅកណ្តាលទីក្រុង៕

ប្រទេសថៃ ៖ លោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុប្រទេសថៃ ព្រមទាំងក្រុមការងារបានចុះត្រួតពិនិត្យកន្លែងព្យាបាលអ្នកញៀនថ្នាំនៅស្ថានីយប៉ូលិសភូថន ហួថូន ស្រុកសុវណ្ណភូមិ ខេត្តរ៉យអេត ហើយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីចង់ឱ្យស្ថានីយប៉ូលិសភូថន ហួថូន ក្លាយជាកន្លែងគំរូសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាអ្នកញៀនថ្នាំនៅប្រទេសថៃ ។

លោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លើកឡើងថា មន្ត្រីប្រចាំការនៅស្ថានីយប៉ូលិសភូថន ហួថូន បានធ្វើការងារយ៉ាងល្អ និងក្លាយជាកន្លែងគំរូមួយ ។ លោកចង់ឱ្យកន្លែងព្យាបាលអ្នកញៀនថ្នាំផ្សេងទៀតគិតថា តើពួកគេគួរតែអនុវត្តបែបនេះដែរឬអត់ ។ កន្លែងព្យាបាលអ្នកញៀនថ្នាំនីមួយៗត្រូវពិនិត្យមើលការត្រៀមខ្លួន និងភាពរឹងមាំរបស់ទីប្រជុំជនថា តើអាចទៅរួចដែរឬទេ ។ វាជាគំរូពិសោធន៍ឱ្យឃើញថា ពួកគេទទួលបានជោគជ័យ ដោយចំនួនអ្នកញៀនថ្នាំនឹងធ្លាក់ចុះ ហើយមានមុខរបរត្រឹមត្រូវសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិតនាថ្ងៃអនាគត ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបន្តថា ស្ថានីយប៉ូលិសភូថន ហួថូន គឺជាទីកន្លែងដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ជួយព្យាបាលអ្នកញៀនថ្នាំ ហើយអ្នកទោស៨៥% ដែលជាប់ពន្ធនាគារនៅប្រទេសថៃ គឺជាអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀន ។ ប្រសិនបើប្រទះឃើញអ្នកផ្ទុកសារធាតុញៀនតែបន្តិចបន្តួច ហើយប៉ូលិសចាប់ខ្លួនពួកគេបញ្ជូនមកកាន់ពន្ធនាគារនោះ ប្រទេសថៃនឹងសម្បូរទៅដោយអ្នកញៀនថ្នាំជាមិនខាន ។ ហេតុនេះ យើងគួរតែមានវិធីផ្សេងៗដើម្បីផ្លាស់ប្តូរអ្នកញៀនថ្នាំឱ្យក្លាយជាអ្នកជំងឺ ហើយត្រូវព្យាបាលពួកគេឱ្យបានល្អ មានមុខរបរច្បាស់លាស់ មានកិត្តិយស និងបញ្ជូនពួកគេទៅឱ្យឪពុក-ម្តាយ ឬក្រុមគ្រួសារ ។ ចំណែកការដុតបំផ្លាញថ្នាំញៀនផ្សេងៗ យើងត្រូវតែកាត់បន្ថយពេលវេលា ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបន្ថែមថា លោកបាននិយាយរួចហើយថា ការដោះស្រាយបញ្ហាថ្នាំញៀន លោកនឹងដោះស្រាយវាដោយខ្លួនឯង ព្រោះមានស្ថាប័នជាច្រើនដូចជា ការិយាល័យប្រឆាំងគ្រឿងញៀន, Royal Thai Police និងក្រសួងសុខាភិបាល ។ ស្ថាប័នទាំងអស់ត្រូវតែអនុវត្តការងារច្បាស់លាស់ ហើយមាននាយកចាត់ចែងដោះស្រាយបញ្ហានេះ គឺធានាថា បញ្ហាការប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀននៅប្រទេសថៃត្រូវតែធ្លាក់ចុះ ៕ ប្រភព ៖ 3Plus News

បុរសម្នាក់អាយុ៥០ឆ្នាំមានទីលំនៅក្នុងភូមិ ម្រាក់ទាប ឃុំត្រស់ ស្រុករមាសហែក ខេត្តស្វាយរៀងវិជ្ជមានវីរុសផ្ដាសាយបក្សី ប្រភេទហាស់៥ អ៊ុន១(H5N1) ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ពីវិទ្យាស្ថានជាតិសុខភាពសាធារណៈកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣។ នេះជាករណីទី២កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០២៣ យោងទៅតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលនាថ្ងៃទី៨ តុលា។

តាមការសាកសួរបង្ហាញថា មានផ្ទះអ្នកជិតខាងបុរសខាងលបានទិញមាន់មកស្តុកទុកលក់ បន្ទាប់មក ក៏ឃើញមានមាន់នៅផ្ទះរបស់គាត់ និងផ្ទះអ្នកក្បែរខាងចាប់ផ្តើមងាប់ ប្រមាណជាង ៥០ក្បាល ហើយមាន់ងាប់ នេះក៏បានចែកចាយឱ្យបងប្អូនយកទៅបរិភោគដែរ។
ក្រុមឆ្លើយតបបន្ទាន់របស់ក្រសួងសុខាភិបាល ថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ បាននិងកំពុងអង្កេត ស្រាវជ្រាវការកើតឡើងនូវជំងឺផ្ដាសាយបក្សីប្រភេទនេះ និងធ្វើការឆ្លើយតបទៅតាមវិធីសាស្ត្រ និងពិធីសារ របស់ជាតិ បានសហការគ្នារវាងក្រុមឆ្លើយតបបន្ទាន់ទាំងផ្នែកសុខាភិបាល និងបសុពេទ្យ ស្វែងរកប្រភពចម្លង ទាំងលើសត្វ និងមនុស្ស និងបន្តស្វែងរកករណីសង្ស័យ និងអ្នកប៉ះពាល់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងបន្តទៅអ្នក ដទៃទៀត ក្នុងសហគមន៍ និងធ្វើយុទ្ធនាការអប់រំសុខភាពប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិដែលកើតហេតុខាងលើ។
ជាមួយគ្នានេះដែរ ក្រសួងសុខាភិបាលបានក្រើនរំលឹកសារជាថ្មីដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ សូមយកចិត្តទុកដាក់ ប្រុងប្រយ័ត្នលើជំងឺផ្តាសាយបក្សីជានិច្ច ពីព្រោះជំងឺផ្តាសាយបក្សី H5N1 នៅតែបន្តគំរាមកំហែងដល់ សុខភាព ប្រជាពលរដ្ឋជាពិសេសលើកុមារដែលជាក្រុមមានហានិភ័យ និងមានភាពងាយរងគ្រោះ។ ករណីដែលបានស្លាប់ នេះ គឺជាករណីផ្តាសាយបក្សីទី៥៨ (ស្លាប់៣៩នាក់) ដែលកើតមានលើមនុស្ស ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៥ ហើយ នេះជាករណីទី២ ដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣។

គួរបញ្ជាក់ថា ជំងឺផ្តាសាយបក្សី H5N1 គឺជាជំងឺផ្ដាសាយមួយ ដែលជាធម្មតាចម្លងរវាងសត្វបក្សី ឈឺ ទៅបក្សីផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែជួនកាលវាអាចចម្លងពីបក្សីទៅមនុស្ស តាមការប៉ះពាល់ជិតស្និទ្ធជាមួយបក្សី ដែលឈឺឬស្លាប់។ ជំងឺផ្តាសាយបក្សីលើមនុស្សជាជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ដែលតម្រូវឱ្យមានការធ្វើការព្យាបាលនៅមន្ទីរ ពេទ្យទាន់ពេលវេលា។ ទោះបីជាវាមិនងាយឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្ស ប៉ុន្តែបើវាអាចបំប្លែងខ្លួន ដល់អាចឆ្លង ដូចនឹងជំងឺផ្តាសាយតាមរដូវកាលផងដែរ។

ដើម្បីបង្ការជំងឺនេះ យើងត្រូវលាងដៃឱ្យបានញឹកញាប់ ជាមួយសាប៊ូនិងទឹកមុនពេលបរិភោគ និងបន្ទាប់ពីប៉ះពាល់ជាមួយបក្សី ដាក់កុមារនៅឆ្ងាយពីសត្វបក្សី និង ដាក់សត្វបក្សីនៅឱ្យឆ្ងាយពីកន្លែងរស់នៅ កុំបរិភោគសត្វបក្សីឈឺឬងាប់ និងរាល់សត្វបក្សីដែលធ្វើសម្រាប់បរិភោគត្រូវចំអិនឱ្យឆ្អិនល្អ៕