សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានប្រកាសមិនអនុញ្ញាតឱ្យស្ពានទើបសាងសង់ថ្មី Gordie Howe ដែលតភ្ជាប់រវាងអាមេរិក និងកាណាដា ដំណើរការទេ និងទាមទារឱ្យកាណាដាអនុវត្តដោយយុត្តិធម៌ជាមួយអាមេរិក គឺអាមេរិកត្រូវធ្វើជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិស្ពានយ៉ាងហោចណាស់ពាក់កណ្តាល ។ ការមិនអនុញ្ញាតឱ្យបើកដំណើរការស្ពាន ត្រូវបានចាត់ទុកជាវិធានការចុងក្រោយរបស់អាមេរិកដើម្បីដាក់សម្ពាធកាណាដាពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម ។

លោកប្រធានាធិបតី Trump បានបញ្ជាឱ្យផ្អាកបើកដំណើរការស្ពានថ្មី ដែលតភ្ជាប់ពីទីក្រុង Detroit រដ្ឋមីឈីហ្គេន សហរដ្ឋអាមេរិក ទៅកាន់ខេត្ត Ontario ប្រទេសកាណាដា ដែលបានចំណាយប្រាក់សាងសង់ ចំនួន៤,៦០០លានដុល្លារ កាលពីឆ្នាំ២០១៨ ។

លោកប្រធានាធិបតី Trump បានលើកឡើងពីហេតុផលសំខាន់ៗជាច្រើន រួមមាន ៖ កម្មសិទ្ធិរបស់កាណាដាលើស្ពានថ្មីឈ្មោះ Gordie Howe International Bridge , កាណាដាមិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់ភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុលមួយចំនួនរបស់អាមេរិកក្នុងលក់ទំនិញរបស់ខ្លួន, ការប្រមូលពន្ធលើផលិតផលទឹកដោះគោកាណាដា និងកាដាណាមិនចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន ។

បន្ទាប់មក លោកប្រធានាធិបតី Trump បានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social ដែលមានឈ្មោះ «@RealDonaldTrump» ថា អាមេរិកមិនអនុញ្ញាតឱ្យបើកដំណើរការស្ពានថ្មីទេ លុះត្រាតែអាមេរិកទទួលបានសំណងពេញលេញសម្រាប់គ្រប់យ៉ាងដែលអាមេរិកកធ្លាប់ផ្តល់ប្រាក់ឱ្យកាណាដា ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា កាណាដាត្រូវអនុវត្តជាមួយអាមេរិកដោយយុត្តិធម៌ និងផ្តល់កិត្តិយសដល់អាមេរិក ហើយអាមេរិកគួរតែធ្វើជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិស្ពាននេះ យ៉ាងហោចណាស់ពាក់កណ្តាល ដោយសារអាមេរិកធ្លាប់ផ្តល់ប្រាក់ឱ្យកាណាដារហូតមក ។

កាលពីឆ្នាំ២០១២ លោក Rick Snyder អភិបាលរដ្ឋមីឈីហ្គេន បានទទួលយកសំណើរបស់រដ្ឋាភិបាលកាណាដាឱ្យអាមេរិកផ្តល់ប្រាក់សាងសង់ស្ពានអន្តរជាតិ Gordie Howe ថ្មី ហើយលោកក៏បានដំណើរការគម្រោងសាងសង់ស្ពានដោយគ្មានការយល់ព្រមពីសភាអាមេរិក ។ ស្ពាន Gordie Howe ត្រូវបានចាប់ផ្តើមសាងសង់កាលពីឆ្នាំ២០១៨ ហើយការសាងសង់ជិតរួចរាល់ អនុញ្ញាតឱ្យដឹកទំនិញឆ្លងកាត់កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ។ ស្ពាននេះត្រូវចាត់ទុកជាច្រកឆ្លងដែនដ៏ធំបំផុតរវាងអាមេរិក-កាណាដា ដោយសាររថយន្តនានាបានដឹកទំនិញឆ្លងកាត់ស្មើទឺកប្រាក់រហូតដល់១២ម៉ឺន ៦ពាន់លានដុល្លារ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ស្ពាន Gordie Howe បានជួយសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញតាមរថយន្តដែលកកស្ទះយ៉ាងខ្លាំង បច្ចុប្បន្ន រថយន្តដឹកទំនិញនានាត្រូវបើកបរតាមស្ពានមួយទៀតឈ្មោះ Ambassador ។ លើសពីនេះ ស្ពានថ្មីនឹងធ្វើឱ្យការឆ្លងកាត់ព្រំដែនរវាងអាមេរិក និងកាណាដា ឆាប់រហ័សជាងមុន និងជួយឱ្យអ្នកបើកបររថយន្តដឹកទំនិញអាចសន្សំសំចៃការចំណាយដើមទុនរហូតដល់២,៣០០លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ការបោះឆ្នោតនៅប្រទេសថៃគ្មានភាពត្រឹមត្រូវ សេរី និងយុត្តិធម៌ទេ! ពលរដ្ឋខេត្តឈុនបុរីបានធ្វើបាតុកម្មតាំងពីម៉ោង៤ល្ងាច ថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ រហូតដល់ម៉ោង៣ភ្លឺ ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ដើម្បីទាមទារបើកហិបឆ្នោតរាប់សន្លឹកឆ្នោតនៅតំបន់១ ខេត្តឈុនបុរីឡើងវិញ ដោយសារគ្មានភាពប្រក្រតីក្នុងដំណើរការរាប់សន្លឹកឆ្នោត និងភាពមិនស៊ីគ្នារវាងការបូកសរុបលទ្ធផលនៅតាមមណ្ឌលបោះឆ្នោតជាមួយលទ្ធផលផ្លូវការ ប៉ុន្តែអគ្គលេខាធិការរងនៃគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតមិនអនុញ្ញាតឱ្យរាប់ឡើងវិញក្រោមហេតុផលខុសច្បាប់ ។

ក្រៅពីការបោះឆ្នោតគ្មានភាពត្រឹមត្រូវ សេរី និងយុត្តិធម៌ លទ្ធផលរាប់សន្លឹកឆ្នោតមិនផ្លូវការបង្ហាញថា គណបក្សភូមិចៃថៃរបស់លោក Anutin Charnvirakul ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនលើសលប់ និងឈ្នះដាច់គណបក្សផ្សេងៗ ដោយសារមេដឹកនាំគណបក្សឈ្នះឆ្នោតព្យាយាមញុះញង់ បង្កជម្លោះ ចោទប្រកាន់ យកលេសធ្វើសង្គ្រាមវាយប្រហារកម្ពុជា ដើម្បីស្តារប្រជាប្រិយភាពធ្លាក់ចុះរបស់ខ្លួន ដោយបង្វែរស្ថានការណ៍ឱ្យពលរដ្ឋចាប់អារម្មណ៍លើការដណ្តើមទឹកដីកម្ពុជា ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath ពលរដ្ឋថៃជាច្រើននាក់បានប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើបាតុកម្មនៅស្រុកមឿង ខេត្តឈុនបុរី តាំងពីម៉ោង៤ល្ងាច ថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ រហូតដល់ម៉ោង៣ភ្លឺ ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ដោយស្រែកខ្លាំងៗថា មន្ត្រីមណ្ឌលបោះឆ្នោតប្រកាសពីហិបឆ្នោតនៅស្រុកមឿងឈុនបុរីតម្កល់នៅបន្ទប់បិទជិត និងមានកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែពេលត្រួតពិនិត្យ ស្រាប់តែឃើញហិបឆ្នោតទាំងអស់បើកគំរបទៅវិញ និងត្រូវបញ្ជូនទៅការិយាល័យគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត ។

លើសពីនេះ ហិបឆ្នោតទាំងអស់គ្មានការចងខ្សែស្កុតរឹងតាមការកំណត់របស់គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតទេ ពេលសាកសួរទៅមន្ត្រីមណ្ឌលបោះឆ្នោត បែរជាឆ្លើយថា ស្កុតរឹងអស់ហើយ ។ ហេតុនេះ ពលរដ្ឋក៏នាំគ្នាឡោមព័ទ្ធរថយន្តដឹកហិបឆ្នោតកុំឱ្យដឹកហិបឆ្នោតចេញក្រៅ ដើម្បីទាមទារឱ្យគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតបកស្រាយការពិតពីការរាប់សន្លឹកឆ្នោតគ្មានភាពត្រឹមត្រូវ និងតម្លាភាព ព្រមទាំងមានភាពខុសប្រក្រតីជាច្រើន ។

នាវេលាម៉ោង១ និង៣៥នាទីអធ្រាត្រ ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ អគ្គលេខាធិការរងនៃគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត លោក ឆានីន ណយឡិក ក៏បានធ្វើដំណើរមកកាន់កន្លែងពលរដ្ឋធ្វើបាតុកម្ម និងថា គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រកាន់យកភាពត្រឹមត្រូវ និងយល់ពីការទាមទាររបស់ពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែគ្រប់យ៉ាងដំណើរការតាមច្បាប់ ។ ការបើករាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញ លុះត្រាតែទទួលការអនុញ្ញាតពីគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត ដូច្នេះ មិនអាចបើកហិបឆ្នោតរាប់សន្លឹកឆ្នោតពេលអធ្រាត្រទេ ពលរដ្ឋត្រូវរង់ចាំគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រជុំនៅម៉ោង១០ព្រឹក ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋអាចប្រមូលភស្តុតាងបញ្ជូនទៅគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រួតពិនិត្យភាពខុសប្រក្រតី ។

រហូតមកដល់ម៉ោង៣ភ្លឺ ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ពលរដ្ឋខេត្តឈុនបុរី នៅតែបន្តការធ្វើបាតុកម្មមិនព្រមបំបែកហ្វូង ដើម្បីទាមទារឱ្យបើកហិបឆ្នោតរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញភ្លាមៗ ប៉ុន្តែអគ្គលេខាធិការរងនៃគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត លោក ឆានីន ណយឡិក មិនអនុញ្ញាតឱ្យរាប់សន្លឹកឆ្នោតទាំងយប់ទេ ក្រោមហេតុផលខុសច្បាប់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីខេត្តឈុនបុរី មណ្ឌលបោះឆ្នោតនៅតាមខេត្តផ្សេងៗ ក៏មានភាពមិនប្រក្រតីកើតឡើងជាច្រើនដែរ ដូចជា ខេត្តមហាសារ៉ាខាម ពាក់ព័ន្ធនឹងការរាប់សន្លឹកឆ្នោត មណ្ឌលខ្លះបោះចោលសន្លឹកឆ្នោតរាប់ពាន់សន្លឹក ដោយអះអាងថា មិនអាចយកជាផ្លូវការបាន ខណៈមណ្ឌលខ្លះទៀតមិនអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋចូលក្បែរទីតាំងហិបឆ្នោត ៕

ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ៖ កូរ៉េខាងត្បូងបានបណ្តេញមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សនយោបាយម្នាក់ចេញពីតំណែង ក្រោយស្នើឱ្យបុរសកូរ៉េខាងត្បូងរៀបការជាមួយនារីវៀតណាម ឬស្រីលង្ការ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះខ្លាំងក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ដែលធ្វើឱ្យស្ថានទូតវៀតណាមចេញលិខិតតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការលើកឡើងបែបនេះថា មិនផ្តល់តម្លៃឱ្យនារីបរទេស ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ លោក Kim Hee Soo មន្ត្រីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងជាប្រធានគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងតំបន់ Jindo នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ក្រោយពីលោកស្នើក្នុងកិច្ចប្រជុំសភាឱ្យបុរសកូរ៉េខាងត្បូងនៅជនបទរៀបការជាមួយនារីវៀតណាម ឬស្រីលង្ការ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះខ្លាំង ។

លោកនិយាយបែបនេះក្នុងកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាស្តីពីការគ្រប់គ្រងតំបន់ Jindo និងទីក្រុងនៅក្បែរគ្នា ដែលសុទ្ធតែជាតំបន់មានចំនួនពលរដ្ឋធ្លាក់ចុះខ្លាំងបំផុត ស្របពេលកូរ៉េខាងត្បូងប្រឈមនឹងបញ្ហាអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះខ្លាំងលើពិភពលោក ដែលអាចធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូង ចំនួន៥០លាននាក់ ធ្លាក់ចុះពាក់កណ្តាលនារយៈពេល៦០ឆ្នាំទៀត ។

ប៉ុន្តែពាក្យសម្តីរបស់លោក Kim ធ្វើឱ្យមហាជនមិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស មន្ត្រីស្ថានទូតវៀតណាមនៅទីក្រុងសេអ៊ូល បានចេញលិខិតតវ៉ាភ្លាមៗតាមហ្វេសប៊ុកផេក ដោយចាត់ទុកពាក្យសម្តីរនេះមិនត្រឹមតែជាការបញ្ចេញមតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែមិនផ្តល់តម្លៃដល់នារីអន្តោប្រវេសន៍ និងជនជាតិភាគតិចរស់នៅកូរ៉េខាងត្បូង ។ រីឯមន្ត្រីស្ថានទូតស្រីលង្ការ មិនបាននិយាយអ្វីទេពាក់ព័ន្ធនឹងពាក្យសម្តីនេះ ។

លោក Kim បានសូមទោស និងទទួលស្គាល់មិនបានផ្តល់តម្លៃនារីបរទេស ប៉ុន្តែនិយាយក្នុងបំណងដោះស្រាយបញ្ហាពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងធ្លាក់ចុះនៅជនបទ ។ លោកព្យាយាមសូមទោសដើម្បីកាត់បន្ថយកំហឹងរបស់មហាជន ខណៈមន្ត្រីថ្នាក់ខេត្ត Jeolla បានចេញលិខិតសូមទោសជាផ្លូវការចំពោះពាក្យសម្តីមិនសមរម្យរបស់លោក Kim ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់នារីវៀតណាម ប៉ុន្តែមហាជននៅតែខឹងសម្បារ ។

ក្រុមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យបានសម្រេចចិត្តបណ្តេញលោក Kim ឱ្យចេញពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ។ បើតាមសេចក្តីរាយការណ៍ ក្រុមសកម្មជនសិទ្ធិស្ត្រី និងជនអន្តោប្រវេសន៍បានប្រមូលគ្នាធ្វើបាតុកម្មនៅតំបន់ Jindo នាថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងពាក្យសម្តីរបស់មន្ត្រីគណបក្សនយោបាយរូបនេះ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ពលរដ្ឋថៃនៅខេត្តព្រំដែនជាប់កម្ពុជា ដូចជា ខេត្តបុរីរាំ និងខេត្តត្រាត ទាមទារឱ្យលោក Anutin Charnvirakul ដែលពលរដ្ឋនៅទូទាំងប្រទេសបោះឆ្នោតគាំទ្រ ត្រូវធ្វើរបងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃឱ្យបានឆាប់បំផុតតាមការសន្យាពេលរកសំឡេងឆ្នោត និងផ្តោតលើបញ្ហាព្រំដែនខ្លាំងជាងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ។ ក្រៅពីនេះ ពួកគេបារម្ភពីកងទ័ពថៃបើកការវាយប្រ.ហារធ្វើសង្គ្រា.មឈ្លាមពានកម្ពុជា ជាលើកទី៣ ដោយសារការប្រមូលផលដំណាំមិនទាន់រួចរាល់ ។

ពលរដ្ឋស្រុកបានក្រួត ខេត្តបុរីរាំ (អតីតខេត្តរបស់កម្ពុជា) បានទាមទារឱ្យប្រធានគណបក្សភូមិចៃថៃ លោក Anutin ដែលទើបទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោត ត្រូវធ្វើរបងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃឱ្យបានឆាប់បំផុត ពីព្រោះប្រធានគណបក្សនេះបានយកបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា មកធ្វើជាគោលនយោបាយកេងចំណេញផលប្រយោជន៍ ផ្សព្វផ្សាយឱ្យពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រ រួមមាន ៖ ធ្វើរបងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងបិទព្រំដែនជារៀងរហូត ។ អ្វីដែលពលរដ្ឋខេត្តបុរីរាំចង់ឃើញបំផុតពេលនេះ គឺលោក Anutin ត្រូវធ្វើរបងព្រំដែនតាមការសន្យា និងផ្តោតលើបញ្ហាព្រំដែនខ្លាំងជាងសេដ្ឋកិច្ច ។

ក្រៅពីនេះ ពលរដ្ឋខេត្តបុរីរាំ សុំប្រាក់ឧបត្ថម្ភបន្ថែមទៀតពីរដ្ឋាភិបាល ពីព្រោះទើបតែទទួលបានប្រាក់ត្រឹមតែ៥,០០០បាតប៉ុណ្ណោះ (ស្មើ១៦១ដុល្លារ) មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការចំណាយទេ ។ ពួកគេថា ប្រសិនបើកងទ័ពថៃធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា ជាលើកទី៣ កងទ័ពថៃត្រូវឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជាឱ្យខ្លាំងជាងពេលកន្លងមក ឬវាយប្រហារដណ្តើមយកខេត្តនានារបស់កម្ពុជា ។

ចំណែកពលរដ្ឋនៅស្រុកមឿង ខេត្តត្រាត បានសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃជារៀងរហូតតាមការសន្យាពេលរកសំឡេងឆ្នោត និងបារម្ភពីកងទ័ពថៃវាយប្រហារកម្ពុជាជាលើកទី៣ ពីព្រោះការប្រមូលផលផ្លែទុរេន សាវម៉ាវ និងមង្ឃុត មិនទាន់រួចរាល់ ។

លទ្ធផលការបោះឆ្នោតនៅប្រទេសថៃបង្ហាញថា ពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនគាំទ្រឱ្យកងទ័ពធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានដណ្តើមទឹកដីកម្ពុជា ពលរដ្ឋថៃមិនចង់បានសន្តិភាពឡើយ ថែមទាំងសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលផ្តោតលើការវាតទីទឹកដី ខ្លាំងជាងផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក Anutin បានបើកដៃឱ្យកងទ័ពធ្វើសង្គ្រាមជាលើកទី២ ដណ្តើមទឹកដីកម្ពុជា ដើម្បីឈ្នះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ហើយយកបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនមកឃោសនាឱ្យពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រ ដោយជំរុញឱ្យពលរដ្ឋមានគំនិតជាតិនិយមជ្រុល ។

លទ្ធផលរាប់សន្លឹកឆ្នោតបណ្តោះអាសន្នប្រកាសដោយគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ បង្ហាញថា គណបក្សភូមិចៃថៃ របស់លោក Anutin ទទួលបានអាសនៈជិត២០០នៅរដ្ឋសភា រីឯគណបក្សប្រជាជន ទទួលបាន១១៦អាសនៈ, គណបក្សភឿថៃ ៧៦អាសនៈ, គណបក្សក្លាថាំ ៥៧អាសនៈ និងគណបក្សប្រាឆ៉ាធិប៉ាត់ ២២អាសនៈ ។

ការទទួលបានអាសនៈនៅរដ្ឋសភាដ៏ច្រើនលើសលប់របស់គណបក្សភូមិចៃថៃ បន្ទាប់ពីលោក Anutin ព្យាយាមញុះញង់ ចោទប្រកាន់ ដើម្បីធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាជាលើកទី២ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ហើយពេលនេះ សម្រេចបំណងហើយ ។ លោកនឹងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ទី៣៣ បន្តពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទី៣២ ដែលមានរយៈពេលមិនដល់៤ខែ ៕