ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ លោក Srettha Thavisin នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុប្រទេសថៃបានសរសេរសារក្នុងបណ្តាញសង្គម ក្រោយពីលោកជួបជាមួយលោក Bernard Mensah ប្រធានធនាគារអន្តរជាតិអាមេរិក ក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំ World Economic Forum (WEF) ប្រចាំឆ្នាំ២០២៤ នៅទីក្រុងដាវ៉ូស ប្រទេសស្វីស ។

លោក Srettha Thavisin នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបញ្ជាក់ថា ធនាគារអន្តរជាតិអាមេរិក គឺជាធនាគារធំមួយនៅលើពិភពលោក និងមានសាខានៅប្រទេសថៃ ។ ធនាគារនេះបានគាំទ្រការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនថៃនៅក្រៅប្រទេស និងជំរុញការវិនិយោគពីបរទេសនៅប្រទេសថៃ ។ ធនាគារនេះបានស្នើឱ្យប្រទេសថៃរៀបចំ Road Show ផងដែរ ដើម្បីបង្ហាញទិដ្ឋភាពរួមនៃការវិនិយោគទាំងអស់ ។

បន្ទាប់មក លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ក៏បានលើកឡើងពីការពិភាក្សាជាមួយនាយកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន Telenor ថា ៖ «ក្រុមហ៊ុន Telenor មានទំនុកចិត្តលើសក្តានុពលប្រទេសថៃ ។ បើតាមការពិភាក្សាជាមួយនាយកក្រុមហ៊ុននេះឃើញថា យើងត្រូវតែលើកកម្ពស់ Startup និងផ្តល់ឱ្យសហគ្រិនទទួលបាននូវគំនិតច្នៃប្រឌិតថ្មីៗដែលជាផ្នែកសំខាន់ និងកសាងមូលដ្ឋាននៃសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ។ លើសពីនេះ យើងនឹងជំរុញ Startup របស់ថៃឱ្យទទួលបានជោគជ័យកម្រិត Unicorn ផងដែរ ។ រីឯក្រុមហ៊ុន Telenor រីករាយនឹងគាំទ្រ Startup របស់ថៃ» ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ក៏បានលើកឡើងពីការជួបជាមួយលោក James Quincey នាយកក្រុមហ៊ុន Coca-Cola ដែលជាក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈធំបំផុតនៅលើពិភពលោក និងជាម្ចាស់ ឬមានលិខិតអនុញ្ញាតផ្នែកភេសជ្ជៈជាង២០០ម៉ាក ហើយក្រុមហ៊ុននេះបានដំណើរការនៅប្រទេសថៃ តាំងពីឆ្នាំ១៩៩០ មកម៉្លេះ ។ ក្រុមហ៊ុន Coca-Cola បានផ្តល់ភាពសំខាន់លើនិរន្តរភាព និងពិភាក្សាអំពីប្រធានបទប្រើប្រាស់ដបផ្លាស្ទិក ដើម្បីចៀសវាងការបំពុលបរិស្ថាន ។

ក្រុមហ៊ុន Coca-Cola មានគម្រោងបង្កើនការវិនិយោគនៅប្រទេសថៃ ហើយថៃត្រៀមខ្លួនដើម្បីក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលក្នុងតំបន់ (Regional Hub) ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលថៃមានគោលនយោបាយជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគ ព្រមទាំងធ្វើឱ្យការដឹកជញ្ជូនទំនិញរវាងប្រទេសជិតខាងមានភាពងាយស្រួល ដូចជា ៖ បញ្ហាពន្ធគយ និងផ្នែកផ្សេងៗ ។

ក្រៅពីនេះ ក្រុមហ៊ុន Coca-Cola ក៏បានលើកឡើងពីគំនិត Water Resilience គឺជាការបញ្ជូនទឹកត្រឡប់ទៅកាន់ធម្មជាតិវិញ ដែលមានបរិមាណច្រើនជាងបរិមាណប្រើប្រាស់ ដើម្បីឱ្យធម្មជាតិមានតុល្យភាព ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃយល់ព្រមឱ្យក្រុមការងាររបស់ក្រុមហ៊ុននេះចូលមកសិក្សាស្រាវជ្រាវ ដើម្បីធ្វើគម្រោងសាកល្បងនៅប្រទេសថៃ ។

ចុងក្រោយ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានជួបជាមួយលោក Marcus Wallenberg នាយកក្រុមហ៊ុន SAAB និងជានាយកគណៈកម្មការធនាគារ Skandinaviska Enskilda Banken (SEB) ដែលជាធនាគារជួរមុខរបស់ប្រទេសស៊ុយអែត ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃថ្លែងថា ការជួបជាមួយលោក Marcus Wallenberg ចាត់ទុកថា ជាជំនួបមួយគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ពីព្រោះលោកជាអ្នកជំនួញមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ហើយលោកជាប្រធានក្រុមហ៊ុនធំៗជាច្រើននៅប្រទេសស៊ុយអែត ដែលប្រកបអាជីវកម្មលើផ្នែក SAAB ABB AstraZeneca ។

ក្រៅពីនេះ លោក Marcus Wallenberg បានធ្វើជំនួញក្នុងបណ្តាញលក់យន្តហោះ និងនាវាងូតទឹកផងដែរ ហើយលោករីករាយគាំទ្រ និងពិចារណាបង្កើនការវិនិយោគលើផ្នែកផ្សេៗនៅប្រទេសថៃ ៕

ប្រទេសសិង្ហបុរីដែលធ្លាប់ជាតែប្រទេសក្រីក្រ គ្មានទាំងធនធានធម្មជាតិ បានធ្វើកម្រែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំក្នុងរយៈពេលមិនដល់៥០ឆ្នាំផង ក៏បានក្លាយខ្លួនទៅជាប្រទេសដែលមានជាងគេបំផុតលើពិភពលោក មានការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សកម្រិតខ្ពស់ ហើយបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់នៅអាស៊ីទៀតផង។

សិង្ហបុរីគ្រាន់តែជាដីកោះដ៏តូចមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលមានចម្ងាយ៥០គីឡូម៉ែត្រពីកើតទៅលិច និង២៧គីឡូម៉ែត្រពីជើងទៅត្បូង។

ក្នុងអំឡុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០ ក្រោមកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំរបស់លោក លី ក្វាន់យូ ដែលត្រូវជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដំបូងគេបង្អស់របស់ប្រទេសសិង្ហបុរី បានកែប្រែកោះដ៏តូចមួយដែលទទួលរងនូវការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងខ្លាំង (អត្រាឥតការងារធ្វើក្នុងប្រទេសខ្ពស់) ឲ្យក្លាយទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មដ៏រុងរឿងនាពេលបច្ចុប្បន្នទៅវិញ។

កត្តាដែលសិង្ហបុរីបានក្លាយខ្លួនជាប្រទេសដ៏រឹងមាំ រីកចម្រើនបំផុត និងបណ្តុំទៅដោយអ្នកមានៗក្នុងប្រទេសនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះបាន គឺដោយសារតែការកែប្រែគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច និងការវិនិយោគទៅលើវិស័យអប់រំ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបច្ចេកវិទ្យា។

សិង្ហបុរីបានក្លាយជាប្រទេសសម្បូរអ្នកមានបំផុត ព្រោះបានបង្កើតក្រុមសេដ្ឋវិទូ ដើម្បីអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្ម ដូចជាការទាក់ទាញវិនិយោគិនបរទេសមកពីជុំវិញពិភពលោកឲ្យមកវិនិយោគលើប្រទេសខ្លួន មានទាំងការបន្ធូរបន្ថយពន្ធឲ្យវិនិយោគិនបរទេស ថែមទាំងជាប្រទេសដែលងាយស្រួលបង្កើតអាជីវកម្ម ក៏ដូចជាមានគោលនយោបាយអន្តោប្រវេសន៍សេរី និងមានស្ថិរភាពនយោបាយក្នុងប្រទេសជាដើម។

ប្រទេសនេះទៀតសោតក៏បានអនុវត្តវិធានការមួយចំនួនទៀតដូចជា ការកាត់ពន្ធប្រាក់បៀវត្សរ៍ ១០% របស់ប្រជាជនសិង្ហបុរីទៅកាន់មូលនិធិសោធននិវត្តន៍។ ក្រុមហ៊ុនក្នុងប្រទេសទាំងអស់ត្រូវតែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋ ក៏ដូចជាមានការរក្សាបាននូវតម្លៃរូបិយប័ណ្ណដុល្លារសិង្ហបុរីដ៏រឹងមាំរបស់ខ្លួន។

សិង្ហបុរីក្លាយជាកូនខ្លានៅអាស៊ីបាន ដោយសារតែប្រទេសនេះបានផ្តោតយ៉ាងសំខាន់ទៅលើការផលិតទំនិញដែលមានគុណភាពខ្ពស់ លើកកម្ពស់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា លើកកម្ពស់ការអប់រំ ជាពិសេសបណ្តុះឲ្យប្រជាជនខ្លួនមានចំណេះដឹងខ្ពស់ខ្ពស់ទាំងអស់ដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រទេសឲ្យឈានទៅមុខជាលំដាប់។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ក៏មានការកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច តាមរយៈការវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលនាំឱ្យកំណើន GDP គួរឲ្យកត់សម្គាល់ និងបានក្លាយជាមហាអំណាចនាំចេញដ៏សំខាន់ផងដែរ៕

បរទេស៖ ចំនួនប្រជាជនរបស់ប្រទេសចិនបានបន្តធ្លាក់ចុះកាលពីឆ្នាំមុន ដោយសារប្រទេសនេះបានកត់ត្រាអត្រាកំណើតទាបបំផុត និងអត្រាមរណភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេលកន្លះទសវត្សរ៍ ដែលធ្វើឱ្យអង្គការសហប្រជាជាតិបានព្យាករណ៍ថា ឥណ្ឌាអាចនឹងវ៉ាដាច់ប្រទេសចិន ដើម្បីក្លាយជាប្រទេសដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលើពិភពលោក។យោងតាមទិន្នន័យ SCMP ដែលចេញផ្សាយដោយការិយាល័យស្ថិតិចិននៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមករាបានបង្ហាញថា ចំនួនប្រជាជនរបស់ប្រទេសនេះបានថយចុះពី ២.០៨ លាននាក់ទៅ ១.៤0៩ លាននាក់កាលពីឆ្នាំមុនធៀបនឹង ១.៤១១ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ និង ២០២២ ដែលនេះជាឆ្នាំទីពីរជាប់ៗគ្នាដែលប្រជាជនចិនបានធ្លាក់ចុះក្នុងរយៈពេល ៦០ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។

នៅឆ្នាំ ២០២៣ ទារកកើតបានត្រឹមតែ ៩.០២ លាននាក់ប៉ុណ្ណោះ ធៀបនឹង ៩.៥៦ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២២។ កត្តានេះបណ្តាលឱ្យអត្រាកំណើតរបស់ប្រទេសចិនកាលពីឆ្នាំមុនធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៤៩ មកនៅត្រឹម ៦.៣៩ នាក់ក្នុង ១.០០០ នាក់ ធៀបនឹង ៦.៧៧ ក្នុងឆ្នាំ ២០២២។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ មនុស្ស ១១.១ លាននាក់បានស្លាប់នៅឆ្នាំ ២០២៣ កើនឡើងចំនួន ៦៩០.០០០ នាក់ពីឆ្នាំ ២០២២ ដែលជំរុញឱ្យអត្រាមរណភាពជាតិដល់ ៧.៨៧ នាក់ក្នុង ១.០០០ នាក់ ដែលជាចំនួនខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៩។

កំណើនប្រជាជនរបស់ប្រទេសចិនបានធ្លាក់ចុះចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៦ ដោយសារតម្លៃខ្ពស់នៃការចិញ្ចឹមកូន ភាពជាបុគ្គលរឹងមាំ និងរបៀបរស់នៅចម្រុះធ្វើឱ្យមនុស្សមិនសូវមានចិត្តចង់បានកូន។ គោលនយោបាយថ្មីរបស់ចិន ដែលអនុវត្តចាប់ពីឆ្នាំ ២០២០ ដល់ចុងឆ្នាំ ២០២២ ក៏ត្រូវបានគេជឿថា បានរួមចំណែកដល់ការធ្លាក់ចុះផងដែរ។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានព្រមានថា សេដ្ឋកិច្ចធំទីពីររបស់ពិភពលោក ដែលបានទទួលអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងសំខាន់ពី “រចនាសម្ព័ន្ធប្រជាជនមាស” នឹងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហានានា រួមទាំងកម្លាំងពលកម្មធ្លាក់ចុះ និងអំណាចទិញធ្លាក់ចុះ ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធសន្តិសុខសង្គមកាន់តែតានតឹងផងដែរ។

លោក Lin Caiyi អនុប្រធានវិទ្យាស្ថានចិនបាននិយាយថា “អត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះមានន័យថា កម្លាំងការងារធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ ដែលនឹងនាំឱ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយឺតដោយជៀសមិនរួច។ លោក Peng Xizhe សាស្ត្រាចារ្យនៅមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ប្រជាជន និងគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍នៃសាកលវិទ្យាល័យ Fudan បានព្យាករណ៍ថា ចំនួនប្រជាជនរបស់ប្រទេសចិននឹងធ្លាក់ចុះបន្ថែមទៀតនៅក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខនេះ ដោយធ្លាក់ចុះក្រោម ១.៤ ពាន់លាននៅឆ្នាំ ២០២៧ និង ១.២ ពាន់លាននៅឆ្នាំ ២០៤៩៕