នៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមមួយរយៈចុងក្រោយនេះ មានការផ្ទុះឡើងនូវនិន្នាការ «ពហិការឌីជីថលចំពោះកូរ៉េខាងត្បូង» ដោយអ្នកប្រើប្រាស់អិនធើណេតនៅក្នុងបណ្ដារប្រទេសដូចជា ឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី និងហ្វីលីពីន បានប្រកាសថាពួកគេនឹងមិនឈប់ប្រើប្រាស់ផលិតផលកូរ៉េ, ឈប់គាំទ្រវិស័យ Kpop របស់កូរ៉េ និងឈប់ធ្វើដំណើរទេសចរណ៍ទៅកាន់ប្រទេសកូរ៉េជាដើម ក្រោយពួកគេទទួលបានអារម្មណ៍ថាត្រូវបានរើសអើងពីសំណាក់ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូង។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Korean Time និង South China Morning Post (SCMP) រលកនៃប្រតិកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតប្រឆាំងនឹងកូរ៉េខាងត្បូងកំពុងរីករាលដាលពាសពេញអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលចាប់ផ្ដើមឡើងនៅក្នុងការប្រគំតន្ត្រី K-pop មួយនៅទីក្រុងហ្សាកាតាកាលពីខែមុន នៅពេលដែលអ្នកគាំទ្រជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីមួយចំនួនព្យាយាមប្រើប្រាស់កាមេរ៉ា ដែលត្រូវបានហាមឃាត់មិនឲ្យយកចូលការប្រគុំតន្ត្រី និងមានការឈ្លោះទាស់ទែងពាក្យសម្ដីជាមួយក្រុមសន្តិសុខ។

សកម្មភាពឈ្មោះប្រកែកគ្នានោះ ត្រូវបានគេថតបង្ហោះដាក់ចូលទៅក្នុងបណ្ដាញសង្គម ហើយភាពចម្រូងចម្រាស់ និងការវែកជែកតាមអិនធើណេតក៏កើតមានឡើង។ ជនជាតិរ៉េមួយចំនួនបានប្រតិកម្មទៅនឹងបញ្ហាដោយការសើចចំអកសេដ្ឋកិច្ច ប្រជាជន និងវប្បធម៌របស់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងការប្រៀបធៀបសម្រស់របស់នារីនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទៅនឹងស្វាអូរ៉ង់អ៊ូតង់។ ជាការឆ្លើយតប អ្នកលេងអិនធើណេតនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន រួមទាំងប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានផ្សេងៗទៀត បានបានសងសឹកដោយការបង្ហោះសើចចំអកលើអត្រាវះកាត់កែសម្ផស្ស អត្រាធ្វើអត្តឃា.ត និងបញ្ហានយោបាយរបស់ប្រទេសកួរ៉េខាងត្បូងវិញ។

មនុស្សជាច្រើនបានរិះគ.ន់ទៅកាន់លោក លី ចេម្យុង ប្រធានាធិបតៅកូរ៉េបច្ចុប្បន្នថា ព្យាយាមបង្កើតចលនាជាតិនិយមជ្រុលហួសហេតុ ខណៈដែលប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូងផ្ទាល់មានអំនួតលើសលប់លើសក្ដានុពលរបស់ប្រទេសខ្លួន តាមរយៈការប្រើពាក្យសម្ដីប្រ.មា.ថមើលងាយប្រទេសដទៃ ដោយមិនគិតពិចារណាបែបនេះ។

អ្នកវិភាគដែលបានលើកឡើងនៅក្នុងអត្ថបទកត់សម្គាល់ថា ការធ្វើពហិការឌីជីថលជារឿយៗមានការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម ប៉ុន្តែមិនទំនងថាផ្ដល់ផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែងនោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ និន្នាការនេះបង្ហាញពីរបៀបដែលប្រជាជននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍កំពុងតែរួបរួមសាមគ្គីគ្នា និងមានសមត្ថភាពក្នុងការបង្កើតការសន្ទនាសាធារណៈឆ្លងដែន ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការប្រ.មា.ថមាក់ងាយពីសំណាក់ប្រទេសក្រៅតំបន់៕

ពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនពិតជាធុញទ្រាន់នឹងសង្គ្រា.មអូសបន្លាយយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានា រួមទាំងបណ្តាញអគ្គិសនី និងទឹកស្អាតជាច្រើនកន្លែង ត្រូវខូចខាតដោយសារកងទ័ពរុស្ស៊ី ។ ពួកគេចង់បានសន្តិភាពឆាប់ៗ មិនចង់ឮសំឡេងផ្ទុះគ្រា.ប់ជុំវិញខ្លួន មិនចង់បាត់បង់ច្រើនជាងនេះ និងយល់ថា មានតែមេដឹកនាំរុស្ស៊ីតែម្នាក់គត់អាចបញ្ចប់សង្គ្រា.មបាន ខណៈរុស្ស៊ីទាមទារឱ្យអ៊ុយក្រែនប្រគល់ទឹកដីនៅតំបន់ខាងកើតឱ្យខ្លួនដើម្បីសម្រេចគោលដៅ ។ តើសង្គ្រា.មរវាងប្រទេសទាំងពីរនឹងបញ្ចប់ពេលណា បើភាគីម្ខាងនៅតែចង់ចូលកាន់កាប់ទឹកដីរបស់ភាគីម្ខាងទៀត?

សង្គ្រា.មរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន បានអូសបន្លាយពេលរហូតដល់៤ឆ្នាំ មិនដឹងបញ្ចប់ពេលណានោះទេ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែននៅទីក្រុងគៀវ ឆ្អែតឆ្អន់នឹងសង្គ្រា.ម និងចង់រស់នៅក្រោមសុខសន្តិភាព គ្មានការភ័យខ្លាច ។ រីឯរុស្ស៊ីចង់សម្រេចគោលដៅសង្គ្រា.មរបស់ខ្លួន និងដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យរដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនប្រគល់ទឺកដីនៅតំបន់ខាងកើត ឬតំបន់ Donbas ឱ្យរុស្ស៊ី ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ រុស្ស៊ីបានបញ្ជូនកងទ័ពមកវាយប្រហារអ៊ុយក្រែនយ៉ាងខ្លាំងអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំ បើគិតត្រឹមថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ កន្លងមក ដែលបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនបាត់បង់ និងជួបទុក្ខលំបាក ដោយសារកងទ័ពរុស្ស៊ីវាយប្រហារស្ទើររាល់ថ្ងៃ ។ ពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនជាច្រើនគ្រួសារគ្មានអគ្គិសនី និងទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ បន្ទាប់ពីកងទ័ពរុស្ស៊ីកំទេចបណ្តាញអគ្គិសនី និងទឹកស្អាត ។

ពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនបាននិយាយពីកងទ័ពរុស្ស៊ីបើកការវាយប្រហារអ៊ុយក្រែនគ្រប់វិធី និងរំឭកពីហេតុការណ៍ផ្សេងៗដែលកើតឡើងក្នុងសង្គ្រាម ប្រាប់មកកាន់សារព័ត៌មាន Reuters ថា ពួកគេសង្ឃឹមឃើញពន្លឺសន្តិភាព ប៉ុន្តែនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ បែរជាភ្ញាក់ឡើងជាមួយសំឡេងគ្រាប់ផ្ទុះ និងចង់សួរថា តើសង្គ្រាមនេះអូសបន្លាយយូរប៉ុនណា? បើតាមពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែន គឺមានតែប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក Vladimir Putin ប៉ុណ្ណោះអាចបញ្ចប់សង្គ្រាមបាន ដោយសារលោកជាអ្នកចាប់ផ្តើម ។

ពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនខ្លះទៀតដែលមានកូនចូលបម្រើកងទ័ពថា ពួកគេចង់បញ្ចប់សង្គ្រាមឆាប់ៗ ឬបញ្ចប់ពេលនេះ ពីព្រោះកូនៗប្រចាំការនៅសមរភូមិមុខអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំហើយ ព្រមទាំងសំណូមពរឱ្យមន្ត្រីថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសសម្រេចចិត្តលើបញ្ហានេះដើម្បីទទួលបានសន្តិភាព ។

ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Volodymyr Zelenskyy និយាយក្នង Instagram ថា មេដឹកនាំរុស្ស៊ី លោក Putin បរាជ័យក្នុងការបំផ្លាញស្មារតីពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែន តាំងពីរុស្ស៊ីបញ្ជូនកងទ័ពមកឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនកាលពី៤ឆ្នាំមុន ។ អ៊ុយក្រែនបានតស៊ូក្នុងសង្គ្រាមរហូតមក ពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនក្លាហាន ធ្វើការងារធ្ងន់ អត់ធ្មត់ យើងបានការពារឯករាជ្យមិនឱ្យបាត់បង់ ហើយលោក Putin មិនទាន់សម្រេចគោលដៅទេ ។ មេដឹកនាំរុស្ស៊ីមិនអាចបំផ្លាញពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែន រុស្ស៊ីមិនឈ្នះសង្គ្រាម ដោយសារយើងការពារប្រទេសអ៊ុយក្រែន យើងនឹងធ្វើគ្រប់វិធីដើម្បីទទួលបានសន្តិភាព ជ័យជម្នះ និងយុត្តិធម៌ ។

បើតាមអ្នកនាំពាក្យវិមានក្រឹមឡាំង លោក Dmitry Peskov ប្រទេសរុស្ស៊ីមិនទាន់សម្រេចគោលដៅប្រតិបត្តិការកងទ័ពក្នុងសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនទេ ហើយនេះជាមូលហេតុដែលមិនអាចបញ្ចប់សង្គ្រាមឆាប់ៗ ។ រុស្ស៊ីដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យអ៊ុយក្រែនប្រគល់ទឺកដីនៅតំបន់ Donbas ឱ្យខ្លួន ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនមិនទទួលយកលក្ខខណ្ឌនេះ ទើបធ្វើឱ្យការចរចាជាច្រើនលើករវាងប្រទេសទាំងពីរក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក មិនទទួលបានលទ្ធផល ៕

អ្នកបើកបររថយន្តតាក់ស៊ីនៅប្រទេសថៃល្បីល្បាញយ៉ាងខ្លាំងលើពិភពលោក ខាងកេងប.ន្លំប្រាក់ពីភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលមកជិះតាក់ស៊ី ដោយការកេងប.ន្លំនេះកើតឡើងគ្រប់រូបភាព រួមមាន ៖ មិនបើកឧបករណ៍វាស់ចម្ងាយផ្លូវ (Meter), មិនអាប់ប្រាក់ឱ្យភ្ញៀវទេសចរ និងទាមទារប្រាក់ច្រើនហួសហេតុ បើទោះជាភ្ញៀវជិះតាក់ស៊ីក្នុងចម្ងាយផ្លូវខ្លីក៏ដោយ ។ សកម្មភាពដើរខ្សែលើទាំងនេះកើតឡើងជាច្រើនឆ្នាំហើយ កន្លងមក ភ្ញៀវទេសចរសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់វិស័យទេសចរណ៍ ឬខូចមុខមាត់ប្រទេសថៃ ។

អ្នកបើកបរតាក់ស៊ីថៃតែងតែនិយាយទៅកាន់ភ្ញៀវទេសចរថា ត្រូវបង់ប្រាក់ថ្លៃជិះតាក់ស៊ីដោយគិតម៉ៅ មិនចាំបាច់គិតចម្ងាយផ្លូវទេ ពីព្រោះឧបករណ៍វាស់ចម្ងាយផ្លូវ (Meter) មិនដំណើរការ រួចហើយ ពួកគេក៏ប្រញាប់ទាញវ៉ាលិស និងអីវ៉ាន់របស់ភ្ញៀវទេសចរទៅដាក់នៅគូទរថយន្ត ដើម្បីកុំឱ្យភ្ញៀវទេសចរទៅជិះតាក់ស៊ីផ្សេង ។ ពួកគេក៏រុញអ្នកដំណើរចូលក្នុងរថយន្ត និងឱ្យបង់ប្រាក់មុនយ៉ាងច្រើន ដែលថ្លៃជាងការជិះគិតប្រាក់តាមចម្ងាយផ្លូវ ។ រីឯអ្នកបើកបរតាក់ស៊ីថៃផ្សេងទៀតមិនព្រមអាប់ប្រាក់ឱ្យអ្នកដំណើរវិញទេ ដោយយកលេសគ្មានប្រាក់រាយជាប់ខ្លួន ហើយបណ្តេញអ្នកដំណើរចុះពីតាក់ស៊ី ។

នៅមានការកេងបន្លំជាច្រើនករណីទៀតដែលអ្នកបើកតាក់ស៊ីថៃតែងតែធ្វើមកលើភ្ញៀវទេសចរបរទេស ហើយភ្ញៀវទេសចរបរទេសរអ៊ូរទាំច្រើនបំផុតពីសកម្មភាពកេងបន្លំទាំងនេះ ទើបធ្វើឱ្យថៃជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ ជាប្រទេសមានតាក់ស៊ីកេងបន្លំភ្ញៀវទេសចរបរទេសច្រើនបំផុតលើពិភពលោក ។

យោងតាមក្រុមហ៊ុន All Clear ធ្វើការផ្នែកធានារ៉ាប់រងសុខភាពការធ្វើដំណើរ បានស្ទង់មតិដោយសួរយោបល់អ្នកជិះតាក់ស៊ីលើពិភពលោករហូតដល់ជាង៣ម៉ឺននាក់ បង្ហាញថា ថៃជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ ជាប្រទេសមានតាក់ស៊ីកេងបន្លំភ្ញៀវទេសចរបរទេសច្រើនបំផុតលើពិភពលោក ខណៈតួកគី ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១ និងឥណ្ឌា ចំណាត់ថ្នាក់ទី២ ។ រីឯវៀតណាម ចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ និងអេហ្ស៊ីប ចំណាត់ថ្នាក់ទី៥ ។

សកម្មភាពកេងបន្លំដែលអ្នកបើកបរតាក់ស៊ីថៃតែងតែធ្វើជាញឹកញាប់មកលើភ្ញៀវទេសចរ រួមមាន ៖

១-មិនបើកឧបករណ៍វាស់ចម្ងាយផ្លូវ (Meter) ជាពិសេស ពេលដឹកភ្ញៀវទៅតំបន់ទេសចរណ៍ និងទាមទារឱ្យភ្ញៀវបង់ប្រាក់គិតម៉ៅ ខណៈផ្លូវធ្វើដំណើរមានចម្ងាយខ្លី
២-ដណ្តើមអីវ៉ាន់ភ្ញៀវទៅដាក់នៅគូទរថយន្ត ដើម្បីដាក់សម្ពាធឱ្យភ្ញៀវសម្រេចចិត្តភ្លាមៗ និងបង់ប្រាក់ច្រើន
៣-មិនព្រមអាប់ប្រាក់ឱ្យភ្ញៀវ ក្រោមហេតុផលគ្មានប្រាក់រាយជាប់ខ្លួន
៤-បើកតាក់ស៊ីចុះឡើងៗ ឬបើកវិលជុំ ដើម្បីទាមទារប្រាក់បន្ថែមពីភ្ញៀវ
៥-អ្នកបើកតាក់ស៊ីនៅអាកាសយានដ្ឋាននានារបស់ថៃគិតប្រាក់ធ្វើដំណើរយ៉ាងថ្លៃ ប៉ុន្តែប្រាប់ថា ជាតម្លៃធ្វើដំណើរធម្មតា ។

តាមទិន្នន័យរបស់នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោកប្រទេសថៃ អ្នកបើកតាក់ស៊ីថៃមានប្រាក់ចំណូលចាប់ពី១,៥០០បាត ទៅ១,៦០០បាតក្នុង១ថ្ងៃ (ឬចាប់ពី៤៨ដុល្លារ ទៅ៥១ដុល្លារក្នុង១ថ្ងៃ) ប៉ុន្តែត្រូវយកប្រាក់នេះមកចំណាយថ្លៃផ្សេងៗ ដូចជា ៖ ចាក់ប្រេង ទើបធ្វើឱ្យចំនួនប្រាក់ដែលទទួលបាននេះធ្លាក់ចុះបន្តិច ។

ហេតុនេះ អ្នកបើកបរតាក់ស៊ីថៃភាគច្រើនគិតថា ចំនួនប្រាក់ដែលរកបានក្នុង១ថ្ងៃ មិនគ្រប់គ្រាប់សម្រាប់ការចាយវាយទេ ជាពិសេស ត្រូវចំណាយប្រេងច្រើនពេលស្ទះចរាចរណ៍ ទើបពួកគេមិនព្រមបើកឧបករណ៍វាស់ចម្ងាយផ្លូវ (Meter) ដើម្បីគិតប្រាក់ពីភ្ញៀវ និងនាំគ្នាទារប្រាក់យ៉ាងច្រើនពីភ្ញៀវ បើទោះជាទង្វើទាំងនេះបណ្តាលឱ្យស្អុយមុខមាត់ប្រទេសថៃក្តី ៕

ជាមួយនឹងកាយវិការនិយាយបែបរដិបរដុប រអាក់រអួល និយាយខ្សឹបបែបគេចវេះ គិតរកលេសដោះស្រាយ ក្រោយពីកម្ពុជាបានលើកយកបញ្ហាព្រំដែនទៅឆាកអន្តរជាតិ ។ ការនេះកាន់តែក្តៅគគុក បន្ទាប់ពីថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាបានលើករឿងថៃឈ្លានពា.នកម្ពុជាផ្សាយប្រាប់ពិភពលោកតាមបណ្តាញព័ត៌មានអន្តរជាតិធំៗនៅលើសកលលោក ស្រាប់តែពេលនេះ លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃមានឱកាសបានឆ្លើយដោះសាដោយនិយាយបែបក្មេងភ័យៗ អានអក្សរជាភាសារអង់គ្លេស ដោយបានអះអាង នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ថាប្រទេសថៃទេគឺជាអ្នករងគ្រោះ ហើយថៃសម្រេចចិត្តបើកការវាយប្រ.ហារកម្ពុជា ក៏ដោយសារតែកម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យថៃ និងញុះញង់ម្តងហើយម្តងទៀតឈានទៅកើតស្ថានការណ៍តានតឹងបែបនេះ ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ កន្លងទៅថ្មីៗនេះ។ អុញម៉េចបកមកនិយាយទៅចឹងវិញទៅ? នេះគឺពិតជាមិនធម្មតា ថៃអាចនិយាយបានគ្រប់ទម្រង់មែន!

សូមសរសើរថៃអាចធ្វើបានមិនខ្លាចខ្មាស់ សូម្បីតែចេះអៀនបន្តិច ក៏គេមិនអាចនិយាយពាក្យទាំងហ្នឹងចេញកើតឡើយ ហើយអ្វីដែលកាន់តែអស្ចារ្យនោះ គឺថៃនិយាយកណ្តាលចំណោមក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNHRC) សម័យប្រជុំលើកទី៦១ នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស ដោយបាននិយាយទាំងមិនញញើតថា ប្រទេសថៃទេគឺជាអ្នករងគ្រោះទៅវិញ ហើយថៃទេដែលរងការល្មើសអធិបតេយ្យពីកម្ពុជាយើងយូរហើយ ថែមទាំងបានលើកពីគុណបំណាច់ថា ថៃធ្លាប់ទទួលយកជនភៀសខ្លួនកម្ពុជាមករស់នៅកាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុនទៀតផង ។

ស្តាប់ទៅដូចកំសត់ណាស់ ថៃពូកែសម្តែងមែន តែខុសកាលៈទេសៈ ស្របពេលដែលអន្តរជាតិបានដឹងពីក្រយ៉ៅពុតត្បុត ល្បិចកលរាប់រយជំពូកដូចរឿងថៃបានសម្តែង ពេលនេះ ពិភពលោកបានឃើញច្បាស់ហើយថា តើប្រទេសថៃ ពូកែសម្តែងកម្រិតណា? តែការពិតនៅតែការពិត ក្រោយពេលសម្តេចមហាវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានទម្លាយភស្តុតាងដល់បណ្តាញផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិធំៗ ប្រៀបដូចជាបើករបស់ដែលគេគ្របលាក់ទុកបង្ហាញការពិតដល់ពិភពលោក ឱ្យស្គាល់ថាតើថៃល្បិចកុហកដល់កម្រិតណា? តើបងប្អូនជ.នជាតិខ្មែរ និងអ្នកដែលបានដឹងការពិត យល់យ៉ាងណាដែរពីការលើកឡើងរបស់ថៃបែបនេះ?

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ជាមួយនឹងកាយវិការ កែវភ្នែកក្រឡេក្រឡុច មិនហ៊ានសំឡឹងចំៗភាគីកម្ពុជាឡើយ មិនហ៊ានងើយមើលចំៗ ព្រោះតែខ្លាចការពិត តែរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Sihasak បានប្រឹងប្រែងនិយាយបកស្រាយពន្យល់អន្តរជាតិដោយផ្តល់ព័ត៌មានយកមកមួលបង្កាច់ និងកុហកអន្តរជាតិ ថាប្រទេសថៃខ្លួនទេគឺជាអ្នករងការល្មើសអធិបតេយ្យពីកម្ពុជាទៅវិញ ហើយថៃទេគឺជាអ្នកចង់បានសន្តិភាពទៅវិញ ។ លើសពីនេះ ថៃក៏បន្តចោទប្រកាន់កម្ពុជាគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីកុំឱ្យអន្តរជាតិថ្កោលទោ.សកងទ័ពថៃដែលដណ្តើមកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជានៅព្រំដែនដោយខុសច្បាប់ ។

ជាការពិត ប្រសិនបើថៃពិតជាចង់បានសន្តិភាពមែន ហេតុអ្វីថៃមិនព្រមចូលរួមចរចាព្រំដែនតាមការអញ្ជើញរបស់កម្ពុជាជាច្រើនលើកច្រើនសារ ហេតុអ្វីគេចខ្លួនមិនចូលរហូតមក ហើយយកលេសថាមិនទាន់មានមេដឹកនាំច្បាស់លាស់? សូមរំលឹកថា ថៃនេះហើយ គឺជាប្រទេសល្មើសអធិបតេយ្យកម្ពុជា និងបានធ្វើសង្គ្រា.មឈ្លានពានមកលើកម្ពុជា ចំនួន២លើករួចមកហើយ ប៉ុន្តែពេលនេះ អន្តរជាតិបានដឹងពីទង្វើអាក្រក់នេះ ដែលធ្វើឱ្យថៃអាម៉ាស់ ទើបប្រឹងនិយាយកុហកប្រាប់អន្តរជាតិថា ប្រទេសខ្លួនរងគ្រោះ ខ្លួនចង់បានសន្តិភាព ហើយថា វិវាទព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ កើតឡើងដោយសារកម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យ និងញុះញង់ម្តងហើយម្តងទៀតឈានទៅកើតស្ថានការណ៍តានតឹង ទើបកងទ័ពថៃបើកការវាយប្រហារកម្ពុជាដោយមិនរើសគោលដៅ ដូចជា ៖ វាយប្រហារជនស៊ីវិលកម្ពុជាបណ្តាលឱ្យស្លាប់ និងរងរបួស ហើយការបង្កសង្គ្រាមវាយប្រហារកម្ពុជាពីសំណាក់កងទ័ពថៃកាលពីឆ្នាំ២០២៥ បណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់ទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ ។

ជាចុងក្រោយ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Sihasak រូបនេះថែមទាំងបានចោទជាសំណួរមកខាងកម្ពុជាទៀតថា តើកម្ពុជាចង់បានសន្តិភាព ឬចង់បានវិវាទជាមួយថៃបន្តទៀត ។ ការចោទសួររបស់លោក គឺដើម្បីបង្ហាញទៅកាន់អន្តរជាតិថា ថៃពិតជាចង់បានសន្តិភាព និងកុំឱ្យអន្តរជាតិបន្ទោសរឿងកងទ័ពថៃកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងជ្រៅ ។

គួរបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសថៃកំពុងរំលោ.ភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើច្បាប់អន្តរជាតិ និងសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋានរបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា ដោយការបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានកាន់កាប់ចូលជ្រៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា បើទោះជាកម្ពុជាប្រកាសឱ្យថៃត្រូវតែដកកងទ័ពចេញដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋស៊ីវិលកម្ពុជាប្រហែល៨ម៉ឺននាក់អាចវិលទៅរស់នៅក្នុងទឹកដីកំណើតវិញ ក៏ថៃនៅតែមិនព្រមដកកងទ័ពចេញ ថែមទាំងរកលេសចោទប្រកាន់កម្ពុជាបន្ថែមទៀត ដូចជា ៖ បង្កប់មីនថ្មី និងដុតព្រៃនៅតំបន់តាមព្រំដែន ជាដើម ៕

ខណៈពេលពិភពលោកកំពុងតែបំផ្លាញផែនដី ដោយការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើដែលជាដង្ហើម រួចបារម្ភអំពីការកើនឡើងនៃកម្ដៅផែនដី និងបម្រែបម្រួលអាការធាតុ ប្រទេសចិនបានសម្រេចបានជោគជ័យដ៏ធំមួយក្នុងការសាងសង់ «ជញ្ជាំងបៃតងដ៏អស្ចារ្យ» ប្រវែង ៣,០៤៦ គីឡូម៉ែត្រ ដើម្បីព័ទ្ធជុំវិញវាលខ្សាច់ តាក្លាម៉ាកាន ( ) ដែលជាវាលខ្សាច់ធំបំផុតរបស់ខ្លួន។ គម្រោងមហិមានេះ មិនត្រឹមតែសាងសង់ឡើងដើម្បីទប់ទល់នឹងសត្រូវធម្មជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាកំពុងក្លាយជាសួតក្នុងការស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនិកពីបរិយាកាសផងដែរ។

វាលខ្សាច់តាក្លាម៉ាកាន ស្ថិតក្នុងតំបន់ស៊ីនជាំង ធ្លាប់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា កន្លែងដែលគ្មានជីវិតវិលត្រឡប់វិញបាន ដោយសារភាពរាំងស្ងួតបំផុត និងព្យុះខ្សាច់ដ៏កាចសាហាវរបស់វា។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៨ មក រដ្ឋាភិបាលចិនបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការដាំដើមឈើ និងបណ្ដុះគុម្ពឈើរាប់ពាន់លានដើម ដើម្បីបង្កើតជារបាំងធម្មជាតិការពារដីស្រែចម្ការ និងទីក្រុងនានាពីការលេបត្របាក់នៃដីខ្សាច់។

ការស្រាវជ្រាវថ្មីពីសាកលវិទ្យាល័យកាលីហ្វ័រញ៉ា (UC Riverside) បានប្រើប្រាស់ទិន្នន័យផ្កាយរណប បានបញ្ជាក់ថា នៅចន្លោះឆ្នាំ ២០០៤-២០១៧ តំបន់នេះស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនិចបានដល់ទៅ ៨.៣ លានតោន ក្នុងមួយឆ្នាំ ខណៈបញ្ចេញមកវិញត្រឹម ៦.៧ លានតោន។ ទិន្នន័យនេះបានបង្ហាញពីការកើនឡើងនៃរុក្ខជាតិបៃតង ដែលប្រែក្លាយវាលខ្សាច់ខ្សោះស្ងួតឱ្យទៅជាអាងស្តុកកាបូនដ៏មានប្រសិទ្ធភាព។ បន្ថែមពីនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញថា សូម្បីតែខ្សាច់វាលខ្សាច់ក៏អាចចាប់យកឧស្ម័នកាបូនិច ក្នុងបរិមាណតិចតួចផងដែរ តាមរយៈវដ្តប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពប្រចាំថ្ងៃ។

លោក King-Fai Li អ្នករូបវិទ្យាបរិយាកាសបានបញ្ជាក់ថា ទោះបីជាវាមិនមែនជាព្រៃត្រូពិចដ៏ក្រាស់ ប៉ុន្តែវាគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិអាកាសធាតុ។ លទ្ធផលនេះផ្តល់នូវភស្តុតាងផ្ទាល់ថា ការអន្តរាគមន៍របស់មនុស្សអាចបង្កើនការស្រូបយកកាបូនបាន សូម្បីតែនៅក្នុងតំបន់ដែលស្ងួតហួតហែងបំផុតក៏ដោយ។

ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកជំនាញនៅតែក្រើនរំលឹកថា ការដាំដើមឈើនៅវាលខ្សាច់តែមួយមុខមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយនោះទេ។ ដើម្បីទប់ស្កាត់វិបត្តិអាកាសធាតុទាំងស្រុង ពិភពលោកត្រូវតែបន្តកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ឥន្ធនៈហ្វូស៊ីលក្នុងពេលដំណាលគ្នាផងដែរ៕

ពិតជាមិនធម្មតា សមនឹងពាក្យថា«ឪខ្លាកូនខ្លា»មែន! ក្នុងវ័យត្រឹមតែ ១៣ឆ្នាំ កុមារី គីម ជូអេ ដែលជាកូនស្រីកណ្ដាលរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងលោក គីម ជុងអ៊ុន ត្រូវបានទីភ្នាក់ងារចារកម្មកូរ៉េខាងត្បូងរាយការណ៍មកថា នាងត្រូវបានប្ដូរឈ្មោះ និងផ្ដល់ឲ្យនូវតំណែងដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងវិស័យការពារជាតិ ក្នុងនាមជា «អគ្គនាយកមីស៊ីល»។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Chosun Daily របស់កូរ៉េខាងត្បូងបានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលបានទទួលរបាយការណ៍ពីទីភ្នាក់ងារចារកម្មនៅថ្ងៃទី២២ កុម្ភៈនេះថា ឈ្មោះកូនស្រីរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីមជុងអ៊ុន ដែលពីមុនត្រូវបានគេស្គាល់ថា “គីម ជូអេ” ឥឡូវនេះត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរទៅជា “គីមជូហេ”។ ដោយឡែក បើតាមប្រភពមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ដែលដឹងពីច្បាស់ពីស្ថានភាពនេះក៏បានរាយការណ៍ផងដែរថា គីម ជូហេ កំពុងគ្រងតំណែងជា “អគ្គនាយកមីស៊ីល” នៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ហើយកំពុងតាមដានយ៉ាងដិតដល់នូវការវិវត្តនៅក្នុងសមាជគណបក្សកម្មករលើកទី 9 ដែលកំពុងដំណើរការនៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។

ជុំវិញព័ត៌មានដែលទទួលបាននេះ ចារកម្មកូរ៉េខាងត្បូងបានបង្ហាញថា ការចាត់តាំងតួនាទីជា “អគ្គនាយកមីស៊ីល” ដល់ក្មេងស្រីវ័យជំទង់រូបនេះ គឺដើម្បីបន្ស៉ាំនាងក្នុងការគ្រប់គ្រងយោធាឲ្យបានមុន បើទោះជាលោក ចាង ឆាងហា ជាអគ្គនាយកមីស៊ីលជាផ្លូវការក៏ដោយ។ ការណ៍នេះ ត្រូវបានគេកត់សម្គាល់ថា គឺជា “ដំណាក់កាលនៃការកំណត់អ្នកស្នងតំណែង” ដែលមេដឹកនាំបច្ចុប្បន្នកំពុងព្យាយាមបណ្ដុះបញ្ដាលសមត្ថភាពទាយាទរបស់ខ្លួន។

គួរជម្រាបថា គីម ជូអេ គឺជាកូនស្រីតែមួយគត់ដែលគេស្គាល់របស់ គីម ជុងអ៊ុន និង ភរិយារបស់លោក គឺលោកស្រី រី សុលជូ ។ បើទោះជាមានរបាយការណ៍តិចតួចបំផុតអំពីជីវិតឯកជនរបស់គ្រួសារ គីម ប៉ុន្តែទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ជឿជាក់ថា លោក គីម ជុងអ៊ុន នៅមានកូនប្រុសច្បងម្នាក់ទៀត ប៉ុន្តែកូនប្រុសនេះមិនដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ ឬបង្ហាញនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកូរ៉េខាងជើងឡើយ។

បើទោះជាគេមិនទាន់ដឹងថាក្មេងជំទង់រូបនេះមានផែនការអ្វីសម្រាប់ដឹកនាំប្រទេសរបស់នាងក៏ដោយ ប៉ុន្តែនាងទំនងជាមានអំណាចខ្លាំងក្លាក្នុងការបង្កើតប្រព័ន្ធដឹកនាំថ្មីតាមរបៀបណាដែលនាងចូលចិត្ត។ ជាមួយគ្នានេះដែរ គេមិនច្បាស់ទេថាការស្នងតំណែងពីឪពុករបស់ គីម ជូអេ នឹងអាចនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរអ្វីខ្លះដល់កូរ៉េខាងជើង៕