(ភ្នំពេញ) ៖ អ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់អន្ដរជាតិយល់ឃើញថា ទង្វើស្នើសុំលើករពេលកិច្ចប្រជុំ JBC ជាមួយកម្ពុជាជាលើកទី២ ពីសំណាក់ភាគីថៃ ក្រោមហេតុផលរង់ចាំការរៀបចំគណៈរដ្ឋមន្រ្តីថ្មី គឺជាលេសនយោបាយពន្យាពេលការចរចា ដើម្បីប្រើយុទ្ធសាស្រ្តឈ្លានពានបែបស្ងាត់ៗ។

យោងតាមប្រសាសន៍របស់លោកបណ្ឌិត ស៊ឺន សំ អ្នកជំនាញភូមិសាស្ដ្រនយោបាយនិងច្បាប់អន្ដរជាតិ បានបង្ហាញពីការយល់ឃើញចំពោះយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ប្រទេសថៃ នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះថា មានលក្ខណៈស្មុគស្មាញ ដែលផ្តោតលើការពន្យារពេលកិច្ចចរចា ខណៈពេលដែលថៃបន្តពង្រឹងវត្តមាន និងសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំនៅតាមតំបន់ព្រំដែន ដែលបានឈ្លានពាន និងដណ្ដើមទីតាំងឈរជើងពីកម្ពុជា។

តាមការកត់សម្គាល់របស់លោក ការបដិសេធមិនធ្វើកិច្ចប្រជុំបានរបស់ថៃនៅពេលនេះ គឺដោយសារតែ រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នពួកគេជារដ្ឋាភិបាលអន្តរកាល មិនអាចសម្រេចចិត្តលើបញ្ហាសំខាន់ៗបែបនេះបានទេ។ ទន្ទឹមនឹងការពន្យារពេលកិច្ចចរចា និងការប្រកាសថាខ្លួន មិនមានរដ្ឋាភិបាលសមស្រប សម្រាប់ការពិភាក្សាដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន ប៉ុន្តែភាគីថៃនៅតែបន្តសកម្មភាពយោធា និងសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំនៅលើតំបន់ដែលបានឈ្លានពានកម្ពុជា ដោយថៃបានអះអាងថាជាទឹកដីរបស់ខ្លួន។

ជាមួយគ្នា យុទ្ធសាស្ត្រនេះអាចត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាការប្រើលេសនយោបាយផ្ទៃក្នុង (ការបោះឆ្នោត និងការប្តូររដ្ឋាភិបាល) ដើម្បីពន្យារពេលការចរចា ខណៈពេលដែលយោធាថៃបន្តបង្កើន អង្គភាពការពារការពិត តាមរយៈការសាងសង់ ការដាក់ទ័ព និងការគ្រប់គ្រងតំបន់ជាក់ស្តែង។ សកម្មភាពនេះបង្កើតស្ថានភាពដែល កម្ពុជាត្រូវរង់ចាំរដ្ឋាភិបាលថៃថ្មី ប៉ុន្តែភាគីថៃមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការពង្រឹងវត្តមានរបស់ខ្លួន ដែលអាចធ្វើឱ្យការចរចាពេលក្រោយកាន់តែពិបាក និងមានគុណសម្បត្តិសម្រាប់ថៃ។

លោកបណ្ឌិតសង្កត់ធ្ងន់ថា៖«សរុបមកយុទ្ធសាស្ត្ររបស់សៀមនៅពេលនេះគឺ៖ បដិសេធមិនប្រជុំដោះស្រាយបញ្ហា ដោយប្រើហេតុផល “គ្មានរដ្ឋាភិបាលសមស្រប” ប៉ុន្តែមានសមត្ថភាព និងពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការសាងសង់ ដាក់របង និងរក្សាការគ្រប់គ្រងតំបន់ជម្លោះ ។ នេះអាចចាត់ទុកជាយុទ្ធសាស្ត្រឈ្លានពានបែប “ស្ងាត់ៗ” (creeping encroachment) ដែលបង្កើនការពិតនៅលើដី មុនពេលមានកិច្ចចរចាផ្លូវការ ដើម្បីបង្កើតគុណសម្បត្តិក្នុងការចរចាពេលអនាគត»។

ស្ថានភាពនេះបង្ហាញពីភាពមិនស្មើភាពក្នុងការប្តេជ្ញាចិត្តដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី ព្រោះខណៈពេលដែលកម្ពុជាជំរុញឱ្យមានកិច្ចប្រជុំ និងការងារបច្ចេកទេសរួមគ្នា ភាគីថៃជ្រើសរើសផ្លូវនៃការពន្យារពេល និងការពង្រឹងវត្តមានយោធា។ នេះអាចនាំឱ្យមានភាពតានតឹងបន្ត បើសិនជាមិនមានការជ្រៀតជ្រែកពីភាគីទីបី ឬការផ្លាស់ប្តូរជំហរពីភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងពីរ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយថៃស្នើលើកពេលកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែនគោកJBC កម្ពុជា-ថៃ ភាគីកម្ពុជាបានស្នើឱ្យភាគីថៃចាត់បញ្ជូនក្រុមវាស់វែងចម្រុះនៃភាគីទាំងពីរ ចុះលើដីជាក់ស្តែងឡើងវិញ ដើម្បីបន្តអនុវត្តការងារបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ននៅកំណាត់ខ្សែព្រំដែនចន្លោះបង្គោលលេខ 42-47 និង បង្គោលលេខ 52-59 និងស្នើចាត់បញ្ជូនក្រុមការងារវាស់វែងចម្រុះនៃភាគីទាំងពីរចុះធ្វើការលើដីជាក់ស្តែង ដើម្បីសាងសង់ឡើងវិញនូវបង្គោល ព្រំដែនចំនួន ១៥ តាមគំរូដើមបង្គោលជំនាន់បារាំងនៅទីតាំងដើមពិតប្រាកដដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នា៕

ប្រទេសថៃ ៖ កងទ័ពថៃត្រូវបានដាក់ពង្រាយនៅព្រំដែនជាប់មីយ៉ាន់ម៉ាភ្លាមៗ និងបិទព្រំដែន៧ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាប៉ះទង្គិចជាមួយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុ.ធការៀង បណ្តាលឱ្យគ្រាប់កាំភ្លើ.ងធ្លាក់ចូលក្នុងទឹកដីថៃខូចខាតផ្ទះពលរដ្ឋ ចំនួន២ខ្នង ។ នេះមិនមែនជាលើកទី១ទេ ដែលគ្រាប់កាំភ្លើ.ងពីមីយ៉ាន់ម៉ាធ្លាក់ចូលទឹកដីថៃ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃ ពុំទាន់មានប្រតិកម្ម ឬថ្កោលទោសមីយ៉ាន់ម៉ាទេ ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Amarin News នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ។

នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមករា កងទ័ពរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាបានប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធការៀង (KNU) នៅស្រុកមៀវឌី ខេត្តមៀវឌី ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ជាប់នឹងស្រុកមេស៊ត ខេត្តតាក ប្រទេសថៃ ដោយកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាព្យាយាមចូលកាន់កាប់ទីតាំងឈរជើងរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធការៀង ប៉ុន្តែមិនបានសម្រេច ទើបធ្វើឱ្យភាគីទាំងពីរប្រើប្រាស់កាំភ្លើងបាញ់គ្នាទៅវិញទៅមកបណ្តាលឱ្យគ្រាប់កាំភ្លើងធ្លាក់ចូលទឹកដីថៃ បំផ្លាញផ្ទះសម្បែងពលរដ្ឋនៅស្រុកមេស៊ត ចំនួន២ខ្នង ។

ពេលប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធការៀង ថៃក៏បានដាក់ពង្រាយកងទ័ព ឬកងកម្លាំងណារ៉េសួន នៅព្រំដែនជាប់មីយ៉ាន់ម៉ាភ្លាមៗដើម្បីត្រៀមទប់ទល់ស្ថានការណ៍ ព្រមទាំងផ្តល់សុវត្ថិភាពដល់ពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ ។ មេបញ្ជាការកងកម្លាំងណារ៉េសួន បានបញ្ជាឱ្យបិទច្រកព្រំដែនថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ាទាំងអស់ រយៈពេល៧ថ្ងៃ រង់ចាំឱ្យស្ថានការណ៍នៅមីយ៉ាន់ម៉ាស្ងប់ស្ងាត់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា គ្រាប់កាំភ្លើងធ្លាក់ចូលទឹកដីថៃដោយសារការប៉ះទង្គិចនៅមីយ៉ាន់ម៉ានេះ គឺជាលើកដំបូងដែលកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០២៦ បន្ទាប់ពីកាលពីចុងឆ្នាំ២០២៥ គ្រាប់កាំភ្លើងតូច កាំភ្លើងធំពីមីយ៉ាន់ម៉ាបានធ្លាក់ចូលទឹកដីថៃជាបន្តបន្ទាប់បណ្តាលឱ្យខូចខាតផ្ទះពលរដ្ឋថៃជាច្រើនខ្នង ។

កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធការៀងបានប្រកាសផ្តាច់ខ្លួនពីមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមករា និងបង្កើតរដ្ឋឯករាជ្យមួយឈ្មោះ «សាធារណរដ្ឋកូថូឡេ» ដោយចាត់ទុកប្រទេសថៃជាបងប្អូន ខណៈមេដឹកនាំការៀងសន្យាគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ព្រមទាំងអំពាវនាវឱ្យពិភពលោក ផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកការទូត មនុស្សធម៌ និងនយោបាយ ។

កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធការៀងបានប៉ះទង្គិចជាមួយកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ ហើយសម្រេចចិត្តផ្តាច់ខ្លួនពីមីយ៉ាន់ម៉ា ប៉ុន្តែមិនទាន់មានការឆ្លើយតបពីរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ានៅឡើយទេ ។ រីឯកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាចាត់ទុកការផ្តាច់ខ្លួនរបស់ការៀងជាទង្វើក្បត់ជាតិ និងថា ថៃគាំទ្រការផ្តាច់ខ្លួននេះ ៕

បរទេស៖ កម្មវិធីទូរសព្ទថ្មីមួយដែលមានឈ្មោះប្លែក និងគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលគឺ Sileme ដែលមានន័យជាភាសាខ្មែរថា តើអ្នកស្លា.ប់ហើយឬនៅ? កំពុងក្លាយជាប្រធានបទដ៏ក្ដៅគគុក និងមានការទាញយកយ៉ាងច្រើននៅក្នុងប្រទេសចិន។ កម្មវិធីនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងធានាសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នកដែលរស់នៅម្នាក់ឯង ស្របពេលដែលចំនួនមនុស្សរស់នៅឯកោក្នុងប្រទេសនេះកំពុងកើនឡើងខ្ពស់។

កម្មវិធី Sileme ត្រូវបានរៀបចំឡើងជាឧបករណ៍សុវត្ថិភាពកម្រិតស្រាល សម្រាប់សិស្សានុសិស្ស បុគ្គលិកធ្វើការងារឆ្ងាយពីផ្ទះ ឬអ្នកដែលជ្រើសរើសរស់នៅម្នាក់ឯង។ ត្បិតមានលក្ខណៈសាមញ្ញប៉ុន្តែវាមានប្រសិទ្ធភាព ដោយគ្រាន់តែតម្រូវឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវកំណត់លេខទូរសព្ទសង្គ្រោះបន្ទាន់ណាមួយ។ ប្រសិនបើអ្នកប្រើប្រាស់មិនបានចូលទៅ Check-in ក្នុងកម្មវិធីតាមកាលកំណត់ ច្រើនថ្ងៃជាប់ៗគ្នា កម្មវិធីនឹងផ្ញើសារជូនដំណឹងទៅកាន់លេខសង្គ្រោះបន្ទាន់នោះដោយស្វ័យប្រវត្តិ។

យ៉ាងណាមិញ ដោយសារតែការគាំទ្រលើសពីការរំពឹងទុក ក្រុមអ្នកអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីនេះ បានសម្រេចចិត្តប្តូរឈ្មោះកម្មវិធីទៅជា “Demumu” វិញ សម្រាប់ការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាលក្ខណៈសកល។ បច្ចុប្បន្ន Demumu បានហក់ឡើងដល់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ ក្នុងចំណោមកម្មវិធីដែលត្រូវបង់ប្រាក់នៅលើ App Store របស់ Apple ដែលមានតម្លៃប្រហែល ៨ យ័ន ឬ១.១៥ ដុល្លារអាមេរិក ប៉ុណ្ណោះសម្រាប់ការទាញយក។

ទោះបីជាឈ្មោះដើមនៃកម្មវិធីនេះហាក់ដូចជាមានភាពអវិជ្ជមានក្ដី ប៉ុន្តែអ្នកលេងអ៊ីនធឺណិតជាច្រើនបានស្នើកុំឱ្យដូរឈ្មោះវា។ អ្នកប្រើប្រាស់ម្នាក់បានលើកឡើងថា ទោះបីជាមនុស្សមួយចំនួនពិបាកទទួលយកឈ្មោះនេះ ប៉ុន្តែវាផ្ដល់ភាពកក់ក្ដៅដល់ពួកយើងដែលនៅលីវ និងរស់នៅម្នាក់ឯង ឱ្យមានអារម្មណ៍ថាមានសុវត្ថិភាពជាងមុន។

យោងតាមកាសែត Global Times ប្រទេសចិនអាចមានគ្រួសារដែលរស់នៅម្នាក់ឯងរហូតដល់ ២០០ លានគ្រួសារ ដែលស្មើនឹងជាង ៣០% នៃគ្រួសារសរុប។ តួលេខនេះសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា កម្មវិធីបែបសួរសុខទុក្ខនេះ នឹងក្លាយជាតម្រូវការចាំបាច់នាពេលអនាគត៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីវេលាម៉ោង៧យប់ ថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ អគ្គិភ័យបានឆាបឆេះបំពង់បង្ហូរទឹកសំណល់កម្ពស់ជាង៤០ម៉ែត្រ នៅស្ពានអាកាស Bhumibol Bridge 2 យ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ នៅតាមផ្លូវពូចៅសាមីងផ្រាយ ឃុំពូចៅសាមីងផ្រាយ ស្រុកព្រះប្រាឌែង ខេត្តសមុទ្រប្រាកាន ប្រទេសថៃ ។ ហេតុការណ៍នេះបង្កការភ័យស្លន់ស្លោយ៉ាងខ្លាំងពីអ្នកធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ និងរងការរិះគ.ន់ផងដែរ ។

អាជ្ញាធរបានទាក់ទងទៅក្រុមពន្លត់អគ្គិភ័យបញ្ជូនរថយន្តបាញ់ទឹកមកជួយអន្តរាគមន៍ ប៉ុន្តែដោយសារភ្លើងឆេះបំពង់បង្ហូរទឹកសំណល់មានកម្ពស់ខ្ពស់ពេករហូតដល់ជាង៤០ម៉ែត្រ ទើបធ្វើឱ្យក្រុមពន្លត់អគ្គិភ័យមិនអាចបាញ់ទឹកទៅដល់កំពូល ទើបស្នើសុំបញ្ជូនរថយន្តបាញ់ទឹកដែលអាចបាញ់ទឹកដល់ខាងលើដើម្បីពន្លត់ភ្លើង ដោយចំណាយពេលរហូតដល់១ម៉ោង ទើបភ្លើងរលត់អស់ ។ ក្រោយស្ថានការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់ អាជ្ញាធរក៏អនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ធម្មតាឡើងវិញ ដោយសារខូចខាតតែបំពង់បង្ហូរទឹកសំណល់ និងមិនឆេះរាលដាល ។

ក្រោយពីចុះពិនិត្យមើលទីតាំងកើតហេតុ ចៅហ្វាយស្រុកព្រះប្រាឌែង លោក ព្រីន ចាវ៉ាក់ធិយ៉ាគុន និយាយថា ភ្លើងបានចាប់ផ្តើមឆេះតាំងពីគល់បំពង់បង្ហូរទឹកឡើងទៅលើរហូតដល់បែកផ្កាភ្លើង ដែលបណ្តាលមកពីការឆេះបំពង់ PE បង្ហូរទឹកពីស្ពានចុះមកក្រោម ។ វាមិនឆេះរាលដាលបន្ថែមទៀត ដោយសារក្រុមពន្លត់អគ្គិភ័យ និងភ្នាក់ងារពាក់ព័ន្ធជួយគ្នាបាញ់ទឹកពន្លត់ទាន់ពេលវេលា ។

បើតាមការសេចក្តីរាយការណ៍ចុងក្រោយ គឺហេតុការណ៍នេះអាចកើតឡើងដោយសារភ្លើងឆេះគំនរសំរាមនៅក្បែរបំពង់បង្ហូរទឹកសំណល់ ហើយមូលហេតុពិតប្រាកដ គឺត្រូវរង់ចាំការត្រួតពិនិត្យលម្អិតបន្ថែមទៀត ។ ទោះយ៉ាងណា បំពង់បង្ហូរទឹកមិនបានខូចខាតទាំងស្រុងទេ ប៉ុន្តែត្រូវនឹងមានការត្រួតពិនិត្យជាថ្មីពីអ្នកជំនាញ ។

គួរបញ្ជាក់ថា នេះជាហេតុការណ៍អាក្រក់កើតឡើងផ្ទួនៗគ្នានៅប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមករា មានសោកនាដកម្មបាក់ដងស្ទួច (Crane) ដ៏ធំមួយរបស់គម្រោងសាងសង់ផ្លូវរថភ្លើងល្បឿន លឿននៅខេត្តណាខនរ៉ាជសីម៉ា សង្កត់លើរថភ្លើង១ខ្សែដែលដំណើរពីទីក្រុងបាងកក ទៅកាន់ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជថានី ។ ហេតុការណ៍នេះបណ្តាលឱ្យអ្នកដំណើរស្លាប់ជាង៣០នាក់ និងរងរបួសជាច្រើននាក់ ។

បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ដងស្ទួច (Crane) ដ៏ធំមួយទៀតក្នុងការដ្ឋានសាងសង់នៅផ្លូវព្រះរ៉ាម២ ខេត្តសមុទ្រសាខន បានបាក់រលំសង្កត់លើស្ពានអាកាសបណ្តាលឱ្យអ្នកដំណើរស្លា.ប់ ចំនួន២នាក់ និងរងរបួសជាច្រើននាក់ ៕