នៅថ្ងៃទី២៥ និងទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ វេលាម៉ោង ០៧:០០នាទី រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ នឹងធ្វើការបិទផ្លូវ ដើម្បីរៀបចំប្រារព្ធពិធីសន្និបាតគណៈកម្មាធិការកណ្តាល លើកទី៤៥ អាណត្តិទី៥ របស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅវិមាន៧មករា។

ដើម្បីឱ្យការប្រារព្ធពិធីសន្និបាតនេះ ប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូនរក្សាបាននូវសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្តាប់ធ្នាប់ និងរបៀបរៀបរយសាធារណៈ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចនឹងបញ្ចៀស ចរាចរចំពោះយានយន្តគ្រប់ប្រភេទ លើកំណាត់មហាវិថីព្រះនរោត្តម ចាប់ពីស្តុបជលផល ដល់ស្ពានអាកាស ក្បាលថ្នល់ និងបរិវេណជុំវិញទីតាំងប្រារព្ធពិធី នៅថ្ងៃទី២៥ និងទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ចាប់ពីវេលាម៉ោង ០៥:០០នាទីព្រឹក រហូតដល់បញ្ចប់កម្មវិធី។

អាស្រ័យហេតុនេះ ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ត្រូវបញ្ចៀស រកផ្លូវវៀងក្នុងការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់កំណាត់ផ្លូវខាងលើ រយៈពេល២ថ្ងៃ ដោយនឹងបើកឱ្យធ្វើចរាចរជាធម្មតាវិញពេលកម្មវិធីចប់។

គួរបញ្ជាក់ថា ពិធីសន្និបាតគណៈកម្មាធិការកណ្តាល លើកទី៤៥ អាណត្តិទី៥ របស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅវិមាន៧មករា ស្ថិតក្នុងសង្កាត់ទន្លេបាសាក់ ខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា៕

មហាវិថីសម្ដេចតេជោហ៊ុនសែន ឬគេស្គាល់ជាទូទៅថា ផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ នឹងមានរនាំងដែកពុះចែកទ្រូងផ្លូវ ក្រោយពីមានគ្រោះថ្នាកចរាចរណ៍បុកស្លាប់ជាច្រើនករណី។
បើតាមប្រសាសន៍សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថែ្លងក្នុងពិធីបិតសន្និបាតបូកសរុបការងាររបស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានសម្រេចឱ្យឯកឧត្តម ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ រៀបចំដាករខណ្ឌចែកទ្រូងផ្លូវនៅផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ ដើម្បីកុំឱ្យមានការវ៉ាជែងខុសគន្លង ដែលអាចបង្កជាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។

បន្ថែមពីនេះ ការធ្វើដំណើរលើមហាវិថីនេះ នឹងត្រូវកំណត់ល្បឿនដោយចាប់ពីភ្លើងស្តុបមែកសឺដែសដល់ស្ពានអាកាសមរតកតេជោអាចបើកបរក្នុងល្បឿន ៤០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង ខណៈចាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ២ មកដល់ភ្លើងស្តុបមែកសឺដែសកំណត់ល្បឿន៦០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។
ផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ ជាផ្លូវសំខាន់តភ្ជាប់ពីផ្លូវលេខ២៧១ត្រង់ចំណុចច្រមុះជ្រូកក្បាលថ្នល់ ឆ្លងកាត់បឹងជើងឯក និងបឹងទំពុន ហើយភ្ជាប់ជាមួយផ្លូវជាតិលេខ២ក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្តាល។
គួរបញ្ជាក់ថា មហាវិថីសម្តេចតេជោហ៊ុនសែន បានចាប់ផ្តើមការសាងសង់កាលពីខែ មិនា ឆ្នាំ ២០១១ ដោយក្រុមហ៊ុន ING Co., Ltd និង ត្រូវបានសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៅកាលពីថ្ងៃទី០៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧៕

 

នាព្រឹកថ្ងៃទី ២៤ ខែមករានេះ ក្រសួងបរិស្ថានបានបង្ហាញសន្ទស្សន៍គុណភាពខ្យល់ខ្ពស់(ពណ៌ក្រហម) នៅខេត្តក្រុងចំនួន ៤ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលរួមមានខេត្តបន្ទាយមានជ័យ កោះកុង រាជធានីភ្នំពេញ និងសៀមរាប។

យោងតាមទិន្នន័យគុណភាពខ្យល់ តាមរយៈឧបករណ៍ និងស្ថានីយតាមដានត្រួតពិនិត្យគុណភាពខ្យល់ចំនួន៦០ទីតាំងនៅទូទាំងប្រទេស បានបង្ហាញថាខេត្តជាច្រើនមានគុណភាពខ្យល់នៅល្អប្រសើរ។ លើកលែងតែ ៤ ខេត្តក្រុងខាងលើ ស្ថិតក្នុងសន្ទស្សន៍គុណភាពខ្យល់ពណ៌ក្រហម ដោយមានការកើនឡើងកំហាប់ភាគល្អិតនិចល ដែលមានវិជ្ឈមាឌតូចជាង ឬ ស្មើ ២,៥មីក្រូម៉ែត្រ (PM2.5) នៅក្នុងបរិយាកាស។

យ៉ាងណា សម្រាប់ខេត្តចំនួន ៥ ដែលមានគុណភាពខ្យល់ល្អនោះគឺរួមមាន ខេត្តកំពង់ឆ្នំាង កំពត មណ្ឌលគិរី រតនគិរី និងត្បូងឃ្មុំ។

ក្រសួងបញ្ជាក់ថា ការកើនឡើងកំហាប់សារធាតុបំពុលខ្យល់នៅក្នុងបរិយាកាសនេះ គឺពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការប្រែប្រួលធាតុ-អាកាស ដែលបណ្តាលឱ្យភាគល្អិតនិចល PM2.5 មានការកើនឡើង ព្រមទាំងការបញ្ចេញសារធាតុបំពុលពីប្រភពនានា ដូចជាមានការឆេះ ការដុត ការដុតសំគល់ជញ្ជ្រាំង ភ្លើងឆេះព្រៃ ការដុតសំរាម សំណល់រឹងនៅតាមលំនៅដ្ឋាន និងប្រភពផ្សេងៗទៀត។

ដូច្នេះហើយ សាធារណជនត្រូវធ្វើការតាមដានព័ត៌មានគុណភាពខ្យល់ជាប្រចាំតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន និងការពារសុខភាពឱ្យបានល្អ ប្រសិនបើមានស្ថានភាពសុខភាពខុសប្រក្រតី គួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ នៅតាមមន្ទីរពេទ្យ ដែលស្ថិតនៅក្បែរកន្លែងរស់នៅផងដែរ៕

ព្រឹកនេះ ការឡាយផ្ទាល់ពីគេហទំព័រ IQAir ចាត់ថ្នាក់កម្ពុជាជាប់លេខ ៥ ជាប្រទេសមានការបំពុលខ្យល់លើពិភពលោក ខណៈក្រសួងបរិស្ថានបានធានាអះអាងអំពីគុណភាពខ្យល់កម្ពុជាមិនទាន់ឈានដល់កម្រិតគ្រោះថ្នាក់ទេ។

យោងតាមការផ្សាយផ្ទាល់ពីគេហទំព័រ IQAir នាវេលាម៉ោង ១០៖៥០នាទីព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែមករា បានចំណាត់ថ្នាក់ទីក្រុងដែលមានការបំពុលខ្លាំងបំផុតក្នុងចំណោម ១២៤ ប្រទេស ‘Live most polluted city ranking IQAir’ ដោយបង្ហាញថា ទីក្រុងDhaka ប្រទេសបង់ក្លាដែសឈរលើលំដាប់លេខរៀងទី ១ និងរាជធានីភ្នំពេញនៅលេខរៀងទី ៥។

សូមជម្រាបថា នាប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ មានការលើកឡើងជាច្រើនលើបណ្តាញសង្គមទាក់ទងជាមួយនឹងបញ្ហាចុះអ័ព្ទឬក៏ខ្យល់ពុល? ដែលបង្កឡើងជាចម្ងល់ក្នុងចំណោមមហាជនខ្មែរដាក់ង្ហោះនិងចែករំលែកព្រោងព្រាត។

ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយថ្ងៃទី ២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន ឯកឧត្តមខ្វៃ អាទិត្យា បានលើកឡើងថា “ទោះបីជាកម្រិតនៃការបំពុលបរិយាកាសនៅកម្ពុជាបានកើនឡើងក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាមិនឈានដល់កម្រិតគ្រោះថ្នាក់ដែលធានាបាននូវវិធានការណ៍ប្រុងប្រយ័ត្នដូចជាការស្នាក់នៅក្នុងផ្ទះ ឬត្រូវពាក់ម៉ាស់នៅទីសាធារណៈនោះទេ”។

ឯកឧត្តមបានបន្តថា ការកើនឡើងនៃកម្រិត PM2.5 ដោយសារកត្តាជាច្រើន រួមទាំងការដុតបំផ្លាញកសិកម្ម ការដុតកាកសំណល់ និងការបំពុលឆ្លងព្រំដែនពីប្រទេសជិតខាងដែលកំពុងប្រឈមមុខ។ បញ្ហាគុណភាពខ្យល់ធ្ងន់ធ្ងរ។ កត្តាតាមរដូវកាល ដូចជាអាកាសធាតុស្ងួត និងក្តៅ ក៏រួមចំណែកធ្វើឲ្យកម្រិតបំពុលកាន់តែខ្ពស់ផងដែរ។

ឯកឧត្តមក៏បានបន្តលើកឡើងអំពី ភាពខុសគ្នានៃស្តង់ដារគុណភាពខ្យល់ក្នុងចំណោមប្រទេសនានា ដោយជំរុញឱ្យសាធារណជនយល់ថា ការវាយតម្លៃគុណភាពខ្យល់របស់កម្ពុជា ប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ណែនាំរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO)។ “ប្រទេសនីមួយៗមានស្តង់ដារគុណភាពខ្យល់របស់ខ្លួន។ ចំណាត់ថ្នាក់ដោយអង្គការបរទេសមិនគួរអនុវត្តដោយផ្ទាល់ចំពោះប្រទេសកម្ពុជាដោយមិនបានពិចារណាលើបរិបទ និងស្តង់ដាររបស់យើងនោះទេ»៕

ជាទូទៅ នៅពេលដែលអ្នកទាំងអស់គ្នាចង់ដឹងអំពីគុណភាពខ្យល់នៃទីក្រុងណាមួយគឺនឹងចូលទៅឆែកនៅក្នុងវែបសាយ IQAir បន្ទាប់មកវាបង្ហាញពីសន្ទស្សន៍គុណភាពខ្យល់ ព្រមជាមួយផ្ទាំងពណ៌ផ្សេងៗ អាចជាពណ៌បៃតង ក្រហម ឬពណ៌ស្វាយជាដើម ។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារអាមេរិក សន្ទស្សន៍គុណភាពខ្យល់ (AQI) គឺសម្តៅទៅលើឧបករណ៍វាស់គុណភាពខ្យល់ខាងក្រៅ ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងសុខភាពមនុស្សទូទៅ។ ការបំពុលខ្យល់PM ២.៥ , AQI គឺចែកចេញជា ៦ ប្រភេទ និងកំណត់ជាកូដពណ៌ជាក់លាក់ចំនួន ៦ ដូចខាងក្រោម៖

១ ពណ៌បៃតង (សន្ទស្សន៍គុណភាពខ្យល់ ០-៥០)៖ ចាត់ទុកថាខ្យល់មានគុណភាពល្អសមស្រប និងគ្មានហានិភ័យសម្រាប់ការរស់នៅឡើយ។

២ ពណ៌លឿង (សន្ទស្សន៍គុណភាពខ្យល់ ៥១-១០០)៖ គុណភាពខ្យល់សមល្មមចំពោះអ្នកមានសុខភាពធម្មតា តែសម្រាប់អ្នកងាយប្រតិកម្ម (ដូចជាអ្នកជម្ងឺ កុមារ មនុស្សចាស់ និងស្រីមានផ្ទៃពោះជាដើម) អាចនឹងបង្កជាផលរំខានខ្លះៗ។

៣ ពណ៌ទឹកក្រូច (សន្ទស្សន៍គុណភាពខ្យល់ ១០១-១៥០)៖ គុណភាពខ្យល់មិនសូវជាល្អទេ នឹងមានផលប៉ះពាល់សុខភាពតិចតួចដល់មនុស្សទូទៅ ហើយសម្រាប់ក្រុមងាយប្រតិកម្មវិញគឺមានផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងមុនបន្តិច ជាពិសេសទាក់ទងនឹងការរលាកភ្នែក ស្បែក ផ្លូវដង្ហើម។

៤. ពណ៌ក្រហម (១៥១-២០០)៖ គុណភាពខ្យល់មិនល្អ។ សម្រាប់មនុស្សទូទៅអាចប្រឈមនឹងផលប៉ះពាល់សុខភាពតិចតួចឬខ្លាំង ខណៈក្រុមងាយប្រតិកម្មនឹងរងនឹងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត អាចបណ្តាលឲ្យបាត់បង់ជីវិតបាន ពាក់ព័ន្ធនឹងជម្ងឺគាំងបេះដូង ឬសួតរាំរ៉ៃ។

៥. ពណ៌ស្វាយ(២០១-៣០០)៖ គុណភាពខ្យល់អាក្រក់ សាធារណៈជននឹងរងហានិភ័យខ្ពស់គួរឲ្យកត់សម្គាល់ និងកើនឡើងកាន់តែខ្លាំង។

៦. ពណ៌ឈាមជ្រូក(៣០១ឡើងទៅ)៖ គុណភាពខ្យល់អាក្រក់ខ្លាំងបំផុត កម្រិតប្រកាសអាសន្ន មានផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត អ្នកខ្លះអាចឈានដល់ការដាច់សរសៃសរសៃឈាមខួរក្បាលភ្លាមៗ និងជម្ងឺសួតធ្ងន់ធ្ងរជាដើម។

ជាថ្នូរត្រឡប់មកវិញ ការបំពុលខ្យល់ដែលមានសន្ទស្សន៍ចាប់ពី ១៥០ ឡើង ឬកម្រិតកូដពណ៌ក្រហមឡើងទៅ គឺអ្នកទាំងអស់គ្នាត្រូវតែបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ បើមិនមិនបាច់ចេញក្រៅផ្ទះឡើយ ត្រូវបិទទ្វារនិងបង្អួចឲ្យជិត មានម៉ាស៊ីបន្សុតខ្យល់។ ហើយបើករណីទៅខាងក្រៅ ត្រូវពាក់ម៉ាស វែនតា និងអាវជិតៗ៕