អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនទទួលបានជោគជ័យក្នុងការបង្កើតប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាចាប់សញ្ញាទីតាំងនាវាមុជទឹកនានានៅបាតសមុទ្រដោយផ្អែកលើការផ្លាស់ប្តូរទំនាញផែនដី ហើយពួកគេរំពឹងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីនឹងក្លាយជាយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់សម្រាប់ភារកិច្ចរបស់កងទ័ពចិននាពេលឆាប់ៗ ក្នុងការកំណត់ទីតាំងនាវាមុជទឹកដែលកំពុងតែលាក់ខ្លួន ជាពិសេស នាវាអាមេរិក ខណៈមុនដំបូង អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនមានគោលបំណងស្រាវជ្រាវសម្រាប់ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ និងរុករកធនធានធម្មជាតិប៉ុណ្ណោះ ។

បច្ចុប្បន្ន បច្ចេកវិទ្យាចាប់សញ្ញាទីតាំងនាវាមុជទឹកនៅបាតសមុទ្រកំពុងស្ថិតក្នុងការអភិវឌ្ឍដំណាក់កាលដំបូង ហើយពេលអភិវឌ្ឍន៍រួចរាល់ បច្ចេកវិទ្យានេះនឹងអាចចាប់សញ្ញាទីតាំងនាវាមុជទឹកធំៗ ដូចជា ៖ នាវាអាមេរិក Ohio-Class ដំណើរការដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរដែលមានសមត្ថភាពដឹកជញ្ជូនរហូតដល់១៨,០០០តោន ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ។

វាជាបច្ចេកវិទ្យាទំនើបជាងការបង្កើតបច្ចេកវិទ្យាកន្លងមក ដោយសារអាចចាប់ទំនាញនៅបរិវេណជុំវិញខ្លួន ហើយនាវាមុជទឹកអាមេរិកមិនអាចលាក់ខ្លួនបានឡើយ ។ ការដំណើរការរបស់បច្ចេកវិទ្យា គឺចាប់សញ្ញាទីតាំងឧបករណ៍ធំៗដែលកើតឡើងនៅផ្នែកខាងក្រោយទំនាញ ដូចជា ៖ ប្រសិនបើមាននាវាមុជទឹក ឬអ្វីមួយឆ្លងកាត់ វានឹងចាប់សញ្ញាបានភ្លាមៗថា មានអ្វីមួយកំពុងបម្លាស់ទី ។

អត្ថប្រយោជន៍សំខាន់បំផុតនៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាផ្លាស់ប្តូរទំនាញផែនដី គឺនាវាមុជទឹកផ្សេងៗមិនអាចលាក់ខ្លួនបានទៀតឡើយ ខណៈប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាចាស់ដែលចាប់សញ្ញាទីតាំងនាវាមុជទឹក ដូចជា ៖ Sonar Radar ឬការចាប់ដែនម៉ាញេទិកអាចរងការរំខានផ្សេងៗ ឬនាវាមុជទឹកអាចគេចខ្លួន ។

ទោះជាបច្ចុប្បន្ន បច្ចេកវិទ្យានេះកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍន៍ ហើយមិនទាន់មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការចាប់សញ្ញាទីតាំងនាវាមុជទឹក ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនថា ពួកគេកំពុងតែអភិវឌ្ឍន៍វាជារៀងរាល់ថ្ងៃដើម្បីសម្រេចក្តីសុបិននាថ្ងៃអនាគត ។

បច្ចេកវិទ្យានេះបានឆ្លងកាត់ការធ្វើតេស្តនៅខាងក្រៅមន្ទីរពិសោធន៍រួចហើយ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកជាការស្រាវជ្រាវមួយដ៏លំបាក ដោយសារបច្ចេកវិទ្យាចាប់សញ្ញាទីតាំងនាវាមុជទឹកភាគច្រើនតែងតែទទួលសំឡេងរំខានផ្សេងៗ ដូចជា ៖ សំឡេងនាវាឆ្លងកាត់ សំឡេងខ្យល់ ទឹករលក និងសំឡេងគ្រោះរញ្ជួយដី ។

ទោះយ៉ាងណា អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនអះអាងថា បច្ចេកវិទ្យានេះអាចដំណើរការនៅកន្លែងមានសំឡេងរំខានច្រើន ហើយវានឹងត្រូវដំឡើងលើនាវាធ្វើដំណើរតាមសមុទ្រ យន្តហោះ និងដ្រូន ដែលក្លាយជាបច្ចេកវិទ្យាសំខាន់សម្រាប់ភារកិច្ចរបស់កងទ័ពចិននាពេលឆាប់ៗ ៕

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថ្មីរបស់ថៃ លោក Adul Boonthamcharoen កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយព័ត៌មានដោយប្រាប់ពលរដ្ឋកុំជឿតាមការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានចចាមអារ៉ាមក្នុងបណ្តាញសង្គមថា នឹងមានសង្គ្រា.មជាមួយកម្ពុជាកើតឡើងលើកទី៣ ពីព្រោះអ្នកបង្ហោះព័ត៌មានមានគោលបំណងអ្វីមួយ និងប្រាប់ឱ្យជឿជាក់តែព័ត៌មានផ្លូវការប៉ុណ្ណោះ ដែលមានប្រភពពីអ្នកនាំពាក្យកងទ័ព ចៅហ្វាយស្រុក និងមេភូមិ ។

លោក Adul បានលើកឡើងពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺគ្មានសង្គ្រាមលើកទី៣ កើតឡើងឡើយ ប៉ុន្តែកងទ័ពថៃឈរជើងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ដោយលោកសំណូមពរកុំឱ្យពលរដ្ឋជឿតាមការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានចចាមអារ៉ាមមិនផ្លូវការក្នុងបណ្តាញសង្គម កងទ័ពថៃគ្មានការវាយប្រហារកម្ពុជាទៀតទេ ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមេសា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោក Adul បាននិយាយពីការឡើងកាន់តំណែងរបស់ខ្លួនពេលស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃមិនទាន់វិលត្រឡប់ទៅរកភាពប្រក្រតីថា គ្មានការដាក់សម្ពាធ និងមិនបារម្ភ ពីព្រោះមានទំនុកចិត្តលើមេបញ្ជាការ និងកងទ័ពក្នុងការការពារអធិបតេយ្យ ។ ប្រសិនបើកើតសង្គ្រាមលើកទី៣ នឹងមានការផ្តល់សញ្ញាជាក់លាក់ ពីព្រោះកងទ័ពថៃមានប្រព័ន្ធស៊ើបការណ៍ តាមដាន និងត្រួតពិនិត្យ ដូច្នេះ ក៏ជឿព័ត៌មានក្នុងបណ្តាញសង្គម ដោយជឿជាក់លើព័ត៌មានផ្លូវការពីអ្នកនាំពាក្យកងទ័ព ចៅហ្វាយស្រុក និងមេភូមិ ។ យើងមិនដឹងថា អ្នកបង្ហោះព័ត៌មានក្នុងបណ្តាញសង្គមត្រូវការអ្វីទេ សូមរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ កុំបង្កើតការបែកបាក់ ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃប្រាប់ពលរដ្ឋមិនបាច់បារម្ភរឿងកើតសង្គ្រាមលើកទី៣ លោកថា ពេលនេះ ប្រទេសថៃកំពុងឈានចូលក្នុងសង្គ្រាមកូនកាត់ (Hybrid Warfare) ដោយសំណូមពរឱ្យអ្នកតាមដានព័ត៌មានក្នុងបណ្តាញសង្គមត្រិះរិះពិចារណាមុននឹងជឿ ។

ការលើកឡើងនេះ បន្ទាប់ពីមានព័ត៌មានញុះញង់មួយចំនួនក្នុងបណ្តាញសង្គមថៃថា អាចនឹងមានសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជា លើកទី៣ ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សភាគច្រើនបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ជាច្រើនផ្នែក រួមទាំងការបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលប្រចាំថ្ងៃដោយសារការបិទព្រំដែន ។ អាជីវករថៃលក់ដូរនៅតាមព្រំដែនបាត់បង់ចំណូលទាំងស្រុងពេលព្រំដែនបិទកន្លងមកនេះ បើសង្គ្រាមលើកទី៣ កើតឡើងមែន នឹងធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍នេះកាន់តែអាក្រក់ខ្លាំង ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក Adul បានឡើងកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថ្មី ជំនួសលោក Natthaphon Narkphanit កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលលោកជាអតីតអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ ទទួលខុសត្រូវសន្តិសុខនៅព្រំដែនភាគឦសាន ។ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា កន្លងមក លោកថា ការឡើងកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ គឺដើម្បីគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ។

កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul ធ្លាប់ច្រានចោលព័ត៌មានថា កងទ័ពថៃនឹងបើកការវាយប្រហារឈ្លានពានកម្ពុជា ជាលើកទី៣ ដោយលោកថា ភាគីថៃគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ជាមួយកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ និងមិនចង់បង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាជាថ្មីទេ ដូច្នេះ ពលរដ្ឋអាចប្រកបរបរធម្មតា ៕

នៅអំឡុងមុនចូលឆ្នាំថ្មីខាងមុខនេះ ប្រទេសថៃប្រឈមនឹងអាកាសធាតុក្តៅហែង និងបរិយាកាសខ្យល់ពុល ស្ទើរពេញផ្ទៃប្រទេស ។ ស្របពេលដែលកំដៅកើនឡើងក្តៅបំផុតរហូតដល់៤៣អង្សាសេ ដែលមនុស្សយើងអាចគ្រោះថ្នា.ក់ដល់ជីវិត ការកើនកំដៅនេះនឹងកើតមានឡើងនៅថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ហើយប្រទេសកម្ពុជាយើងក៏អាចរងផលប៉ះពាល់ពីការកើនកំដៅនៅប្រទេសថៃផងដែរ ព្រោះតែជាប្រទេសដែលមានភូមិសាស្ត្រក្បែរខាងគ្នា ។

សារព័ត៌មាន ខេប៊ីអិន សូមដកស្រង់នូវសារដាស់តឿនរបស់អ្នកជំនាញខាងសុខភាព បរិស្ថានយកមកចែកបន្តដើម្បីការពារសុខភាពបងប្អូនប្រជាជនខ្មែរយើង ដែលបាន និងកំពុងតែធ្វើការនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃ ដូចខាងក្រោមនេះ ៖

អ្នកជំនាញសុខភាព និងបរិស្ថានថៃ លោក ស៊ុនធិ ឃុតឆាវ៉ាត់ បានដាស់តឿនឱ្យថែទាំសុខភាពពេលអាកាសធាតុក្តៅបំផុត ចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ជាពិសេស អ្នករស់នៅភាគខាងជើង និងកណ្តាល ពីព្រោះសីតុណ្ហភាពនឹងកើនឡើងចាប់ពី៤២ ដល់៤៣អង្សាសេ ខណៈទីក្រុងបាងកក ៤១អង្សាសេ ។ បើស្ថិតក្នុងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងចាប់ពី៤១អង្សាសេ រយៈពេល១ម៉ោង នឹងប្រឈមការដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល និងប៉ះពាល់បេះដូង គួរចៀសវាងនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃចាប់ពីម៉ោង៩ព្រឹក ដល់ម៉ោង៣រសៀល និងផឹកទឹក២លីត្រក្នុង១ថ្ងៃដើម្បីរក្សាសីតុណ្ហភាពរាងកាយ ។

លោក ស៊ុនធិ ឃុតឆាវ៉ាត់ បានបង្ហោះសារក្នុងហ្វេសប៊ុកដាស់តឿនឱ្យថែទាំសុខភាពពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងនៅខែមេសា ថា ប្រទេសថៃកំពុងប្រឈមនឹងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង (Extreme heat) ដោយសំណូមពរឱ្យគ្រប់គ្នាបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន ជាពិសេស ចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ។ បើតាមនាយកដ្ឋានឧតុនិយម គឺក្នុងអំឡុងពេលនេះ អាកាសធាតុនឹងក្តៅខ្លាំងបំផុត ហើយសីតុណ្ហភាពនៅខេត្តជាច្រើននឹងកើនឡើងខ្ពស់ ដូចជា ៖ ខេត្តភាគខាងជើង និងកណ្តាល សីតុណ្ហភាពនឹងកើនឡើងខ្ពស់ជាងគេ ចាប់ពី៤២ ដល់៤៣អង្សាសេ ។

អ្នកជំនាញរូបនេះបានបង្ហាញការស្រាវជ្រាវរបស់ទីប្រឹក្សាវេជ្ជសាស្ត្រគ្លីនិក Valiant នៅទីក្រុងឌូបៃ ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ថា បើស្ថិតក្នុងអាកាសធាតុក្តៅរយៈពេល១ម៉ោង ឬតិចជាងនេះ នឹងរងផលប៉ះពាល់សុខភាពជាច្រើន ដូចជា ៖

-សីតុណ្ហភាព ចាប់ពី៣៩ ដល់៤០អង្សាសេ ៖ ខួរក្បាល និងសរីរាង្គផ្សេងៗចាប់ផ្តើមដំណើរការយឺត ឆាប់ហត់ និងដកដង្ហើមញាប់
-សីតុណ្ហភាព ចាប់ពី៤០ ដល់៤១អង្សាសេ ៖ អស់កម្លាំងក្នុងខ្លួន និងងងុយគេងយ៉ាងខ្លាំង
-សីតុណ្ហភាពលើស៤១អង្សាសេ ៖ ប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធក្នុងរាងកាយទាំងអស់ ដូចជា ៖ បេះដូងលោតញាប់ បើកញើសច្រើន ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ដោយសារសីតុណ្ហភាពរាងកាយកើនឡើងខ្ពស់ឆាប់រហ័ស រាងកាយបញ្ចេញកំដៅមិនទាន់ពេល និងឈានទៅបាត់បង់ជីវិត
-សីតុណ្ហភាពលើស៥០អង្សាសេ ៖ រាងកាយមិនអាចទទួលយកបាន និងស្លាប់ដោយសារបេះដូងដំណើរការខុសប្រក្រតី ។

ប្រសិនបើសីតុណ្ហភាពចាប់ពី៣៨អង្សាសេឡើងទៅ អ្នកជំនាញណែនាំឱ្យចៀសវាងនៅកណ្តាលថ្ងៃ ចាប់ពីម៉ោង៩ព្រឹក ដល់ម៉ោង៣រសៀល និងផឹកទឹកឱ្យបានញឹកញាប់ យ៉ាងហោចណាស់ ២លីត្រក្នុង១ថ្ងៃ ។ បើចាំបាច់ត្រូវចេញទៅក្រៅ គួរស្លៀកពាក់ជិតៗ បាំងឆ័ត្រ ពាក់មួក ពាក់វ៉ែនតាការពារកំដៅថ្ងៃ និងនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃឱ្យតិចបំផុត ។

ក្រៅពីនេះ ចៀសវាងផឹកគ្រឿងស្រវឹង កាហ្វេ និងភេសជ្ជៈផ្អែម ពីព្រោះវានឹងប៉ះពាល់សុខភាពកាន់តែខ្លាំង និងប្រឈមការដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល គួរនៅកន្លែងម្លប់ ឬក្នុងអគារ បើកកង្ហារ ឬម៉ាស៊ីនត្រជាក់ជួយបញ្ចេញកំដៅ ។ អ្នកជំនាញបញ្ជាក់ថា នៅមុនពេលចូលឆ្នាំខែមេសា គឺជាពេលក្តៅបំផុត សូមគ្រប់គ្នាថែទាំសុខភាពឱ្យល្អ កុំមើលស្រាលគ្រោះថ្នាក់កើតឡើងដោយសាររលកកំដៅ ៕

ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក Emmanuel Macron កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បានអំពាវនាវដល់ប្រទេសនានាកុំនៅក្រោមឥទ្ធិពលមហាអំណាចអាមេរិក ឬចិន ដែលការអំពាវនាវនេះបន្ទាប់ពីលោកមានជម្លោះពាក្យសម្តីយ៉ាងបើកចំហជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ពាក់ព័ន្ធនឹងសង្គ្រា.មនៅអ៊ីរ៉ង់ និងសមាជិកអង្គការសន្ធិសញ្ញាអាត្លង់ទិកខាងជើង (NATO) មិនជួយបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ។ លោកជំរុញឱ្យប្រទេសទាំងអស់កុំព្រងើយកន្តើយនឹងការចលាចលលើពិភពលោក ត្រូវរួមគ្នាការពារច្បាប់អន្តរជាតិ និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ។

ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ទីក្រុងសេអ៊ូល កាលពីសុក្រ ថ្ងៃទី៣ ខែមេសា លោកប្រធានាធិបតី Macron បានអំពាវនាវដល់ប្រទេសនានាលើពិភពលោក រួមទាំងកូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន ប្រេស៊ីល ឥណ្ឌា អូស្ត្រាលី និងកាណាដា បង្កើត «សម្ព័ន្ធភាពឯករាជ្យ» ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការប្តេជ្ញាចិត្តរួមក្នុងប្រធានបទផ្សេងៗ ដូចជា ៖ ច្បាប់អន្តរជាតិ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ។

ពេលថ្លែងសុន្ទរកថានៅសាកលវិទ្យាល័យ Yonsei ប្រធានាធិបតីបារាំងថា ៖ «ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកនេះ យើងរីករាយនូវអ្វីហៅថាស្ថិរភាព ដែលបង្កើតឡើងលើសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ និងភាពជាក់លាក់ ។ ប៉ុន្តែពេលនេះ អ្វីៗប្រែប្រួល យើងមិនគួរព្រងើយកន្តើយនឹងការចលាចលលើពិភពលោក ដូច្នេះ ត្រូវតែបង្កើតច្បាប់ថ្មីដែលមិនក្រោមឥទ្ធិពលមហាអំណាចអាមេរិក ឬចិន» ។

លោក Macron មិនគាំទ្រសង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលទេ ព្រមទាំងនិយាយទៅកាន់លោកប្រធានាធិបតី Trump ដែលបានចំអកអង្គការ NATO ជាខ្លាក្រដាសព្រោះតែសមាជិកអង្គការនេះមិនជួយបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ថា ៖ «ខ្ញុំមិនជឿលើការដោះស្រាយបញ្ហាដោយគ្រាន់តែទម្លាក់គ្រាប់បែក និងប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពនៅមជ្ឈិមបូព៌ាទេ» ។

លោកធ្លាប់បានលើកឡើងពីភាពតានតឹងរវាងអាមេរិក-ចិន កំពុងតែជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់សន្តិសុខ និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដោយលោកជំរុញឱ្យគ្រប់ប្រទេសដើរតួនាទីឯករាជ្យ ពង្រឹងកិច្ចសហការក្នុងតំបន់ ជាជាងការលម្អៀងទៅរកភាគីណាមួយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា បារាំងបានគាំទ្ររុស្ស៊ី និងចិន ដែលប្រឆាំងក្រុមប្រឹក្សាអង្គការសហប្រជាជាតិអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើប្រតិបត្តិការកងទ័ពលើអ៊ីរ៉ង់នៅច្រកសមុទ្រ Hormuz ។ រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ លោក Macron បានបង្កើនថវិកាវិស័យការពារជាតិដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពមីស៊ីល ដ្រូន និងនាវាមុជទឹក ដោយលោកថា បារាំងអាចនឹងពង្រីកសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនដើម្បីការពារអាល្លឺម៉ង់ និងបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប ៕