ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា ខ្យល់ព្យុះបានបោកបក់យ៉ាងខ្លាំងមកលើវត្តណងឃុម (ឬវត្តឆាមីពុទ្ធោវាទ) ស្ថិតនៅភូមិ១៥ ឃុំនុនទ្រី ស្រុកកាប៊ីនបុរី ខេត្តប្រាជីនបុរី បណ្តាលឱ្យព្រះកេសរបស់ព្រះពុទ្ធបដិមាដ៏ធំដែលនៅផុតពីដំបូលព្រះវិហារ បាក់ធ្លាក់ចុះមកក្រោម ហើយសសរ និងដំបូលព្រះវិហារក៏បាក់រលំដែរ ។ ហេតុការណ៍នេះធ្វើឱ្យអ្នកស្រុកមកចោមរោមមើល និងបារម្ភថា វាអាចជាប្រផ្នូលអាក្រក់សម្រាប់ប្រទេសថៃ ខណៈវត្តនេះត្រូវបានពលរដ្ឋចាត់ទុកថា​ស័ក្តិសិទ្ធិ ។

ព្រះចៅអធិការវត្តណងឃុម បានជូនដំណឹងទៅមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធមកជួយអន្តរាគមន៍ ព្រមទាំងអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋដែលមានចិត្តសទ្ធាជ្រះថ្លាជួយជាថវិកាជួសជុលព្រះពុទ្ធបដិមាឡើងវិញ ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋមកក្រាបសំពះបន្តទៀត ពីព្រោះកន្លងមក មានពលរដ្ឋជាច្រើននាក់បានមកសុំពរផ្សេងៗនៅទីនេះ ។

បើតាមព្រះចៅអធិការវត្តណងឃុម ព្រះនាម ព្រះប៊ុនស៊ុម បញ្ញាផូ មានសង្ឃដីកាថា ព្រះពុទ្ធបដិមានេះធ្វើឡើងដោយព្រះចៅអធិការវត្តចាស់ ប៉ុន្តែព្រះអង្គបានសុគតយូរឆ្នាំហើយ ។ ព្រះចៅអធិការវត្តចាស់ធ្វើព្រះពុទ្ធបដិមានេះឡើង ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ខេត្តប្រាជីនបុរី ចូលមកក្រាបសំពះសុំពរ ។ កន្លងមក ពលរដ្ឋដែលមកសំពះសុំពរនៅទីនេះបានសម្រេចក្តីប្រាថ្នារៀងៗខ្លួន ហើយមានពលរដ្ឋជាច្រើននាក់ធ្វើបុណ្យកឋិនចូលវត្ត ។

ព្រះចៅអធិការវត្តណងឃុម មានសង្ឃដីកាបន្តថា នៅថ្ងៃកើតហេតុ គឺមានខ្យល់ព្យុះបក់មកពីទិសខាងកើតវត្ត បណ្តាលឱ្យព្រះកេសព្រះពុទ្ធបដិមាបាក់ធ្លាក់ដល់ដី ហើយព្រះអង្គចាត់ទុកថា សំណាងល្អហើយ ដែលវាពុំបង្កផលប៉ះពាល់ច្រើនជាងនេះ ។ កាលពីឆ្នាំ២០២១ ព្រះចៅអធិការវត្តចាស់បានធ្វើព្រះពុទ្ធបដិមាដ៏ធំនេះមានកម្ពស់១១ម៉ែត្រ សម្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋមកក្រាបសំពះសុំពរ ពីព្រោះវត្តនេះស័ក្តិសិទ្ធិ ។

វត្តណងឃុម ក៏ជាតំបន់ទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកកាប៊ីនបុរី ផងដែរ ពីព្រោះនៅជុំវិញព្រះពុទ្ធបដិមាដ៏ធំមានស្ពានអាកាស ព្រមទាំងមានកន្លែងស្អាតៗឱ្យភ្ញៀវទេសចរថតរូប ។ ប៉ុន្តែព្រះកេសព្រះពុទ្ធបដិមាបាក់ធ្លាក់ដោយសារខ្យល់ព្យុះ ទើបព្រះចៅអធិការចង់ឱ្យអ្នកមានសទ្ធាជ្រះថ្លាទាំងឡាយរួមគ្នាចូលជាបច្ច័យធ្វើបុណ្យជួសជុលព្រះពុទ្ធបដិមាឡើងវិញ ។

លោក ប្រាសឺត វ៉េវណាំ រស់នៅឃុំនុនទ្រី និយាយថា កាលពីពេលចូលឆ្នាំ អ្នកស្រុកជាច្រើនបានមកសំពះព្រះពុទ្ធបដិមាជាបន្តបន្ទាប់ ហើយអ្នកខ្លះទទួលបានលាភសំណាង និងត្រឡប់មកធ្វើបុណ្យនៅវត្តម្តងទៀត ហើយវាក៏ជាបុណ្យកុសលសម្រាប់វត្តផងដែរ ។ រីឯការធ្វើព្រះពុទ្ធបដិមាដ៏ធំ គឺក្រោយពីព្រះចៅអធិការវត្តចាស់បានទៅរៀនសូត្រនៅវត្តហ្លួងផរសូថន ក្នុងខេត្តឆាក់ឈើងសៅ ពេលត្រឡប់មកវិញ ព្រះអង្គក៏សុំខ្ចីប្រាក់ពីមូលនិធិភូមិមកធ្វើព្រះពុទ្ធបដិមា ។

រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន វត្តពុំទាន់សំណងបំណុលមូលនិធិភូមិអស់ទេ ពីព្រោះព្រះចៅអធិការវត្តចាស់បានសុគតមុន ។ ពលរដ្ឋមានអារម្មណ៍សោកស្តាយជាពន់ពេកចំពោះការដាច់ព្រះកេសព្រះពុទ្ធបដិមា រីឯដើមឈើនៅក្បែរនោះពុំរងផលប៉ះពាល់ទេ គឺមានតែសសរ ដំបូលព្រះវិហារ និងព្រះពុទ្ធបដិមាប៉ុណ្ណោះដែលខូចខាត ។

តាមការសាកសួរអ្នកស្រុកឱ្យដឹងថា ហេតុការណ៍នេះធ្វើឱ្យពួកគេសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះកន្លងមក មានអ្នកធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទីនេះចូលមកក្រាបសំពះសុំពរ ហើយសម្រេចក្តីប្រាថ្នាស្ទើរគ្រប់គ្នា ។ វត្តបានរៀបចំពិធីបុណ្យឱ្យពលរដ្ឋយកសន្លឹកមាសមកបិទនៅលើព្រះពុទ្ធបដិមាជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋបារម្ភពីប្រផ្នូលអាក្រក់កើតឡើងក្រោយហេតុការណ៍នេះ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសថាខ្លួននឹងឈប់ដើរតួជាអ្នកសម្រុះសម្រួលដើម្បីចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនទៀតហើយ ដោយទុកឲ្យប្រទេសទាំង២សម្រេចបើកកិច្ចចរចាដោយផ្ទាល់ និងមិនឲ្យជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកទៀតទេ។

យោងតាមសារព័ត៌មានបរទេសដែលចេញផ្សាយនៅដើមខែឧសភានេះបានឲ្យដឹងថា ៖ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសថាខ្លួននឹងមិនធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលក្នុងការចរចារវាងរុស្ស៊ី និង អ៊ុយក្រែនទៀតឡើយ។ ការសម្រេចចិត្តនេះកើតឡើងបន្ទាប់ភាគីរុស្ស៊ីមិនព្រមទទួលយកកិច្ចព្រមព្រៀងឲ្យឈប់បា..ញ់ទាំងស្រុងទេ ហើយក៏មិនចូលរួមក្នុងការចរចាអំពីបញ្ហានេះដែរ។

អនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក JD Vance បានទទួលស្គាល់ថា “សង្រ្គាមរវាងអ៊ុយក្រែន និង រុស្ស៊ី មិនអាចបញ្ចប់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះបានទេ។ ហើយឥឡូវនេះវាជាពេលដែលប្រទេសទាំង២គួរជួបចរចាគ្នាដោយផ្ទាល់ ព្រោះអាមេរិកលែងលូកដៃចូលលើកិច្ចចរចាណាមួយទៀតហើយ។ លោកបានបញ្ជក់ថា ៖ “វាស្ថិតនៅលើដៃភាគីទាំងសងខាង ក្នុងការសម្រេចចិត្ត ថានឹងបញ្ចប់សង្រ្គាមដ៏កា..ចសាហា..វនេះនៅពេលណា”។

លោក Vance បានបញ្ជាក់ទៀតថា ៖ សហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់សំណើរដ៏ច្បាស់លាស់មួយក្នុងការដកខ្លួនចេញពីការផ្សះផ្សារទំនាក់ទំនង និងបញ្ចប់សង្រ្គាម ហើយពេលនេះនឹងត្រូវទុកតួនាទីឲ្យប្រទេសដែលជាសមីខ្លួនទាំង២ជាអ្នកដោះស្រាយបន្តដោយខ្លួនឯងវិញ។ លើសពីនេះលោកក៏បានលើកជាសំណើរទៅកាន់អ៊ុយក្រែនឲ្យយកចំណុចមួយទៅពិចារណា នោះគឺជាការប្រគល់អំណាចកាន់កាប់ទឹកដីខ្លះទៅឲ្យរុស្ស៊ីទៅដើម្បីទទួលបានសន្តិភាព។

ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ អាមេរិកក៏បានពង្រឹងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងយុទ្ធសាស្រ្តជាមួយអ៊ុយក្រែនតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងប្រគល់ធនធានរ៉ែកម្រមួយចំនួន។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងផ្ដល់សិទ្ធិឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកអាចចូលមកយកធនធានទាំងនោះទៅប្រើប្រាស់បាន និងដើម្បីជាមូលនិធិក្នុងការស្ដារឡើងវិញនៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែនផងដែរ។

សរុបមក សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែមានការគាំទ្រចំពោះអ៊ុយក្រែនដដែល ជាពិសេសតាមផ្លូវសេដ្ឋកិច្ច ប៉ុន្តែចំពោះការចូលរួមចរចារកសន្តិភាព និងការផ្ដល់ជាយុទ្ធសាស្រ្តក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយរុស្ស៊ី គឺអាមេរិកនឹងដកខ្លួនចេញហើយ៕

ទីក្រុងម៉ានីឡា ៖ ក្ដីបារម្ភរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីនទៅលើវិស័យអប់រំនៅក្នុងប្រទេសមិនកាន់តែកើនឡើង បន្ទាប់ពីរបាយការណ៍ស្ថិតិដែលស្រង់បានកាលពីឆ្នាំ២០២៤ បានបង្ហាញថាសិស្សដែលបានបញ្ចប់មធ្យមសិក្សាជិត១៩លាននាក់ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា មិនមានសមត្ថភាពប្រកបអក្សរ និងសរសេប្រយោគធម្មតាតែងសេចក្ដីបានឡើយ។

របាយការណ៍នេះ គឺយោងតាមការស្ទងើមតិ FLEMMS ឆ្នាំ២០២៤ ដែលចេញផ្សាយដោយការិយាល័យស្ថិតិជាតិហ្វីលីពីន (PSA) និងបានបង្ហាញថា ៖ កាលពីមុនឆ្នាំ២០១៩ សិស្សដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាកម្រិតមធ្យមសិក្សា ត្រូវបានចាត់ទុកថាមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការអាន និងសរសេបានល្អ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤ នៅពេលក្រសួងអប់រំបានកែសម្រួលនិយមន័យមួយចំនួននៃអក្ខរកម្មមុខងារ ដើម្បីរួមបញ្ចូលជំនាញយល់ដឹងកម្រិតខ្ពស់លើសពីការអាន ការសរសេ និងលេខជាមូលដ្ឋាន បានបង្ហាញថា សិស្សចំនួន ៧៩% ដែលបានបញ្ចប់មធ្យមសិក្សាកម្រិតទាប អាចយល់អត្ថន័យនៃសំណេរនោះបាន ខណៈសិស្សចំនួន ២១%ទៀត មិនអាចអានបាន និងអានបានតែមិនយល់អត្ថន័យរបស់វាឡើយ។

ជាក់ស្ដែងមិនមែនពួកគេមិនអាចបានសោះនោះទេ ប៉ុន្តែសមត្ថភាពប្រើប្រាស់អក្សរសាស្រ្តរបស់ពួកគេគឺបានក្នុងកម្រិតតិចតួចបំផុតដែលអាចយកជាការបាន ព្រោះភាគច្រើនពួកគេអាចយល់អត្ថន័យឯកសារសាមញ្ញមួយបានឡើយ។ តួរលេខសិស្សដែលខ្សោយអក្ខរកម្មចំនួន ២១% ឬស្មើ ១៨.៩៦លាននាក់ គឺជាចំនួនដ៏ខ្ពស់ និងមិនគួរមានឡើយនៅក្នុងសម័យកាលបច្ចុប្បន្នដែលទំនើបនេះ។

ដោយឡែក អ្នកជំនាញបានរកឃើញនូវមូលហេតុ និងកត្តាមួយចំនួនដែលនាំឲ្យមានភាពចុះខ្សោយនៃវិស័យអក្ខរកម្មនៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីនថាមានដូចជា ៖ គុណភាពអប់រំទាប, គ្រូបង្រៀនគ្មានជំនាញគ្រប់គ្រាន់, ខ្វះខាតធនធាន (គ្រូបង្រៀន, បន្ទប់រៀន, សម្ភារៈ..) , ភាពមិនច្បាស់លាស់នៃភាសា ព្រោះប្រទេសហ្វីលីពីនប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេសផង និងភាសាហ្វីលីពីនផង ធ្វើឲ្យសិស្សមានការភាន់ច្រលំ ជាពិសេសសិស្សពីថ្នាក់តូចទៅ និងកត្តាបោះបង់ការសិក្សាបន្ទាប់ពីមានវិបត្តិកូវីដ-១៩។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសហ្វីលីពីនមានប្រជាជនសរុបចំនួន ១១៨លាននាក់ (ទិន្នន័យ២០២៤) ហើយចំនួនប្រជាជនសរុបដែលមានកម្សោយអក្ខរកម្មគឺមានចំនួន ១៨ ទៅ ១៩លាននាក់ ឬស្មើ ១៥ ទៅ ១៦ភាគរយនៃប្រជាជនសរុប។ ដូច្នេះ វាជាសញ្ញាហានិភ័យដ៏ធំបំផុតសម្រាប់ប្រព័ន្ធអប់រំ ហើយរដ្ឋាភិបាលកំពុងយកចិត្តទុកដាក់ដោះស្រាយបញ្ហាមួយនេះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាំងពីចុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ខ្យល់ព្យុះរដូវក្តៅបានបោកបក់មកលើប្រទេសថៃ ធ្វើឱ្យបណ្តាខេត្តជាច្រើនបាក់ដើមឈើតាមផ្លូវ រលំបង្គោលភ្លើង ដាច់ចរន្តអគ្គិសនី និងមានទឹកជំនន់ ។ អាជ្ញាធរបានប្រកាសឱ្យពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នគ្រោះធម្មជាតិកើតឡើងភ្លាមៗ ដូចជា ៖ ការបាក់ដី និងទឹកហូរពីតំបន់ព្រៃភ្នំ ដោយប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិមានតម្លៃ និងសត្វពាហនៈទៅកាន់កន្លែងខ្ពស់ ឬមានសុវត្ថិភាពជាបន្ទាន់ ប៉ុន្តែបើទោះជាសត្វពាហនៈរួចផុតពីគ្រោះថ្នា.ក់ដោយសារទឹកជំនន់ក្តី ប៉ុន្តែពួកវាបែរជាងា.ប់ ដោយសាររន្ទះបា.ញ់ ទៅវិញ ។

សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា កាលពីយប់ថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ខ្យល់ព្យុះរដូវក្តៅបានបង្កឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ និងខ្យល់បោកបក់ខ្លាំងនៅខេត្តសុខោទ័យ បណ្តាលឱ្យគោរបស់លោក ព្រីឆា ឡាមូន ចំនួន១៣ក្បាល ដែលបានចងក្រោមដើមឈើនៅទីវាល ស្ថិតក្នុងភូមិ៥ ក្នុងឃុំវាំងលឹក ស្រុកបានដានឡានហយ ត្រូវរន្ទះបាញ់ងាប់ ។ វាធ្វើឱ្យលោកតក់ស្លុតយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះពុំធ្លាប់ជួបហេតុការណ៍នេះជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ។ ក្រោយមក មន្ត្រីបសុសត្វស្រុក និងអាជ្ញាធរឃុំវាំងលឹក ក៏បានចុះមកត្រួតពិនិត្យនៅកន្លែងកើតហេតុ ។

លោក ព្រីឆា ឡាមូន អាយុ៦០ឆ្នាំ ជាម្ចាស់គោដែលត្រូវរន្ទះបាញ់ងាប់ និយាយថា កាលពីយប់ថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា កន្លងមក លោក និងក្រុមគ្រួសារបានចងគោចំនួន២៤ក្បាលក្រោមដើមឈើនៅទីវាលជិតផ្ទះ ។ នៅយប់នោះ លោកបានឮសំឡេងរន្ទះបាញ់ខ្លាំងៗជាច្រើនលើក ដែលធ្វើឱ្យលោកបារម្ភពីគោទាំង២៤ក្បាល នៅក្រោមដើមឈើ ប៉ុន្តែលោកពុំបានចេញមកមើលទេ ។ លុះព្រឹកឡើង លោកក៏ចេញមកមើលគោរបស់ខ្លួន ឃើញថា គោបានងាប់អស់ចំនួន១៣ក្បាល ដោយសាររន្ទះបាញ់ ។

លោករន្ធត់ចិត្តយ៉ាងខ្លាំងចំពោះហេតុការណ៍ដែលកើតឡើងនេះ ពីព្រោះពុំធ្លាប់ឃើញរន្ទះបាញ់បែបនេះពីមុន ។ រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក លោកតែងតែយកគោមកចងនៅក្រោមដើមឈើជានិច្ច និងគ្មានហេតុការណ៍អ្វីកើតឡើយទេ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២៥ លោកបានយកដែកមកធ្វើក្រោលគោ ហើយវាអាចជាមូលហេតុបណ្តាលឱ្យមានរន្ទះបាញ់ ។ រីឯខ្មោចគោទាំង១៣ក្បាល លោកបានលក់ទៅឱ្យក្រុមអាជីវករអស់ហើយ គឺគោ១ក្បាល លក់តម្លៃ២,០០០បាត (ឬជាង៦០ដុល្លារអាមេរិក) ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីរន្ទះបាញ់ងាប់គោមួយហ្វូងនៅភូមិ៥ ឃុំវាំងលឹក អាជ្ញាធររាយការណ៍ថា លំនៅឋានពលរដ្ឋនៅភូមិ៤ និងភូមិ១០ ក្នុងឃុំខៅកែវស្រ៊ីស៊ុប៊ូន បានខូចខាតចំនួន៣ខ្នង ដោយសារខ្យល់ព្យុះ ។ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានត្រៀមកម្លាំងជួយជុសជុលលំនៅឋានពលរដ្ឋ និងសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដោយសារប្រទេសថៃរងឥទ្ធិពលខ្យល់ព្យុះរដូវក្តៅ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ អាជ្ញាធរស្រុកដូនតាន់ ខេត្តមុកដាហាន ប្រទេសថៃ បានប្រកាសតំបន់បិទខ្ទប់ជំងឺ “អង់ត្រាក់” ដោយសារមានអ្នកភូមិយ៉ាងហោចណាស់ ២៤៧នាក់ បានធ្វើទុក្ខមិនស្រួលខ្លួនចូលមន្ទីពេទ្យ និងថែមទាំងមានមនុស្សម្នាក់បានស្លា..ប់ បន្ទាប់ពីពួកគេបានកា..ប់គោចែកគ្នាបរិភោគក្នុងកម្មវិធីបុណ្យមួយនៅក្នុងភូមិ។

នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺ (DDC) នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ បានបញ្ជាក់ថា ជំងឺអង់ត្រាក់(Anthrax) ឬ ឈាមខ្មៅ ឬ ពិសធ្យូង គឺជាជំងឺ zoonotic ធ្ងន់ធ្ងរដែលបង្កឡើងដោយមេរោគ Bacillus anthracis ដែលរស់នៅលើដីក្នុងបរិស្ថានអស់ជាច្រើនឆ្នាំ។ វាឆ្លងទៅលើសត្វចៃដូចជា គោ ក្របី ពពែ និងចៀម ហើយអាចឆ្លងទៅមនុស្សតាមរយៈការប៉ះផ្ទាល់ ការបរិភោគសាច់ឆៅ ឬមិនទាន់ឆ្អិន និងការប៉ះពាល់នឹងកន្លែងដែលមានមេរោគនោះ។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Phanumat Yannawetsakun អគ្គនាយក DDC បានប្រកាសនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ១ ឧសភា ថា មនុស្សម្នាក់ដែលបានស្លា..ប់ដោយសារជំងឺ anthrax គឺជាកម្មករសំណង់ ភេទប្រុស អាយុ៥៣ឆ្នាំ និងមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ លោក Phanumat បានបញ្ជាក់ទៀតថា ៖ អ្នកជំងឺបានកើតដំបៅនៅដៃស្តាំកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ហើយបានចូលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា។ រោគសញ្ញារបស់គាត់កាន់តែអាក្រក់ទៅៗ ដោយមុខរបួសប្រែជាខ្មៅ ហើមកូនកណ្តុរនៅក្រោមក្លៀកខាងស្តាំ ដួលសន្លប់ និងប្រកាច់មុនពេលគាត់ស្លា..ប់អំឡុងពេលព្យាបាល។ គ្រូពេទ្យនៅទីនោះសង្ស័យថាវាអាចជាជំងឺ “អង់ត្រាក់” ហើយបានបញ្ជូនសំណាកទៅមន្ទីរពិសោធន៍ និងពិតជាបានរកឃើញមេរោគ Bacillus anthracis ប្រាកដមែន។

ក្រុមត្រួតពិនិត្យជំងឺរួមគ្នាពី DDC ដែលធ្វើការស៊ើបអង្កេតពីប្រភពដើមនៃជំងឺនេះ បានកំណត់អត្តសញ្ញាណបុគ្គលដែលកំពុងមានហានិភ័យឆ្លងចំនួន 247 នាក់ ហើយមាន 28 នាក់ដែលបានប៉ះពាល់សត្វគោនោះដោយផ្ទាល់ព្រោះពួកគេជាអ្នកចូលរួមក្នុងការសម្លា..ប់ រឺឯ 219 នាក់ទៀតគឺជាអ្នកបានទទួលទានសាច់គោឆៅ។

ចំពោះរោគសញ្ញា ជាធម្មតាវានឹងលេចឡើងក្នុងរយៈពេល 1-5 ថ្ងៃ ដែលកើតមានជាគ្រុនក្តៅ ក្អួតចង្អោរ ឈឺពោះធ្ងន់ធ្ងរ ដំបៅខ្មៅនៅស្បែក និងពិបាកដកដង្ហើម។ បើមិនព្យាបាលទាន់ពេលទេ អត្រាស្លាប់អាចកើនឡើងដល់ 80%។

មន្ទីរសុខាភិបាលថៃក៏បានជូនដំណឹងដល់ពលរដ្ឋអំពីវិធីការពារខ្លួន និងទប់ស្កាត់ជំងឺនេះដូចខាងក្រោម៖
-ជៀសវាងការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ជាមួយសត្វគោ ក្របី ពពែ និងចៀម។
-លាងដៃរបស់អ្នក និងសម្អាតរាងកាយឱ្យបានហ្មត់ចត់ បន្ទាប់ពីប៉ះពាល់សត្វ។
-ទទួលទានតែសាច់ឆ្អិន ហាមបរិភោគសាច់ឆៅ។
-រាយការណ៍ការស្លា..ប់របស់សត្វដែលខុសប្រក្រតីទៅអាជ្ញាធរជាបន្ទាន់។
-ទៅជួបជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញជាបន្ទាន់ ករណីកើតមានរោគសញ្ញាគួរឲ្យសង្ស័យណាមួយលើរាងកាយ៕