ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Matichon ឱ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ គណបក្សភូមិចៃថៃបានចេញសេចក្កីថ្លែងការណ៍អំពាវនាវឱ្យគណបក្សនយោបាយទាំងអស់គាំទ្រការលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀង (MOU) ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ព្រំដែនថៃ ។ នាថ្ងៃអនាគត ថៃនៅតែអាចចរចាទ្វេភាគីជាមួយកម្ពុជា បើទោះជាគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងទាំង២ច្បាប់ក្តី ។

កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា គណបក្សភូមិចៃថៃបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលមានខ្លឹមសារថា ដោយសារអសន្តិសុខនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងការប៉ះទង្គិចគ្នាកន្លងមក ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃលើកឡើងពីការលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០០១ ជាមួយកម្ពុជាកាន់តែច្រើន ។ ភាគីថៃបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសកិច្ចព្រមព្រៀង MOU រហូតដល់ជាង៦០០លើក ។

ទោះជាពេលនេះ សមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្ររបស់គណបក្សភូមិចៃថៃបានចូលរួមថែទាំពលរដ្ឋភៀសសឹកនៅជម្រកបណ្តោះអាសន្នក្នុង៤ខេត្ត រួមមាន ៖ ខេត្តបុរីរាំ សុរិន្ទ ស៊ីសាកេត និងឧប៊ុនរ៉ាជថានី ប៉ុន្តែគណបក្សភូមិចៃថៃបានតាមដានរឿងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះរហូតមក ។ មតិយល់ស្របឱ្យលុបចោលកិច្ចព្រមទាំង២ច្បាប់ គឺបានលើកឡើងពីផលប៉ះពាល់នៅព្រំដែន ហើយចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យថៃ ខណៈមតិពុំយល់ស្របផ្តល់ហេតុផលថា ចាំបាច់ត្រូវរក្សាទុកកិច្ចព្រមព្រៀងនេះសម្រាប់ចរចាជាមួយកម្ពុជា ។

កិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០០ គឺជាអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាស្តីពីការបង្កើតបង្គោលព្រំដែនគោក គឺជាតំបន់ដែលកម្ពុជា-ថៃនៅមានជម្លោះពុំទាន់ដាច់ស្រេច ។ រីឯកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០១ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបែងចែកដែនសមុទ្រដែលសម្បូរដោយភោគទ្រព្យធម្មជាតិយ៉ាងច្រើន ជាពិសេស ឧស្ម័នធម្មជាតិ ។

គណបក្សភូមិចៃថៃយល់ថា ប្រសិនបើលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ នាថ្ងៃអនាគត ក៏កម្ពុជា-ថៃនៅតែចរចាទ្វេភាគីបាន ។ ដូច្នេះ ស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ន សមស្របបំផុតដែលសភាតំណាងរាស្ត្រថៃគួរពិចារណាពីការលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងទាំង២ច្បាប់នេះ ។

គណបក្សភូមិចៃថៃបានដាក់សំណើបន្ទាន់មួយទៅសភាតំណាងរាស្ត្រឱ្យបង្កើតគណៈកម្មការសិក្សាពីការលុបកិច្ចព្រមព្រៀងឱ្យមានផលប៉ះពាល់តិចតួចបំផុត ។ ពេលគណៈកម្មការនេះពិចារណាពីទិន្នន័យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរួចហើយសម្រាប់បង្ហាញសាធារណជន ចុងក្រោយ គួរស្តាប់សំឡេងពលរដ្ឋក្នុងការធ្វើប្រជាមតិដើម្បីតម្លាភាព និងមានការទទួលស្គាល់ពីពលរដ្ឋនៅទូទាំងប្រទេស ។

ហេតុនេះ គណបក្សភូមិចៃថៃសូមអំពាវនាវឱ្យគណបក្សនយោបាយទាំងអស់គាំទ្រការលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងទាំង២ច្បាប់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ពីព្រោះគណបក្សនយោបាយត្រូវសាមគ្គីគ្នាការពារជាតិ និងដោះស្រាយបញ្ហាជាតិ ៕

ប្រធានធិបតីប្រទេសអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី (Volodymyr Zelenskyy) បានត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ក្នុងការជួបចរចាជាមួយលោក ពូទីន ដើម្បីបញ្ចប់សង្រ្គាម ដែលកើតឡើងតាំងពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។

មុននឹងឈានដល់កិច្ចប្រជុំនេះ រុស្សុី បានដាក់សំណើ២ទៅកាន់អ៊ុយក្រែន ដោយត្រូវបោះបង់គំនិតចង់យកឧបទ្វីបគ្រីមៀ និងគោលបំណងចូលជាសមាជិកអង្គការ NATO។ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី បានប្រកាសយ៉ាងដាច់អហង្ការថា៖” អ៊ុយក្រែន នឹងមិនឱ្យបាត់ទឹកដី ដើម្បីប្តូរយកសន្តិភាព ពីប្រទេសរុស្សុីដែលកំពុងឈ្លានពានខ្លួននោះទេ”។

ជំនួបរវាងលោកពូទីន និងលោក ហ្សេលេនស្គី ទំនងជាធ្វើឡើងនៅសប្តាហ៍ខាងមុខទៀត ដោយមានការធានាសន្តិសុខពីលោកដូណាល់ត្រាំ។

គួរបញ្ជាក់ថា ឧបទ្វីបគ្រីមៀ គឺជាដែនដីរបស់អ៊ុយក្រែននៅមុនឆ្នាំ ២០១៤ តែក្រោយមកត្រូវបានកាន់កាប់ដោយរុស្ស៊ីជំនួសវិញ៕

អ៊ីស្រាអែល បានប្រកាសប្រតិបត្តិការវាយលុកពេញទំហឹង ដើម្បីដណ្តើមកាន់កាប់តំបន់ហ្គាហ្សាពីប៉ាឡេស្ទីន។

ប្រតិបត្តិនេះ មានឈ្មោះថា Gideon’s Chariots II ដែលអ៊ីស្រាអែល បានកោះហៅទាហានបម្រុងរហូតដល់៦មុឺននាក់ ដើម្បីធានាឱ្យបានការគ្រប់គ្រងតំបន់ហ្គាហ្សាទាំងស្រុង។

តំបន់ហ្គាហ្សា មានផ្ទៃដីសរុប ៣៦៥គីឡូម៉ែត្រ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានយោធាអ៊ីស្រាអែលកាន់កាប់ប្រមាណជា៧៥ភាគរយ។

គម្រោងវាយដណ្ដើមយកហ្គាហ្សាទាំងមូលនេះ នឹងផ្តល់ផលអាក្រក់ដល់ស៊ីវិល ជាពិសេសរារាំងការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំង ដែលកំពុងស្ថិតក្រោមកណ្ដាប់ដៃក្រុមហាម៉ាស។

គួរបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន និងបណ្តាប្រទេសកាន់សាសនាអុីស្លាម យល់ឃើញថា ទឹកដីអុីស្រាអែល តំបន់ហ្គាហ្សា ស្រ្ទីប (Gaza strip) និងតំបន់វែស ប៊ែង (West Bank) គឺស្ថិតក្នុងដែនដីប៉ាឡេស្ទីនអស់រយៈពេល២០០០ឆ្នាំមកហើយ មុននឹងត្រូវរដ្ឋអុីស្រាអែល ធ្វើសង្គ្រាមដណ្តើមយក៕

ថៃ៖ នាយកដ្ឋានបង្ការ និងកាត់បន្ថយគ្រោះមហន្តរាយនៅថៃ ហៅកាត់ថា DDPM របស់ថៃ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ បានព្រ.មានពីហានិភ័យនៃគ្រោះទឹកជំនន់កម្រិតខ្ពស់ ដែលកើនឡើងពីទន្លេចៅផ្រាយ៉ា នឹងជន់លិចខេត្តភាគកណ្ដាលចំនួន១០ រួមទាំងទីក្រុងបាងកក។ ដូច្នេះអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋថៃឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នឲ្យបានខ្ពស់បំផុត ចាប់ពីថ្ងៃទី ២១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ តទៅ។

លោក Phasakon Boonyalak អគ្គនាយកនៃនាយកដ្ឋានបង្ការ និងកាត់បន្ថយគ្រោះមហន្តរាយ (DDPM) បានឲ្យដឹងថ៖ ខេត្តទាំង១០ របស់ប្រទេសថៃដែលមានលទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការរងគ្រោះទឹកជំនន់រួមមាន៖ Uthai Thani, Chai Nat, Sing Buri, Ang Thong, Suphan Buri, Phra Nakhon Si Ayutthaya, Lop Buri, Pathum Thani, Nonthaburi, Samut Prakan និងទីក្រុងបាងកក។

ខេត្តនិងរាជធានីខាងលើនេះ សុទ្ធសឹងតែជាខេត្តដែលស្ថិតនៅតាមដងទន្លេចៅផ្រាយ៉ា ហើយហានិភ័យនៃទឹកជំនន់នេះបានកើនឡើងខ្ពស់ ស្របពេលដែលកម្ពស់ទឹកទន្លេបានហក់ឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដូច្នេះវានឹងធ្វើឲ្យតំបន់ទំនាបជាច្រើនជាប់ដងមាត់ទន្លេ អាចប្រឈមនឹងការជន់លិច ដោយមានកម្រិតទឹកកើនឡើងពីកម្រិតបច្ចុប្បន្នប្រហែល០.១០ ទៅ ០.៩០ម៉ែត្រ។

អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធបានចាប់ផ្ដើមចុះទៅសម្របសម្រួលនៅតាមខេត្តទាំងឡាយណាដែលនាយកដ្ឋាន DDPM បានជូនដំណឹង ដើម្បីត្រួតពិនិត្យទំនប់ទឹក រៀបចំឧបករណ៍ និង គ្រឿងបរិក្ខារជំនួយសង្រ្គោះគ្រោះមហន្តរាយ។ ចំណែកខាងមន្ត្រីជំនាញ ក៏កំពុងតែតាមដានស្ថានការណ៍យ៉ាងយកចិត្ត និងត្រៀមខ្លួនជាស្រេចសម្រាប់ប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះ 24/24 ម៉ោង។

គួរជម្រាបថា កន្លងមកក្រុមអ្នកជំនាញធ្លាប់បានព្រមានថាប្រទេស និងទីក្រុងមួយចំនួនរួមទាំងទីក្រុងបាងកក នឹងជនលិចកប់នៅក្រោមទឹកនៅពេលអនាគតជាក់ជាមិនខាន ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលរបស់ពួកគេមិនរកវិធានការទប់ទល់ និងដោះស្រាយចាប់ពីពេលនេះតទៅទេនោះ។

ក្រុមអ្នកជំនាញក៏បានពន្យល់ផងដែរថា ទីក្រុងបាងកករបស់ថៃទីតាំងភូមិសាស្ត្រស្ថិតនៅចំដីទំនាបនៃសណ្តទន្លេចៅផ្រាយ៉ា និងនៅជិតមាត់សមុទ្រ ដែលមានកម្ពស់ជាមធ្យមប្រហែល១.៥ ទៅ២ ម៉ែត្រ ពីនីវ៉ូទឹកសមុទ្រប៉ុណ្ណោះ ខណៈតំបន់ខ្លះអាចមានកម្ពស់ទាបជាងនេះទៅទៀត។ ជាមួយគ្នានេះ ដោយសារតែកម្រិតទឹកសមុទ្រនៅលើភពផែនដីបានកើនឡើងខ្ពស់ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ រួមផ្សុំនឹងកត្តាស្រុតដីទៀតនោះ ធ្វើឲ្យទីក្រុងបាងកកកំពុងប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ ពីការជន់លិចដោយសារទឹកជំនន់នាពេលខាងមុខ៕

មាសសុទ្ធមិនខ្លាចភ្លើង ប៉ុន្តែថៃខ្លាចភាគីទី៣! ក្រោយនាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេសុី លោក Anwar Ibrahim បានស្នើសុំដាក់កម្លាំងអ្នកសង្កេតការណ៍បន្ថែមនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នាយករដ្ឋមន្រ្តីស្តីទី លោក Phumtham Wechayachai បានចេញមកច្រានចោលសំណើរនោះវិញភ្លាម ដោយលើកហេតុផលថា ជម្លោះព្រំដែនគឺជាបញ្ហាទ្វេភាគី ថៃមិនត្រូវការភាគីទី៣ឡើយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២០ ខែសីហា។

តាមរយៈការបដិសេធសំណើរនេះ លោក Phumtham បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ជម្លោះព្រំដែនរវាងថៃ និងកម្ពុជា គឺជាបញ្ហាទ្វេភាគី ហើយមិនគួរបើកឲ្យមានការជ្រៀតជ្រែកពីខាងក្រៅឡើយ។ លោកបានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ស្ថានភាពនៅតែស្ថិតក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍បណ្តោះអាសន្នអាស៊ាន (IOT) ដូចដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅនាពេលថ្មីៗនេះ។

លោក Phumtham បានបន្ថែមទៀតថា៖ ប្រសិនបើ ASEAN IOT ចង់បានមនុស្សបន្ថែម សម្រាប់បំពេញប្រតិបត្តិការសង្កេតការណ៍ ពួកគេត្រូវតែប្រើប្រាស់អនុព័ន្ធយោធាមកពីស្ថានទូត ASEAN ឬបុគ្គលិកមកពីស្ថានទូត ASEAN ចំនួន៨។ លោកបានបញ្ជាក់ប្រាប់នាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ីថា ថៃមិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកខាងក្រៅចូលរួមនៅក្នុងប្រតិបត្តិការនេះទេ។

ឆ្លើយតបទៅនឹងការលើកឡើងរបស់មេដឹកនាំថៃបែបនេះ លោក Anwar Ibrahim បាននិយាយថា៖ ការបន្ថែមអ្នកអង្កេតការណ៍ មិនមែនជាការជ្រៀតជ្រែកជម្លោះកម្ពុជា និងថៃនោះទេ ប៉ុន្តែដោយសារក្តីបារម្ភលើចំនួនមានកម្រិតនៃអ្នកអង្កេតការណ៍ ចុះទៅទីតាំងផ្ទាល់។

គួរបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនមានបញ្ហាជាមួយនឹងសំណើររបស់ម៉ាឡេសុីក្នុងការបន្ថែមអ្នកសង្កេតការណ៍នៅតាមព្រំដែនឡើយ ដោយសារប្រសិនបើមានការអនុវត្តបែបនេះ វានឹងជំរុញឲ្យបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងតម្លាភាព គ្មានការចោ.ទប្រកាន់ដដែលៗថាខាងណារំលោ.ភបំពានលើខាងណានោះទេ។

ផ្ទុយទៅវិញ ការណ៍នេះហាក់ត្រូវបានយល់ឃើញខុសគ្នាទាំងស្រុងពីភាគីកម្ពុជា ដោយថៃបែរជាយល់ថា ការបន្ថែមអ្នកសង្កេតការណ៍ គឺជាការបន្ថែមភាគីទី៣ឲ្យចូលលូកដៃជ្រៀតជ្រែកចូលក្នុងជម្លោះរវាងកម្ពុជា និង ថៃ ដែលគួរតែមានការដោះស្រាយត្រឹមទ្វេភាគីប៉ុណ្ណោះ។ ទង្វើនេះបានបង្ហាញឲ្យឃើញពីចេតនាចង់លាក់បាំងការពិតពីភ្នែកអន្តរជាតិ ទើបបានជាថៃមិនចង់ឲ្យមានអ្នកមកសង្កេតការណ៍បន្ថែមដូច្នេះ ព្រោះថាបើថៃពិតជាស្អាតស្អំ និងគោរពច្បាប់មែន ហេតុអ្វីថៃចាំបាច់ត្រូវខ្លាចភាគីទី៣?