បាងកក៖ អ្នកនាំពាក្យយោធាថៃប្រឹងលួងចិត្តពលរដ្ឋថា ការណ៍ដែលគ្មានកងទ័ពថៃនៅប្រាសាទតាក្របីមិនមែន«ជាការបរាជ័យ ឬ រត់»ទេ ប៉ុន្តែជា«យុទ្ធសាស្ត្រដកថយ» ដើម្បីទុកអោយយន្តហោះ និងទ័ពអាកាសធ្វើការវិញ។ ចំណែកនៅទីតាំងភ្នំទ្រព្យគឺជាតំបន់ដែលមានមីនច្រើន ធ្វើអោយកងទ័ពថៃមានការខូចខាតច្រើន ដូច្នេះទើបដកទ័ពចេញសិន។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានបាងកកប៉ុស្តិ៍។

នាព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ បានឲ្យដឹងថា អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃ លោក Winthai Suwaree កាលពីម្សិលមិញបានបដិសេធសេចក្តីរាយការណ៍ ដែលអះអាងថា «ទាហានថៃត្រូវបានបញ្ជាឱ្យដកថយ» បន្ទាប់ពីដណ្តើមបានការគ្រប់គ្រងតំបន់ជម្លោះប្រាសាទតាក្របី ក្នុងខេត្តសុរិន្ទ ជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។

លោក Winthai បានពន្យល់ពាក្យថា “ការដកថយ” នៅក្នុងបរិបទយោធាជារឿយៗគឺសំដៅទៅលើការកែសម្រួលយុទ្ធសាស្ត្រ មិនមែនជាសញ្ញានៃការចុះចាញ់ ឬដកថយក្នុងន័យបរាជ័យនោះទេ។ លោកបាននិយាយថា «ការដកយុទ្ធសាស្ត្រគឺជាប្រយុទ្ធស្តង់ដារមួយនៅក្នុងតំបន់ ដែលជារឿយៗត្រូវបានប្រើដើម្បីដាក់កងកម្លាំងឡើងវិញ ឬអនុញ្ញាតឱ្យមានការវា.យប្រហារតាមផ្លូវអាកាស។ ចលនាបែបនេះមិនបង្ហាញពីការបោះបង់ប្រតិបត្តិការនោះទេ ប៉ុន្តែជាផ្នែកនៃយុទ្ធសាស្ត្រយោធាជំនួសវិញ។

អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពរូបនេះបានបន្តថា៖ តំបន់ប្រាសាទតាក្របី រួមទាំងភ្នំ៣៥០ ដែលនៅជិតនោះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រ។ ចំណែកកងទ័ពបាននិយាយថា បេសកកម្មរបស់ខ្លួនគឺការពារអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសថៃ និងធ្វើឱ្យប្រាកដថាគ្មានកងទ័ពកម្ពុជាឈរជើងក្នុងទឹកដីថៃឡើយ។

គួរជម្រាបថា ការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃដូចខាងលើនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានព័ត៌មានផ្សព្វផ្សាយជាបន្តបន្ទាប់ថា តំបន់សំខាន់ៗរួមមានប្រាសាទតាក្របី ប្រាសាទតាមាន់ តំបន់ភ្នំទ្រព្យ និងតំបន់ជាច្រើនផ្សេងទៀត ត្រូវបានកងកម្លាំងកម្ពុជាវា.យយកមកគ្រប់គ្រងបានទាំងស្រុង ជាហេតុធ្វើឲ្យពលរដ្ឋថៃមិនសុខចិត្ត ទើបយោធាថៃធ្វើការបកស្រាយបែបនេះ។

យ៉ាងណាក៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់ថា ការលើកឡើងត្រង់ចំណុច «ដកថយកម្លាំង ដើម្បីទុកអោយទ័ពអាកាសធ្វើការ» អាចឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ ពីគម្រោងការវា.យប្រហារជាថ្មី និងចេតនាចង់កម្ទេចប្រាសាទ ឬធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រាសាទ ដោយមិនខ្វល់ពីការអំពាវនាវរបស់សមាគមន៍អន្តរជាតិ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ វីនឆ័យ សុវ៉ារី បានច្រានចោលព័ត៌មានកងទ័ពថៃជម្លៀសពលដ្ឋរស់នៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីបើកការឈ្លានពានកម្ពុជាជាថ្មី មុនកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កម្ពុជា-ថៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ។ លោកថា ជាព័ត៌មានមិនពិត កងទ័ពថៃគ្រាន់តែត្រៀមខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ករណីកម្ពុជាបង្កើនកម្លាំងទ័ព និងអាវុ.ធតាមព្រំដែន ។

ព័ត៌មានផ្សព្វផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ថា កងទ័ពថៃបានជម្លៀសពលរដ្ឋនៅខេត្តសុរិន្ទ ទៅកាន់ជម្រកបណ្តោះអាសន្ន ដោយសារត្រៀមឈ្លានពានកម្ពុជាជាថ្មីនៅតាមព្រំដែន ចាប់ពីប្រាសាទតាមាន់ ប្រាសាទតាក្របី ប្រាសាទព្រះវិហារ រហូតដល់តំបន់អានសេះ មុនកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កម្ពុជា-ថៃ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី គឺពុំមែនជាការពិតឡើយ ខណៈមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបានច្រានចោលព័ត៌មាននេះភ្លាមៗ ។

អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ វីនឆ័យ សុវ៉ារី និយាយថា ព័ត៌មាននេះពុំពិតទេ បច្ចុប្បន្ន កងទ័ពថៃពុំបានជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពីលំនៅឋានទេ សូមពលរដ្ឋថៃជឿជាក់ព័ត៌មានពីប្រភពផ្លូវការ និងកុំជឿជាក់ព័ត៌មានក្រៅផ្លូវការដែលធ្វើឱ្យជ្រួលច្របល់ក្នុងសង្គម ។ កងទ័ពថៃគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ប៉ុន្តែកងទ័ពថៃត្រៀមខ្លួនទប់ទល់ស្ថានការណ៍មិននឹកស្មានដល់ ប្រសិនបើកម្ពុជាបំពានបទឈប់បាញ់ញឹកញាប់ ឬកម្ពុជាបង្កើនកម្លាំងទ័ព និងអាវុធតាមព្រំដែន ។

ដូចគ្នានេះ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ និងជាគណៈកម្មាធិការមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ លោក ជិរ៉ាយុ ហួងសាប់ និយាយថា ថៃគ្មានការជម្លៀសពលរដ្ឋនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃដើម្បីឈ្លានពានកម្ពុជាទេកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ពីព្រោះថៃពុំល្មើសអធិបតេយ្យប្រទេសជិតខាងមុន ។

បើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឱ្យដឹងថា កងទ័ពអាកាស កងទ័ពជើងគោក និងកងទ័ពជើងទឹកថៃ បានត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃរយៈពេល២៤ម៉ោង ដោយកងទ័ពថៃចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កើនកម្លាំងទ័ពជាបន្តបន្ទាប់ ។

មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង បានហៅអភិបាលខេត្តចំនួន២០ នៅភាគឦសានប្រជុំជាបន្ទាន់កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ស្តីពីការបង្ហោះដ្រូនលើដែនអាកាស ។ លោកបានបញ្ជាឱ្យអភិបាលខេត្តទាំងអស់ត្រួតពិនិត្យទីតាំងសំខាន់ៗ រួមមាន ៖ សាលាក្រុង ពហុកីឡដ្ឋាន ឃ្លាំងអាវុធ ស្ថានីយប៉ូលិស ស្ថានីយដឹកអ្នកដំណើរ និងអាកាសយានដ្ឋាន រួមទាំងស្វែងរកឧបករណ៍ការពារដ្រូនមកប្រើប្រាស់ ។

ក្រៅពីនេះ លោកបានបញ្ជាឱ្យសង្កេតមើលមនុស្សប្លែកមុខ ឬមនុស្សពុំរស់នៅក្នុងតំបន់ បើរកឃើញថា ជននោះពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើស ឬជាអ្នកស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ គឺត្រូវចាត់វិធានការជននោះតាមច្បាប់ គឺដាក់ទោសប្រហារជីវិត ។ ក្រៅពីនេះ ត្រូវស៊ើបអង្កេតរឿងរ៉ាវទាំងអស់ និងហាមដោះលែងអ្នកស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ដាច់ខាត ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃ Khaosod រាយការណ៍ថា នៅថ្ងៃទី២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥នេះ ពលរដ្ឋមកពីក្រុមរួមកម្លាំងដើម្បីទឹកដីបានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅវិមានជ័យជម្នះ ទីក្រុងបាងកក ដើម្បីធ្វើបាតុកម្មបណ្តេញលោកស្រី ផេងថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ឱ្យចុះចេញពីតំណែងដោយពុំចាំបាច់រង់ចាំសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការធម្មនុញ្ញ ព្រមទាំងផ្តល់កម្លាំងចិត្តឱ្យកងទ័ពថៃឈ្លានពាននៅព្រំដែន ។

នាវេលាម៉ោង១១ ថ្ងៃទី២ ខែសីហា ពលរដ្ឋថៃមកពីក្រុមរួមកម្លាំងដើម្បីទឹកដីបានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅវិមានជ័យជម្នះ ដើម្បីនិយាយពីការបារម្ភចំពោះស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពនៅព្រំដែន ។ ពួកគេនិយាយភាសាថៃ និងភាសាខ្មែរឱ្យបានឮដល់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា ។

ពលរដ្ឋថៃដែលមកចូលរួមតវ៉ាស្មើប្រមាណ១ម៉ឺននាក់ បានលើកទង់ជាតិរបស់ខ្លួនបង្ហាញពីការស្នេហាជាតិ ដែលមានសមត្ថកិច្ចចំនួន២,០០០នាក់ មកប្រចាំការនៅកន្លែងតវ៉ា ។ ការតវ៉ានេះចាប់ផ្តើមនាវេលាម៉ោង១២ថ្ងៃត្រង់ ដោយមានមេដឹកនាំក្រុមបាតុករឡើងនិយាយលើវេទិកាម្តងម្នាក់ ដូចជា ៖ លោក ចតុផន ព្រំផាន់ មកពីក្រុមប្រជាជនចម្រុះ, លោក ផិឈិត ជ័យមង្គល មេដឹកនាំបណ្តាញនិស្សិត និងប្រជាជនដើម្បីកំណែទម្រង់ប្រទេសថៃ ព្រមទាំងមេដឹកនាំក្រុមបាតុករផ្សេងទៀត ។

ក្រៅពីនេះ ក្រុមបាតុករក៏បានបង្កើតទីតាំងទទួលសម្ភារៈបរិច្ចាគដើម្បីយកទៅចែកឱ្យកងទ័ពថៃដែលឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា និងចែកឱ្យសមត្ថកិច្ចនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃផងដែរ ។ ក្រុមបាតុករបានទាមទារចំនួន៣ចំណុច រួមមាន ៖

១-បណ្តេញលោកស្រី ផេថងថាន ចុះចេញពីតំណែងដោយពុំចាំបាច់រង់ចាំសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការធម្មនុញ្ញ
២-គណបក្សនយោបាយដែលចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាល ត្រូវតែដកខ្លួនចេញពីរដ្ឋាភិបាលជាបន្ទាន់ និង
៣-អំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្ហាញភាពច្បាស់លាស់ក្នុងការការពារអធិបតេយ្យ និងទទួលខុសត្រូវចំពោះស្ថានការណ៍ព្រំដែនឱ្យច្រើនជាងនេះ ។

ក្រុមបាតុករនិយាយថា ការធ្វើបាតុកម្មនេះមិនត្រឹមតែជាចលនានយោបាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាការរួមកម្លាំងគ្នារបស់ពលរដ្ឋដែលបារម្ភពីប្រទេសជាតិ ព្រមទាំងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ព និងសមត្ថកិច្ចនៅតំបន់ប្រឈម ។ លើសពីនេះ ការតវ៉ាជាការដាក់សម្ពាធឱ្យរដ្ឋាភិបាលស្តាប់សំឡេងរបស់ពលរដ្ឋ ៕

អ្នកជំនាញជាន់ខ្ពស់មកពីវិទ្យាស្ថានគោលនយោបាយបរទេសរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Johns Hopkins សហរដ្ឋអាមេរិក បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន Channel News Asia ស្តីពីជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ហើយត្រូវបានអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមចាប់អារម្មណ៍ និងចែកចាយកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ។ លោកផ្តល់ដំណោះស្រាយជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងរយៈពេលខ្លី និងរយៈពេលវែង ហើយលោកថា បារាំងបានកំណត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃច្បាស់លាស់តាំងពីឆ្នាំ១៩០៧ មកម៉្លេះ ប៉ុន្តែថៃពុំទទួលស្គាល់ការកំណត់ព្រំដែនរបស់បារាំង ។

អ្នកជំនាញជាន់ខ្ពស់អាមេរិកនិយាយថា វាជារឿងចាំបាច់ដែលកម្ពុជា-ថៃត្រូវតែទម្លាក់គំនិតជាតិនិយមខ្លាំងពេក ហើយព្យាយាមឈ្វេងយល់ថា សន្តិភាពយូរអង្វែងកើតឡើងដោយសារការយល់ព្រមពីប្រទេសទាំងពីរ ។ កម្ពុជា-ថៃត្រូវតែយល់ថា ពេលនេះ ពុំមែនជាពេលបណ្តុះគំនិតជាតិនិយមខ្លាំងទេ ប៉ុន្តែវាជាពេលដែលប្រទេសទាំងពីរត្រូវប្រើប្រាស់ហេតុផលដើម្បីបង្កើតសន្តិភាព ។

ចំណែកការដោះស្រាយជម្លោះរយៈពេលវែងរវាងកម្ពុជា និងថៃ គឺការដោះស្រាយជម្លោះនេះមានលក្ខណៈស្មុគស្មាញ ។ អ្វីដែលលំបាកបំផុត គឺការកំណត់តំបន់ព្រំដែនឱ្យច្បាស់លាស់ ហើយនេះជាមូលហេតុនាំឱ្យជម្លោះកម្ពុជា-ថៃអូសបន្លាយពេលរហូតមកដល់ពេលនេះ ។ បារាំងបានកំណត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃច្បាស់លាស់តាំងពីឆ្នាំ១៩០៧ មកម៉្លេះ ប៉ុន្តែថៃពុំទទួលស្គាល់ការកំណត់ព្រំដែនរបស់បារាំង បើទោះជាមានការកាត់ក្តីពីតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិក្តី ប៉ុន្តែនៅតែមានបញ្ហាតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃរហូតមក ។

លោកបានណែនាំឱ្យកម្ពុជា-ថៃមានដំណោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនចំនួន៣ចំណុច រួមមាន ៖

១-កម្ពុជា-ថៃត្រូវកំណត់ព្រំដែនឱ្យច្បាស់លាស់
២-កម្ពុជា-ថៃត្រូវកំណត់វិធានការអ្វីម្យ៉ាងដើម្បីតាមដានការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ឱ្យមានទំនុកចិត្ត និង
៣-បង្កើនការវិនិយោគសេដ្ឋកិច្ចនៅតំបន់ព្រំដែនទាំងសងខាង ដើម្បីឱ្យប្រទេសទាំងពីរទទួលបានផលប្រយោជន៍ និងការខាតបង់ ព្រមទាំងមានសន្តិភាពយូរអង្វែង ។

អ្នកជំនាញជាន់ខ្ពស់អាមេរិកគិតថា ដំណោះស្រាយទាំង៣ចំណុចនេះចាំបាច់ត្រូវតែប្រើប្រាស់ទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចស្ថាប័ន និងគូរផែនទី ។ មូលហេតុមួយក្នុងចំណោមមូលហេតុជាច្រើនដែលធ្វើឱ្យមានសង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា-ថៃពេលនេះ គឺមែនមែនជាការចៃដន្យទេ ប៉ុន្តែវាដល់ពេលសង្គ្រាមកើតឡើង ដោយសារប្រទេសថៃគ្មានស្ថិរភាពផ្នែកនយោបាយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា នៅប្រទេសថៃអប់រំក្មេងជំនាន់ក្រោយតែប្រវត្តិសាស្ត្របោកប្រាស់ ប្រវត្តិសាស្ត្រក្លែងក្លាយពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ ទើបធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃយល់ច្រឡំយ៉ាងខ្លាំង ពុំទទួលស្គាល់ការពិត ដោយសារពួកគេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រប្រឌិត ។ ហេតុនេះ ពលរដ្ឋថៃភាគច្រើននៅតែចិញ្ចឹមចិត្តចង់បានទឹកដីកម្ពុជា ពីព្រោះយល់ថា គឺជាអតីតទឹកដីរបស់ខ្លួន ហើយសូម្បីតែផែនទី ក៏ថៃគូសផែនទីខ្លួនឯងដែរ ថៃពុំទទួលស្គាល់ផែនទីបារាំង ៕