ថៃ៖ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានប្រជុំសម្រេច អនុម័តឲ្យមានការហូរចូលនូវពលករជនជាតិស្រីលង្កាជាច្រើនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ដើម្បីជំនួសកម្លាំងដែលបាត់បង់ក្រោយពេលពលករខ្មែរត្រឡប់មកប្រទេសវិញអស់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod នៅរសៀលថ្ងៃអង្គារនេះ។

ប្រភពខាងលើនេះបានឲ្យដឹងថា លោក Pongkwin Juengrungruangkit រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ បានផ្តល់បទសម្ភាសទាក់ទងនឹងការស្វែងរកកម្លាំងពលកម្ម ដើម្បីជំនួសពលករកម្ពុជា ដែលបានត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញអស់ថា៖ កិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៅថ្ងៃនេះបានអនុម័តលើអនុស្សរណៈនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជួលកម្មករស្រីលង្កា ដើម្បីបំពេញចន្លោះខ្វះខាត និងទប់ស្កាត់ការខាតបង់នៃអាជីវកម្មថៃដែលកំពុងគាំងស្ទះព្រោះគ្មានកម្មករធ្វើការ។

លោកបានលើកឡើងថា “ឥឡូវនេះប្រទេសស្រីលង្កាត្រៀមនឹងបញ្ជូនពលករចំនួន ១ ម៉ឺននាក់មកថៃភ្លាមៗ បន្ថែមពីនោះមានមនុស្សជាង ៣ ម៉ឺននាក់ដែលបានចុះឈ្មោះរួចរាល់ហើយ។ លោកបន្តថា៖ យើងនឹងនាំពលករស្រីលង្កាទាំងនោះមក ហើយនឹងមានក្រុមផ្សេងៗទៀតមកពីប្រទេសដូចជា ហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូនេស៊ី និងនេប៉ាល់ផងដែរ”។

រដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបានអះអាងថា វិធានការពន្ធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងមិនប៉ះពាល់ដល់ទីផ្សារការងាររបស់ប្រទេសថៃទេ វាក៏នឹងមិនបង្កបញ្ហាដល់រោងចក្រនៅក្នុងប្រទេសថៃផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណា ក៏លើកឡើងរបស់លោក Pongkwin Juengrungruangkit មិនបានបញ្ជាក់ពីផលអវិជ្ជមានជាក់ស្ដែងដែលកំពុងកើតមាននៅក្នុងឧស្សហកម្មការងាររបស់ថៃនោះទេ។

ជាក់ស្ដែងកាលពីថ្ងៃទី8 ខែសីហា ឆ្នាំ2025កន្លងទៅ អង្គការការងារចំណាកស្រុក (MWG) ប្រចាំនៅប្រទេសថៃ បានបង្ហាញក្ដីកង្វល់ចំពោះស្ថានភាពការងារនៅក្នុងប្រទេសខ្លួនជាខ្លាំង ក្រោយពលករខ្មែរប្រមាណជិត 90មុឺននាក់ បាននាំគ្នាត្រឡប់ទៅប្រទេសកំណើតវិញ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យរោងចក្រ និងសហគ្រាសជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសថៃជួបប្រទះនឹងការខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្ម កកស្ទះការងារនិងមិនអាចដោះស្រាយបាន។ អង្គការនេះបានបញ្ជាក់ថា ការចាកចេញរបស់ពលករខ្មែរ នឹងធ្វើផ្ដល់ផលប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការផលិតកម្មរបស់ថៃ។

ដោយឡែក ការជ្រើសយកពលករស្រីលង្ការមកជំនួសពលករខ្មែរដូចខាងលើនេះ បើទោះបីជាអាចទប់ទល់នឹងការខ្វះខាតកម្លាំងក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញបានសម្លឹងឃើញថាវាក៏នឹងហុចផលអវិជ្ជមានច្រើនគួសមផងដែរ។ ចំណុចនេះគេចង់លើកឡើងពាក់ព័ន្ធនឹងជំនាញ និងសមត្ថភាពរបស់ពលករ ដោយសារអនុញ្ញាតឲ្យចូលមកធ្វើការមានសភាពបន្ទាន់ និងធូររលុងខ្លាំងពេកនោះ ដូច្នេះច្បាស់ណាស់ថា ពលករភាគច្រើននឹងមិនបានទទួលបានការបណ្ដុះបណ្ដាលច្បាស់លាស់នោះទេ ហើយវានឹងផ្ដល់ផលវិបាកសម្រាប់ពួកគេក្នុងការធ្វើការឲ្យដូចពលករខ្មែរ៕

ថៃ៖ កងទ័ពថៃសារភាពថាពិតជាបានប្រើប្រាស់សារធាតុផូស្វ័រសលើកម្ពុជាក្នុងកំឡុងពេលប៉ះទង្គិចគ្នាមែន ប៉ុន្តែបដិសេធថាវាមិនមែនជាអាវុធគីមីប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដូចការលើកឡើងរបស់អាជ្ញាធរសុីម៉ាក់កម្ពុជានោះទេ។ ជាងនេះទៅទៀតថៃបានបញ្ជាក់ថា ការប្រើប្រាស់អាវុ.ធប្រភេទនេះមិនខុសច្បាប់អន្តរជាតិនោះទេ ហើយក៏គ្មានសន្ធិសញ្ញាហាមឃា.ត់ការប្រើប្រាស់វាផងដែរ។

នៅថ្ងៃទី19 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពលោក Winthai Suvaree បាននិយាយថា៖ អាវុធយុទ្ធភណ្ឌ White Phosphorus (WP) ត្រូវបានប្រើជាចម្បងសម្រាប់ធ្វើជាផ្សែងពណ៌សដើម្បីបំបាំងចលនាផ្លាស់ទីរបស់ទ័ពពីសត្រូវ, បំភ្លឺនៅពេលយប់ និងប្រើជាគ្រឿងផ្ទុះដើម្បីដុតអ្វីមួយកម្ទិចចោល។ លោក Winthai បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ វាមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអាវុធគីមីនៅក្រោមសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិដែលហៅថា អនុសញ្ញាអាវុធគីមី (CWC) ដែលហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ក្នុងការធ្វើសង្គ្រាមគីមីនោះទេ។

លោក Winthai បានបន្តថា៖ ចំពោះការលើកឡើងរបស់លោក ហេង រតនា អគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា (ស៊ីម៉ាក់) ដែលបាននិយាយថា អ្នកជំនាញរបស់ស៊ីម៉ាក់ បានរកឃើញបំណែកគ្រាប់កាំភ្លើងធំ ១៥៥ មីលីម៉ែត្រ ដែលមានផ្ទុកផូស្វ័រពណ៌ស នៅខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដោយថាវាជាអាវុធផលិតផ្សែងពុល និងគីមីពុល នោះខាងកងទ័ពថៃសូមធ្វើការច្រានចោលទាំងស្រុង។

លោក Winthai ថា នៅក្រោមអនុសញ្ញាស្តីពីអាវុធសាមញ្ញមួយចំនួន (CCW) ពិធីសារទី III បានហាមឃាត់តែអាវុធដែលគេបានរចនាឡើងជាពិសេសដើម្បីបំផ្លាញមនុស្សដោយផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែចំពោះសំបក WP នេះមិនត្រូវបានចាត់ថ្នាក់នៅក្នុងក្រុមនោះទេ។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការប្រើប្រាស់ WP របស់កងទ័ពថៃ បានកំណត់គោលដៅតែចំពោះយោធា និងមិនបានតម្រង់ទៅលើជនស៊ីវិលឡើយ។

គួររំលឹកថា កាលពីថ្ងៃទី14 ខែសីហាកន្លងទៅ កម្លាំងជំនាញសុីម៉ាក់បានប្រទះឃេីញគ្រាប់ផ្សែងដែលជាប្រភេទគ្រាប់ផ្លោង 155មម មានផ្ទុកសារធាតុឆេះ និង ផ្សែងពុលប្រភេទ White Phosphorus (WP) ដែលទាហានថៃបានបា.ញ់ក្នុងសង្គ្រាមរយៈពេល5ថ្ងៃជាមួយកម្ពុជា។ សារធាតុនេះ ត្រូវបានគេដឹងថាគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងចំពោះស្បែក ភ្នែក ផ្លូវដង្ហើម និងអាវយវៈខាងក្នុងរបស់មនុស្សនៅពេលបានប៉ះផ្ទាល់ ឬស្រូបចូលក្នុងខ្លួន។

ទោះជាយ៉ាងណា ថៃមិនដែលទទួលស្គាល់ពីភាពសាហាវព្រៃផ្សៃរបស់ខ្លួនក្នុងប្រើប្រាស់អាវុ.ធធន់ធ្ងន់មកវា.យប្រហារកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងឈ្លានពាននោះទេ។ កាន់តែហួសចិត្តទៀតនោះ គឺថៃថែមទាំងប្រឌិតរឿងចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាថាជាអ្នកបំពានលើខ្លួនមុនទៅវិញ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Matichon នៅថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា នាយកសមាគមដឹកជញ្ជូនខេត្តតាក នឹងដាក់លិខិតទៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្មឱ្យជួយចរចាជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ាបើកព្រំដែនមេស៊ត-មៀវឌីឡើងវិញក្នុងនាមជាបងប្អូនល្អនឹងគ្នា ដើម្បីកុំឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃកកស្ទះនៅព្រំដែន ក្រោយពីមីយ៉ាន់ម៉ាបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគីដោយពុំជូនដំណឹងជាមុន ។

ក្រោយពីមន្ត្រីមីយ៉ាន់ម៉ានៅទីក្រុងណៃពិដោ បញ្ជាឱ្យបិទព្រំដែនមេស៊ត-មៀវឌី នៅបរិវេណស្ពានមិត្តភាពមីយ៉ាន់ម៉ា-ថៃ ទី២ ដែលស្ថិតនៅភូមិវាំងតាខៀនតាយ ឃុំថាសាយលួត ស្រុកមេស៊ត ខេត្តតាក កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា បានធ្វើឱ្យការលក់ដូរនៅតាមព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរកាន់តែស្ងប់ស្ងាត់ខ្លាំងឡើង ខណៈកន្លងមក ការលក់ដូរស្ងប់ស្ងាត់រួចទៅហើយ ។ រថយន្តដឹកទំនិញថៃដែលបម្រុងឆ្លងដែនទៅខេត្តមៀវឌី បានកកស្ទះនៅព្រំដែនជាច្រើនគ្រឿង ពុំអាចដឹកទំនិញទៅមីយ៉ាន់ម៉ាបានទេ ដោយសារមន្ត្រីមីយ៉ាន់ម៉ាបិទច្រកព្រំដែន ។ បន្ទាប់ពីអនុវត្តតាមនីតិវិធីគយ រថយន្តដឹកទំនិញថៃមួយចំនួនក៏អាចឆ្លងដែនបានខ្លះៗ ។

ការបិទព្រំដែនមេស៊ត-មៀវឌី នៅស្ពានមិត្តភាពមីយ៉ាន់ម៉ា-ថៃ ទី២ សមាគមដឹកជញ្ជូនខេត្តតាក នឹងដាក់លិខិតទៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្មឱ្យជួយចរចាជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ាបើកព្រំដែនឡើងវិញ ក្នុងឋានៈមីយ៉ាន់ម៉ា និងថៃ គឺជាបងប្អូននឹងគ្នា ត្រូវតែស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមគ្នា ។

លោក សមយុទ្ធ វិនយ៉ា នាយកសមាគមដឹកជញ្ជូនខេត្តតាក និយាយថា ផលប៉ះពាល់ដល់សមាជិកសមាគមដឹកជញ្ជូន គឺកាលពីមុន មានរថយន្តដឹកជញ្ជូនទំនិញរហូតដល់ជាង២,០០០គ្រឿង ប៉ុន្តែពេលនេះ នៅសល់រថយន្តតែ១,៥០០គ្រឿងប៉ុណ្ណោះ ដោយសារការបិទព្រំដែនជាបន្តបន្ទាប់ ។

បញ្ហាជាច្រើនធ្វើឱ្យមីយ៉ាន់ម៉ាសម្រេចបិទព្រំដែនជាមួយថៃកន្លងមក រួមមាន ៖ ការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩, ការឆបោកតាមអនឡាញ, ការប៉ះទង្គិចនៅព្រំដែន និងទឹកជំនន់ ។ ការបិទព្រំដែនចុងក្រោយនេះ គឺក្រោយពីមីយ៉ាន់ម៉ារឹតបន្តឹងលើអាជ្ញាប័ណ្ណអាជីវកម្មនាំចូល-នាំចេញទំនិញ រហូតដល់មីយ៉ាន់ម៉ាបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគីប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញទំនិញថៃយ៉ាងខ្លាំង ។

ការបិទព្រំដែនមេស៊ត-មៀវឌី គឺជាការបិទច្រកនាំចេញ-នាំចូលទំនិញដ៏សំខាន់របស់ថៃ ឬជាការបិទដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចថៃ ហើយមីយ៉ាន់ម៉ាពុំបានជូនដំណឹងជាមុនឡើយ សូម្បីតែគយថៃនៅស្រុកមេស៊ត ក៏ពុំទទួលបានការជូនដំណឹងរឿងបិទព្រំដែនដែរ ។ ហេតុនេះ សមាគមដឹកជញ្ជូនខេត្តតាកសង្ឃឹមថា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃនឹងអាចចរចាឱ្យមីយ៉ាន់ម៉ាបើកព្រំដែនឡើងវិញក្នុងនាមប្រទេសទាំងពីរជាបងប្អូនល្អនឹងគ្នា ។

បច្ចុប្បន្ន ទំនិញថៃកំពុងមានបញ្ហានាំចេញមកប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារកងទ័ពថៃបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃជាឯកតោភាគី ពេលនេះ ទំនិញថៃកាន់តែពិបាកនាំចេញខ្លាំងឡើងក្រោយពីមីយ៉ាន់ម៉ាបិទច្រកព្រំដែនសំខាន់ជាមួយថៃ ។ ផលវិបាកទាំងអស់បានធ្លាក់មកលើឈ្មួញថៃខ្លួនឯង ដែលធ្លាប់តែទទួលបានចំណូលយ៉ាងច្រើនពីការនាំចេញទំនិញ ប៉ុន្តែដោយសារបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាងធ្វើឱ្យការនាំចេញទំនិញត្រូវកកស្ទះ ៕