ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥នេះ ពលរដ្ឋថៃជាច្រើននាក់បានប្រមូលគ្នាធ្វើបាតុ.កម្មនៅមុខស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសថៃ ដើម្បីកុំឱ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ជ្រៀតជ្រែកជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ និងកុំចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ។ ក្រុមបាតុករទាមទារឱ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិកបញ្ឈប់ការជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ថៃ ជាពិសេស ជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ដោយសុំដោះស្រាយបញ្ហាត្រឹមទ្វេភាគី មិនត្រូវការប្រទេសទី៣ ចូលមកពាក់ព័ន្ធ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃនៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា មានពលរដ្ឋថៃប្រមាណ៥០នាក់ដែលតាំងខ្លួនជាអ្នកស្នេហាជាតិ បានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅបរិវេណខាងមុខស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសថៃ ដើម្បីដាក់លិខិតទៅកាន់លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក Donald Trump ឱ្យបញ្ឈប់ការជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងនៅប្រទេសថៃ និងជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ។

ក្រុមបាតុករបានអានលិខិតនៅមុខស្ថានទូតអាមេរិកដែលមានខ្លឹមសារថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានចូលមកពាក់ព័ន្ធក្នុងជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ ពួកយើងជ.នជាតិថៃសូមអរគុណលោក Trump ដែលបារម្ភពីទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ថៃ ប៉ុន្តែថៃជាប្រទេសមានអធិបតេយ្យភាពពេញលេញ ចង់ដោះស្រាយជម្លោះជាមួយកម្ពុជាទ្វេភាគី ។ ថៃមិនត្រូវការប្រទេសទី៣ មកជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងថៃជាមួយកម្ពុជាដែលមានព្រំដែនជាប់គ្នាប្រមាណ១,០០០គីឡូម៉ែត្រទេ ប្រទេសទាំងពីរមានបញ្ហាបោះបង្គោលព្រំដែនយូរហើយ ។

វាជាបញ្ហាល្អិតល្អន់ដែលប្រទេសទាំងពីរត្រូវដោះស្រាយដោយខ្លួនឯង និងមានវិធីដោះស្រាយជាមួយគ្នា គឺមានគណៈកម្មការចរចា៣កម្រិតរួចហើយ ចាប់ពីកម្រិតរដ្ឋាភិបាល កងទ័ព និងមូលដ្ឋាន ដែលគ្របដណ្តប់ការចរចាគ្រប់បញ្ហាទាំងអស់ ។ ការចូលមកពាក់ព័ន្ធរបស់លោក Trump គឺមិនត្រឹមតែមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនឹងធ្វើឱ្យជម្លោះរាលដាលខ្លាំងឡើង ។ ក្រៅពីនេះ តាមការចុះផ្សាយក្នុងសារព័ត៌មាន អាមេរិកនឹងប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានកងទ័ពរបស់ថៃនៅខេត្តផាំងង៉ា គឺក្នុងនាមជនជាតិថៃ សូមឱ្យលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិកឈប់ប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានកងទ័ពរបស់ថៃ ពីព្រោះជាការល្មើសអធិបតេយ្យថៃ ដែលជនជាតិថៃមិនយល់ព្រម ។

ក្រុមបាតុករអំពាវនាវឱ្យលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិកឈប់ចូលមកពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ថៃទាំងស្រុង ជាពិសេស កុំចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននាពេលឆាប់ៗនេះនៅម៉ាឡេស៊ី បើមិនដូច្នោះទេ ពលរដ្ឋថៃមិននៅស្ងៀមដាច់ខាត ។ ក្រុមបាតុករស្នើរដ្ឋាភិបាលថៃកំណត់បញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាជារបៀបវារៈជាតិ ដោយមានការចូលរួមពីមន្ត្រីគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ រួមទាំងពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់មកដោះស្រាយបញ្ហារួមគ្នា ។

លើសពីនេះ ពួកគេបានដាក់សម្ពាធឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ (ទល់មុខភូមិណងចាន់ និងភូមិណងយ៉ាកែវ) ឱ្យលឿនបំផុតដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋថៃរស់នៅ និងដាក់សម្ពាធរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឱ្យយល់ព្រមអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌផ្សេងទៀត ដូចជា ៖ ១-ដកអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីតំបន់ព្រំដែន ២-រួមគ្នាដោះមីននៅតំបន់ព្រំដែន ៣-រួមគ្នាបង្ក្រាបបណ្តាញឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា ។ ក្រុមបាតុករសង្ឃឹមថា ការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃនឹងបញ្ចប់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយគ្មានប្រទេសទី៣ ជ្រៀតជ្រែក ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែតុលា ពលរដ្ឋថៃក៏បានធ្វើបាតុកម្មនៅខេត្តចន្ទបុរីផងដែរ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោកកម្ពុជា-ថៃ (JBC) ដែលមានរយៈពេល២ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២១ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។ ការធ្វើបាតុកម្មមិនឈប់ឈររបស់ពលរដ្ឋថៃ ដោយសារពួកគេមិនចង់បានសន្តិភាពនោះឡើយ និងមិនគាំទ្រឱ្យលោក Trump និងប្រធានអាស៊ានចូលរួមធ្វើសាក្សីក្នុងការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពភូមិភាគទី១ថៃ និងអភិបាលខេត្តស្រះកែវ បានប្រគល់ដីចម្ការនៅភូមិព្រៃចាន់ (ទល់មុខភូមិណងយ៉ាកែវ) ប្រមាណ៥ហិកតាទៅឱ្យពលរដ្ឋថៃចំនួន២នាក់កាន់កាប់ ក្រោយពីកងទ័ពថៃឈូសឆាយដោះមីនរួចរាល់ ។ ពលរដ្ឋថៃត្រេកអរយ៉ាងខ្លាំង បានអរគុណកងទ័ព និងអាជ្ញាធររបស់ខ្លួនដែលប្រគល់ដីនេះឱ្យទុកធ្វើចម្ការ ។

រដ្ឋាភិបាលថៃបានដាក់លក្ខខណ្ឌ៤ចំណុចសម្រាប់កម្ពុជា ទើបថៃយល់ព្រមចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅម៉ាឡេស៊ី ដោយមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងប្រធានអាស៊ានជាសាក្សី ក្នុងនោះក៏មានលក្ខខណ្ឌឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាជម្លៀសពលរដ្ឋចេញពីភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ផងដែរ ដោយថៃចោទប្រកាន់ពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅខុសច្បាប់អស់រយៈពេល៤០ឆ្នាំ ។

កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា កន្លងមក លោក វរ៉ាយ៉ត លឿងសុវណ្ណ មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី១ និងលោក បរិញ្ញា ពោធិសត្វ អភិបាលខេត្តស្រះកែវ ព្រមទាំងកងទ័ពជាច្រើនរូបបានមកពិនិត្យមើលស្ថានការណ៍នៅភូមិណងចាន់ (ភូមិជោគជ័យ) និងភូមិណងយ៉ាកែវ (ភូមិព្រៃចាន់) ស្ថិតនៅស្រុលខូកស៊ូង ខេត្តស្រះកែវ ។

កងទ័ពថៃ និងអភិបាលខេត្តស្រះកែវ បានពិនិត្យមើលការដោះមីននៅភូមិណងចាន់ (ភូមិជោគជ័យ) ដើម្បីជំរុញឱ្យដោះមីនរួចរាល់ឆាប់ៗនឹងអាលប្រគល់ដីចម្ការឱ្យពលរដ្ឋថៃ ឃើញថា កងទ័ពថៃបានព័ទ្ធយកដីរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិជោគជ័យ ចំនួន៦០រ៉ៃ (ឬជាង៩ហិកតា) និងដោះមីនរួចរាល់ហើយ ។ រីឯដីប្រមាណ៦៤រ៉ៃទៀតដែលជាដីភូមិពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅចំនួន១៣៥គ្រួសារ គឺកងទ័ពថៃផែនការដណ្តើមយកនាពេលបន្ទាប់ ។

បន្ទាប់មក កងទ័ពថៃ និងអភិបាលខេត្តស្រះកែវ ក៏បានទៅភូមិណងយ៉ាកែវ (ភូមិព្រៃចាន់) ដើម្បីប្រគល់ដីចម្ការឱ្យពលរដ្ឋថៃចំនួន២នាក់កាន់កាប់ គឺលោក ស៊ុមផុង វង្សឈុំផូ ទទួលបានដីចំនួន១៤រ៉ៃ (ឬជាង២ហិកតា) និងអ្នកស្រី ស៊ុប៉ង ពេជ្រជិត ទទួលបានដីចំនួន១៤រ៉ៃ (ឬជាង២ហិកតា) ដូចគ្នា ។

អភិបាលខេត្តស្រះកែវនិយាយថា ដីទាំង២កន្លែងនៅភូមិព្រៃចាន់ គឺកងទ័ពថៃបានដោះមីនរួចរាល់ហើយទើបប្រគល់ឱ្យពលរដ្ឋថៃកាន់កាប់ ខណៈពលរដ្ឋថៃទាំង២រូបនេះបានអរគុណកងទ័ព និងអាជ្ញាធរ ដែលបានប្រគល់ដីឱ្យពួកខ្លួនទុកធ្វើចម្ការ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ដី៥ហិកតានេះជាដីចម្ការរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលកងទ័ពថៃបានព័ទ្ធយកកាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយថៃបានរៀបចំប្រគល់ដីនេះឱ្យពលរដ្ឋខ្លួននៅទីតាំងដីផ្ទាល់ ក្រោមវត្តមានលោក វរ៉ាយ៉ត លឿងសុវណ្ណ មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី១ និងលោក បរិញ្ញា ពោធិសត្វ អភិបាលខេត្តស្រះកែវ ។

ចំណែកកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ជាច្រើនលើកថា ដីដែលកងទ័ពថៃព័ទ្ធបន្លាលួសយកនៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ គឺស្ថិតក្រោមអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជាដោយផ្អែកតាមផែនទីអន្តរជាតិទទួលស្គាល់ ៕

បាងកក៖ រដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul បានព្យាករណ៍ថា ប្រទេសថៃកំពុងរៀបចំទទួលរងការខាតបង់ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុប្រហែល 3.1 ពាន់លានដុល្លារ (ប្រហែល 100 ពាន់លានបាត) ដែលបណ្ដាលមកពីបញ្ហាការបិទព្រំដែន បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារ Bloomberg News ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការសេដ្ឋកិច្ចថៃកាលពីសប្តាហ៍មុនបានបង្ហាញថា បន្ទាប់ពីការបិទច្រកព្រំដែនគោករវាងប្រទេសទាំងពីរ ធុរកិច្ចថៃបានខាតបង់ប្រមាណ 15 ពាន់លានបាត (458 លានដុល្លារ) ក្នុងមួយខែ។ របាយការណ៍នេះបានគណនាទុកមុនថា ការខាតបង់សរុបអាចនឹងឈានដល់ 100 ពាន់លានបាត (3.1 ពាន់លានដុល្លារ) ប្រសិនបើព្រំដែននៅតែបន្តបិទរហូតដល់ចុងឆ្នាំ។

ទន្ទឹមនឹងទិន្នន័យដែលបង្ហាញពីការខាតបង់របស់ថៃដូចខាងលើនេះ លោក Anutin ក្នុងអំឡុងពេលនៃកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចកាលពីថ្ងៃទី 15 ខែតុលា កន្លងទៅ បានអំពាវនាវឱ្យមានការពិភាក្សាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យ “ធ្វើឡើងដោយមានការប្រុងប្រយ័ត្ន” និងសង្កត់ធ្ងន់ថាជម្លោះព្រំដែនរវាងថៃ និងកម្ពុជា អាចផ្ដល់ផលប៉ះពាល់ដល់ការចរចារពន្ធរបស់ប្រទេសថៃជាមួយអាមេរិក។

សេដ្ឋវិទូព្រ.មានថា ការនាំចេញយឺត ក៏ដូចជាការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរមកលេងប្រទេសថៃ អាចរារាំងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងឆមាសទីពីរនៃឆ្នាំនេះ។ បើទោះជាការធ្លាក់ចុះនៃវិស័យទេសចរណ៍ថៃមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់នឹងជម្លោះព្រំដែនក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែជម្លោះដែលកំពុងបន្តអាចបង្កើនការព្រួយបារម្ភអំពីសុវត្ថិភាពក្នុងចំណោមភ្ញៀវទេសចរបរទេស។

ដោយឡែកសារព័ត៌មាន Business Mirror កាលពីថ្ងៃចន្ទនេះបានចុះផ្សាយថា ក្រៅពីភាពតានតឹងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ប្រទេសថៃក៏កំពុងតែប្រឈមនឹងការខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មដ៏ច្រើនផងដែរបន្ទាប់ពីពលករខ្មែរត្រឡប់ទៅផ្ទះ។ ហើយដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ក្រសួងការងារថៃសុខចិត្តចុះបញ្ជីពលករបរទេសដែលគ្មានឯកសារត្រឹមត្រូវឲ្យចូលមកធ្វើការ ដោយពួកគេបានហៅវាថាជា “វិធានការជំនួសបណ្តោះអាសន្ន”។

ជុំវិញវិបត្តិដែលប្រទេសថៃកំពុងប្រឈមទាំងឡាយ មិនថាពាក់ព័ន្ធនឹងសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ ឬភាពអសន្តិសុខនានា នាយករដ្ឋមន្រ្តីថ្មីលោក Anutin តែងធ្វើការបន្ទោសនិងទម្លាក់កំហុសទៅលើ រដ្ឋាភិបាលអាណត្តិចាស់របស់អ្នកស្រី Paetongtarn ដែលត្រូវបានបណ្ដេញចេញពីតំណែងជានិច្ច ខណៈលោកអះអាងថា បច្ចុប្បន្នលោកខិតខំយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីស្វែងរកមធ្យោបាយស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញឲ្យបានមុនការបោះឆ្នោតនៅដើមឆ្នាំក្រោយ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន បាននិយាយនៅថ្ងៃទី២១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ក្នុងជំនួបរវាងលោកជាមួយមន្ត្រីទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសថៃ គឺមន្ត្រីទូតអាមេរិក លោក Robert F. Godec ស្នើសង្កេតការណ៍ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមលេខាធិការគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) និងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោកកម្ពុជា-ថៃ (JBC) ។ រីឯថៃសុំអាមេរិកបញ្ជូនក្រុមការងារមកជួយដោះស្រាយបញ្ហាការឆបោ.កអនឡាញ (Online Scam) និងប្រាប់ពីគោលជំហរឱ្យកម្ពុជាអនុវត្ត៤លក្ខខណ្ឌ មន្ត្រីទូតអាមេរិកសន្យានឹងបញ្ជូនក្រុមការងារមកថៃនៅខែវិច្ឆិកា ។

នៅថ្ងៃទី២១ ខែតុលា ក្នុងវិមានរដ្ឋាភិបាល លោក ស៊ិរិផុង អាំងសាគុនកៀត អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ បាននិយាយពីលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ក្រោយពីលោក អនុថីន នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃផ្តល់ព័ត៌មានមកកាន់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីឱ្យបានជ្រាបអំពីកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការដោះស្រាយបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា កន្លងមក ។ លោក អនុថីន បានសង្កត់ធ្ងន់ឱ្យគ្រប់ស្ថាប័នទូទាំងប្រទេសរួមគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការឆបោកអនឡាញ ហើយចាត់ទុកជាបញ្ហាលំដាប់ជាតិ ។

លោក ស៊ិរិផុង បន្តថា មុនកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី លោក អនុថីន បានពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសថៃ ដែលបានចូលជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃជជែកពីបញ្ហាជាច្រើន ជាពិសេស ជជែកពីអាមេរិកនឹងចូលសង្កេតការណ៍ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមលេខាធិការគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) និងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោកកម្ពុជា-ថៃ (JBC) ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុថីន ក៏បានបង្ហាញគោលជំហរច្បាស់លាស់ទៅកាន់មន្ត្រីទូតអាមេរិកថា កន្លងមក ថៃបានដាក់លក្ខខណ្ឌ៤ចំណុចសម្រាប់កម្ពុជា រួមមាន ៖ ១-ដកអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីតំបន់ព្រំដែន ២-ដោះមីន ៣-បង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និង៤-គ្រប់គ្រងតំបន់ព្រំដែន ។ បើកម្ពុជាមិនអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌទាំង៤ដោយស្មោះត្រង់ទេ គឺនឹងគ្មានការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅម៉ាឡេស៊ីឡើយ ។

ក្រៅពីនេះ លោក អនុថីន ក៏បានពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីទូតអាមេរិក ដោយស្នើសុំកិច្ចសហការបញ្ជូនព័ត៌មានពីបណ្តាញឆបោកអនឡាញមកប្រទេសថៃ ដើម្បីចាត់វិធានការ និងសុំឱ្យអាមេរិកជួយដោះស្រាយបញ្ហាការឆបោ.កអនឡាញ ។ មន្ត្រីទូតអាមេរិកក៏បានយល់ព្រម ហើយសន្យាបញ្ជូនក្រុមការងារមកថៃដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាការឆបោកអនឡាញ និងជជែកជាមួយលោក អនុថីន បន្តទៀត ៕

ប្រទេសថៃ៖ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ BBC កាលពីកន្លងមកបានលាតត្រដាងថា ប្រទេសថៃនៅតែរក្សាតំណែងរបស់លោក Thamanat Prompow ជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បើទោះជាបុគ្គលរូបនេះធ្លាប់ជាប់ទោ.សអស់ 4ឆ្នាំ ពីបទជួ.ញដូរគ្រឿ.ងញៀ.នក៏ដោយ។ បច្ចុប្បន្នឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ ក៏កំពុងស្ថិតក្នុងបញ្ជីអ្នកមានអំណាចនៅថៃដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបណ្តាញក្រុមឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញផងដែរ។

លោក Thamanat Prompow ដែលបច្ចុប្បន្នកាន់មុខតំណែងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មនិងសហករណ៍ ត្រូវបានគេដឹងថា ជាអតីតមេទ័ពដែលត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល 4 ឆ្នាំនៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី ពីបទដើរតួក្នុងសំណុំរឿងរត់ពន្ធហេរ៉ូអ៊ីន កាលពីឆ្នាំ 1994។

បើទោះជារំលងអស់រយៈពេលជាយូរឆ្នាំហើយក្ដី ប៉ុន្តែប្រវត្តិរបស់លោកត្រូវបានគេជីកកកាយសារជាថ្មីក្នុងឆ្នាំ2019 បន្ទាប់ពីការតែងតាំងរបស់គាត់ជាអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម ដោយគេបានពិនិត្យមើលឡើងវិញពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអូស្ត្រាលី និង BBC Thai ដែលបញ្ជាក់ពីការផ្តន្ទាទោសរបស់គាត់តាមរយៈកំណត់ត្រារបស់តុលាការអូស្ត្រាលី ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅឆ្នាំ2021 តុលាការធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេសថៃដែលកាលនោះស្ថិតក្នុងអាណត្តិដឹកនាំប្រទេសដោយ នាយករដ្ឋមន្រ្តី Prayuth Chan-ocha បានសម្រេចថា នឹងគ្មានការទម្លាក់ ឬដកលោក Thammanat Prompao ចេញពីតំណែងរបស់គាត់ឡើយ។ សេចក្ដីសម្រេចនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថា គឺដោយសារតែលោក Thammanat នៅពេលនោះ គឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តនយោបាយដ៏ជិតស្និតរបស់លោក Prayuth Chan-ocha ដែលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរក្សារដ្ឋាភិបាលចម្រុះរបស់លោកដែលកំពុងកាន់អំណាច។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ BBC។

ដោយឡែកងាកមកកាន់បច្ចុប្បន្ន នៅក្នុងប្រទេសថៃចាប់ផ្តើមកើតការសង្ស័យជាថ្មីថា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មនិងសហករណ៍ Thamanat មានជាប់ពាក់ព័ន្ធបណ្តាញក្រុមឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញ (Scam)។ ការសង្ស័យនេះ កើតមានក្រោយពេលលោក Rangsiman Rome សមាជិកសភាគណបក្សប្រជាជនថៃ បានឈ្លេចសួរលោក Thamanat ជុំវិញទំនាក់ទំនងដ៏គួរឲ្យសង្ស័យរបស់លោក ជាមួយមេក្លោងឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញសញ្ជាតិអាហ្វ្រិកខាងត្បូងម្នាក់ ដោយមានទាំងរូបភាពដែលពួកគេធ្លាប់ថតជាមួយគ្នានៅក្នុងពិធីសាសនាមួយទៀតផង។

ឆ្លើយតបនឹងការចោ.ទប្រកាន់នេះ លោក Thamanat បានទទួលស្គាល់ថា លោកពិតជាធ្លាប់បានចូលរួមនៅក្នុងអាជីវកម្មជាច្រើនប្រភេទ មុនពេលចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យនយោបាយ ប៉ុន្តែលោកសូមបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការចំពោះការសង្ស័យថាលោកបានពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋជនឆបោ.កតាមអនឡាញ ដោយអះអាងថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួនបានចោ.ទសួរអំពីប្រភពនៃទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោករួចទៅហើយ ហើយលោកក៏ធ្លាប់បានប្រកាសពីទ្រព្យសម្បត្តិ ទៅកាន់ទីភ្នាក់ងារប្រឆាំងអំពើពុករលួយរួចហើយផងដែរ នៅពេលឡើងកាន់តំណែង។ ដូច្នេះលោកជំរុញឲ្យសាធារណជន កុំទាន់ប្រញាប់សន្និដ្ឋាន អំពីពាណិជ្ជករជនបរទេស ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងប្រតិបត្តិការបោ.កប្រាស់តាមអនឡាញលឿនខ្លាំងពេក៕

ប្រទេសថៃ ៖ Influencer កាន់ ចមផ្លាំង បានក្លាយជាបុគ្គលល្បីល្បាញ និងទទួលការសរសើរលើកតម្កើងយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ពលរដ្ឋថៃស្ទើរមួយប្រទេស ក្រោយចេញមុខធ្វើសកម្មភាពឈ្លានពាននៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ មិនថាការជីកលេណដ្ឋានក្បែរប្រាសាទបុរាណ ផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈកងទ័ព ធ្វើបន្ទប់ទឹក បញ្ជូនរថយន្តដឹកលាម.កមកព្រំដែន បើកសំឡេងរំខានពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ។ ប៉ុន្តែសមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សចាត់ទុកជាការបំពា.នសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ហើយបុគ្គលនេះក៏រងការរិះគ.ន់ពីមហាជនផងដែរពាក់ព័ន្ធនឹងការរៃអង្គាសប្រាក់ពីពលរដ្ឋមកចំណាយខុសគោលដៅ ។

អ្នកនិពន្ធថៃដ៏ល្បី លោក សារ៉ាវុធ ហេងសាវ៉ាត បានបង្ហោះសារក្នុងហ្វេសប៊ុកថា សង្គមអាចល្អប្រសើរបានដោយពុំចាំបាច់ចាត់ទុក Influencer កាន់ ចមផ្លាំង ជាវីរៈបុរស ដោយលោកនិយាយពីតួនាទីរបស់ កាន់ ចមផ្លាំង ដែលពលរដ្ឋថៃចាត់ទុកជាវីរៈបុរស និងសួរសំណួរពីការទទួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការថែទាំពលរដ្ឋ ។ អ្នកនិពន្ធរូបនេះលើកជាគំនិតថា ជំនួសឱ្យការពឹងផ្អែកលើបុគ្គលដែលតាំងខ្លួនជាអ្នកលះបង់ដើម្បីជាតិ ប្រទេសថៃគួរបង្កើតប្រព័ន្ធថាមពលប្រកបដោយតម្លាភាព ប្រសិទ្ធភាព និងចំណាយប្រាក់ពន្ធយ៉ាងមានតម្លៃដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រកបដោយនិរន្តរភាព ។

លោក សារ៉ាវុធ លើកឡើងពីតារាសម្តែងជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ម្នាក់ឈ្មោះ Henning When ធ្លាប់និយាយថា នៅអាល្លឺម៉ង់គ្មានការរៃអង្គាសថវិកាទេ ពលរដ្ឋបង់ពន្ធឱ្យរដ្ឋ ការរៃអង្គាសថវិកា គឺជាការបរាជ័យនៃការទទួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋាភិបាល ។ រីឯខ្លួនលោកយល់ថា ការផ្តល់ថវិការបស់ពលរដ្ឋថៃជាទឹកចិត្តចំពោះសង្គម ប៉ុន្តែបើសង្គមណារៃអង្គាសថវិកា ឬអ្នកទទួលថវិកាពីពលរដ្ឋមានអំណាចនោះ វាជាបញ្ហាគួរឱ្យចោទសួរទៅស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលដែលមានតួនាទីសម្រាលទុក្ខលំបាក និងផ្តល់សេចក្តីសុខឱ្យពលរដ្ឋ តើកំពុងធ្វើអ្វី? ពីព្រោះពួកគេបានប្រមូលពន្ធពីពលរដ្ឋដើម្បីធ្វើសកម្មភាពទាំងនេះ ។ អ្នកប្រកបអាជីវកម្មដើម្បីសង្គមប្រាប់ទៅ កាន់ ចមផ្លាំង មិនបាច់ធ្វើសកម្មភាពបែបនេះទេ បើរដ្ឋាភិបាលបំពេញតួនាទីល្អគ្រប់គ្រាន់ ។

នៅប្រទេសថៃមានពលរដ្ឋកើតទុក្ខមិនសុខចិត្តច្រើន ទើបធ្វើឱ្យ កាន់ ចមផ្លាំង ក្លាយជាវីរៈបុរស វាបណ្តាលមកពី កាន់ ចមផ្លាំង តាំងចិត្តចង់ដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម ដែលអ្នកនិពន្ធថៃយល់ថា ជារឿងល្អ ប៉ុន្តែពេល កាន់ ចមផ្លាំង ធ្វើសកម្មភាពបានមួយរយៈ គឺប្រយោជន៍របស់ពលរដ្ឋចាប់ផ្តើមឡូកឡំជាមួយប្រយោជន៍របស់ Influencer ។ បុគ្គលនេះត្រូវបានលើកតម្កើងជាវីរៈបុរសដោយសារព្យាយាមធ្វើសកម្មភាពនៅព្រំដែន និងរៃអង្គាសប្រាក់ពីពលរដ្ឋ ដែលពលរដ្ឋគួរផ្តោតការសង្ឃឹមទៅលើរដ្ឋាភិបាលវិញ ដោយមិនចាំបាច់ផ្តល់ប្រាក់ទៅឱ្យបុគ្គលនេះដើម្បីជួយពលរដ្ឋដូចគ្នា ។

កាន់ ចមផ្លាំង បានក្លាយជាវីរៈបុរស និងមានអ្នកគាំទ្រយ៉ាងច្រើនដោយសារយល់ថាបុគ្គលនេះលះបង់ដើម្បីជាតិ ជាពិសេស ការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមកាន់តែធ្វើឱ្យបុគ្គលនេះមានចំនួនអ្នកតាមដាន និងទទួលបានការគាំទ្រខ្លាំងឡើង ។ សង្គមថៃគួរសង្ឃឹមលើការដោះស្រាយបញ្ហាយូរអង្វែងជាងនេះ ដោយកុំចាត់ទុកអ្នកណាម្នាក់ជាវីរៈបុរស ឬដោះស្រាយបញ្ហារបស់ពលរដ្ឋដោយរៃអង្គាសប្រាក់ពីពលរដ្ឋ វាជាតួនាទីរបស់រដ្ឋាភិបាលត្រូវកំណត់គោលនយោបាយដោះស្រាយបញ្ហានានា ។

បើរដ្ឋាភិបាលថៃអាចដោះស្រាយបញ្ហានោះនឹងគ្មានអ្នកណាម្នាក់ក្លាយជាវីរៈបុរសទេ ហើយពលរដ្ឋនឹងបង់ពន្ធជូនរដ្ឋដើម្បីឱ្យរដ្ឋសម្រាលទុក្ខ និងផ្តល់សេចក្តីសុខដោយតម្លាភាព ប្រសិទ្ធភាព ល្អជាងគាំទ្របុគ្គលណាម្នាក់ជាវីរៈបុរស ពីព្រោះវាមិនមែនជាតួនាទីរបស់បុគ្គលនោះ ។ យើងត្រូវការប្រព័ន្ធថាមពលដែលមានប្រជាធិបតេយ្យ អាចត្រួតពិនិត្យចំនួនថវិកាដោយតម្លាភាព គ្មានពុករលួយ និងបង្កើនប្រសិទ្ធការចំណាយប្រាក់ពន្ធរបស់ពលរដ្ឋ ។

ការពឹងផ្អែកលើបុគ្គលណាម្នាក់ដែលពលរដ្ឋចាត់ទុកជាវីរៈបុរសខ្លាំងពេក នឹងធ្វើឱ្យយើងបន្ថយការសង្ឃឹមលើរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល ។ អ្នកនិពន្ធថៃរូបនេះជឿថា ប្រទេសថៃនឹងល្អលើសនេះច្រើន ហើយទុក្ខលំបាករបស់ពលរដ្ឋនឹងធ្លាក់ចុះ ដោយមិនចាំបាច់មាន កាន់ ចមផ្លាំង មកលះបង់ដើម្បីជាតិរហូតនឿយហត់បែកញើសដូចសព្វថ្ងៃនេះ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាន់ ចមផ្លាំង បានរងនូវការរិះគន់ពីអ្នកនយោបាយថៃ ដោយសារប្រកាសរៃអង្គាសប្រាក់ពីពលរដ្ឋយកមកចំណាយផ្សេងៗនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃខុសគោលដៅ ហើយពុំបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ពីចំនួនប្រាក់ឱ្យមហាជនដឹងឮ ។ រីឯ កាន់ ចមផ្លាំង សំណូមពរកុំឱ្យពលរដ្ឋថៃរិះគន់វាយប្រហារគ្នាឯងរឿងការរៃអង្គាសប្រាក់ ខ្លួនខ្មាស់អៀនពលរដ្ឋខ្មែរខ្លាំងណាស់ ៕