ម៉ាឡេសុី៖ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នាយករដ្ឋមន្ដ្រីម៉ាឡេស៊ី បានជួបពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាមួយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក អំពីការវិវត្ដថ្មីៗនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជានិងថៃ បន្ទាប់ពីថៃបានផ្អាកអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដោយឯកតោភាគី។

តាមការបង្ហោះសារនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការនាយប់ថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នាយករដ្ឋមន្ដ្រីម៉ាឡេស៊ី បានឲ្យដឹងថា លោកបានលើកឡើងពីស្ថានភាពព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ទៅកាន់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដោយបង្ហាញពីការត្រៀមខ្លួនរួចរាល់របស់កម្ពុជានិងថៃ ក្នុងការបន្តជ្រើសរើសកិច្ចសន្ទនានិងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកការទូត ជាមធ្យោបាយនៃដំណោះស្រាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាព។

លោក អាន់វ៉ា បានគូសបញ្ជាក់ថា «ខ្ញុំបានបង្ហាញពីការត្រៀមលក្ខណៈរបស់កម្ពុជា និងថៃ ដើម្បីបន្តជ្រើសរើសយកកិច្ចសន្ទនា និងកិច្ចប្រឹងប្រែងការទូតជាមធ្យោបាយមួយស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព»។

លោកបានបញ្ជាក់ឡើងវិញថា ប្រទេសទាំង២ បានដកអាវុធធុនធ្ងន់ចេញពីតំបន់ព្រំដែន ស្របទៅតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព។ លោកក៏ស្វាគមន៍តួនាទីយ៉ាងសកម្មរបស់លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ ដែលបានទាក់ទងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជានិងថៃផងដែរ ដើម្បីធានាថាភាពខ្វែងគំនិតគ្នាត្រូវបានដោះស្រាយក្នុងន័យធានាបាននូវស្ថិរភាពនិងសុខុដុមនីយកម្មក្នុងតំបន់។

គួរជម្រាបថា មិនមែនមានតែម៉ាឡេសុី និងអាមេរិកនោះទេ ដែលស្វះស្វែងរកដំណោះស្រាយក្នុងការសម្របសម្រួលស្ថានភាពឲ្យល្អឡើងវិញ ក្នុងនោះប្រទេសចិន តាមរយៈរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស លោក លីន ជៀន បានចេញមុខប្រតិកម្មចំពោះទង្វើរបស់ភាគីថៃដែលបានបញ្ឈប់ការអនុវត្តសេចក្តីថ្លែងការណ៍សន្តិភាពរួមផងដែរ។ ចិនសង្ឃឹមថា កម្ពុជា-ថៃនឹងរកដំណោះស្រាយរួមគ្នាដោយសន្តិវិធីឡើងវិញ។

បើតាមការចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន Bernama កាលពីថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍នេះបានឲ្យដឹងថា តាមគម្រោង កម្ពុជា-ថៃនឹងអាចមានជំនួបនៅម៉ាឡេស៊ីជាថ្មីក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ ដើម្បីពង្រឹងមិត្តភាព និងបទឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃ ស្របតាមការយោគយល់គ្នា ដែលសម្រេចបាននៅទីក្រុងគួឡាឡាំពួ កាលពីចុងខែតុលា។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ីរូបនេះ បានផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមថា កម្ពុជា-ថៃនឹងបន្តការតាំងចិត្ត ក្នុងការស្តារស្ថិរភាពតាមបណ្តោយព្រំដែន ក្នុងន័យឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពយូរអង្វែង និងសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul បានបង្ហោះសារក្នុងហ្វេសប៊ុកនារសៀលថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ថា ប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping បានទូលទៅកាន់ព្រះមហាក្សត្រថៃនិងព្រះមហាក្សត្រី ដែលយាងទៅទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន ដើម្បីរឹតចំណងមិត្តភាពចិន-ថៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ថា ចិននឹងជួយទិញអង្ករថៃ ចំនួន៥សែនតោន ។ វាជាដំណឹងដ៏រីករាយសម្រាប់ថៃដែលអាចនាំចេញអង្ករទៅចិន ខណៈបច្ចុប្បន្ន សេដ្ឋកិច្ចថៃធ្លាក់ចុះខ្លាំងដោយសារការបិទព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin និយាយថា ខ្លួនលោក និងលោក Sihasak Phuangketkeow រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស បានអមដំណើរព្រះមហាក្សត្រថៃនិងព្រះមហាក្សត្រី ធ្វើដំណើរទៅប្រទេសចិន ប៉ុន្តែលោកគ្មានភារកិច្ចអ្វីបន្ថែមទៀតនៅប្រទេសចិនទេ គ្រាន់តែអមដំណើរព្រះមហាក្សត្រប៉ុណ្ណោះ ។

ព្រះមហាក្សត្រថៃនិងព្រះមហាក្សត្រីយាងទៅប្រទេសថៃនេះ ត្រូវបានចាត់ទុកជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាសន៍ដ៏សំខាន់ និងជាលើកទី១ ដែលព្រះមហាក្សត្រថៃយាងទៅប្រទេសចិនជាផ្លូវការ ។ ការយាងទៅចិន គឺព្រះមហាក្សត្រថៃមានគោលបំណងពង្រឹងទំនាក់ទំនងឱ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយចិនក្នុងឱកាសខួបលើកទី៥០ឆ្នាំ នៃទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលថៃអះអាងថា ការពិត ថៃមានទំនាក់ទំនងជាមួយចិនរាប់រយឆ្នាំមកហើយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ព្រះមហាក្សត្រថៃនិងព្រះមហាក្សត្រីយាងទៅប្រទេសចិន ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ គឺតាមការអញ្ជើញរបស់ប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping ជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល៥០ឆ្នាំ ។ វាក៏ស្របពេលទំនាក់ទំនងរវាងថៃជាមួយអាមេរិកធ្លាក់ចុះ ក្រោយពីអាមេរិកមើលឃើញថៃឈ្លានពានប្រទេសជិតខាង ខណៈនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃប្រកាសថា ឈប់រកស៊ីជាមួយអាមេរិក និងមិនចាប់អារម្មណ៍ លោក Donald Trump ដំឡើងពន្ធទំនិញថៃ ។

ថ្មីៗនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin និយាយថា លោកមិនខ្លាចអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញថៃក្នុងអត្រាខ្ពស់ដោយសារថៃបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគីនោះទេ ។ ថៃនឹងស្វែងរកទីផ្សារថ្មី ឬលក់ទំនិញឱ្យប្រទេសផ្សេងវិញ ប្រសិនបើមិនអាចនាំចេញទំនិញទៅលក់ឱ្យអាមេរិក ៕

ក្រោយឃើញសកម្មភាពឈ្លានពានយ៉ាងកម្រោលមកលើកម្ពុជា និងធ្វើទុកបុកម្នេញសូម្បីតែប្រជាជនស្លូតត្រង់ពីសំណាក់យោធាថៃ អ្នកជំនាញខាងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាម្នាក់យល់ឃើញថា គួរបិទការនាំចូលទំនិញថៃទាំងស្រុងតែម្ដង ព្រោះជារៀងរាល់ឆ្នាំថៃទទួលបានចំណូលរាប់ពាន់លានដុល្លារពីការនាំចេញទំនិញមកកាន់កម្ពុជា។

យោងតាមប្រសាសន៍របស់លោកបណ្ឌិត គី សិរីវឌ្ឍន៍ អ្នកស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ច និងជាប្រធានវិទ្យាស្ថានសិក្សាចិន នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានបង្ហោះសំណេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកថា លោក«សូមស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាល បិទកុំឱ្យទំនិញថៃចូលមកក្នុងប្រទេសកម្ពុជាទាំងស្រុង។» លើកឡើងនេះធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលយោធាថៃ បានបើកការបា.ញ់ប្រហារដោយគ្មានមូលហេតុមកលើកម្ពុជា នៅភូមិព្រៃចាន់ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលបណ្ដាលឲ្យជនសុីវិលម្នាក់ស្លា.ប់ភ្លាមៗនៅកន្លែងកើតហេតុ និងរងរបួសចំនួន ៣នាក់។

ការលើកឡើងខាងលើរបស់លោកបណ្ឌិត ធ្វើឡើងស្របពេលដែលប្រជាជនកម្ពុជាទូទៅកំពុងធ្វើពហិការលើទំនិញប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទរបស់ថៃ ក្នុងគោលបំណងធ្វើឲ្យថៃខាតបង់ប្រាក់ចំណូលនៅពេលមានជម្លោះជាមួយកម្ពុជា។ តែទោះជាយ៉ាងណា ចលនានេះនៅមិនទាន់អាចធ្វើទៅបានទាំងស្រុងនោះទេ ដោយសារនៅមានក្រុមហ៊ុន អ្នករកសុី ឬអាជីវករខ្លះនៅតែបន្តយកផលិតផលថៃមកដាក់លក់ក្នុងទីផ្សារកម្ពុជា ចំពេលដែលមនុស្សមួយចំនួននៅតែនិយមទិញប្រើប្រាស់ ដែលស្មើនឹងការការបន្តផ្ដល់ចំណូលដល់ថៃ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីបិទច្រកព្រំដែនគោកទាំងស្រុង តាមពិតទៅរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកាលពីខែសីហាកន្លងទៅ ក៏បានចេញសេចក្ដីប្រកាសហាមឃាត់ទំនិញថៃមួយចំនួនមិនឲ្យនាំចូលមកកម្ពុជាផងដែរ។ ក្នុងនោះរួមមានមុខទំនិញប្រភេទបន្លែ សាច់ និងផ្លែឈើគ្រប់ប្រភេទ រួមជាមួយប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័នឥន្ធនៈជាដើម។ ដោយឡែក មុខទំនិញផ្សេងទៀត ក្រៅពីមុខទំនិញទាំងនេះ គឺអាចនៅបន្តនាំចូលបានជាធម្មតាដោយបំពេញបែបបទ និងនីតិវិធីកំណត់ ដោយលិខិតបទដ្ឋានជាធរមាន។

បើទោះជាមិនមានបទបញ្ជាឲ្យបិទការនាំចេញ/នាំចូលទំនិញទាំងស្រុង ប៉ុន្តែប្រមុខថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា រួមទាំងសម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ថា លោកគាំទ្រឲ្យប្រជាពលរដ្ឋនាំគ្នាធ្វើពហិការដោយការពិចារណាលើផលិតផលថៃ។ លើសពីនេះ ចំពោះបញ្ហាបិទច្រកព្រំដែនលោកក៏ធ្លាប់បានបញ្ជាក់ដែរថា ទោះជាថៃចង់បិទ១០០ឆ្នាំទៀត ក៏កម្ពុជាមិនដាច់ពោះស្លាប់នោះដែរ។

ផ្ទុយទៅវិញ ប្រទេសថៃឯណោះ សព្វថ្ងៃខាងសេដ្ឋវិទូតែងព្រមានពីផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចថៃ ប្រសិនបើជម្លោះប្រដាប់អាវុធតាមព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាផ្ទុះឡើងជាថ្មី ដោយការនាំចេញ វិស័យទេសចរណ៍ និងទីផ្សារការងារនឹងរងសម្ពាធខ្លាំងជាងគេ។ លោកស្រី Nuttaporn Triratanasirikul អនុប្រធានគ្រប់គ្រងនៃមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ Kasikorn បានថ្លែងដោយដកស្រង់តួលេខពីរដ្ឋាភិបាលថា ការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា នឹងធ្វើឱ្យថៃខាតបង់ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) រហូតដល់ ១០០ ពាន់លានបាត (ប្រហែលជាង ៣០លានដុល្លារអាមេរិក) ខណៈធុរកិច្ចថៃបានខាតបង់ប្រមាណ ១៥ ពាន់លានបាត (៤៥៨ លានដុល្លារ) ក្នុងមួយខែ។ របាយការណ៍នេះបានគណនាទុកមុនថា ការខាតបង់សរុបអាចនឹងឈានដល់ ១០០ ពាន់លានបាត (៣.១ ពាន់លានដុល្លារ) ប្រសិនបើព្រំដែននៅតែបន្តបិទរហូតដល់ចុងឆ្នាំ៕

ទីក្រុងបាងកក៖ រដ្ឋាភិបាលថៃ បានធ្វើការដកសញ្ជាតិថៃ ចេញពីកូនទាំង ៣ របស់ឧកញ៉ា កុក អាន ដោយថាពួកគេបានបន្លំជាកូនរបស់ឪពុកម្ដាយជនជាតិថៃ និង កើតនៅសៀម ។ ការដកសញ្ជាតិនេះ នឹងអនុញ្ញាតអោយអាជ្ញាធរថៃមានសិទ្ធិដកហូតអចលនទ្រព្យទាំងអស់របស់ពួកគេដែលមាននៅក្នុងប្រទេសថៃ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត បាងកកប៉ុស្តិ៍។

យោងតាមសេចក្ដីអនុម័តរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃថៃ បន្ទាប់ពីការស៊ើបអង្កេតយ៉ាងហ្មត់ចត់ លើភាពមិនប្រក្រតីនៃរបៀបដែលកូនទាំងបីរបស់លោកឧកញ៉ា កុក អាន ទទួលបានសញ្ជាតិថៃបានបានរកឃើញថា កូនៗទាំងនោះមិនបានបំពេញតាមតម្រូវការផ្លូវច្បាប់សម្រាប់ការចូលសញ្ជាតិរបស់ថៃនោះទេ ហើយឯកសារមួយចំនួនដែលបានដាក់ជូនក្នុងនាមពួកគេគឺមិនស៊ីសង្វាក់គ្នានឹងច្បាប់សញ្ជាតិថៃឡើយ។

ការស៊ើបអង្កេតលើករណីនេះត្រូវបានធ្វើឡើង ចាប់តាំងសាធារណជនថៃបានងាកទៅចាប់អារម្មណ៍លើសកម្មភាពអាជីវកម្មយ៉ាងទូលំទូលាយរបស់លោកកុក អាន នៅក្នុងប្រទេសថៃ ក៏ដូចជាការចោទប្រកាន់អំពីរបៀបដែលជនបរទេសមួយចំនួនទទួលបានសញ្ជាតិថៃងាយៗតាមរយៈបណ្តាញគួរឱ្យសង្ស័យ។

ក្រសួងមហាផ្ទៃថៃ បានអះអាងថា ជុំវិញសញ្ជាតិរបស់កូនលោក កុក អាន ដែលត្រូវបានលុបចោលនៅពេលនេះ គឺស្របតាមមាត្រា 23 នៃច្បាប់សញ្ជាតិថៃ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យរដ្ឋាភិបាលលុបចោលសញ្ជាតិដែលទទួលបានតាមរយៈការក្លែងបន្លំ។ យ៉ាងណាមន្ត្រីថៃបានសង្កត់ធ្ងន់ថា នេះគឺជានីតិវិធីផ្លូវច្បាប់ មិនពាក់ព័ន្ធសកម្មភាពនយោបាយទេ ហើយក៏មិនប៉ះពាល់ដល់សមាជិកគ្រួសារផ្សេងទៀតទេ រួមទាំងឧកញ៉ាខ្លួនឯងផងដែរ។

ក្រសួងក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា ការដកហូតសញ្ជាតិមិនកើតឡើងញឹកញាប់ទេ ហើយត្រូវតែអនុវត្តតាមដំណើរការផ្លូវច្បាប់យ៉ាងហ្មត់ចត់ដូចក្នុងករណីនេះ ដែលវានឹងផ្ដល់ភាពរឹងមាំគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធានាឱ្យមាននូវសកម្មភាពផ្លូវការ។ អាជ្ញាធរថៃបាននិយាយថា ពួកគេត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីបន្តចាត់វិធានការលើករណីស្រដៀងគ្នា ប្រសិនបើការស៊ើបអង្កេតនាពេលអនាគតរកឃើញករណីផ្សេងទៀតនៃការក្លែងបន្លំសញ្ជាតិបែបនេះ។

ករណីនេះបានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍សាធារណៈយ៉ាងច្រើនទាំងនៅក្នុងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា ដែលជំរុញឱ្យមានការសន្ទនាកាន់តែទូលំទូលាយអំពីរបៀបដែលជនជាតិបរទេសដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិ និងសិទ្ធិអំណាចទទួលបានសញ្ជាតិ និងសង្ស័យពីការការពារផ្នែកច្បាប់បច្ចុប្បន្ន ថាមានភាពរឹងមាំគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការអនុវត្តដែលខុសគោលការណ៍ដែរឬអត់៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama បានផ្សាយពីក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) រកឃើញថា គ្រាប់មីនដែលកងទ័ពថៃដើរជាន់រងរបួសកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា មិនមែនជាមីនថ្មីទេ ការផ្សាយនេះផ្ទុយពីការចោទប្រកាន់របស់ថៃទាំងស្រុងថា ជាមីនថ្មីដែលកម្ពុជាទើបបង្កប់ ។ ថៃបានរឿងប្រឌិតដើម្បីចោទប្រកាន់ ទម្លាក់កំហុស បង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះកម្ពុជា និងជាលេសបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍តានតឹងអូសបន្លាយ ។ ក្រោយការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ីធ្វើឱ្យអតីតសមាជិកព្រឹទ្ធសភាថៃខឹងសម្បារ និងបន្ទោសរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ ហេតុអ្វីបណ្តោយឱ្យម៉ាឡេស៊ីនិយាយបែបនេះ ។

ថៃបានព្យាយាមបំភ្លៃ និងចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីធ្វើឱ្យកងទ័ពខ្លួនជាន់រងរបួសនៅតំបន់ព្រំដែនកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយថៃក៏យកលេសគ្រាប់មីនធ្វើជាមូលហេតុមិនដោះលែងវីរកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨រូប និងបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគី ។ ក្រោយពីទម្លាក់កំហុសលើកម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី ថៃបានបញ្ជូនអាវុ.ធ និងកម្លាំងទ័ពមកព្រំដែនឡើងវិញ ហើយបា.ញ់យ៉ាងសាហា.វឃោ.រឃៅ និងអមនុស្សធម៌មកលើពលរដ្ឋខ្មែរស្លូតត្រង់នៅភូមិព្រៃចាន់ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋខ្មែររងរបួសជាច្រើននាក់ និងបាត់ប.ង់ជីវិតម្នាក់ ។

នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកានេះ លោក Somchai Swangkarn អតីតសមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងជាអតីតប្រធានគណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសថៃ បានបន្ទោសរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃមិនគួរឱ្យបណ្តោយឱ្យម៉ាឡេស៊ីនិយាយនៅខាងកម្ពុជាថា កងទ័ពថៃដើរជាន់មីនរងរបួសនាពេលថ្មីៗនេះ គឺជាមីនចាស់ ។ លោកបានបង្ហោះសារក្នុងហ្វេសប៊ុក តើថៃមានក្រសួងការបរទេសដើម្បីអ្វី? ថៃបានរកឃើញមីន PMN-2 ទើបបង្កប់ថ្មីចំនួន៤គ្រាប់ ក្រសួងការបរទេសថៃមិនគួរបណ្តោយឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ីនិយាយថា ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) រកឃើញមីនចាស់ និងឱ្យថៃអត់ធ្មត់បន្តការចរចាជាមួយកម្ពុជានៅម៉ាឡេស៊ី ។

លោក Somchai សំណូមពរឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃឆ្លើយតបទៅម៉ាឡេស៊ី ឬអញ្ជើញរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសម៉ាឡេស៊ីមកពិនិត្យមើលផ្ទាល់ភ្នែកនៅតំបន់ហួយតាម៉ារៀ ស្រុកកាន់ថាឡាក់ ខេត្តស៊ីសាកេត និងពិនិត្យមើលនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីទម្លាក់កំហុសលើកម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី ។ លោកចោទប្រកាន់កម្ពុជាបំពានបទឈប់បាញ់ និងបំពានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ទើបរដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃបង្កើនវិធានការតឹងរ៉ឹងដើម្បីការពារអធិបតេយ្យ ។

អតីតសមាជិកព្រឹទ្ធសភារូបនេះមិនចង់ឱ្យម៉ាឡេស៊ីជួយសម្របសម្រួលក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទេ ហើយចាត់ទុកម៉ាឡេស៊ីជ្រៀតជ្រែករឿងប្រទេសជិតខាង ដែលជាជម្លោះទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា-ថៃ ។ លើសពីនេះ លោករិះគន់ម៉ាឡេស៊ីដែលស្នើឱ្យកម្ពុជា-ថៃចរចាពហុភាគី និងចោទប្រកាន់ម៉ាឡេស៊ីធ្វើឱ្យការដោះស្រាយបញ្ហារវាងកម្ពុជា-ថៃអូសបន្លាយមិនចប់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយពីសារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama ចុះផ្សាយពីកងទ័ពថៃដើរជាន់មីនចាស់ មិនមែនជាមីនថ្មីដូចការចោទប្រកាន់របស់ថៃ ធ្វើឱ្យសង្គមថៃរិះគន់ម៉ាឡេស៊ីថា នៅខាងកម្ពុជា និងតវ៉ាឱ្យម៉ាឡេស៊ីកែប្រែការផ្សាយព័ត៌មានមីន ដោយប្តូរពាក្យពី «មីនចាស់» ទៅជា «មីនថ្មី» វិញ ។ បើទោះជាសារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ីបានកែប្រែការផ្សាយ ដោយបញ្ជាក់ថា តាមការស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) គឺកងទ័ពថៃដើរជាន់មីនថ្មី ប៉ុន្តែមិនមែនមានន័យថា គឺជាមីនរបស់កម្ពុជានោះទេ ។

កន្លងមក រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្លាប់បានបញ្ជាក់ជាច្រើនលើកថា ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងនាមជារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ស្ដីពីការហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្ស បានព្យាយាមបោសសម្អាត និងកម្ទេចចោលនូវសំណល់ជាតិផ្ទុះរាប់លានគ្រាប់មកហើយ ។ ជាមួយគ្នានេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្ដេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំ គោរពតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ដោយមិនប្រើប្រាស់មីនថ្មីដាច់ខាត ៕