អន្តរជាតិ៖ មនុស្សជំនិតបំផុតម្នាក់របស់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៉ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បាននិយាយថាទីក្រុងមូស្គូ នៅក្នុងប្រទេសបច្ចុប្បន្នកំពុងប្រយុទ្ធជាមួយបក្សសម្ព័ន្ធយោធា NATO ដឹកនាំដោយ សហរដ្ឋអាមេរិក នៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន និងចោទប្រកាន់ថាលោកខាងលិចកំពុងព្យាយាមលុបរុស្ស៉ីចេញពីផែនទីនយោបាយពិភពលោក។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារ សារព័ត៌មាន AFP នៅថ្ងៃពុធ ទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣។

អគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិរុស្ស៉ី លោក នីកូឡៃ ផាទ្រូសេវ (Nikolai Patrushev) ធ្វើការកត់សម្គាល់ខាងលើនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយកាសែតរុស្ស៉ី អាហ្គូមិនទី អ៉ី ហ្វាកទី (Argumenti i Fakti) នៅថ្ងៃអង្គារសប្ដាហ៍នេះ។ ថ្លែងនាឱកាសនោះ លោក ផាទ្រូសេវ បានគូសបញ្ជាក់ដូច្នេះថា «ព្រឹត្តិការណ៍នៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន មិនមែនជាជម្លោះរវាងទីក្រុងមូស្គូ និងទីក្រុងកៀវឡើយ តែវាជាការប្រឈមមុខខាងយោធារវាងរុស្ស៉ី និង NATO ហើយកាន់តែច្បាស់ជាងនេះគឺជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេសតែម្ដង»។ លោកបន្ថែមទៀតថា ផែនការរបស់លោកខាងលិច នោះគឺធ្វើយ៉ាងលុបរុស្ស៉ីចេញពីផែនទីនយោបាយសកលលោក។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក ពូទីន រួមទាំងក្រុមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់លោកបានអះអាងជារឿយៗថាសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនជាការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងរុស្ស៉ី និង NATO។ ប៉ុន្តែទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និង NATO បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់នេះ ហើយបញ្ជាក់ថាពួកគេគ្មានបំណងបំផ្លាញរុស្ស៉ីនោះឡើយ។ លោក ពូទីន បានចាត់ទុកថាសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន ជាការគំរាមកំហែងដល់ សន្តិសុខជាតិរុស្ស៉ី និងបង្កឡើងដោយលោកខាងលិច ជាមួយការព្រមានថារុស្ស៉ីនឹងប្រើប្រាស់គ្រប់មធ្យោបាយដែលខ្លួនមានដើម្បីការពារខ្លួនឯង និងប្រជាជនរបស់ខ្លួនប្រឆាំងនឹង ការឈ្លានពានណាមួយ​ ៕

ប្រទេសជប៉ុន៖ លិខិតឆ្លងដែនជប៉ុន ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ និងមានឥទ្ធិពលខ្ពស់បំផុត នៅលើពិភពលោក ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកធ្វើដំណើរដោយគ្មានទិដ្ឋាការរហូតទៅដល់ ១៩៣ ប្រទេសក្នុងតំបន់ជុំវិញពិភពលោក ក៏ដូចជាជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ដែលជាប្រជាជនមានភាពថ្លៃថ្នូរបំផុត។

ពលរដ្ឋជប៉ុន ចង់ទៅប្រទេសណាក៏បានជុំវិញពិភពលោកភ្លាមៗ តាមចិត្តចង់ ដោយគ្រាន់តែទិញសំបុត្រយន្តហោះ  ឬ នឹកឃើញភ្លាមទៅភ្លាមៗក៏បានពេញ២៤ម៉ោង ដោយទេសជុំវិញពិភពលោកនឹងត្រូវបានស្វាគមន៍ទទួលដៃដប់។

ដែលផ្ទុយពលរដ្ឋនៃប្រទេសដទៃ បើចង់ទៅលេងប្រទេសនៅលោកខាងលិច ឬអាមេរិកទោះមានលុយរាប់រយលាន ដុល្លារ ក៏ត្រូវមកតម្រង់ជួរចាំសម្ភាស៍នៅស្ថានទូតដែរ អ្នកខ្លះរងចាំខ្ទង់ខែ ទម្រាំបានទៅហើយអ្នកខ្លះគ្មានសំណាងមិនជាប់បានទៅទៀតផង។

នេះជាឥន្ធិពលនៃប្រជាជាតិជប៉ុន ដោយគេបានឱ្យតម្លៃ  និងជឿជាក់ដោយគ្រាន់តែគេឃើញលិខិតឆ្លងដែនរបស់ជនជាតិមួយនេះហើយ គេនឹងស្វាគមន៍ មិនខ្វល់ពីរឿងអវិជ្ជមានទៅដល់ប្រទេសគេនោះទេ ហើយគេក៏នឹងអនុញ្ញាតឱ្យដើរសេរីពេញប្រទេសរបស់គេ ដោយជឿថាពលរដ្ឋជប៉ុន ជាពលរដ្ឋមានគុណភាពខ្ពស់ ថ្លៃថ្នូរជាងគេបំផុតក្នុងពិភពលោក មិនតែប៉ុណ្ណោះប្រសិនបើជនជាតិមួយនេះចង់រស់នៅប្រទេសគេ ក៏គេទទួលអនុញ្ញាតផងដែរ។

ទន្ទឹមនឹងនោះ មិនមែនមានតែលិខិតឆ្លងដែនរបស់ប្រទេសជប៉ុនតែមួយនោះទេដែលមានឥន្ធិពលលើពិភពលោក ប៉ុន្តែមានប្រទេសមួយចំនួនទៀតដែលមានឥទ្ធិពលលើពិភពលោក ដូចជាប្រទេស សឹង្ហបុរី និងកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប្រជាជាតិថ្លៃថ្នូរ ក្នុងការកាន់លិខិតឆ្លងដែនរបស់ខ្លួនធ្វើដំណើរដោយគ្មានទិដ្ឋាការទៅកាន់ប្រទេសចំនួន ១៩២ប្រទេស។

បន្ទាប់មកគឺប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ និងប្រទេសអេស្ប៉ាញគ្មានទិដ្ឋាការទៅកាន់ប្រទេសចំនួន ១៩០ ប្រទេស។ ហើយចក្រភពអង់គ្លេស អាចធ្វើដំណើរទៅកាន់គោលដៅក្នុងប្រទេសចំនួន ១៨៧ ខណៈដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅលំដាប់ទី៦ ដោយអាចធ្វើដំណើរបានចំនួន ១៨៦ប្រទេស។

យ៉ាងណាក៏ដោយចំពោះលិខិតឆ្លងដែនដែលមានឥទ្ធិពលតិចបំផុត និងមិនទទួលបានការស្វាគមន៍សម្រាប់ប្រទេសដទៃ និងមានភាពពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេស ក្នុងពិភពលោក គឺជាប្រទេស “អាហ្វហ្គានីស្ថាន” ដោយអ្នកកាន់លិខិតឆ្លងដែនប្រទេសនេះអាចធ្វើដំណើរបានតែ ២៧ ប្រទេសប៉ុណ្ណោះ លើពិភពលោក៕ ប្រភព៖ pptvhd36

ប្រទេសចិន ៖ ពលរដ្ឋចិនជាច្រើននាក់បានមកតម្រង់ជួរនៅមុខការិយាល័យនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង ដើម្បីបន្តអាយុលិខិតឆ្លងដែនរបស់ពួកគេ ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលចិនប្រកាសលុបចេញនូវវិធានការពិនិត្យជំងឺកូវីដ-១៩ ។ វិធានការនេះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋចិនចំនួន១.៤០០លាននាក់មិនបានធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសអស់រយៈពេល៣ឆ្នាំ ។

ចិនបានបើកប្រទេសកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមករា កន្លងមកនេះ ដោយលុបចោលវិធានការកូវីដស្មើសូន្យរបស់ចិន ក្រោយពីមានពលរដ្ឋធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងវិធានការនេះ ។ ក្រោយចិនបើកប្រទេសឡើងវិញ មានពលរដ្ឋជាច្រើនរីករាយ និងបានធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសជាបន្តបន្ទាប់ ។

គេឃើញមានពលរដ្ឋជាង១០០នាក់មកតម្រង់ជួរដើម្បីបន្តអាយុលិខិតឆ្លងដែន ក្នុងចំណោមនោះ លោក Yang Jianguo អាយុ៦៧ឆ្នាំ និយាយថា លោកមានគម្រោងធ្វើដំណើរទៅលេងកូនស្រីនៅសហរដ្ឋអាមេរិកជាលើកដំបូង បន្ទាប់ពីខកខានអស់៣ឆ្នាំ ។ ពេលនេះ លោកជាមួយភរិយាមានក្តីសុខណាស់ដែលអាចធ្វើដំណើរទៅទីនោះបាន ។

ទីក្រុងប៉េកាំងបានលុបចោលលក្ខខណ្ឌជំងឺកូវីដ-១៩ គេសង្ឃឹមថា នឹងលើកទឹកចិត្តពលរដ្ឋចិនឱ្យធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេស ដោយពួកគេមិនចាំបាច់បារម្ភថា នឹងត្រូវបានឃុំខ្លួនពេលត្រឡប់មកប្រទេសខ្លួនវិញ ។

ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានស៊ិនហួររាយការណ៍ថា ចិនបានចូលដល់ដំណាក់កាលថ្មីមួយក្នុងការដោះស្រាយជំងឺកូវីដ ដោយអាងលើបទពិសោធន៍ការពារកូវីដ ការអភិវឌ្ឍនៃជំងឺរាតត្បាត និងអត្រាការចាក់វ៉ាក់សាំងកើនឡើង ។ ប៉ុន្តែចិនបានរាយការណ៍ពីចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារកូវីដ គិតមកដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមករា ស្មើត្រឹម៥.២៧២នាក់ ដែលជាស្ថិតិមួយទាបបំផុតក្នុងពិភពលោក ។ ទោះយ៉ាងណា ចិននៅតែកំណត់លក្ខខណ្ឌសម្រាប់អ្នកដំណើរចូលមកក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន គឺត្រូវតែពិនិត្យកូវីដហើយមានលទ្ធផលអវិជ្ជមាន ខណៈការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺនេះកើនឡើងខ្លាំង ៕

ប្រភព ៖ TNN World

រាជធានីអូតតាវ៉ា(Ottawa)៖ ស្របពេលសហរដ្ឋអាមេរិក បារាំង អាល្លឺម៉ង់ និង បណ្ដាប្រទេសបស្ចិមលោកដទៃទៀត ជាសម្ពន្ធមិត្តរបស់កាណាដា កំពុងតែបង្ហូរនូវគ្រឿងសឹកចម្បាំងទំនើបៗរបស់លោកខាងលិច ទៅជួយដល់កងទ័ពការពារទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែន នោះ ក្រុងអូតតាវ៉ា ក៏បានសម្រេចចិត្ត ទិញប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស ទៅជួយដល់ក្រុងកៀវ សម្រាប់ការពារពីការវាយប្រហារ ដោយមីស៊ីលពីរុស្ស៊ី រហូតធ្វើឲ្យក្រុងមូស្គូ ផ្ទុះកំហឹងយ៉ាងខ្លាំង។

បណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយរបស់កាណាដា CBC បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃពុធ ទី១១ ខែមករា ថា ការិយាល័យរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្ដីកាណាដា លោក ចាស្ទីន ទ្រូដូ (Justin Trudeau) បានប្រកាស ថា ក្រុងអូតតាវ៉ា នឹងទិញប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស ផលិត នៅសហរដ្ឋអាមេរិក យកទៅជួយដល់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន ហើយនឹងស្វាគមន៍ដល់ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន (Joe Biden) សម្រាប់ដំណើរបំពេញទស្សនកិច្ចមួយ នៅខែមីនា។

ការប្រកាសរបស់កាណាដា បានកើតឡើង នៅក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់មេដឹកនាំអាមេរិកខាងជើង នៅក្នុងទីក្រុងម៉ិកស៊ិក កាលពីថ្ងៃអង្គារ ក្រោយពេលមានជំនួបមួយ រវាងលោក ទ្រូដូ និង លោក បៃដិន។

កាណាដា បានលៃលកលើការចំណាយលុយ មានទំហំទឹកប្រាក់ ៤០៦លានដុល្លារ សម្រាប់ការទិញប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស NAMSAMS ចំនួនមួយគ្រឿង ផលិត នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយរួមជាមួយនឹងមីស៊ីលជាច្រើនដើមបន្ថែមទៀត សម្រាប់ជួយដល់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន។

លោក អានីតា អាណាន់ (Anita Anand) រដ្ឋមន្រ្ដីក្រសួងការពារជាតិកាណាដា បានបញ្ជាក់ ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងអូតតាវ៉ា កំពុងតែធ្វើកិច្ចការនេះ ជាមួយនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីទទួលបានគ្រឿងសឹកទាំងនេះ នាំទៅផ្គត់ផ្គង់ដល់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន ឲ្យបានលឿនបំផុត តាមតែអាចធ្វើទៅបាន។

ក្រសួងការពារជាតិកាណាដា បានបញ្ជាក់ នៅក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន ថា «ការផ្ដល់ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស NASAMS របស់កាណាដា នឹងជួយដល់អ៊ុយក្រែន ពង្រឹងនូវប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស ប្រឆាំងនឹងការវាយប្រហារ បង្កគ្រោះថ្នាក់ ទៅលើបន្ទាយទាហាន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលសំខាន់ៗ និង ទីប្រជុំជនរបស់ប្រជាជន។ កាណាដា នឹងចំណាយលុយ ប្រហែល ៤០៦លានដុល្លារ ហើយវាកើតចេញពីជំនួយ ប្រហែល៥០០លានដុល្លារ ដែលលោក ទ្រូដូ បានប្រកាស កាលពីចុងឆ្នាំ២០២២»។

ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀរ ហ្សេឡែនស្គី (Volodymyr Zelenskyy) បានស្នើសុំយ៉ាងទទូចនូប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស សម្រាប់សំណើជំនួយយោធារបស់គាត់ ក្រោយរងការវាយប្រហារ ពីកម្លាំងទាហានរុស្ស៊ី ប្រឆាំងនឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលសំខាន់ នៅក្នុងប្រទេស៕