ប្រទេសថៃ ៖ Oxford Dictionaries បានដាក់បញ្ចូលអាហារថៃមួយប្រភេទឈ្មោះ «ផាត់ថៃ» ជាពាក្យសកល ដែលមនុស្សនៅទូទាំងពិភពលោកបានស្គាល់ ។ ការដាក់បញ្ចូលនេះដើម្បីបង្ហាញឱ្យគេដឹងថា វាមានប្រភពមកពីប្រទេសថៃ ដូចគ្នានឹងពាក្យ «ភីហ្សា» មកពីប្រទេសអ៊ីតាលីដែរ ។

បើគេវាយអក្សរជាភាសាអង់គ្លេសនៅក្នុងវែបសាយថា «pad thai» នោះវានឹងបង្ហាញអត្ថន័យថា ៖ «ជាអាហារមកពីប្រទេសថៃ ដែលជាប្រភេទសរសៃ និងមានគ្រឿងផ្សំនានាដូចជា ស៊ុត បន្លែ សាច់សត្វ ឬអាហារសមុទ្រ» ។

ចំណែកពាក្យ «ផាត់ថៃ» ដែលបង្ហាញឡើងនៅក្នុងកម្មវិធី Wikipedia គឺជាអាហារមួយប្រភេទទទួលឥទ្ធិពលពីអាហារចិន ដែលចិនហៅអាហារនេះថា «គុយទាវឆា» ។ នៅពេលក្រោយមក វាត្រូវបានគេផ្លាស់ប្តូររសជាតិថ្មីតាមរសជាតិរបស់អាហារថៃវិញ ។

«ផាត់ថៃ» បានក្លាយជាអាហារថៃមួយប្រភេទដែលជនបរទេសស្គាល់ជាទូទៅតាំងពីសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២ មកម៉្លេះ ដែលកាលនោះ គេបានប្រាប់ទៅកាន់ពលរដ្ឋឱ្យងាកមកបរិភោគគុយទាវ ដើម្បីកាត់បន្ថយការបរិភោគបាយ ដោយសារនៅសម័យនោះ ប្រទេសថៃមានសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ ។ មកដល់បច្ចុប្បន្ន «ផាត់ថៃ» បានក្លាយជាអាហារមួយក្នុងចំណាមអាហារប្រចាំជាតិរបស់ថៃ ដែលទទួលបានការពេញនិយមបរិភោគនៅទូទាំងពិភពលោក ។

តាមទិន្នន័យនៅឆ្នាំ២០០៣ បង្ហាញថា មានហាងអាហារថៃជាង៦.៨០០កន្លែងបានបើកលក់ម្ហូបអាហារនៅទូទាំងពិភពលោក ហើយគ្រប់ហាងទាំងអស់នឹងមាន «ផាត់ថៃ» នៅក្នុងបញ្ជីមុខម្ហូប ក្រៅពីសម្លតុមយ៉ាំបង្គា ៕ ប្រភព ៖ Tnn thailand

បរទេស៖ តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈរបស់រុស្ស៊ីកំពុងកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងជាមួយនឹងអ្នកទិញនៅអាស៊ី ដែលជំរុញដោយតម្រូវការខ្លាំងពីប្រទេសចិន និងឥណ្ឌា។ តាមប្រភព Bloomberg បានដកស្រង់ពីពាណិជ្ជករដែលនិយាយថាតម្លៃប្រេង Urals, ESPO និង Mazut របស់រុស្ស៊ីបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ។ ដោយក្រុមហ៊ុនចម្រាញ់របស់រដ្ឋ និងឯកជនរបស់ចិនកាន់តែត្រូវការប្រេងច្រើនឡើងៗ ដូចជាក្រុមហ៊ុន Sinopec, PetroChina, Hengli Petrochemical ដែលបានចាប់អារម្មណ៍លើផលិតផលនេះ ហើយតម្រូវការពីប្រទេសឥណ្ឌាក៏ហក់ឡើងខ្លាំងផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងនៅរុស្សីឡើងថ្លៃ។

យោងតាមក្រុមហ៊ុនទិន្នន័យ Platts ក្នុងខែនេះប្រេងមានតម្លៃ១៦០-១៨០ ដុល្លារក្នុងមួយតោន បើធៀបនឹងតម្លៃប្រេងកាលពីខែមុនត្រឹមតែ ១៣០ ដុល្លារក្នុងមួយតោន។
ប្រទេសចិន និងឥណ្ឌាកំពុងក្លាយជាអ្នកទិញប្រេងដ៏សំខាន់របស់រុស្ស៊ី បន្ទាប់ពីទំនិញត្រូវបានគេបដិសេធដោយសារសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។ ចំនួនអ្នកទិញកំពុងកើនឡើងខណះពេលដែលភាគីរុស្សីមិនអើពើនឹងការព្រួយបារម្ភអំពីទណ្ឌកម្មរបស់លោកខាងលិច។ បើគិតជាមធ្យមក្នុងរយៈពេល ៤ សប្តាហ៍ដល់ចុងថ្ងៃទី ៣ ខែមីនា បរិមាណនៃការដឹកជញ្ជូនប្រេងទៅកាន់អតិថិជនអាស៊ីបានកើនឡើងដល់ ៣.១ លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ ដែលនេះជាតម្លៃខ្ពស់បំផុត។
នៅថ្ងៃទី ៨ ខែមីនា អនុប្រធាន S&P Global លោក Dan Yergin បាននិយាយថា ប្រទេសរុស្ស៊ីនឹងរក្សាផលិតកម្មប្រេងបានយូរជាងការព្យាករណ៍ លោកបានបន្តថា៖ «វាអាចនឹងកាត់បន្ថយទិន្នផលបន្តិច ប៉ុន្តែវានឹងមិនធ្លាក់ចុះខ្លាំងដូចការព្យាករណ៍កាលពីឆ្នាំមុននោះទេ»៕
ប្រភព៖ vnexpress

តាមសេចក្តីរាយការណ៍ពីអាកាសធាតុ និងបរិស្ថានលើកចុងក្រោយរបស់ EU Monitor បានបង្ហាញថា ផ្ទាំងទឹកកកនៅតំបន់អង់តាកទិកបានរលាយយ៉ាងលឿនក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយវាបានធ្វើឱ្យខូចកំណត់ត្រាចុងក្រោយដែលធ្លាប់បានកត់ត្រាកាលពីឆ្នាំ២០១៧ ផងដែរ ។ ចំពោះមូលហេតុដែលបណ្តាលឱ្យផ្ទាំងទឹកកកទាំងនេះរលាយលឿនដូច្នេះ គឺបណ្តាលមកពីអាកាសធាតុក្តៅ និងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុនៅលើពិភពលោក ។

ក្រុមការងាររបស់ Copernicus Climate Change Service (C3S) បានបញ្ជាក់ថា ផ្ទាំងទឹកកកនៅតំបន់អង់តាកទិកបានរលាយយ៉ាងលឿន និងរួមតូចក្នុងបរិមាណ៣៤% បើធៀបនឹងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ កន្លងមក ។ចំណែក Samantha Burgess នាយករងរបស់ Copernicus Climate Change Service ចង្អុលបង្ហាញថា តាមការកត់ត្រាទិន្នន័យពីផ្កាយរណបក្នុងរយៈពេល៤៥ឆ្នាំកន្លងមកឃើញថា ផ្ទាំងទឹកកកនៅសមុទ្រអង់តាកទិកនាពេលនេះបានរលាយអស់យ៉ាងច្រើន គឺដោយសារពិភពលោកមានអាកាសធាតុកាន់តែក្តៅធ្វើឱ្យបរិមាណទឹកកករលាយយ៉ាងលឿន រួមទាំងកម្រិតទឹកសមុទ្រអាចកើនឡើងផងដែរ ។

អ្នកជំនាញផ្នែកបរិស្ថានអធិប្បាយថា ថាមពលពីពន្លឺព្រះអាទិត្យប្រមាណ៩០% បានធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពទឹកសមុទ្រកាន់តែកើនឡើង ហើយពាក់ព័ន្ធនឹងមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យពិភពលោកក្តៅផងដែរ ។ ក្រៅពីនេះ អ្នកជំនាញផ្នែកបរិស្ថានលើកឡើងទៀតថា សីតុណ្ហភាពនៅតំបន់ប៉ូលខាងជើង និងប៉ូលខាងត្បូង បានកើនឡើងប្រមាណ៣អង្សារសេ បើធៀបនឹងសីតុណ្ហភាពនៅចុងសតវត្សរ៍ទី១៩ ដោយបរិមាណទឹកកកក្នុងតំបន់ទាំងនេះបានរលាយជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ ៕

ប្រភព ៖ The standardth

អាមេរិក៖ នៅពេលដែលលោក Shipp-McGhee ចាប់ផ្តើមស្វែងរកផ្ទះ អត្រាការប្រាក់កម្ចីទិញផ្ទះដំបូងមានត្រឹមតែ ២.៩% ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមួយឆ្នាំក្រោយមក នៅពេលដែលលោកជ្រើសរើសផ្ទះនោះអត្រាការប្រាក់បានកើនឡើង ៦.៤%។
ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ បញ្ហាប្រឈមសម្រាប់អ្នកទិញផ្ទះលើកដំបូងនៅអាមេរិកបានកើនឡើង ហើយឥឡូវនេះ អត្រាការប្រាក់កម្ចីបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដែលធ្វើឲ្យការទិញផ្ទះមានផលវិបាកយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ពួកគេ។ នៅពេលដែលអត្រាការប្រាក់កម្ចីទិញផ្ទះឡើងដល់ ៧% កាលពីឆ្នាំមុន ទីភ្នាក់ងារអចលនទ្រព្យ Zillow បានប៉ាន់ប្រមាណថា ជាមួយនឹងប្រាក់ចំណូលជាមធ្យម ប្រសិនបើអ្នកសន្សំបាន ៥% ក្នុងមួយខែ វានឹងចំណាយពេល១០ឆ្នំាសម្រាប់ប្រជាជនអាមេរិកដើម្បីបង់រំលោះ។ ប្រាក់ចំណូលជាមធ្យមរបស់គ្រួសារដែលបានទិញផ្ទះជាលើកដំបូងកាលពីឆ្នាំមុនគឺ ៩០,០០០ ដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ។

ការផ្គត់ផ្គង់ក៏មិនច្រើនដែរ ចំនួនផ្ទះក្នុងក្រុងថោកបំផុតបានធ្លាក់ចុះ១.៥%ក្នុងខែមករា បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ ផ្ទុយទៅវិញចំនួនអាផាតមិននៅក្នុងផ្នែកដែលថ្លៃបំផុតបានកើនឡើង ៣៧% ។ ប្តីប្រពន្ធ Rob និង Kelsey Scott បានចាប់ផ្តើមស្វែងរកទិញផ្ទះដំបូងរបស់ពួកគេនៅក្នុងទីក្រុង Seattle ដែលផ្ទះនោះមានតម្លៃសរុប ២០០,០០០ ដុល្លារ ដោយពួកគេអាចមានលទ្ធភាពកក់មុន ៧០,០០០ដុល្លារសម្រាប់១០% ដំបូង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ទាប់ពីមួយឆ្នាំក្រោយមកផ្ទះរបស់អ្នកទាំងពីរបានកើនទៅដល់ ៨០០.០០០ ដុល្លារ បន្ទាប់ពីអត្រាការប្រាក់លើប្រាក់កម្ចីទិញផ្ទះឡើងថ្លៃពេក៕

ប្រភព៖vnexpress

ប្រទេសចិន ៖ មានការប៉ះទង្គិចគ្នាតិចតួចម្តងទៀតរវាងមន្ត្រីប្រចាំឆ្នេរសមុទ្រចិន និងហ្វីលីពីន ក្នុងបរិវេណជម្លោះដែនទឹកនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយចិនបានផ្ញើសារដាស់តឿនទៅកាន់យន្តហោះរបស់ហ្វីលីពីន ដែលបានហោះលើបរិវេណមានជម្លោះនេះ ។

មន្ត្រីហ្វីលីពីនបានបើកយន្តហោះឆ្លងកាត់បរិវេណប្រជុំកោះ Spratly ដែលវាជាតំបន់មានជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហើយនៅលើយន្តហោះនេះមានអ្នកកាសែតជាច្រើននាក់ ត្រូវបានមន្ត្រីប្រចាំឆ្នេរសមុទ្រចិនជូនដំណឹងតាមរយៈវិទ្យុថា ត្រូវចាកចេញពីដែនទឹករបស់ចិនជាបន្ទាន់ ។ ហេតុការណ៍នេះបានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមីនា កន្លងមក ខណៈមន្ត្រីប្រចាំការឆ្នេរសមុទ្ររបស់ហ្វីលីពីនក៏បានជូនដំណឹងតាមវិទ្យុប្រាប់ចិនថា នាវារបស់ចិនក៏បានចូលមកក្នុងដែនទឹកដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ហ្វីលីពីនដូចគ្នា ។

យន្តហោះរបស់ហ្វីលីពីនដែលចិនអះអាងថា បានហោះចូលមកក្នុងដែនទឹករបស់ខ្លួននេះ មានឈ្មោះថា Cessna Caravan បានហោះហើរចំនួន៤ម៉ោង ។ មន្ត្រីហ្វីលីពីនបញ្ជាក់ថា ហ្វីលីពីនបានប្រទះឃើញនាវារបស់ចិនប្រមាណ២០គ្រឿង ក្នុងនោះក៏មាននាវារបស់កងទ័ពចិនផងដែរ បានចូលមកកាន់ដែនទឹកមានជម្លោះជាមួយហ្វីលីពីន ។

ហេតុការណ៍នេះជាការប៉ះទង្គិចគ្នាតិចតួចប៉ុណ្ណោះរវាងមន្ត្រីប្រចាំឆ្នេរសមុទ្រចិនជាមួយហ្វីលីពីន ខណៈកាលពីពេលមុននេះ ប្រទេសទាំងពីរមានបញ្ហាជាមួយគ្នារឿងមន្ត្រីប្រចាំការឆ្នេរសមុទ្រចិនបានបញ្ចាំងពន្លឺឡាស៊ែរមកលើនាវារបស់ហ្វីលីពីន ដែលបានឆ្លងកាត់ដែនទឹកមានជម្លោះស្ថិតក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ។

ប្រទេសចិន និងហ្វីលីពីន បានអះអាងថា ពួកគេជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅប្រជុំកោះ Spratly ដោយហ្វីលីពីនចោទប្រកាន់ថា ចិនបានបញ្ជូនទូកនេសាទជាច្រើនគ្រឿងមកឈ្លានពាននៅបរិវេណជិតកោះរបស់ហ្វីលីពីន ដែលហ្វីលីពីនបានគ្រប់គ្រងកោះទាំងនេះតាំងពីឆ្នាំ១៩៧០ មកម៉្លេះ ខណៈចិនក៏អះអាងដែរថា មន្ត្រីប្រចាំឆ្នេរសមុទ្រចិនបានបំពេញតួនាទីដើម្បីការពារដែនទឹករបស់ចិន ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីប្រទេសចិន និងហ្វីលីពីន គឺនៅមានប្រទេសម៉ាឡេស៊ី, វៀតណាម, ព្រុយណេ និងតៃវ៉ាន់ ក៏បានអះអាងដែរថា បរិវេណប្រជុំកោះ Spratly គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ពួកគេដូចគ្នា ៕ ប្រភព ៖ TNN World