ឃ្នើសចិត្តមកយូរហើយ! មេធំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន បានរិះគន់ចំៗទៅលើសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយហៅប្រទេសមហាអំណាចមួយនេះថាជា «រដ្ឋភេរវករ» និងចោ.ទប្រកាន់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនកថាបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិភាពពិភពលោក។ ការកត់សម្គាល់ទាំងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថាមួយនៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ដែលលោក គីម ថ្កោលទោសអាមេរិកចំពោះការបង្កឲ្យមានអស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់។

តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្មីៗនេះ លោកគីមបានថ្កោលទោសគោលនយោបាយការបរទេស និងសកម្មភាពយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួន ដោយអះអាងថាវារួមចំណែកដល់ភាពតានតឹង និងជម្លោះកើនឡើងនៅក្នុងតំបន់ជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក។ ជាមួយគ្នានេះ លោក គីម ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវជំហររឹងមាំរបស់លោកប្រឆាំងនឹងកូរ៉េខាងត្បូង ដោយបដិសេធគំនិតនៃការផ្សះផ្សា និងសង្កត់ធ្ងន់ថាទំនាក់ទំនងអន្តរកូរ៉េឥឡូវនេះមានអរិភាព។

គួរបញ្ជាក់ថា ការកត់សម្គាល់នេះកើតឡើងចំពេលមានភាពតានតឹងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយកាន់តែខ្លាំងឡើង រួមទាំងជម្លោះដែលកំពុងបន្តកើតមានទាំងនៅអឺរ៉ុបខាងកើត និងមជ្ឈិមបូព៌ា។ អ្នកវិភាគនិយាយថា វោហាសាស្ត្របែបនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្រឆាំងជាបន្តបន្ទាប់របស់កូរ៉េខាងជើងចំពោះឥទ្ធិពលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួនក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសដែលប្រកួតប្រជែងនឹងតួនាទីសកលរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។

ជុំវិញការរិះគ.ន់របស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ដូចខាងលើ មន្ត្រីនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមិនទាន់បានឆ្លើយតបភ្លាមៗចំពោះមតិយោបល់ទាំងនេះទេ ប៉ុន្តែការចោទប្រកាន់ពីទីក្រុងព្យុងយ៉ាងដែលស្រដៀងគ្នានេះ ធ្លាប់ត្រូវបានធ្វើឡើងប៉ុន្មានដងមកហើយកាលពីអតីតកាល ក្នុងអំឡុងពេលនៃភាពតានតឹងកើនឡើង។

អ្នកសង្កេតការណ៍បានកត់សម្គាល់ថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដូចនេះច្រើនតែជាផ្នែកមួយនៃសារនយោបាយទូលំទូលាយ ដែលមានគោលបំណងពង្រឹងនិទានកថាក្នុងស្រុក និងបង្ហាញពីការសម្របសម្រួលជាមួយដៃគូអន្តរជាតិ។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះបង្ហាញពីការបែកបាក់ដែលកំពុងបន្តរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដោយមានសញ្ញាតិចតួចនៃការសន្ទនាឡើងវិញនាពេលអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ៕

វ៉ាស៊ីនតោន ៖ លោក Donald Trump បាននិយាយថាមន្រ្តីអ៊ីរ៉ង់ចង់ចូលរួមក្នុងកិច្ចចរចាសន្តិភាពខ្លាំងណាស់ប៉ុន្តែមិនអាចនិយាយបាន ព្រោះទីក្រុងតេអេរ៉ង់បានផ្តល់សារខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំង ជាហេតុធ្វើឲ្យពួកគេខ្លាចនាំទុក្ខដល់ខ្លួនឯង។ នេះបើយោងតាមប្រសាសន៍របស់លោក Trump ផ្ទាល់ថ្លែងនៅក្នុងពិធីជប់លៀងអាហារពេលល្ងាចមួយ កាលពីថ្ងៃពុធ។

ថ្លែងក្នុងអំឡុងពេលជម្លោះដែលកំពុងបន្ត លោក Trump បានលើកឡើងពីមន្រ្តីរបស់អ៊ីរ៉ង់មួយចំនួនថា «ពួកគេកំពុងចរចា ហើយពួកគេចង់ធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងខ្លាំងណាស់ ប៉ុន្តែពួកគេខ្លាចមិនហ៊ាននិយាយចេញមក ព្រោះគិតថា ពួកគេនឹងត្រូវប្រជាជនខ្លួនឯងនោះសម្លា.ប់»។

លោកបានអះអាងថា អ៊ីរ៉ង់ចង់បានការចរចាយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែប្រទេសនេះហាក់ដូចជាខ្លាចមតិប្រតិកម្មតបវិញពីសាធារណជន និងសម្ពាធយោធាជាបន្តបន្ទាប់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អាជ្ញាធរអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធការចូលរួមក្នុងកិច្ចចរចាដោយផ្ទាល់ ហើយបានអះអាងជាសាធារណៈថា គ្មានការចរចាណាមួយកំពុងកើតឡើងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះទេ។

យោងតាមរបាយការណ៍ថ្មីៗបង្ហាញថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងពិនិត្យឡើងវិញនូវសំណើឈប់បាញ់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែនៅតែមិនព្រមចូលរួមក្នុងការពិភាក្សាជាផ្លូវការ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការមិនទុកចិត្តគ្នាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរវាងភាគីទាំងពីរ។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ សេតវិមានក៏បានបន្តជំរុញឱ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីមួយផងដែរ ដោយព្រមានថាសហរដ្ឋអាមេរិកអាចបង្កើនសកម្មភាពយោធាបានគ្រប់ពេល ប្រសិនបើអ៊ីរ៉ង់បដិសេធមិនសហការ។

អ្នកវិភាគនិយាយថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្ទុយគ្នាទាំងនេះបានបង្ហាញពីគម្លាតដ៏ធំរវាងសារនយោបាយ និងការពិតនៅលើដី។ ខណៈពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកពណ៌នាអំពីអ៊ីរ៉ង់ថាត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីចរចា ទីក្រុងតេអេរ៉ង់បែរជាទទូចថាលក្ខខណ្ឌទាំងនោះមិនសមស្របសម្រាប់ការចរចាទេ ជាពិសេសក្នុងពេលពេលដែលប្រតិបត្តិការយោធានៅតែបន្ត។

ជារួមស្ថានភាពនាពេលបច្ចុប្បន្ននៅតែមានភាពមិនប្រាកដប្រជាខ្ពស់ ដោយកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងការទូតជាច្រើនកំពុងបន្តតាមរយៈបណ្តាញប្រយោល និងអ្នកសម្របសម្រួល ប៉ុន្តែវានៅមិនទាន់មានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ណាមួយនៅឡើយទេ៕

ចិនបានព្រមានអាមេរិកកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ កុំយកជម្លោះ និងភាពចលាចលនៃសង្គ្រា.មមកកាន់តំបន់អាស៊ី បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងក្រុមប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តលើកឡើងថា កំពុងតែពិចារណាពីការសាងសង់រោងចក្រផលិតអាវុ.ធ និងគ្រាប់កាំភ្លើ.ងនៅប្រទេសហ្វីលីពីន ។

បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់ក្រុមសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិដឹកនាំដោយអាមេរិក គឺបានឯកភាពគ្នាកាលពីសប្តាហ៍ទី៣ ខែមីនា អំពីការស្វែងរកថវិកាសម្រាប់ការផលិតគ្រាប់កាំភ្លើងថ្មីនៅរោងចក្រប្រទេសហ្វីលីពីន ។ ការឯកភាពគ្នានេះមានការចូលរួមពីក្រុមប្រទេសជាសមាជិកចំនួន១៦ នៃក្រុមសហប្រតិបត្តិការឧស្សាហកម្មឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក (PIPIR) ដែលក្នុងនោះក៏មានប្រទេសអង់គ្លេស អូស្ត្រាលី ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និងហ្វីលីពីន ចូលរួមផងដែរ ។

ក្រសួងការបរទេសចិន កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា បានព្រមានខ្លាំងៗថា ការសាងសង់រោងចក្រផលិតគ្រាប់កាំភ្លើងនៅប្រទេសហ្វីលីពីន គឺជាការបង្កអសន្តិសុខក្នុងតំបន់អាស៊ី និងនាំមកនូវផលប៉ះពាល់ជាបន្តបន្ទាប់ ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Lin Jian និយាយថា ៖ «អាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្ត គួរតែគោរពសេចក្តីប្រាថ្នារួមគ្នារបស់បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់យ៉ាងពិតប្រាកដ និងចៀសវាងការយកជម្លោះ និងភាពចលាចលនៃសង្គ្រាមមកកាន់តំបន់អាស៊ី ។ ប្រសិនបើប្រទេសពាក់ព័ន្ធពេញចិត្តឱ្យសាងសង់រោងចក្រផលិតអាវុធ និងគ្រាប់កាំភ្លើង វានឹងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ខ្លួនឯង ។ រដ្ឋាភិបាលចិនប្តេជ្ញាការពារអធិបតេយ្យទឹកដី និងផលប្រយោជន៍សន្តិសុខរបស់ខ្លួនយ៉ាងរឹងមាំ» ។

គួរបញ្ជាក់ថា ចិន និងហ្វីលីពីនបានប៉ះទង្គិចគ្នាជាញឹកញាប់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះពាក់ព័ន្ធនឹងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយចិនអះអាងថា ខ្លួនជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិស្ទើរតែទាំងអស់លើសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនតាមនាវាដ៏សំខាន់នេះ បើទោះជាមានសេចក្តីសម្រេចជាអន្តរជាតិថា ការអះអាងភាពជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិរបស់ចិនគ្មានមូលដ្ឋានផ្លូវច្បាប់ក៏ដោយ ៕

តេហេរ៉ង់ ៖ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់លោក Abbas Araqchi បាននិយាយថា ខ្លួនកំពុងត្រួតពិនិត្យសំណើបទឈប់បា.ញ់ដែលដាក់ចេញដោយសហរដ្ឋអាមេរិកទាំង ១៥ចំណុច ប៉ុន្តែបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់វិញថា ទោះជាយ៉ាងណា ខ្លួនមិនទាន់មានគម្រោងចង់ចរចាដើម្បីបន្ធូរបន្ថយជម្លោះនោះឡើយ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ Reuters នាថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ ទី២៦ ខែមីនា។

ការអត្ថាធិប្បាយបែបនេះរបស់លោក Abbas Araqchi ហាក់សន្មត់ពីឆន្ទៈរបស់អ៉ីរ៉ង់ដើម្បីបើកកិច្ចចរចាបញ្ចប់សង្រ្គាម ក្នុងករណីសំណើរបស់អ៉ីរ៉ង់ត្រូវបានទទួលយក បើទោះជាការឆ្លើយតបរបស់តេហេរ៉ង់ក្នុងពេលនេះមិនមានភាពវិជ្ជមានក៏ដោយ។ តាមប្រមុខការទូតអ៉ីរ៉ង់ ការឆ្លើយឆ្លងសារតាមរយៈអន្តរការីមិនមែនមានន័យវាជាកិច្ចចរចាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក នោះទេ។ «ពួកគេបានបញ្ជូនសំណើនៅក្នុងសាររបស់ពួកគេដែលត្រូវបានបញ្ជូនបន្តទៅកាន់អាជ្ញាធរកំពូលអ៉ីរ៉ង់ ហើយប្រសិនបើចាំបាច់ អាជ្ញាធរកំពូលអ៉ីរ៉ង់នឹងប្រកាសពីគោលជំហរ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Abbas Araqchi ក្នុងសុន្ទករថាមួយតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍រដ្ឋ។

គួរបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានបញ្ជូនសំណើ ១៥ចំណុចដើម្បីបញ្ចប់សង្រ្គាមទៅឱ្យអ៉ីរ៉ង់តាមរយៈប៉ាគីស្ថាន។ ក្នុងសំណើ១៥ចំណុចនេះក្នុងនោះរួមមាន ការលុបបំបាត់សារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមកម្រិតខ្ពស់ទាំងអស់របស់អ៉ីរ៉ង់ បញ្ឈប់ការចម្រាញ់អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម រឹតត្បិតលើកម្មវិធីមីស៊ីលបាលិស្ទីគ និងកាត់ផ្ដាច់ការគាំទ្រ និងផ្ដល់ហិរញ្ញវត្ថុដល់ ចលនាប្រដាប់អាវុធក្នុងតំបន់ជាដើម។ សេតវិមានមិនបានបង្ហើបអ្វីលម្អិតទេលើសំណើរបស់ខ្លួន ហើយបានគំរាមថាបង្កើនការវាយប្រហារទៀតផង។

អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន លោកស្រី Karoline Leavitt បានប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថាប្រសិនបើអ៉ីរ៉ង់មិនព្រមទទួលស្គាល់ថាខ្លួនបានចាញ់ខាងយោធាទេ ហើយនៅតែបន្តសង្រ្គាម នោះលោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ នឹងធានាថាអ៉ីរ៉ង់នឹងរងការវាយប្រហារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដែលពួកគេមិនធ្លាប់បានភ្លក្ស។ ដោយឡែក មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អ៉ីស្រាអែលម្នាក់បាននិយាយថា អ៉ីស្រាអែលសង្ស័យថាអ៉ីរ៉ង់ទំនងជានឹងមិនទទួលយកលក្ខខណ្ឌរបស់លោក ត្រាំទេ ហើយបារម្ភថាក្រុមអ្នកចរចាអាមេរិកអាចនឹងធ្វើសម្បទាន។

អ៉ីស្រាអែល ក៏ចង់បានផងដែរកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដែលរក្សាសិទ្ធិក្នុងការវាយប្រហារបង្ការទុកមុន ប៉ុន្តែអ៉ីរ៉ង់បានទទូចថាកិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយត្រូវតែធានាថានឹងមិនមានការវាយប្រហារជាថ្មីលើអ៉ីរ៉ង់ដាច់ខាត៕

ទីក្រុងគីវ ៖ ខណៈពេលដែលពិភពលោកកំពុងផ្ដោតការចាប់អារម្មណ៍លើបញ្ហាជម្លោះនៅតំបន់មជ្ឈិបបូព៌ា មិនសូវខ្វាយខ្វល់នឹងរឿងដទៃ រុស្ស៊ីបានបើកប្រតិបត្តិការដ្រូនលើស ១,០០០គ្រឿងក្នុងរយៈពេលតិចជាង ២៤ ម៉ោងនៅទូទាំងប្រទេសអ៊ុយក្រែន ដែលជាការវា.យប្រហារពេលថ្ងៃដ៏ធំបំផុតមួយលើប្រទេសនេះចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានចាប់ផ្តើម។ នេះបើយោងតាមសេចក្ដីរាយការណ៍របស់កាសែត The New York Times។

កាលពីថ្ងៃអង្គារ ដើមសប្ដាហ៍នេះ មន្រ្តីអ៊ុយក្រែនបាននិយាយថា ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់ពួកគេបានស្ទាក់ចាប់ដ្រូនជាង ៥៥០គ្រឿងក្នុងពេលត្រឹមតែមួយយប់ ដោយដ្រូនទាំងនោះបានកំណត់គោលដៅវា.យប្រ.ហារលើតំបន់ជាច្រើន រួមទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពល និងតំបន់ទីប្រជុំជនរបស់អ៊ុយក្រែន។ តាមរបាយការណ៍នេះ បើទោះជាមានការស្ទាក់ចាប់ដ្រូនបានច្រើនយ៉ាងនេះក្ដី ប៉ុន្តែការវាយប្រហារខ្លះនៅតែធ្វើឱ្យខូចខាតដល់អគារ និងកន្លែងផលិតថាមពល។

អាជ្ញាធរបានរាយការណ៍ពីការស្លា.ប់ និងរបួស និងការរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីនៅក្នុងតំបន់ជាច្រើន ទោះបីជាវិសាលភាពពេញលេញនៃការខូចខាតនៅតែត្រូវបានវាយតម្លៃក៏ដោយ។

គួរជម្រាបថា នេះគឺជាការវាយប្រហារដោយដ្រូនដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ថ្មីៗនេះ និងបង្ហាញពីការកើនឡើងកម្ដៅជាបន្តបន្ទាប់នៃសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។ កងទ័ពអាកាសអ៊ុយក្រែនធ្លាប់បានអះអាងថា ទីក្រុងមូស្គូបានបើកការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំជាបន្តបន្ទាប់លើអ៊ុយក្រែនក្នុងសប្តាហ៍នេះ ដោយបាញ់ដ្រូនជាង ១០០០ គ្រឿងក្នុងរយៈពេល ៣៦ម៉ោងចុងក្រោយ ដែលមើលទៅវាហាក់ដូចជាការបើកការប្រយុទ្ធក្នុងដំណាក់កាលថ្មីមួយនៅលើសមរភូមិក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែនដែលប្រឹងប្រែងតស៊ូជម្នះការវាយប្រហារនេះអស់រយៈពេលជាង៤ឆ្នាំ។

មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែនបានអំពាវនាវឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្តរក្សាការគាំទ្រ ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា ការយកចិត្តទុកដាក់ថយចុះអាចជំរុញការវាយប្រហារបន្ថែមទៀត។ ស្ថានភាពនេះគូសបញ្ជាក់ពីភាពស្មុគស្មាញកាន់តែខ្លាំងឡើងនៃសន្តិសុខពិភពលោក ដោយមានជម្លោះជាច្រើនកំពុងកើតឡើងក្នុងពេលដំណាលគ្នា និងប្រកួតប្រជែងគ្នាដើម្បីការផ្តោតអារម្មណ៍ និងការឆ្លើយតបពីអន្តរជាតិ៕